Педагогикалық идея

Тақырыбы: «Эмоция сандығы»

Аты – жөні: Елеусизова Еңлік Бауыржанқызы

Бағыты: Баланың эмоциялық интеллектісін дамыту

Қызметі: Педагог-психолог

Ұйымның мекен – жайы мен телефоны: МКҚК «Балдәурен» бөбекжай бақшасы, Қ.Аманжолов көшесі №74, тел: 5-42-12

Мекен – жай, телефон және email: Қ.Аманжолов көшесі №124 үй, тел:87777325933, e-mail: 10071994ее@gmail.com

Аңдатпа

Бұл педагогикалық идея мектепке дейінгі ұйымдарда балалардың эмоционалдық интеллектісін дамытуға бағытталған «Эмоция сандығы» технологиясын қолдануға негізделеді. Сандықтың ішіндегі смайликтер, маскалар, айна және релаксациялық материалдар арқылы бала өз көңіл күйін таниды, түсіндіреді және реттеуді үйренеді. Әдіс рөлдік ойындар мен шығармашылық тапсырмаларды қамтып, педагог-психолог, тәрбиеші және ата-ана арасындағы серіктестікті күшейтеді. Жүйелі түрде қолданылған жағдайда балалардың коммуникативтік дағдылары, эмпатиясы, өз-өзін бақылау қабілеті артады.

Кілт сөздер: эмоциялық интеллект, эмоция сандығы, бала психологиясы, эмпатия, балабақша, педагог-психолог, релаксация.

Annotation

This pedagogical concept is based on the use of the “Box of Emotions” technology aimed at developing emotional intelligence in preschool children. Through visual and sensory tools such as smiley cards, masks, a mirror, and relaxation materials, children explore, express, and regulate their emotions. The method includes role-play and creative activities that strengthen cooperation between the psychologist, teacher, and parents. When systematically applied, it improves children’s communication skills, empathy, and self-regulation abilities.

Keywords: emotional intelligence, box of emotions, child psychology, empathy, preschool education, educational psychologist, relaxation.

Аннотация

Данная педагогическая идея направлена на развитие эмоционального интеллекта детей дошкольного возраста посредством использования технологии «Коробка эмоций». Смайлики, маски, зеркало и релаксационные материалы помогают ребёнку распознавать, выражать и регулировать собственные чувства. Метод включает ролевые игры и творческие задания, укрепляя сотрудничество между педагогом-психологом, воспитателем и родителями. Систематическое применение способствует развитию эмпатии, коммуникативных навыков и саморегуляции у детей.

Ключевые слова: эмоциональный интеллект, коробка эмоций, детская психология, эмпатия, детский сад, педагог-психолог, релаксация.

Мазмұны

1. Кіріспе..................................................................................................................5

2. Негізгі бөлім........................................................................................................6

2.1Балалардың эмоционалдық интеллектісін дамытудағы инновациялық тәсілдер.....................................................................................................................6

2.2«Эмоция сандығы» технологиясының теориялық негіздемесі......................7

2.3«Эмоция сандығы» бағытындағы педагог-психолог жұмысының ұйымдастыру моделі...............................................................................................8

3. Тәжірибелік бөлім...........................................................................................9

3.1«Эмоцияны боя» релаксациялық-диагностикалық жаттығуы.......................9

3.2«Менің көңіл күйім сөйлейді» (рөлдік-ойын әдісі)......................................11

Қорытынды..........................................................................................................14

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі....................................................................15

Тезис

«Эмоция сандығы» – мектепке дейінгі кезеңдегі балалардың эмоционалдық интеллектісін дамытуға бағытталған жаңашыл психологиялық құрал. Сандықтың ішінде смайлик карточкалары, маскалар, айна және релаксациялық материалдар жинақталып, бала өз сезімін таңдау, тану және түсіндіру мүмкіндігіне ие болады.

Бұл әдіс арқылы бала эмоцияны вербалсыз және сөзбен жеткізіп, жағымсыз сезімдерді қауіпсіз түрде сыртқа шығарады. Рөлдік ойындар, шығармашылық тапсырмалар және рефлексия жұмыстары коммуникативтік және өзін-өзі реттеу дағдыларын дамытады.

Педагог-психолог эмоционалдық даму динамикасын бақылап, ата-анамен және тәрбиешімен бірлесе қолдау көрсетеді. Жүйелі түрде қолданылған «Эмоция сандығы» балалардың эмпатиясын, сенімділігін және психологиялық тұрақтылығын арттыратын тиімді педагогикалық әдіс болып табылады.

Кіріспе

Мектепке дейінгі кезең – баланың эмоционалдық әлемі қалыптасатын ең маңызды даму кезеңдерінің бірі. Эмоцияны түсіне білу, дұрыс білдіру және реттеу дағдылары тұлғаның болашақта әлеуметтік ортаға тиімді бейімделуінің негізгі көрсеткіші болып табылады. Осыған байланысты баланың эмоционалдық интеллектісін дамытуға бағытталған жаңа әдістерді енгізу – педагог-психолог жұмысының өзекті бағыты.

Өзектілігі

Қазіргі қоғамда балалар арасында мінез-құлықтық қиындықтар, қорқыныш, мазасыздық және агрессия сияқты жағымсыз эмоционалдық көріністер жиі байқалады. Балалар көп жағдайда өз сезімін түсіндіруге қиналады. Сондықтан эмоциямен жұмысқа арналған қолжетімді, ойын сипатындағы, визуалды және практикалық технологияларды енгізу аса маңызды. «Эмоция сандығы» әдісі осы қажеттіліктерге жауап береді.

Мақсаты

Мектепке дейінгі жастағы балалардың эмоционалдық интеллектісін дамытуға жағдай жасау, эмоцияны тану, білдіру және реттеу дағдыларын қалыптастыру.

Міндеттері

• Баланың эмоцияны ажырату және сөзбен жеткізу қабілетін дамыту

• Жағымсыз сезімдерді қауіпсіз жолмен сыртқа шығару мүмкіндігін ұйымдастыру

• Коммуникативтік және эмпатиялық дағдыларын арттыру

• Баланың эмоционалдық даму динамикасын жүйелі бақылау

Жаңашылдығы

«Эмоция сандығы» тек диагностика емес, эмоцияны дамытуға, реттеуге және түзетуге бағытталған кешенді құрал ретінде қолданылады. Оның құрамындағы ойын элементтері, маскалар, смайлик карточкалары, айна, релаксациялық материалдар баланың түрлі сезімдерін қауіпсіз әрі қызықты түрде танып-білуіне жағдай жасайды. Әдіс – эмоцияны визуалды, вербалдық және әрекеттік деңгейде дамытуға бағытталған.

Практикалық маңыздылығы

Бұл әдісті әр балабақшада психологиялық қызмет барысында тұрақты қолдануға болады. Практикалық жаттығулар балалардың өз-өзіне сенімділігін арттырып, мінез-құлықтық қиындықтардың алдын алуға көмектеседі. Эмоцияға байланысты мәселелерді ерте жаста анықтау арқылы ұзақ мерзімді психологиялық қолдауды тиімді ұйымдастыруға мүмкіндік береді.

Әдістемелік негізділігі

Әдіс Л.С. Выготскийдің эмоция мен танымның өзара байланысы туралы теориясына, Д. Гоулманның эмоционалдық интеллект моделіне, сондай-ақ балалар психологиясының жас ерекшелік заңдылықтарына негізделген. Педагог-психологтың кәсіби бақылауы, рөлдік ойын, арт-терапия элементтері және рефлексия әдістері кешенді түрде қолданылады.

2.Негізгі бөлім.

2.1 Балалардың эмоционалдық интеллектісін дамытудағы инновациялық тәсілдер

Мектепке дейінгі кезең – баланың эмоционалдық интеллектісінің (ЭИ) ең қарқынды дамитын уақыты. ЭИ дамыған бала өз эмоциясын түсіне алады, басқаларды тыңдап, қолдау көрсете алады және жағымсыз жағдайларда өзін реттеуді меңгереді. Сондықтан балабақша деңгейінде бұл дағдыны дамыту – педагог-психолог жұмысының негізгі бағыттарының бірі.

Эмоцияны тану, түсіну және реттеу кезеңдері

Эмоцияларды тану – эмоционалдық дамудың алғашқы сатысы. Бала ең алдымен «қуаныш», «реніш», «қорқыныш», «ашу» сияқты негізгі эмоцияларды ажыратуды үйренеді. Келесі кезеңде – эмоцияны түсіну: не себепті солай сезінді, оның себебін анықтау, жағдайға байланысты эмоцияның өзгеретінін білу.Реттеу кезеңінде бала өз сезімдерін басқаруды меңгереді: тыныс алу жаттығулары, релаксациялық ойындар арқылы ашуын немесе қобалжуын басуды үйренеді. Бұл тәсілдер мінез-құлықты тұрақтандырып, коммуникативтік қабілетін дамытады.

Ойын технологиялары арқылы эмоциямен жұмыс

Ойын – баланың эмоционалдық әлемімен жұмыс істеудің ең тиімді тәсілі. Эмоция смайликтері, рөлдік ойындар («эмоция театры»), «айна» жаттығулары арқылы бала өз көңіл күйін сыртқа шығаруды үйренеді.
Мысалы, «Өз сезіміңді көрсет!» ойыны баладан белгілі бір эмоцияны мимика арқылы жеткізуді талап етеді, ал «Эмоцияны боя» әдісі арқылы бала көңіл күйін түстермен сипаттайды. «Ашу қорабы» ойыны балаларға ашуды қауіпсіз түрде шығару жолдарын үйретеді.Осындай ойындар эмоционалдық сөздік қорды молайтып, әлеуметтік дағдыларды күшейтеді.

Жеке және топтық психологиялық қолдау әдістері

Жеке жұмыс барысында балаға жеке қарқын, жеке тәсіл қолданылады: сенсорлық бұрыш, сенім тренингтері, эмоционалдық әңгімелесу әдісі.
Топтық жұмыстарда бір-бірін тыңдау, серіктестікті сезіну, эмпатияны дамыту маңызды. Топтық рефлексия, «сезімдер шеңбері», «достық көпірі» сияқты әдістер қарым-қатынас мәдениетін қалыптастырады.Жүйелі психологиялық қолдау баланың өзін қауіпсіз сезінуіне, эмоциясын еркін жеткізуіне мүмкіндік береді.

2.2 «Эмоция сандығы» технологиясының теориялық негіздемесі

«Эмоция сандығы» – мектепке дейінгі ұйымдарда балалардың эмоционалдық интеллектісін дамытуға бағытталған психологиялық құрал. Ол эмоцияны танып-білу, түсіну және реттеу дағдыларын қалыптастыратын визуалды және ойын элементтеріне негізделеді. Бұл технология ғылыми-психологиялық теорияларға сүйене отырып жасалған, сондықтан баланың жас ерекшелігіне сай тиімді нәтиже береді.

Психология ғылымындағы эмоция түсінігі

Эмоция – адамның ішкі күйін білдіретін психикалық үдеріс, белгілі бір жағдайға қатысты реакциясы. Психолог ғалымдар (У.Джеймс, П.Экман, Л.Выготский) эмоцияның тұлғалық даму мен әлеуметтік қарым-қатынасқа тікелей әсер ететінін дәлелдеген.П.Экман эмоцияның негізгі түрлерін: қуаныш, қорқыныш, реніш, ашу, таңдану және жиіркену – әмбебап эмоциялар деп сипаттайды.

Л.Выготский эмоция мен ойлау арасындағы байланысты атап өтіп, эмоцияның оқу-танымдық әрекетті ынталандыратынын көрсеткен. Сондықтан эмоциямен жұмыс баланың жалпы дамуына ықпал етеді.

Эмоциялық интеллект теорияларына сүйену (Гоулман, Выготский және т.б.)

Эмоциялық интеллект теориясын кеңінен таратқан Д.Гоулман адамның табысты болуында ЭИ-дің маңызы жоғары екенін атап өткен. Оның моделінде негізгі төрт компонент бар:

• өз эмоциясын тану;

• оны басқару;

• әлеуметтік дағдылар;

• эмпатия.

«Эмоция сандығы» осы компоненттерді ойын арқылы дамытуға мүмкіндік береді. Сондай-ақ Выготскийдің жақын даму аймағы теориясына сай, бала эмоцияны үлкеннің көмегімен дұрыс түсініп, біртіндеп оны өз бетінше реттеуге көшеді.

Мектепке дейінгі жастағы балаларға бейімдеу ерекшелігі

Бұл жастағы балалар эмоцияны толық түсінбегендіктен, визуалды, сенсорлық және ойын формалары аса тиімді:

• смайлик карточкалары арқылы эмоцияны таниды;

• айна арқылы өз мимикасын бақылайды;

• рөлдік ойындарда эмоцияны әрекетпен білдіреді;

• сандық ішіндегі таңдау балаға еркіндік береді.

Эмоциялық тәжірибесін көрнекі түрде көрсету баланың сенімділігін арттырады, ал қауіпсіз орта – сезімін ашық айтып, эмоциялық тепе-теңдікке келуге көмектеседі.

2.3 «Эмоция сандығы» бағытындағы педагог-психолог жұмысының ұйымдастыру моделі

Сандықтың құрылымы және қолданылу мақсаты

«Эмоция сандығы» балалардың эмоционалдық әлемін зерттеуге және өз сезімін қауіпсіз түрде білдіруге мүмкіндік беретін арнайы психологиялық құрал болып табылады. Оның ішіне эмоцияны бейнелейтін смайлик карточкалары, түс пен сезім арасындағы байланысты табуға көмектесетін түрлі-түсті кестелер, бет-әлпетті бақылауға арналған айна және жағымсыз эмоцияларды тыныштандыруға ықпал ететін релаксациялық материалдар салынады. Бұл заттар баланың эмоцияны көру, сезіну, көрсету және түсіндіру әрекеттерін кешенді дамытады. Сандықтың әр элементі баланың табиғи қызығушылығын оятып, эмоционалдық тәжірибесін ойын арқылы кеңейтуге бағытталады.

Жүйелі жұмыс кезеңдерінің ерекшелігі

Педагог-психолог жұмысы нақты үш кезең бойынша ұйымдастырылады. Кіріспе кезеңде бала өзінің ағымдағы көңіл күйін сандықтан таңдап, оны сөзбен немесе мимика арқылы жеткізеді. Бұл баланың эмоцияны тануын қалыптастырады. Тәжірибе кезеңінде эмоцияны рөлдік ойындар, шығармашылық тапсырмалар немесе айнамен жұмыс арқылы зерттеу жүргізіледі. Бұл әдіс эмоцияны сыртқа шығаруға және оны басқару жолдарын тәжірибеде қолдануға көмектеседі. Рефлексия кезеңі баланың сезімін түсінуге және өзіндегі өзгерістерді сипаттауға мүмкіндік береді. Психолог сұрақтар қойып, баланы өз сезімін дұрыс атауға, бөлісуге және жеңілдетуге жетелейді.

Ата-ана және педагогпен серіктестік әрекеті

Бала эмоциясының дамуы тек психологқа ғана байланысты емес, ол ата-ана және тәрбиеші тарапынан қолдау тапқанда нәтижелі болады. Сондықтан психолог ата-анамен тұрақты байланыс орнатып, үйде жалғастырылатын қарапайым эмоциялық тапсырмалар ұсынады. Тәрбиешімен бірлесе отырып, топта күнделікті эмоциялық бақылау картасын жүргізу ұсынылады. Мұндай серіктестік қарым-қатынас эмоционалдық дамудың үздіксіз жүзеге асуына ықпал етеді.

3. Тәжірибелік бөлім

3.1 «Эмоцияны боя» релаксациялық-диагностикалық жаттығуы

Мақсаты

Баланың қазіргі эмоционалдық күйін анықтау, оны вербалсыз (түстер арқылы) білдіруге жағдай жасау, негативті сезімді қағазға түсіріп, жеңілдету дағдысын қалыптастыру.

Күтілетін нәтижелер

• Бала өз эмоциясын тани алады және таңдайды

• Сезімін бояу және бейнелеу арқылы сыртқа шығарады

• Эмоцияның себебін түсіндіреді, сөзбен жеткізеді

• Эмоцияны басқару жолдарын меңгере бастайды

• Өзін қауіпсіз ортада еркін сезінеді

Жұмыс жоспары

Жұмыс барысы

1. Кіріспе кезеңі:

Психолог баламен жылы қарым-қатынас орнатып, оған «Эмоция сандығын» ұсынады.

Сұрақ қояды:

«Қазір қандай сезімдесің?»

Бала өзіне жақын эмоция карточкасын таңдайды.

Психолог баланың таңдауын қабылдайды және қолдау білдіреді:
«Бұл өте маңызды сезім. Біз оны бірге түсінуге көмектесеміз».

Мақсат: Баланың ішкі сезімін қауіпсіз ортада ашуына жағдай жасау.

2. Тәжірибе кезеңі (арт-терапиялық жұмыс):

Балаға қағаз бен түрлі түсті қарындаштар ұсынылады. Психолог бағыттайды, бірақ шығармашылық процеске араласпайды.

Бағыттаушы сұрақтар:

• «Бұл сезім қандай түспен бейнеленеді?»

• «Сезіміңнің көлемі қандай – үлкен бе, кішкентай ма?»

• «Ол қай жерде орналасқан?»

• «Сезімің қозғалады ма, әлде тыныш па?»

Психолог баланың мінез-құлқын жасырын түрде бақылап, диагностикалық белгілерді жазып отырады:

• қарындашты басу күші

• қимыл-қозғалысының жылдамдығы

• тыныс алуы

• баланың сөйлеу белсенділігі

Практикалық мысал:

Бала «реніш» картасын таңдап, көк және қара түстерді қолданады. Қалың әрі қатты сызықтар салады.

Бұл – эмоцияның қарқынды екенін және ішкі шиеленістің барын көрсетеді.

3. Рефлексия кезеңі:

Сурет аяқталған соң психолог эмоцияны сөзбен білдіруге көмектеседі:

• «Бұл түс нені білдіреді?»

• «Бұл реніш қашан басталды?»

• «Қазір өзіңді қалай сезініп тұрсың?»

Егер бала әлі де қобалжып тұрса, тыныс алу жаттығуы қолданылады:
«Тынысымызды жаймен алып, ренішімізді шар сияқты елестетейік. Енді оны кішірейтейік…»

Бұл жаттығу эмоцияны басқаруға үйретеді.

4. Қорытынды интерпретация:

Психолог алынған мәліметті талдап, баланың эмоционалдық даму картасына енгізеді:

Алынған ақпарат келесі кездесулерде эмоциялық интеллекттің динамикасын бақылауға көмектеседі.

Бұл әдіс баланың сезімін тек сыртқа шығаруға емес, оны тануға, түсіндіруге және біртіндеп бақылауға мүмкіндік береді. Эмоцияны визуалды түрде бейнелеу – баланың психологиялық саулығын қолдаудың тиімді құралы.

3.2 «Менің көңіл күйім сөйлейді» (рөлдік-ойын әдісі)

Мақсаты

Баланың эмоцияны сөзбен жеткізу қабілетін дамыту, өз сезімін мәдениетті түрде білдіру және басқалардың көңіл күйін түсінуге үйрету арқылы эмпатияны қалыптастыру.

Күтілетін нәтижелер

• Бала эмоцияны танып қана қоймай, сөзбен жеткізе алады

• Басқаның көңіл күйін түсініп, қолдау білдіруді үйренеді

• Коммуникативтік дағдысы дамиды, сенімділік артады

• Эмоцияны реттеу мен өзін-өзі бақылау қабілеті күшейеді

• Топтағы қарым-қатынас сапасы жақсарады

Жұмыс жоспары

Жұмыс барысы

1. Кіріспе бөлік:

Психолог балаларды шеңберге жинайды. Бұл формат қауіпсіз орта мен сенім атмосферасын қалыптастырады. Ал олардың алдына «Эмоция сандығын» қояды.

Балалар кезекпен айнаға қарап, бет әлпеті арқылы өз сезімін көрсетеді (қуану, ренжу, қорқу, ашулану және т.б.).

Психолог мотивациялық қолдау сөздерін айтады:

«Сенің эмоцияң дауысы шыққысы келіп тұр. Оны сөйлетіп көрейік!»

Мақсат:
→ Баланың эмоцияны тануы, сезімін жасыру емес мойындатуы.

2. Негізгі кезең:

Әр бала эмоция маскасын таңдап, сол сезімнің рөліне енеді.

Оған қысқа сөйлем, диалог немесе шағын сахналық көрініс орындауға мүмкіндік беріледі.

Бұл — ойын терапиясы принципіне негізделген жұмыс.

Мысалы практикалық жағдай:

Айгерім есімді бала «қорқыныш» эмоциясын таңдайды.

Қорқыныш маскасын киеді.

Психолог бағыттаушы сұрақ қояды:

— «Қазір не сезініп тұрсың?»

Бала сөйлеу үлгісін қолданады:

«Мен қазір қорқыныш сезініп тұрмын, себебі түнде найзағай қатты гүрілдеді»

Психолог қолдау көрсетеді:

— «Сен батыл екенсің! Қорқыныш кез келген балада болады. Бірге тыныш демалайық»

Психолог тыныс алу жаттығуын жүргізеді:

«Мұрынмен терең тыныс алып, қорқынышты бұлт сияқты қашырып жіберейік»

Баланың психологиялық жай-күйі біртіндеп тұрақталады.

3. Топтық талқылау:

Балалар кезекпен өз пікірін білдіреді:

• «Мен де найзағайдан қорқамын»

• «Мен саған көмектесе аламын»

• «Қорыққанда анамды қасымда сезінгім келеді»

Бұл кезең:

1.Эмпатияны

2.Бірін-бірі түсіну сезімін

3.Әлеуметтік қолдауды күшейтеді

Психолог қорытынды сөз айтады:

«Біз бір-біріміздің сезімін түсінгенде — біз мықты командамыз!»

Практикалық интерпретация

Психолог мына көрсеткіштерді бақылайды:

1. Сөздік қор деңгейі

2. Эмоцияны атау дағдысы

3. Топпен қарым-қатынас

4. Эмпатиялық жауап беру жиілігі

Жұмыс нәтижесін рәсімдеу:

Психолог бақылау парағына белгілейді:

• Бала эмоцияны атауда қиналды ма?

• Диалог құру деңгейі қандай?

• Құрдастарымен көзбен және сөзбен байланысы бар ма?

• Стресті азайту тәсілдерін қолдана алды ма?

Қажет болған жағдайда келесі сессияға жеке дамыту мақсаттары белгіленеді.

Нәтиже:

Бұл жаттығу:

1. Баланың өзін-өзі реттеу дағдысын дамытуға

2. Эмоцияны тану және дұрыс білдіру қабілетін күшейтуге

3. Топ ішіндегі эмоционалдық климатты жақсартуға

4. Қорқыныш пен уайымды жеңілдетуге

5. Эмпатиялық мінез-құлық қалыптастыруға көмектеседі

Балалар өздерін қауіпсіз сезініп, өз сезімін ашық айтуға үйренеді.

Бұл диаграмма 3.1 және 3.2 практикалық жұмыстардың нәтижесінде дамитын негізгі дағдыларды көрнекі түрде көрсетеді.

Қорытынды

Мектепке дейінгі жастағы балалардың эмоционалдық дамуы – олардың тұлғалық қалыптасуы мен болашақтағы әлеуметтік табысының негізгі көрсеткіштерінің бірі. Бала өз эмоциясын түсініп, дұрыс жеткізе білген сайын, ол қоршаған ортамен тиімді қарым-қатынасқа түсіп, ішкі сезімін басқаруға мүмкіндік алады. Осы тұрғыдан «Эмоция сандығы» технологиясы педагог-психолог жұмысының инновациялық құралы ретінде жоғары маңызға ие.

Практикалық жаттығулар арқылы бала көңіл күйін тануға, оны бояумен, бет-әлпетпен немесе сөзбен білдіруге дағдыланады. Бұл әдіс шығармашылық, рөлдік ойындар мен релаксациялық тәсілдерді біріктіре отырып, эмоционалдық интеллектіні кешенді дамытуға жағдай жасайды. Сонымен қатар эмоционалдық қиындықтарды ерте кезеңде анықтап, қажетті түзету шараларын жүргізуге мүмкіндік береді.

Әдістің тағы бір маңызды ерекшелігі – ата-анамен және педагогпен серіктестік байланыс орнату. Осылайша эмоционалдық қолдау тек психолог кабинетімен шектелмей, күнделікті өмірде жалғасын табады. Жүйелі және мақсатты түрде қолданылған «Эмоция сандығы» балалардың эмпатиясын, өзіне деген сенімділігін, коммуникативтік қабілеттерін арттырып, психологиялық тұрақтылығын нығайтады.

Бұл педагогикалық идея мектепке дейінгі білім беру ұйымдарында эмоционалдық тәрбиені ұйымдастырудың тиімді, ғылыми негізделген және қолжетімді әдісі болып табылады. «Эмоция сандығы» баланың қуанышын, ренішін, қорқынышын түсінуге жол ашып, оның үйлесімді дамуына зор үлес қосады.

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі

1. Выготский, Л. С. Педагогикалық психология. – Алматы: Мектеп, 2021.

2. Гоулман, Д. Эмоционалды интеллект. – Алматы: Steppe & Word, 2020.

3. Аймауытов, Ж. Психология. – Алматы: Санат, 2018.

4. Желдербаева, Г. Мектепке дейінгі балалар психологиясы. – Алматы: Білім, 2022.

5. Мухамбетжанова, С. Балалар психологиясында коррекциялық жұмыс әдістері. – Нұр-Сұлтан: Ұлағат, 2021.

6. Ертем, И. Арт-терапия негіздері және эмоциямен жұмыс. – Стамбул: Eğitim Press, 2019.

7. П.Экман, П. Эмоция психологиясы: эмоцияларды тану және басқару. – Мәскеу: Питер, 2020.

8. Қоянбаев, Ж. Педагогика және психология негіздері. – Алматы: Білім, 2019.

9. Төребаева, Ә. Мектепке дейінгі ұйымдарда педагог-психолог жұмысы. – Шымкент: Ulagat Print, 2023.

10. Роджерс, К. Баламен қарым-қатынас және тұлғалық даму. – Мәскеу: Смысл, 2018.

11. Назарова, М. Мектепке дейінгі жастағы балалардың эмоционалдық дамуы. – Алматы: ARU, 2022.

12. Bates, S. Child Emotional Development and Play Therapy. – London: Pearson Education, 2019.