Электр өрісі, кернеулігі

Тақырып бойынша 31 материал табылды

Электр өрісі, кернеулігі

Материал туралы қысқаша түсінік
Электр өрісі және оның кернеулік сызықтарын графикалық кескіндеу
Материалдың қысқаша нұсқасы

Бөлімі:

8.2 В Электростатик негіздері

Педагогтің аты-жөні:

Кусаинова Лаура Токановна

Күні:

10.12.25ж

Сыныбы: 8 б

Қатысушылар саны: 13 Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Электр өрiсi, электр өрісінің кернеулігі

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты:

8.4.1.6 - электр өрісі ұғымының физикалық мағынасын түсіндіру және оның күштік сипаттамасын анықтау;
8.4.1.8 - электр өрісін күш сызықтары арқылы графиктік кескіндеу.

Сабақтың мақсаты:

- электр өрісі ұғымының физикалық мағынасын түсіндіру және оның күштік сипаттамасын анықтайды;
- электр өрісін күш сызықтары арқылы графиктік кескіндейді

Сабақтың барысы:

Сабақ кезеңі/

Уақыты

Педагогтің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы


5мин.



Ұйымдастыру кезеңі

Оқушылармен амандасу, түгендеу, сабаққа дайындығын бақылау.

Ынтымақтастықты қалыптастыру, оқушылардың сенімділігін арттыру. "Жақсы тілек- жан жылуы "

Өткен сабақтар бойынша сұрақ-жауап жүргіземіз.

Сұрақтарға жауап беру . wordwall -арқылы

https://wordwall.net/resource/103565508

1.Электр заряды дегеніміз не?

2.Кулон заңы дегеніміз не? Ол қалай өрнектеледі?

3.Электр зарядының сақталу заңын түсіндір.

«Жақсы тілек- жан жылуы» оқушылар бір-бірлеріне тілектер айтып, жақсы көңіл күймен сабақты бастайды.

Оқушылар сұрақтарға жауап береді.












Сұрақтар

https://wordwall.net/resource/103565508



Сабақтың ортасы.

35 мин.




Жаңа сабақты «Тәжірибе алаңы » әдісі арқылы тақырыпты ашады

Әр топ өздерінің тәжірибесін жасап көрсетеді

1 топ: екі шар және шаш, қалбыр

2 топ: қағаз және янтарь таяқша

3 топ: Электроскоп және таяқша

PHET стимуляциясы арқылы электр өрісінің күш сызықтарын ,бейне материал көреді.Талдайды.

Жаңа сабақты ұлттық құндылықтармен байланыстырып айтып өту:

Электр өрісі мен қазақи құндылықтардың байланысы

1) Электр өрісі – Көрінбейтін ықпал (Бата, ақ тілек сияқты)

Электр өрісі көзге көрінбейді, бірақ зарядқа әсер етеді.

Қазақта да көрінбейтін, бірақ әсері күшті ұғымдар бар:

Ұқсастығы

Батаның күші – адамға рухани күш береді, бағыттайды.

Электр өрісі де зарядты бағыттап, күш әсерін береді.

Ата-ана ықпалы – көрінбейді, бірақ баланың өмірінде зор рөл атқарады.

Электр өрісінің көрінбейтін, бірақ нақты ықпалы сияқты.

Сабақта қолдануға мысал:

> "Электр өрісі – адамның рухани батасы сияқты: көзге көрінбейді, бірақ әсері күшті."

2) Кернеулік – Адамның ішкі қуаты мен жігері

Электр өрісінің кернеулігі – өрістің күшін сипаттайтын шама.

Оны қазақы ортада:

Ішкі жігер, қайрат, намысқа ұқсатуға болады

Жігерлі адамның ықпалы күшті, басқаларды жетелей алады.

Кернеулігі жоғары өріс те өз маңындағы зарядтарды күшті қозғайды.

3) Күш сызықтары – Қазақтың жолы, салт-дәстүр ағыны

Күш сызықтары өрістің бағытын көрсетеді.

Бұл қазақтың:

Жолымен жүру,Салт-дәстүрді сақтау,

Ұрпаққа жол көрсету деген ұғымдарымен үндеседі.

Ұқсастығы:

Қазақта "Жолың болсын", "Атаның жолы" деген түсінік бар.

Күш сызықтары да зарядқа қай бағытпен жүру керек екенін көрсетеді.

1-тапсырма:

«Кім жылдам?» әдісі: жеке жұмыс

1. 0,1 НКл нүктелік зарядтан 1 м қашықтықтағы электр өрісінің кернеулігі қандай? Осы нүктедегі заряды 10 нКл денеге қандай күш әсер етеді?

2.Өзінен 50см қашықтықта кернеулігі 720Н/Кл болатын электр өрісін тудыратын нүктелік зарядтың шамасын анықтаңдар?

3.Кеңістіктің кейбір нүктелерінде нүктелік заряд тудырған өрістің кернеулігі 4,2*104Н/Кл. Егер өріс осы нүктелерге берілген зарядқа 84мН күшпен әрекет ететін болса, зарядтың шамасын анықтаңдар?

4. Электр өрісіндегі  4•10-6Кл зарядқа  0,02Н күш әрекет етеді. Осы нүктедегі электр өрісінің кернеулігін тап.

5. 2•10-8 Кл зарядқа 2•10-2м қашықтықтағы өрістің кернеулігі қандай?

6. Бір нүктедегі электр өрісінің кернеулігі Е= 0,4кН/Кл өрістегі q=4,5•10-6Кл зарядқа әрекет ететін күшті анықтаңдар

2-тапсырма.Суретпен жұмыс ,жеке жұмыс

1.Электр өрісінің күш сызықтарының таңбасын анықта:



2. Екі (+) оң заряд берілген ,күш сызықтарын көрсетіп,бағытын салыңыз

3. Екі( -) теріс заряд берілген ,күш сызықтарын көрсетіп, бағытын салыңыз

4.(+)Оң және (-) теріс заряд берілген , күш сызықтарын көрсетіп ,бағытын салыңыз.


3-тапсырма :Жеке жұмыс «Миға шабуыл» әдісі арқылы

Сәйкестендір:


Үлгерімі төмен оқушыларға тапсырма:

Қолданылу аясын айтып өту:

Электр өрісі — күнделікті өмірде қайда қолданылады?

1. Телефон мен радиобайланыс

Ұялы телефон антеннасы электр өрісін туғызады.

Сол өріс арқылы сигнал тарайды.

Егер электр өрісі болмаса, байланыс та болмайды.

2. Теледидар, Wi-Fi, Bluetooth

Электромагниттік толқындардың негізінде — өзгермелі электр және магнит өрісі.

Үйдегі барлық сымсыз құрылғылар электр өрісінің арқасында жұмыс істейді.

3. Ауа тазартқыштар, иондауыштар

Ауадағы шаңды электр өрісі тартып алады.

Электр өрісі арқылы бөлшектер зарядталып, пластинаға жабысады.

5. Ксерокс (көшіру аппараты) жұмысы

Ксерокс бетінде электр өрісі пайда болып, ұнтақ-toner қажетті жерге тартылады.Сурет дәл солай қағазға түседі.

Әр топ өздерінің тәжірибесін жасап көрсетеді

жұппен, топпен өзара талқылайды

































Карточкадағы есепті оқушы ойланып, шығарып, дәптерге өз шешуін түсіреді. Есеп жеке-жеке бөлініп беріледі.




Электр өрісінің күш сызықтарының таңбасын анықтайды

Екі + заряд берілген ,күш сызықтарын көрсетеді,бағытын салады

Екі - заряд берілген ,күш сызықтарын көрсетеді,бағытын салады


Кестені сәйкестендіреді

Қолданылу аясын айтып өтеді




















Сурет бойынша жұмыс жасайды

Дескриптор:

Әр топ өз тәжірибесін қорғайды-1балл

































Дескриптор:

- Есептің шартын ,берілгенін жазады, Физ шамалардың ХБЖ өлшем бірлігін біледі-1

-зарядтың шамасын анықтайды -1

- электр өрісінің кернеулігін табады -1

- зарядқа әрекет ететін күшті анықтайды-1




Дескриптор:

- Электр өрісінің күш сызықтарының таңбасын анықтайды-1

-берілген зарядтың

күш сызықтарын көрсетеді,бағытын салады-1

-электр өрісінің күш сызықтарының қасиетін біледі -1







-Сәйкесін табады ,анықтама,формула біледі-2 балл

-


https://phet.colorado.edu/sims/html/charges-and-fields/latest/charges-and-fields_all.html

презентация

бейне материал

PHET стимуляциясы


Бағалау парағы




ЖИ: ChatGPT


















Тапсырмалар






























































ЖИ: ChatGPT





Сабақтың соңы.



5мин

Қорытындылау:

https://wordwall.net/ru/resource/56026773

Рефлексия:БББ

Үй тапсырмасы

§19 оқуға,12 –жаттығуды шығару

Электр өрісінің күш сызықтары мен кернеулігінің қайда ,қалай қолданылу аясын тауып келу

Оқушылар тест орындайды






Бағалау парағы арқылы өз- өздерін бағалайды


Жалпы балл-10




Дәптер

https://wordwall.net/ru/resource/56026773


Бағалау парағы



Тексерілді:

Дескриптор:

1-тапсырма

- Әр топ өз тәжірибесін қорғайды-1балл


2-тапсырма

- Есептің шартын ,берілгенін жазады,физикалық шамалардың ХБЖ өлшем бірлігін біледі-1балл

-зарядтың шамасын анықтайды -1

- электр өрісінің кернеулігін табады -1

- зарядқа әрекет ететін күшті анықтайды-1



3-тапсырма

- Электр өрісінің күш сызықтарының таңбасын анықтайды-1

-берілген зарядтың

күш сызықтарын көрсетеді,бағытын салады-1

-электр өрісінің күш сызықтарының қасиетін біледі -1

4-тапсырма

-Сәйкесін табады ,анықтама,формула біледі-2


Жалпы-10 балл





































«Ойлан, жұптас, бөліс» әдісі:

  1. 0,1 НКл нүктелік зарядтан 1 м қашықтықтағы электр өрісінің кернеулігі қандай? Осы нүктедегі заряды 10 нКл денеге қандай күш әсер етеді?





2.Өзінен 50см қашықтықта кернеулігі 720Н/Кл болатын электр өрісін тудыратын нүктелік зарядтың шамасын анықтаңдар?






3.Кеңістіктің кейбір нүктелерінде нүктелік заряд тудырған өрістің кернеулігі 4,2*104Н/Кл. Егер өріс осы нүктелерге берілген зарядқа 84мН күшпен әрекет ететін болса, зарядтың шамасын анықтаңдар?






4. Электр өрісіндегі  4•10-6Кл зарядқа  0,02Н күш әрекет етеді. Осы нүктедегі электр өрісінің кернеулігін тап.




5. 2•10-8 Кл зарядқа 2•10-2м қашықтықтағы өрістің кернеулігі қандай?






6. Бір нүктедегі электр өрісінің кернеулігі Е= 0,4кН/Кл өрістегі q=4,5•10-6Кл зарядқа әрекет ететін күшті анықтаңдар

2-тапсырма.Суретпен жұмыс ,жеке жұмыс

1.Электр өрісінің күш сызықтарының таңбасын анықта:



2-тапсырма.Суретпен жұмыс ,жеке жұмыс

Суретті түсіндір:

2- тапсырма.

Екі ( +) оң заряд берілген ,күш сызықтарын көрсет,бағытын сал



2- тапсырма .

Екі (-) теріс заряд берілген , күш сызықтарын көрсет,бағытын сал



2- тапсырма .

(+)Оң және (-) теріс заряд берілген , күш сызықтарын көрсет,бағытын сал





















3-тапсырма :Жеке жұмыс «Миға шабуыл» әдісі арқылы

Сәйкестендір:
























Бағалау парағы_______________________________________

Тапсырма №1

Есептер шығару «Тәжірибе алаңы»

Тапсырма №2

Жұптық жұмыс «Ойлан жұптас ,бөліс»

Тапсырма №3

Жеке жұмыс «Суретпен жұмыс»

Тапсырма №4

Жеке жұмыс «Сәйкестендір»

Қорытынды

Дескриптор:

Әр топ өз тәжірибесін қорғайды-1балл



Дескриптор:

- Есептің шартын ,берілгенін жазады, -Физ шамалардың ХБЖ өлшем бірлігін біледі-1

-зарядтың шамасын анықтайды -1

- электр өрісінің кернеулігін табады -1

- зарядқа әрекет ететін күшті анықтайды-1


Дескриптор:

- Электр өрісінің күш сызықтарының таңбасын анықтайды-1

-берілген зарядтың

күш сызықтарын көрсетеді,бағытын салады-1

-электр өрісінің күш сызықтарының қасиетін біледі -1


-Сәйкесін табады анықтама,формула біледі-2



Жалпы- 1 балл

Жалпы- 4 балл

Жалпы- 3 балл

Жалпы-2 балл

Жалпы-

10 балл




Жүктеу
bolisu
Бөлісу
ЖИ арқылы жасау
Файл форматы:
docx
19.02.2026
0
Жүктеу
ЖИ арқылы жасау
Бұл материалды қолданушы жариялаған. Ustaz Tilegi ақпаратты жеткізуші ғана болып табылады. Жарияланған материалдың мазмұны мен авторлық құқық толықтай автордың жауапкершілігінде. Егер материал авторлық құқықты бұзады немесе сайттан алынуы тиіс деп есептесеңіз,
шағым қалдыра аласыз
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Материал жариялап, аттестацияға 100% жарамды сертификатты тегін алыңыз!
Ustaz tilegi журналы министірліктің тізіміне енген. Qr коды мен тіркеу номері беріледі. Материал жариялаған соң сертификат тегін бірден беріледі.
Оқу-ағарту министірлігінің ресми жауабы
Сайтқа 5 материал жариялап, тегін АЛҒЫС ХАТ алыңыз!
Қазақстан Республикасының білім беру жүйесін дамытуға қосқан жеке үлесі үшін және де Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық материалыңызбен бөлісіп, белсенді болғаныңыз үшін алғыс білдіреміз!
Сайтқа 25 материал жариялап, тегін ҚҰРМЕТ ГРОМАТАСЫН алыңыз!
Тәуелсіз Қазақстанның білім беру жүйесін дамытуға және білім беру сапасын арттыру мақсатында Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық жұмысын жариялағаны үшін марапатталасыз!
Министірлікпен келісілген курстар тізімі