Екі өлшемді жиыммен жұмыс істеуге арналған кесте компонентін қолдану

Зертханалық жұмыс

Тақырыбы: Екі өлшемді жиыммен жұмыс істеуге арналған кесте

компонентін қолдану

Жұмыстың мақсаты: Кесте құру компонентін қолданып, екі өлшемді

жиымға бағдарлама құруға үйрету.

Әдістемелік нұсқау

• Екі өлшемді жиым айнымалылар бөлімінде сипатталуы қажет:

Мысалы, B(2, 2) өлшемді нақты саннан тұратын жиымының

сипатталуы:

Var B : Array[1..2, 1..2] of real;

• Екі өлшемді жиымды инициализациялау:

const жиым аты : Аrray [индекс1, индекс2] Оf элементтер типі = (тізім);

Мысалы, var B : Array[1..2, 1..2] of real=((12.5, 1.4), (-45.8, 4.5));

• Екі өлшемді жиым элементіне қатынау элементтің индекстерін(нөмірлерін) көрсету арқылы жүзеге асырылады;

Мысалы, B[2, 2]:=4.5

• Екі өлшемді жиым элементтерін енгізу, шығару және өңдеу үшін қабаттасқан параметрлі циклдік операторларды қолданған ыңғайлы.

• Жиым элементтерін енгізуге StringGrid(Additional) компоненті қолданылады.

Мысалы, 2011 жылы Алматы мен Астанада өткен 7-ші қысқы Азиада ойындары қорытындысын шығаруға арналған бағдарлама жазайық.

Енгізілетін мәліметтер:

Мемлекеттер, медалдар саны (алтын, күміс және қола);

Әрбір мемлекеттің спортшылары жинаған жалпы медалдар саны мен ұпайларын есептеңіздер; (ұпайлар келесі жолмен саналады: әрбір алтын медаль үшін – 7, күміс – 6, қола – 5 ұпай);

Жиналған ұпайлар бойынша мемлекеттер тізімін сұрыптаңыздар.

Нәтиже:

Ол үшін:

1. Пішімге StringGrid1, Button1, Label1 компоненттерін орналастырамыз.

2. Label1 компонентінің Caption қасиетіне есептің берілгенін жазамыз.

3. FixedCols=0, FixedRows=1; Кестенің бірінші белгіленген жолының ұяшықтары кесте бағаналарының тақырыптарын жазуға қолданылады.

4. RowCount=4, ColCount=6 мәнін береміз;

5. Options/goEditing=true (түзетуге рұқсат);

6. Қосымшаны құру кезінде жиымның Cells элементтерінің мәндерін енгізуге болмайды, сол себептен қосымшаны құру кезінде орындалатын OnActivate оқиға өңдеушіні жазамыз:

procedure TForm1.FormActivate(Sender: TObject);

begin

tab1.cells[0,0]:='Мемлекет';

tab1.cells[1,0]:='Алтын';

tab1.cells[2,0]:='Күміс';

tab1.cells[3,0]:='Қола';

tab1.cells[4,0]:='Барлығы';

tab1.cells[5,0]:='Ұпайлар';

tab1.cells[0,1]:='Корея';

ыab1.cells[0,2]:='Қытай';

tab1.cells[0,3]:='Жапония';

tab1.cells[0,4]:='Қазақстан';

end;

6. Button1 компонентінің Caption қасиетіне «Қорытынды» мәнін береміз.

7. Компоненттерді төмендегідей орналастырамыз:

7. Оқиға өңдеушіні жазу:

procedure TForm1.Button1Click(Sender: TObject);

Var c, s, p, m, i, r:integer;

buf : array[0..5] of string;

begin

For r:=1 to tab1.rowcount do

begin

s:=0;

For c:=1 to 3 do

If (tab1.cells[c,r]<>'')

then s:=s+StrToInt(tab1.cells[c,r])

else tab1.cells[c,r]:='0';

p:=7*StrToInt(tab1.cells[1,r])+6*StrToInt(tab1.cells[2,r])+5*StrToInt(tab1.cells[3,r]);

tab1.cells[4,r]:=IntToStr(s);

tab1.cells[5,r]:=IntToStr(p);

end;

For r:=1 to tab1.rowcount-1 do

begin

m:=r;

For i:=r To tab1.rowcount-1 Do

If (StrToInt(tab1.cells[5,i]))>(StrToInt(tab1.cells[5,m]))

Then m:=i;

If r<>m then

begin

for c:=0 to 5 do

begin

buf[c]:=tab1.cells[c,r];

tab1.cells[c,r]:=tab1.cells[c,m];

tab1.cells[c,m]:=buf[c];

end;

end;

end;

end;

end.

9. Run командасын орындау;

Деңгейлік тапсырмалар

1. А(n, m) матрицасы берілген.

Осы матрицаның ең үлкен элементін табыңдар.

2. А(n, m) матрицасы берілген. Барлық мәндердің арифметикалық ортасын табыңдар.

3. А(n, m) матрицасы берілген. Матрицаның ең үлкен және ең кіші элементін тауып, олардың орындарын ауыстырыңдар.

4. А(n, m) матрицасы берілген. Матрицаның басты диагоналіндегі элементтерді 1 мен ауыстырыңдар.

5. 10 x 10 бүтін А матрицасы берілген. А матрицасы мына ретпен толтырыңдар.