5 «___» сынып. Қазақстан тарихы. Оқушының аты-жөні:__________________________

«Ежелгі Қазақстан тарихына шолу» бөлімі бойынша жиынтық бағалау

Бөлім: Ежелгі Қазақстан адамдары және шаруашылық
Тақырыптар:

• Ежелгі Қазақстан адамдарының антропологиялық тұрпаты

• Ежелгі Қазақстанға саяхат

Оқу мақсаттары:

• 5.1.1.2 – Ежелгі Қазақстан адамдарының антропологиялық тұрпатын анықтау

• 5.4.1.2 – Көшпелі мал шаруашылығы мен егіншіліктің қалыптасуын түсіндіру

✅ Тапсырмалар (барлығы 10 балл)

1-тапсырма: Антропологиялық тұрпат (4 балл)

Сұрақ:
Археологиялық қазбалар мен антропологиялық зерттеулерге сүйене отырып, ежелгі Қазақстан аумағында өмір сүрген адамдардың сыртқы келбетіне (антропологиялық тұрпатына) сипаттама беріңіз. 2 белгіні атап, әрқайсысын нақтылап жазыңыз.

✍️ Бағалау критерийі:

• Екі нақты антропологиялық белгі (мысалы: бас сүйек формасы, бет әлпеті) — 2 балл

• Әр белгінің сипаттамасы және қай дәуірге тән екені көрсетілген — 2 балл

2-тапсырма: Шаруашылық түрлері (6 балл)

Сұрақ:
Көшпелі мал шаруашылығы мен егіншіліктің қалай қалыптасқанын түсіндіріңіз. Әр шаруашылық түрі бойынша кемінде 2 ерекшелікті сипаттаңыз және олардың тарихи маңызын жазыңыз.

✍️ Бағалау критерийі:

• Мал шаруашылығына қатысты 2 ерекшелік — 2 балл

• Егіншілікке қатысты 2 ерекшелік — 2 балл

• Екі шаруашылықтың маңызын түсіндіру — 2 балл

Егіншілік:

1. Суармалы егіншілік дамыды (мысалы, Талғар өңірі).

2. Қарапайым еңбек құралдары: кетпен, тырма, т.б.

Маңызы:
Екі шаруашылық та ежелгі адамдардың өмір сүру дағдысын, табиғатқа бейімделуін және тұрақты қауымдастық құруын қамтамасыз етті.

1.? Жауап үлгісі:

1. Долихокранды бас сүйек – ұзынша бас формасы, андрондықтарда кездеседі.

Моңғолоидтық және еуропеоидтық белгілердің араласуы – бет сүйегі жалпақ, мұрын қысыңқы, кейінгі дәуір адамдарына тән.

2.? Жауап үлгісі:
Мал шаруашылығы:

1. Негізгі мал түрлері – қой, жылқы, түйе.

2. Жайылым ауыстыру арқылы көшіп-қону қалыптасты.

? Бағалау критерийі: