Тақырып бойынша 31 материал табылды

Энергияның сақталуы және айналуы 7- сынып

Материал туралы қысқаша түсінік
Бұл ҚМЖ энергияның сақталуы және ауналуы тақырыбы 7-сынып физика мен алгебра пәндерін кіріктіре отырып жасалған.
Материалдың қысқаша нұсқасы

Қысқа мерзімді (сабақ) жоспары (Кіріктірілген сабақ)

7-сынып, физика пәні

Энергияның сақталуы және айналуы.

Пән:

Физика, алгебра (Кіріктірілген сабақ)

Педагогтің тегі, аты, әкесінің аты


Күні:


Сынып: 7А

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Энергияның сақталуы және айналуы.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

7.2.3.6 механикалық энергияның сақталу заңын есептер шығаруда қолдану


Сабақтың мақсаты

Оқушылар есептің математикалық теңдеуін құрады, механикалық энергияның сақталу заңын есептер шығаруда қолданады. Проблемалық сұраққа (кәсіби сұрақ) жауап ретінде инженерлік ұсыныс әзірлейді.

Сабақтың барысы:

Сабақтың кезеңі/ уақыты

Педагогтың әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар



Сабақтың басы



Ұйымдастыру кезеңі

7 мин


Амандасу, түгендеу, сынып бөлмесінің тазалығына, оқушының көңіл- күйіне көңіл бөлу.

Психалогияық ахуал:

Менің қолымда кездейсоқ карталар бар, бұл — сіздердің бүгінгі сабақтағы "кәсіби рөлдеріңіз". Қазір мен араларыңыздан өтемін, ал сіздер өз түйсіктеріңізге сеніп, бір-бір картадан таңдап алыңыздар. Әр картаның артында сіздің бүгінгі күш-қуатыңыз (энергияңыз) бен мамандығыңыз жасырылған. Қане, болашаққа бірге қадам басайық!»

Мұғалім: «Сонымен, біз топтарға бөліндік. Байқасаңыздар, әр топтың атауы мен мамандығы бір-бірімен тығыз байланысты.

Құндылықтарды дарыту жалпы сабақ барысында тапсырмалар орындату барысында дамытып отырамын.

Үй тапсырмасы: Үй тапсырмасын “Ped Colorado” платформасында сұрайды.

Мұғалім сөзі: «Оқушылар біз энергияның ешқайда жоғалмайтынын, тек түрленетінін білдік. Сол сияқты сіздердің бүгінгі салған еңбектеріңіз де жоғалмайды, ол болашақта кәсіби біліктілікке айналады. Әрбір шығарылған есеп – сіздің биікке шығар белесіңіздің баспалдағы».

Мұғалімнің сөзін мұқият тыңдап, жағымды ахуалға енеді.



Өз таңдауы бойынша бір картаны суырып алады.


Картадағы мамандық пен формулаға қарап, өзінің қай топта екенін анықтайды және сол мамандықтың маңызын іштей сезінеді.


«Бүгін сенің таңдауың – ертеңгі нәтижең» деген сөз оқушыға таңдау еркіндігін бере отырып, оны жауапкершілікке шақырады















Қалыптастырушы

баға беру,

ынталандыру: «өте тамаша», « керемет» «жарайсыздар» т.б.сс







7 – сынып оқулық












Интерактивті тақта https://phet.colorado.edu/






Сабақтың ортасы

30 мин


Топтық жұмыс: Тапсырма №1 «Кәсіби шеберлер алаңы»

1-топ: Потенциалдық энергия

Контекст: Сіздер — зәулім ғимарат салып жатқан инженер-сәулетшілерсіздер. Құрылыс краны массасы 500 кг бетон блокты белгілі бір биіктікке көтерді.

Тапсырма: Егер блоктың потенциалдық энергиясы 100 кДж болса, кран блокты қандай биіктікке көтерген? (g =10 м/с2)

Кәсіби сұрақ: Неліктен биіктік артқан сайын блоктың қауіптілігі (энергиясы) артады? Сәулетші ретінде қауіпсіздік үшін не ұсынасыз?


2-топ: Кинетикалық энергия

Контекст: Сіздер — халықаралық тасымал логистерісіздер. Массасы 2 тонна жүк көлігі тас жолда 72 км/сағ жылдамдықпен қозғалып келеді.

Тапсырма: Жүк көлігінің кинетикалық энергиясын есептеңіздер. (Кеңес: Жылдамдықты м/с-қа айналдыруды ұмытпаңыздар).

Кәсіби сұрақ: Жүргізуші жылдамдықты 2 есе арттырса, оның энергиясы (және тежелу жолы) неше есе өзгереді? Кәсіби жүргізушіге кеңес беріңіз.


3-топ: Механикалық жұмыс

Контекст: Сіздер — зауыттағы станоктарды жобалаушы мамандарсыздар. Массасы 100 г болат деталь 5 метр биіктіктен еркін құлап, өңдеуші станоктың бетіне түсті.

Тапсырма: Энергияның сақталу заңын қолданып, детальдың жерге соғылар сәттегі жылдамдығын анықтаңыздар.

Кәсіби сұрақ: Егер детальдың түсу жылдамдығы тым жоғары болса, станокты зақымдамау үшін қандай инженерлік шешім (мысалы, серіппе немесе жастықша) қолданар едіңіздер?


Топтар жауап парақтарын толтырады. Топтар бірін – бірі бағалайды. Топтар жұмыстың жауабын ЖИ арқылы тексереді.

Оқушылар топтық жұмыс түрінде берілген тапсырманы орындайды.

және кері байланыс ретінде

«Түзету галереясы» (топтар бір – бірінің жұмысын бағалайды) бойынша жұмыс жасайды.

Дескриптор: Жалпы: 3 балл

Оқушылар есептің математикалық теңдеуін құрады -


механикалық энергияның сақталу заңын есептер шығаруда қолданады -


Проблемалық сұраққа (кәсіби сұрақ) жауап ретінде инженерлік ұсыныс әзірлейді-




7 сынып физика оқулық

Интерактивті тақта

Таратпа материал


Жұптық жұмыс (алгебра): Тапсырма №2 «Кәсіби деңгейлер» ЖИ арқылы оқушылар таңдау жасайды.

Кәсіби деңгейлер

Тапсырма мазмұны

Формула

Жауабы

Жас маман

Биіктігі

балконнан массасы

доп құлап түсті. Оның жерге соғылар сәттегі кинетикалық энергиясы (Eк) неге тең?


Eр =Eк ережесін қолдану.

Eк = mgh


50 Дж

Маман

Биіктігі

төбешіктен шанамен сырғанаған баланың ең төменгі нүктедегі жылдамдығы (v) қандай? (g = 10 м/с2)

mgh =mv2 /2 теңдеуінен жылдамдықты табу:

v = 2gh


10 м/с

Сарапшы

Массасы

тас 10 м/с жылдамдықпен тік жоғары лақтырылды. Ол

биіктіктегі Eк мен v мәні қандай?


Eт = Eр + Eк теңдеуін құру.

10 Дж= 6 Дж + Eк


Eк = 4 Дж

v = 2 м/с


Оқушылардың жауабы ЖИ арқылы тексеріледі

Оқушылар жұптасып алдарына берілген таратпа материалдар бойынша жұптық жұмысты орындайды және кері байланыс ретінде «Кәсіби сарапшы» әдісі (сарапшылар жұмысты бағалайды) қолданылады. Мысал есеп (математика ):

, , енді екі жағын теңестіреміз

пропорцияны қолданамыз




Дескриптор: жалпы 3 балл

1 жж Кинетикалық энергияны есептейді -1 б

2 жж

Энергияның сақталу заңын қолданады -1 б

Жылдамдықты есептейді -

3 жж

Энергияның сақталу заңын қолданады -1 б

Кинетикалық энергияны есептейді –

Жыламдықты есептейді – 1б




Интерактивті тақта

Таратпа материал



Жеке жұмыс «Уақытпен жарыс»


1-тапсырма: Сәулетшінің есебі

Сұрақ: Сәулетші жоспарлаған ғимараттың төбесіне массасы m = 500 кг бетон плитаны кранмен h = 20 метр биіктікке көтерді. Плитаның осы биіктіктегі потенциалдық энергиясын (Eр) анықтаңыз. (g = 10 Н/кг)


2-тапсырма: Логисттің есебі

Сұрақ: Логистикалық компанияның жүк көлігі тас жолда v = 20 м/с жылдамдықпен қозғалып келеді. Егер көліктің массасы m = 3000 кг болса, оның кинетикалық энергиясы (Eк) неге тең?


3-тапсырма: Инженердің есебі

Сұрақ: Инженер құрастырған қозғалтқыш тетікті қозғалту үшін F = 400 Н күш жұмсайды. Осы күштің әсерінен тетік S = 5 метрге жылжыса, атқарылған механикалық жұмысты (A) есептеңіз.


4-тапсырма: Талдау және логика

Сұрақ: Екі бірдей көліктің біріншісі 10 м/с, екіншісі 30 м/с жылдамдықпен келеді. Екінші көліктің кинетикалық энергиясы біріншісінен неше есе көп? Жылдамдық пен энергия арасындағы байланысты түсіндіріңіз.

ЕББҚ тапсырмасы

Дарынды оқушыға: Биіктігі h мұзды төбешіктен массасы m бала шанамен сырғанап түсті. Төбешіктің етегінде оның жылдамдығы v болды.

Егер h = 500 см, m = 0,04 т, ал төмендегі нақты жылдамдық 8 м/с болса, үйкеліс күшін жеңуге кеткен энергияны (жылу мөлшерін) есепте. (g = 10 м/с²)

Оқушылар интерактивті тақтадан өздеріне берілген жеке тапсырманы уақытпен жарыса орындайды.









































Оқушы энергияның сақталу заңының негізгі принципі (энергия жоғалмайды, тек ауысады) қарастырып тапсырмасын орындайды.

Дескриптор: жалпы 4 бал


Потенциалдық энергия формуласын қолданып, есептейді-

Кинетикалық энергия формуласын қолданады –

Механикалық жұмыс формуласын қолданады -

Жылдамдық пен энергияның квадраттық тәуелділікті түсінеді-






























Дескриптор: тұйық жүйе және сыртқы күштердің жұмысы (үйкеліс) ұғымдарды түсінеді.

Интерактивті тақта

Таратпа материал

Сабақтың соңы

3 мин



Рефлекция



Үй тапсырмасы

Сабақты бекіту Сұрақ жауап арқылы қорытындылау.


1) Оқушылар білімін бағалау «Домбыра» шкаласы

2)Орындауға үйге тапсырма беру, орындау жолын айту

3) оқушыларды өз жұмысына . «Энергия деңгейі» әдісі арқылы реклексия жасату:

Керемет, басқаға үйретемін

Жақсы түсіндім

Сұрақтарым бар

Түсінбедім




Рефлексия: Бағалау критерийі бойынша оқушы рефлексия жасайды:

- Механикалық энергияның сақталу заңын есептер шығаруда қолданады.




Дескрипторлар бойынша әр оқушы бағаланады

«6» алған оқушы -

«7» алған оқушы -

«8» алған оқушы -

«9» алған оқушы -

«10» алған оқушы -


Физика 7 оқулығы




















Жұптық жұмыс: Тапсырма №2 «Кәсіби деңгейлер» ЖИ арқылы оқушылар таңдау жасайды.

Кәсіби деңгейлер

Тапсырма мазмұны

Формула

Жауабы

Дескриптор: жалпы 3 балл

Жас маман

Биіктігі

балконнан массасы

доп құлап түсті. Оның жерге соғылар сәттегі кинетикалық энергиясы (Eк) неге тең?



1 жж Кинетикалық энергияны есептейді -1 б

Маман

Биіктігі

төбешіктен шанамен сырғанаған баланың ең төменгі нүктедегі жылдамдығы (v) қандай? (g = 10 м/с2)




2 жж

Энергияның сақталу заңын қолданады -1 б

Жылдамдықты есептейді -

Сарапшы

Массасы

тас 10 м/с жылдамдықпен тік жоғары лақтырылды. Ол

биіктіктегі Eк мен v мәні қандай?




3 жж

Энергияның сақталу заңын қолданады -1 б

Кинетикалық энергияны есептейді –

Жыламдықты есептейді – 1б

Жүктеу
bolisu
Бөлісу
ЖИ арқылы жасау
Файл форматы:
docx
27.05.2026
0
Жүктеу
ЖИ арқылы жасау
Бұл материалды қолданушы жариялаған. Ustaz Tilegi ақпаратты жеткізуші ғана болып табылады. Жарияланған материалдың мазмұны мен авторлық құқық толықтай автордың жауапкершілігінде. Егер материал авторлық құқықты бұзады немесе сайттан алынуы тиіс деп есептесеңіз,
шағым қалдыра аласыз
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Материал жариялап, аттестацияға 100% жарамды сертификатты тегін алыңыз!
Ustaz tilegi журналы министірліктің тізіміне енген. Qr коды мен тіркеу номері беріледі. Материал жариялаған соң сертификат тегін бірден беріледі.
Оқу-ағарту министірлігінің ресми жауабы
Сайтқа 5 материал жариялап, тегін АЛҒЫС ХАТ алыңыз!
Қазақстан Республикасының білім беру жүйесін дамытуға қосқан жеке үлесі үшін және де Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық материалыңызбен бөлісіп, белсенді болғаныңыз үшін алғыс білдіреміз!
Сайтқа 25 материал жариялап, тегін ҚҰРМЕТ ГРОМАТАСЫН алыңыз!
Тәуелсіз Қазақстанның білім беру жүйесін дамытуға және білім беру сапасын арттыру мақсатында Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық жұмысын жариялағаны үшін марапатталасыз!
Министірлікпен келісілген курс саны 12