400 000+ дайын материалды
1 жыл бойы шексіз жүктеңіз
ҚМЖ, БЖБ, ТЖБ, презентациялар және авторлық материалдар
4 990₸/ 1 жыл
🔥Арнайы баға ·10.12.2026 дейін
Одан кейін - 29 990 ₸
Бір рет төлейсіз · Автотөлем жоқ
Тақырып бойынша 31 материал табылды

Екі айнымалысы бар сызықтық емес теңдеу және оларды шешу

Материал туралы қысқаша түсінік
Екі айнымалысы бар сызықтық емес теңдеу мен оның дәрежесі ұғымымен танысады, шешу жолын және графиктерін салу дағдыларын игереді.Екі айнымалысы бар сызықтық емес теңдеу анықтамасын, формуламен жазылуын, екі айнымалысы бар сызықтық емес теңдеудің дәрежесін анықтауды біледі.екі айнымалысы бар сызықтық емес теңдеудің формуласын пайдаланып: шеңберді, параболаны, кубтік параболаны,гиперболаны сала алады.
Материалдың қысқаша нұсқасы

Үшінші сабағым: «Екі айнымалысы бар сызықтық емес теңдеу және оларды шешу». Сабақтың басталуында шаттық шеңберіне «Жылы лебіздер» әдісін қолданамын. Топқа бөлу кеспе қағаздар арқылы іске асырылды. Үй тапсырмасын тексеруде «Жұбыңның жұмысын тексер» әдісін қолдандым. Оқушылар екі-екіден жұптасып, бір-бірлеріне дәптерлерін алмасып, жұбының үй жұмысын тексерді, бағалады. Өткен сабақты пысықтау мақсатында қысқа тест тапсырмасын алдым. Тестті оқушылар жеке орындады. Топта оқушылар дәптерлерін сағат тілімен айналдырып, бір-бірімен алмасты. Бұдан соң тест тапсырмаларын сынып бойынша талқылау жасадық. Осы талқылау барысында оқушылар көршісінің жұмысын бағалады, топтың бағалау парақшасына белгіледі, яғни оқушылар өзара бағалау жасап отырды.

Жаңа сабақты игеру: жаңа тақырып бойынша «Қарлы боран» әдісін қолдандым. Өйткені, екі айнымалысы бар сызықтық емес теңдеулер-шеңбердің теңдеуі, параболаның теңдеуі, кубтік параболаның теңдеуі, гиперболаның теңдеуі. Бұл теңдеулердің графиктері қисық сызықтар. Бұл теңдеулермен оқушылар алдыңғы сынып курстарынан таныс: кері пропорционалдық функция (гипербола)- y=a/x, 6-сынып математикасы; y=ax2, y=ax2+bx+c(парабола)-квадраттық функция, y=ax3 функциясы(кубтік парабола), 8-сынып алгебра курсы; шеңбердің теңдеуі 8-сынып геометрия курсында қарастырылған.

«Қарлы боран» әдісін мен сабағымда бірінші рет пайдаландым. Сұрақты қойған оқушылардың есімдері жазылғанмен, жауап берген оқушының аты жазылмапты. Осыны келесі жолы ескеруім керек, өйткені рефлексия жасау үшін мұғалімге жауаптың иесін білу маңызды. Бұл әдісте сұрақтарға жауап беру барысында оқушылар а) тақырып бойынша өз ойларын айтуына мүмкіндік болды; ә) ой елегінен өткізу көмегімен ойын жинақтай алды. Осы әдіс арқылы жаңа сабақты меңгеруде «Диалог негізінде оқыту және оқу» тәсілін қолдандым.Оқулықпен жұмыс: А: №20 есеп топтар арасында ауызша талқыланды. Топтар арасында өзара бағалау ауызша жүргізілді. В: №25, №26 есептерде суреттерде кескінделген координаталық жазықтықтағы шеңберлердің теңдеуін жазу топтарға бөлініп беріледі. Бұл есептерде оқушылардың байқампаздығы, шеңбердің формулаларын тиімді қолданып, орналасу жағдайына байланысты теңдеуді дұрыс жаза алу шеберлігі сынға түседі. Сынып бойынша талқылаулардың нәтижесінде топтардың жұмыстары өзара бағаланды. Сабағымды кештеу бастағанымнан С: №31есепті орындатуға уақыт жетпеді. Бұл оқулықтағы күрделілігі жоғары есептердің бірі боғандықтан, математикаға қабілеті жақсы оқушыларға қосымша тапсырма ретінде ұсындым. Сабақтың аяқталуында кері байланыс «Активатор 3-2-1» әдісі арқылы жасалды.



№3 Қысқа мерзімді сабақ жоспары Тексерілді: Сайлауов С.

Сабақ: §2.Екі айнымалысы бар сызықтық емес теңдеу және оларды шешу

Мектеп: «Қосағаш» жом

Күні: 14.09.2016ж.

Мұғалімнің есімі: Дүйсебай Анаргүл

Сынып: 9

Қатысқандар саны: 23

Қатыспағандар саны: -

2. Сабаққа негізделген оқу мақсаты

(мақсаттары)

Екі айнымалысы бар сызықтық емес теңдеу мен оның дәрежесі ұғымымен танысады, шешу жолын және графиктерін салу дағдыларын игереді.



Сабақ мақсаттары

Барлық оқушылар:

Екі айнымалысы бар сызықтық емес теңдеу анықтамасын, формуламен жазылуын, екі айнымалысы бар сызықтық емес теңдеудің дәрежесін анықтауды біледі.

Оқушылардың басым бөлігі: екі айнымалысы бар сызықтық емес теңдеудің формуласын пайдаланып: шеңберді, параболаны, кубтік

параболаны,гиперболаны сала алады.

Кейбір оқушылар:

Берілген нүктенің координатасы арқылы екі айнымалысы бар сызықтық емес теңдеудің белгісіз коэффициентін есептей алады.

Тілдік мақсаты

Оқушылар y=k/x, y=ax2+bx+c, y=ax3 функциялары екі айнымалысы бар сызықтық емес теңдеулер екенін біледі

Негізгі сөздер мен тіркестер: көпмүше, бірмүше мен көпмүшенің дәрежесі, функцияның графигі, айнымалы, бір айнымалысы бар сызықтық теңдеу, екі айнымалысы бар сызықтық теңдеу

координаталық жазықтық, нүктенің орны

Сыныптағы диалог/жазылым үшін пайдалы тілдік бірліктер:

Талқылауға арналған тармақтар:екі айнымалысы бар сызықтық емес теңдеулер анықтамасы және оған келтіруге болатын мысалдар

екі айнымалысы бар сызықтық емес теңдеудің дәрежесі

Сіз неліктен ... екенін айта аласыз ба? хy=k, y=ax2+bx+c, y=ax3 теңдеулері екі айнымалысы бар сызықтық емес теңдеулер болып табылатынын айта аласыз ба?

Себебі: айнымалылардың дәреже көрсеткіші немесе бір қосылғыштағы айнымалылардың дәреже көрсеткіштерінің қосындысы 1-ден артық.

Жазылым бойынша ұсыныстар: екі айнымалысы бар сызықтық емес

теңдеулер: хy=k, y=ax2+bx+c, y=ax3 және т. б., мұндағы х,у-айнымалылар, a,b,c-нақты сандар.

Алдыңғы тақырып

Екі айнымалысы бар сызықтық теңдеу тақырыбына есептер шығару

Жоспар

Жоспарлан

ған уақыт

Жоспарланған жаттығулар (төменде жоспарланған

жаттығулармен қатар, ескертпелерді жазыңыз)


Ресурс

тар

Басталуы

Ұйымдастыру кезеңі

Шаттық шеңбері: «Жылы лебіздер» әдісі (3 минут);

1-ден 4-ке дейін сандар жазылған кеспе қағаздар арқылы төрт топқа бөлу (2 минут);

1-топ: «1»; 2-топ: «2»; 3-топ: «3»; 4-топ: «4».



Ортасы

1.а) Үй тапсырмасын «Жұбыңның жұмысын тексер» әдісімен тексеру (4 минут): №21

ә) өткен сабаққа қысқа тест тапсырмасын алу(бір жауапты тапсырмалар-обьективті бағалау)(5минут)

2. жаңа сабақ: жаңа тақырып бойынша «Қарлы боран» әдісін қолдану,

( 8 минут)

4. Оқулықпен жұмыс:А: №20 есепті ауызша талқылау(4минут), В: №25.Суреттегі шеңбердің теңдеуін жазу: 1-топ, 2-топ орындайды; №26.Суреттегі шеңбердің теңдеуін жазу:3-топ,4-топ орындайды. Топтар жұмыстарын сағат тіліне қарсы бағытта алмасып, тексеріп, бір-бірін өзара бағалайды. (7 минут);

С: №31. Берілген нүктенің координатасы арқылы екі айнымалысы бар сызықтық емес теңдеудің белгісіз элементінің мәнін табады. (7 минут);


Жұмыс дәптер

лері, оқулық

А4 форма

ты


Аяқталуы

Кері байланыс «Активатор 3-2-1»(мені таңқалдырған3, маған ұнаған2,1ұсыныс) ( 3 минут) Үйге тапсырма: №24, (2 минут)

Кері байла

ныс парақ

шалары

Қосымша ақпарат: 8-сынып алгебра курсынан y=k/x функциясы, y=ax2+bx+c функциясы, y=ax3 функциясы; 8--сынып геометрия оқулығы бойынша шеңбердің теңдеуі, түзудің теңдеуі тақырыптарын қосымша оқуды (қайталау жасауды) тапсырамын.

Саралау – Сіз қосымша

көмек көрсетуді қалай жоспарлайсыз? Сіз қабілеті жоғары оқушыларға тапсырманы күрделендіру қалай жоспарлайсыз?

Бағалау- оқушылардың үйренгенін тексеруді қалай жоспарлайсыз?

Пәнаралық байланыс, қауіпсіздік және еңбекті қорғау ережелері


В: Суретпен берілген фигураның теңдеуін жаза білу дағдыларын қалыптастыруды. С:параметрлі екі айнымалысы бар сызықтық емес теңдеуді шешу тапсырмасы.

Бағалау парақшасына бағалау критерийлерін енгіземін. Топтық жұмыстарда оқушыларға өзін-өзі бағалау, өзара бағалау жасатамын.

8-сынып геометрия оқулығы ;

7-сынып физика, түзу-жүрілген жол(орын ауыстыру).




5. Қорытындылау/

Рефлексия

Сабақ/оқу мақсаттары шынайы ма?

Бүгін оқушылар не білді?

Сыныптағы ахуал қандай болды?

Мен жоспарлаған саралау шаралары тиімді болды ма?

Мен берілген уақыт ішінде үлгердім бе

Мен өз жоспарыма қандай түзетулер енгіздім және неліктен?
















Қорытынды бағамдау

Қандай екі нәрсе табысты болды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?

1:


2:


Қандай екі нәрсе сабақты жақсарта алды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?

1:


2:



Сабақ барысында мен сынып немесе жекелеген оқушылар туралы менің келесі сабағымды жетілдіруге көмектесетін не білдім?





























№3. күні________ оқушының аты-жөні____________________________сыныбы_____

критерийлер

Жоғары деңгейде

Орташа деңгейде

Әлі де жетілдіруім керек

Білу

Екі айнымалысы бар сызықтық емес теңдеуді білемін




Түсіну

Екі айнымалысы бар сызықтық емес теңдеудің дәрежесін анықтай аламын




Қолдану

Екі айнымалысы бар сызықтық емес теңдеудің графигі болатын қисық сызық

тарды білемін




Талдау

Графигі беріл

ген шеңбердің теңдеуін жаза аламын




Жинақтау

Екі айнымалысы бар сызықтық емес теңдеудегі а параметрді таба аламын










Топтық бағалау. күні ___________ топтың аты _____________________________

№

Фамилиясы, аты

Үй тап

тест

Құрас

сұрақ

саны

Жаңа сабақ талқ

№20

№25

№26

№31

Қоры

тынды


1











2











3











4











5











6




































№3 Қысқа мерзімді сабақ жоспары Тексерілді: ДОІЖО

Сабақ: §2.Екі айнымалысы бар сызықтық емес теңдеу және оларды шешу

Мектеп: «Қосағаш» жом

Күні: 14.09.2016ж.

Мұғалімнің есімі: Дүйсебай Анаргүл

Сынып: 9

Қатысқандар саны: 23

Қатыспағандар саны: -

2. Сабаққа негізделген оқу мақсаты

(мақсаттары)

Екі айнымалысы бар сызықтық емес теңдеу мен оның дәрежесі ұғымымен танысады, шешу жолын және графиктерін салу дағдыларын игереді.



Сабақ мақсаттары

Барлық оқушылар:

Екі айнымалысы бар сызықтық емес теңдеу анықтамасын, формуламен жазылуын, екі айнымалысы бар сызықтық емес теңдеудің дәрежесін анықтауды біледі.

Оқушылардың басым бөлігі: екі айнымалысы бар сызықтық емес теңдеудің формуласын пайдаланып: шеңберді, параболаны, кубтік

параболаны,гиперболаны сала алады.

Кейбір оқушылар:

Берілген нүктенің координатасы арқылы екі айнымалысы бар сызықтық емес теңдеудің белгісіз коэффициентін есептей алады.

Тілдік мақсаты

Оқушылар y=k/x, y=ax2+bx+c, y=ax3 функциялары екі айнымалысы бар сызықтық емес теңдеулер екенін біледі

Негізгі сөздер мен тіркестер: көпмүше, бірмүше мен көпмүшенің дәрежесі, функцияның графигі, айнымалы, бір айнымалысы бар сызықтық теңдеу, екі айнымалысы бар сызықтық теңдеу

координаталық жазықтық, нүктенің орны

Сыныптағы диалог/жазылым үшін пайдалы тілдік бірліктер:

Талқылауға арналған тармақтар:екі айнымалысы бар сызықтық емес теңдеулер анықтамасы және оған келтіруге болатын мысалдар

екі айнымалысы бар сызықтық емес теңдеудің дәрежесі

Сіз неліктен ... екенін айта аласыз ба? хy=k, y=ax2+bx+c, y=ax3 теңдеулері екі айнымалысы бар сызықтық емес теңдеулер болып табылатынын айта аласыз ба?

Себебі: айнымалылардың дәреже көрсеткіші немесе бір қосылғыштағы айнымалылардың дәреже көрсеткіштерінің қосындысы 1-ден артық.

Жазылым бойынша ұсыныстар: екі айнымалысы бар сызықтық емес

теңдеулер: хy=k, y=ax2+bx+c, y=ax3 және т. б., мұндағы х,у-айнымалылар, a,b,c-нақты сандар.

Алдыңғы тақырып

Екі айнымалысы бар сызықтық теңдеу тақырыбына есептер шығару

Жоспар

Жоспарлан

ған уақыт

Жоспарланған жаттығулар (төменде жоспарланған

жаттығулармен қатар, ескертпелерді жазыңыз)


Ресурс

тар

Басталуы

Ұйымдастыру кезеңі

Шаттық шеңбері: «Жылы лебіздер» әдісі (3 минут);

1-ден 4-ке дейін сандар жазылған кеспе қағаздар арқылы төрт топқа бөлу (2 минут);

1-топ: «1»; 2-топ: «2»; 3-топ: «3»; 4-топ: «4».



Ортасы

1.а) Үй тапсырмасын «Жұбыңның жұмысын тексер» әдісімен тексеру (4 минут): №21

ә) өткен сабаққа қысқа тест тапсырмасын алу(бір жауапты тапсырмалар-обьективті бағалау)(5минут)

2. жаңа сабақ: жаңа тақырып бойынша «Қарлы боран» әдісін қолдану,

( 8 минут)

4. Оқулықпен жұмыс:А: №20 есепті ауызша талқылау(4минут), В: №25.Суреттегі шеңбердің теңдеуін жазу: 1-топ, 2-топ орындайды; №26.Суреттегі шеңбердің теңдеуін жазу:3-топ,4-топ орындайды. Топтар жұмыстарын сағат тіліне қарсы бағытта алмасып, тексеріп, бір-бірін өзара бағалайды. (7 минут);

С: №31. Берілген нүктенің координатасы арқылы екі айнымалысы бар сызықтық емес теңдеудің белгісіз элементінің мәнін табады. (7 минут);


Жұмыс дәптер

лері, оқулық

А4 форма

ты


Аяқталуы

Кері байланыс «Активатор 3-2-1»(мені таңқалдырған3, маған ұнаған2,1ұсыныс) ( 3 минут) Үйге тапсырма: №24, (2 минут)

Кері байла

ныс парақ

шалары

Қосымша ақпарат: 8-сынып алгебра курсынан y=k/x функциясы, y=ax2+bx+c функциясы, y=ax3 функциясы; 8--сынып геометрия оқулығы бойынша шеңбердің теңдеуі, түзудің теңдеуі тақырыптарын қосымша оқуды (қайталау жасауды) тапсырамын.

Саралау – Сіз қосымша

көмек көрсетуді қалай жоспарлайсыз? Сіз қабілеті жоғары оқушыларға тапсырманы күрделендіру қалай жоспарлайсыз?

Бағалау- оқушылардың үйренгенін тексеруді қалай жоспарлайсыз?

Пәнаралық байланыс, қауіпсіздік және еңбекті қорғау ережелері


В: Суретпен берілген фигураның теңдеуін жаза білу дағдыларын қалыптастыруды. С:параметрлі екі айнымалысы бар сызықтық емес теңдеуді шешу тапсырмасы.

Бағалау парақшасына бағалау критерийлерін енгіземін. Топтық жұмыстарда оқушыларға өзін-өзі бағалау, өзара бағалау жасатамын.

8-сынып геометрия оқулығы: түзудің теңдеуі, шеңбердің

теңдеуі;

7-сынып физика, түзу-жүрілген жол(орын ауыстыру).




5. Қорытындылау/

Рефлексия

Сабақ/оқу мақсаттары шынайы ма?

Бүгін оқушылар не білді?

Сыныптағы ахуал қандай болды?

Мен жоспарлаған саралау шаралары тиімді болды ма?

Мен берілген уақыт ішінде үлгердім бе

Мен өз жоспарыма қандай түзетулер енгіздім және неліктен?

Сабақ мақсаттары тақырыпты оқушыларға меңгертуге бағытталған.

Бүгін жаңа сабақта оқушылар а)екі айнымалысы бар сызықтық емес теңдеу анықтамасын; ә) теңдеудің дәрежесін анықтауды;б) екі айнымалысы бар сызықтық емес теңдеудің графигі қисық сызықтар болатынын білді.

Сыныпта ынтымақтастықта бірлескен оқу жұмыстары орындалды.

Мен жоспарлаған саралау шараларының ішінде суреттерде салынған шеңбердің теңдеуін жазуға берілген есептерді оқушылар қызығушылықпен орындап шықты. Параметрлі екі айнымалысы бар сызықтық емес теңдеуді шешу тапсырмасын сабақ барысында оқушыларға орындатуға уақыт жетпеді. Бұл тапсырманы кейбір жекелеген оқушыларға орындап келуге ұсындым.

Мен өз жоспарымда өткен сабаққа қысқа тест тапсырмасын алуды(бір жауапты тапсырмалар-обьективті бағалау) енгіздім. Тест тапсырмасын әрбір оқушыға жеке орындаттым, топта дәптерлерін алмасу арқылы бір-бірінің жұмысын тексерттім, тапсырмалардың жауаптарын топтар арасында ауызша талқылаттым. Тест нәтижесін бағалауда оқушылардың бірін-бірі бағалауы және топтық талқылаулар арқылы тексерілуі шынайы және нақты бағалауды іске асырды.

Қорытынды бағамдау

Қандай екі нәрсе табысты болды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?

1: Екі айнымалысы бар сызықтық емес теңдеу анықтамасын білді, екі айнымалысы бар сызықтық емес теңдеудің дәрежесін анықтай алды, берілген формулаларға сәйкес теңдеу графиктерінің қандай қисықтар болатынын білді.

2: Оқушылар екі айнымалысы бар сызықтық емес теңдеудің формуласын пайдаланып: шеңберді, параболаны, кубтік параболаны, гиперболаны сала алды.


Қандай екі нәрсе сабақты жақсарта алды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?

1: Жаңа сабақты меңгертуде «Қарлы боран» әдісін пайдаланғаным, әрбір оқушының жаңа сабаққа қатысты сұрақтарға өздерінің жауап бере алуына ықпал етті.

2: Суреттерде салынған шеңбердің теңдеуін жазуға берілген есептерді оқушылар қызығушылық-пен орындап шықты. Бұл топтық жұмыстың А3 форматына орындалып, тақтада сыныппен талқылануы сабақтың мазмұнын ашты.

Сабақ барысында мен сынып немесе жекелеген оқушылар туралы менің келесі сабағымды жетілдіруге көмектесетін не білдім? Сабағыма «Оқыту мен оқудағы жаңа тәсілдер» модулін кіріктіру мақсатында қолданған «Қарлы боран» әдісі тиімді болды. Бұл әдісте сөз, сөйлеу, оқу барысындағы диалог негізгі роль атқарды. Бұл әдісті пайдалануды одан әрі жетілдіруім керек.













Материалды Word форматында жүктеп аласыз
Тарифке кіреді
0 ұстаз жүктеп алған
22 желтоқсан
586
Бұл материалды қолданушы жариялаған. UstazTilegi материалдың мазмұны мен авторлық құқықтарына жауап бермейді. Авторлық құқық бұзылған жағдайда шағым қалдыра аласыз
"Ұстаз" платформасында тіркелген пәндік олимпиадалар
Аттестацияға жарамды екенін көру үшін "Ұстаз" платформасында "Жарыстар, олимпиадалар тізімінен "Ustaz tilegi" деп іздесеңіз шығады
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Осы тақырыпта
көрнекілік керек па?
10 000 астам көрнекіліктерді жинап қойдық.
Көрнекілік бөліміне өтіп тақырыбын жазып жүктеп алыңыз!
Министірлікпен келісілген Аттестацияға жарамды курстар тізімі