Тақырып бойынша 11 материал табылды

Еңбекке баулу

Материал туралы қысқаша түсінік
Бастауыш пәні мұғалімі үшін
Материалдың қысқаша нұсқасы

1-сабақ Оқу ісінің меңгерушісі:

Еңбекке баулу



Сабақтың тақырыбы

Табиғи материалдардың алуан түрлілігі. Табиғи

материалдарды жинақтау. Құрал-саймандар, олармен жұмыс істеу қауіпсіздігі

Сабақтың жалпы мақсаты

1.) Оқушыларды қолданбалы өнер түрлерімен таныстырып сурет жасауды үйрету және олардың жеке басының қабілетіне байланысты шеберлігін арттыру.
2.) Оқушыларды қолданбалы өнер туралы білімдерін байытып, оларды еңбек сабағына қызықтырып, еңбекке
деген ынтасын арттыру және олардың ой – қиялдарын дамыту.
3.) Оқушыларды әр түрлі халық өнерін бағалауға, сыйлауға, жұмысты таза, ұқыпты істеуге тәрбиелеу.

Көрнекіліктер

Табиғаи материалдар

Мұғалімнің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Сыныпта ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру


Би «Қаражорға»

Топқа бөлу

Пазл арқылы топтарға бөлу


Үй тапсырмасы

Тест сұрақтары

Қызығушылықты ояту

2. Табиғи материалдармен жұмыс істеуге қажетті құрал-жабдықтар:
Қол арамен ағаш кеседі.
Түрпімен материал бетін тегістейді.
Зімпара қағазбен материал бетін тазалайды.
Пышақпен майда материалдың ұшын шығарады.
Қарындашпен белгі салады.
3. Ағаш материалына қалай белгі саламыз.
Шеті түзу, жарылмаған ағаш таңдаймыз
Керекті ұзындық өлшеніп, тақтайдың бір шетінен бастап белгі саламыз.
Ағашты белгі салынған жерден қоларамен кесеміз.
Ағаш тайып кетпес үшін қосымша жабдық пайдаланамыз.
III. Қызығушылықты ояту
- Балалар, біз әр таңымызды көтеріңкі көңіл-күймен қарсы аламыз. Сүйікті Отанымыздың көк байрағы шұғылалы күн аясында желбірейді. Арайлап тағы бір таң атты. Айналамызға көз салаықшы.
- Қазір жылдың қай м езгілі?
Олай болса осы әсем табиғат аясында серуендеп қайтамыз деп
« Тоғай сәулеті» деп аталатын көрмеге аттанамыз.

Жаңа сабақ

Мына заттар қалай аталады?
Табиғи материалдар

Органикалық (жанатын) Бейорганикалық (жанбайтын)
Өсімдік тектес табиғи материалдар Сазбалшық, құм, бор, ермексаз, жұмыр тас, қайыршақтар т. б

Біздің республикамыздың әртүрлі аймағында сол жерге тән өсімдік тектес және бейорганикалық табиғи материал бар.
Табиғи материалдардан жасалған бұйымдардың бөлшектерін жапсыру, біріктіру үшін ермексаз, тіс тазалағыш, аылшын түйреуішін пайдаланамыз.
Табиғи материалдардан композиция құрастырамыз.
«Аққулы көлде» композициясы.
- Аққу қандай құс?

Сарамандық жұмыс
• Қатырма қағазға көк түсті қағаз жапсыру.
• Жұмыртқадан аққу бейнесін жасау
• Құстың мойнын жұмсақ темірден иіп, денесіне ермексазбен біріктіру
• Көл бетіне орналастыру
• Айналасын кептірілген өсімдіктермен әсемдеу.
Топтық тапсырма
I топ
Құмыраны әшекейлеу
ермексаз, моншақ,
жеміс сүйектері
Құстар туралы не білеміз?
II топ
Кірпі жасау
шемішке дәні, ермексаз

o Қазақстанда құстардың 480 түрі бар
o Табиғатқа сән береді
o Олар ағаштағы, жердегі зиянды жәндіктерді жейді.
o Ән салып, көңіліңді көтереді.
o Құстар жемі азайғанда жылы жаққа топталып ұшады.
o Көктемде оралады, ол жақ жылы болады, жұмыртқа шіріп кетеді.
o Бақтың сәні
o Құстарды атуға, жәбірлеуге болмайды.
Уақытың болса тыңдап ал

Ой толғаныс

Құс сұлуы.................................3-4 жасқа дейін сұр қу болып өседі»
...............................30-40 жыл өмір сүреді Қардан да аппақ, үш түс бойынан табылады.
.................................Өте тату құс
«Бесік баласы бес түлейді».......................... Көлде жүзіп келе
деген мақалға сай ол да................................жатқанда үйрек-қаз
3-4 жыл түлеп, шын....................................шетке ысырылып жолды аққуға
айналады................................................береді екен

Үйге тапсырма беру.

 Табиғаи материалдардан бұйымдар жасау

Бағалау

Сабаққа жақсы қатысқан оқушыларды бағалап, баға қою.

Кері байланыс

Оқушылар бір-біріне деген тілектерін жапырақтарға жазып, смайликке жапсырады. Плакат стикер



2-сабақ Оқу ісінің меңгерушісі:

Еңбекке баулу



Сабақтың тақырыбы

Орман патшалығын жандандыру

Сабақтың жалпы мақсаты

Сабақтың мақсаты: Ағаш бүршіктерінен орман кейіпкерлерін жасауды үйрену.

Міндеті:

- Техникалық қауіпсіздіктерді пайдалану арқылы табиғи материалдармен жұмыс істеуге үйрену;

- Ойлау қабілетін дамыту;

- Ұқыптылыққа, жауапкершілікке тәрбиелеу.

Сілтеме: Оқулық, еңбекке баулу әдістемесі, слайд, постер, кеспе парақшалар, суретті парақшалар, шарлар, күн суреті, смайликтер.
Оқытудың нәтижелері:

  1. Бүршіктерден мүсіндеп үйренеді.

  2. Топпен пікірлесіп, тапсырмаларды орындайды.

  3. Өз бетімен жұмыс жасай алады.

Қамтылған модульдер:

1-модуль оқыту мен оқудағы жаңа тәсіл (топтық жұмыс), 2-модуль сыни тұрғыдан ойлауды үйрету (ассоциация, миға шабуыл); 3-модуль – бағалау, 4-модуль – АКТ пайдалану, 6-модуль -Жас ерекшелік,7-модуль – көшбасшылық ( топты басқару және барлық сабақтарда белсенділікпен қатысып отыру)

Көрнекіліктер

Орман туралы суреттер

Мұғалімнің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Сыныпта ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру


Би «Арива»

Топқа бөлу

Геометриялық фигуралар арқылы топтарға бөлу


Үй тапсырмасы

Өткен тақырыпты қайталай отырып, оқушыларға тақырып бойынша сұрақтар қою.

Қызығушылықты ояту

Психологиялық дайындық


Оқушыларды суретті парақшалар арқылы 2 топқа бөлу.

І-топ «Орман», ІІ топ «Патшалық» (топ басшылары сайланады, олар тапсырмалар бойынша топ мүшелерін бағалап отырады)

1-тапсырма. Модуль АКТ

Жұмбақ шешу арқылы тақырыпты шығаып алу.

2-тапсырма. Модуль СТО әдісі: Ой қозғау

Модуль. Оқыту мен оқудағы жаңа тәсілдер (топтық жұмыс)


Орман патшалығы дегенде көз алдымызға нені елестетеміз? (әр топ постер қорғайды)

Shape1 Shape2 Shape3 Shape4 Shape5

Орман патшалығының кейіпкерлері

Shape6 Shape7 Shape8 Shape9










3-тапсырма. Модуль. Сыни тұрғыдан ойлауға үйрету. Әдісі: миға шабуыл

  1. 1-3-суреттердегі бөлшектердің біріктіру тәсілін анықта.

  2. Бөлшектерді біріктірудің қай тәсілі неғұрлым қарапайым, берік, үнемді.


Сергіту сәті

4-тапсырма. Модуль. Оқыту мен оқудағы жаңа тәсілдер (2 топ жеке орындайды)

  • Өзің таңдап алған зат бөлшектерінің біріктіру схемасын құр.

  • Біріктіру тәсілін анықта.

5-тапсырма. Модуль. Оқыту мен оқудағы жаңа тәсілдер (жұптық жұмыс)

  • Затты құрастыр және безендір.

Жасаған жұмыстарын топ басшылар бағалайды.

Жаңа сабақ

Оқулықпен жұмыс

Сұрақтар мен тапсырмаларға жауап беру.


Ой толғаныс

6-тапсырма. Модуль. Сыни тұрғыдан ойлауға үйрету. Әдісі: сәйкестікті іздеу


Ермексазбен біріктіру

Желімдеу





Рефлексия. INSERT әдісі

Білемін

Не білдім?

Не білгім келеді?





Үйге тапсырма беру.

Жұмысты аяқтау

Бағалау

Сабаққа жақсы қатысқан оқушыларды бағалап, баға қою.

Кері байланыс

Оқушылар бір-біріне деген тілектерін жапырақтарға жазып, смайликке жапсырады. Плакат стикер



3-сабақ Оқу ісінің меңгерушісі:

Еңбекке баулу



Сабақтың тақырыбы

Орман патшалығы кейіпкерлерін жандандыру, бұйымдарды біріктіру тәсілдері. Бұйымдарды жасау схемасы

Сабақтың жалпы мақсаты

Сабақтың мақсаты: Ағаш бүршіктерінен орман кейіпкерлерін жасауды үйрену.

Міндеті:

- Техникалық қауіпсіздіктерді пайдалану арқылы табиғи материалдармен жұмыс істеуге үйрену;

- Ойлау қабілетін дамыту;

- Ұқыптылыққа, жауапкершілікке тәрбиелеу.

Сілтеме: Оқулық, еңбекке баулу әдістемесі, слайд, постер, кеспе парақшалар, суретті парақшалар, шарлар, күн суреті, смайликтер.

Оқытудың нәтижелері:

1. Бүршіктерден мүсіндеп үйренеді.

2. Топпен пікірлесіп, тапсырмаларды орындайды.

3. Өз бетімен жұмыс жасай алады.

Көрнекіліктер

Орман туралы суреттер

Мұғалімнің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Сыныпта ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру


Би «Қаражорға»

Топқа бөлу

Карта


Үй тапсырмасы

а) Оқушылардың сабаққа қатысын белгілеу
ә) Күннің жадын белгілеу
б) Оқу құралдарын тексеріп, назарын сабаққа аудару

Қызығушылықты ояту

Ұйымдастыру кезеңі бойынша оқушылардың сабаққа қатысымен түгелдеу, құрал-жабдықтарын қадағалау, топқа бөлу, сабақ барысымен, бағалау тәсілдерімен таныстыру.
Бірінші топты «Таусоғар», екінші топты «Мерген» деп атаймыз және топтар фамилия реттілігі бойынша бөлінеді.
Оқушылар «шырша безендіру» тәсілімен бағаланады. Слайдқа топтағы бала сандарына сәйкес бұтақтары бар екі топтың шырша суреті ілінеді және әр бұтақтың ұшына фамилия реттілігімен әр оқушының нөмірлері қойылады. Оқушылар сабақтың бүкіл кезеңдері бойынша тапсырмалар орындау арқылы шырша ойыншықтарын жинайды. 5-6 шырша ойыншығын жинақтаған оқушыға «5» деген балаға қойылады, 3-4 ойыншық жинаған оқушыға «4» деген баға қойылады, 1-2 ойыншық жинаған балаға «»3» деген баға қойылады.
Слайдтан «Ертегі әлемінде» әні беріледі:
Ғажайып түс көрдім.
Таң ата мен бүгін,
Ертегі әлемінің, қызығында жүрдім.
Нұрына шомылдым бүгін,
Жұлдыз айы көркем,
Әдемі еді неткен, құстар сөйлейді,
Бұлттары билейді...

Жаңа сабақ

Мұғалім: Бұл өлеңде ертегі әлеміндегі ғажайып көріністер елес береді. Бүгінгі сабағымыздың тақырыбы да «Ертегі әлеміне саяхат» деп аталады.
Демекші бізді әрқашан алыс жолдарға жетелейді. Есімізге түсірейікші ертегі қалай басталады.
Бар екен де, жоқ екен,
Ерте ерте ертеде
Ешкілері бөрте екен,
Қырғауылы қызыл екен,
Құйрықтары ұзын екен...
Иллюстрация, суреттер көрсету, қандай ертегілер екенін еске түсіру.
«Алтын балық», «Қожанасыр», «Мақта қыз бен мысық» ертегілерінен үзінділер оқу.
Интерактивті тақтаның көмегімен ертегілер иллюстрациясын тамашалау.

2. Ертегілер еліне саяхат
Адамның қиялдан, ойдан шығарған барлық көне дүниелері мифтер, аңыздар және ертегілер болып үшке бөлінеді. Әрқайсымыз балалық шағымызда таңғажайып сиқырға толы ертегілерді оқыдық. Ертегілер - тұнып тұрған қиял-ғажайыптар, жануарлар адамша сөйлеседі, батырлар жау әскерімен ғана емес, айдаһарлармен, жын-перілермен және басқада халық қиялы тудырған жалмауыз - құбыжықтармен шайқасады.
Ертегі үш топқа бөлінеді олар: тұрмыс-салт, қиял-ғажайып, шыншыл.
Ертегі кейіпкерлеріне арнап сурет салу - ең қызықты тақырып.
Әрбір бала ертегіні қызықтап оқиды, әңгімелеп береді және сол туралы сурет салуға құштар. Сурет салу кезінде ертегі баланың дүниетанымын, ақыл-ойын, шығармашылығын арттырады.
Оқушыларға Қаңбақ шал, Таусоғар, Алтын сақа, Алдар көсе, Алтын балық ертегілерінен үзінділер айтылады.
Қазақ ертегілері сан алуан оларды хайуанаттар туралы ертегілер, қиял – ғажайып ертегілер, тұрмыс - салтқа байланысты ертегілер, батырлық ертегілер, күлдіргі ертегілер деп бірнеше топқа бөлуге болады.
Ертегілердің ішінде балалардың қиялын шарықтататын, балалық шақтың болашағын елестетіп келешекке сеніммен қарауға тәрбиелейтін ең әсерлі ертегілер – қиял–ғажайып ертегілері. Батырлық ертегілерде елін қорғап, халқын қадірлеген ерлердің таңғажайып іс–әрекеттері баяндалады. Мысалы: Ертөстік, Қобыланды. Күлдіргі ертегілер негізінен Алдар көсе мен Жиренше шешенің, Қожанасырдың есімдерімен байланысты.
Ертегілер – қиял ғажайып, оқиғалар жайындағы қызық әңгімелер, оларды көбінесе өмірде сирек кездесетін немесе мүлде кездеспейтін ойдан шығарылған оқиғалар баяндалады.

Ой толғаныс

Саяхат жолнұсқасы:
1- аялдама «шебер суретшілер» елі.
Бұл аялдамада үйге берілген тапсырма бағаланады. Ертегілер мазмұны бойынша иллюстрация жасап келу тапсырылған болатын. Жұмыстың мазмұнына, бой нақышына мән берілуі тиіс. Өте жақсы салынған шығармаға 2 ойыншықтан, жақсы салынған суретке 1 ойыншықтан беріледі.
2- аялдама «тапқырлар» елі.
Слайдта тестік жүйеде берілген ертегілер тақырыбын табады. Сурет астына қызыл және көк дөңгелекпен екі жауап беріледі. Слайдтағы сурет астындағы екі дөңгелекшенің қайсысы дұрыс жауап екендігін табу, дұрыс дөңгелекшенің түсін дәптерге бояу арқылы дөңгелектеп түсіру. Мұғалімнің өзіне таныс орналастыру заңдылықтарын ескере отырып, оқушы жұмыстарын бағалап шығады, ең көп және дұрыс тапқан оқушыларға екі ойыншықтан, аз тапқан оқушыларға бір ойыншықтан үлестіреді.
3- аялдама «Шебер құрастырушылар» елі.
Сурет дәптермен жұмыс. (Сармандық жұмыс)
Слайдта берілген жыл мезгілдерінің суреттерін бірнеше минут тамашалаймыз, алған әсерлері бойынша сурет дәптерлеріне қиылған ертегі кейіпкерлерін перспективалық заңдылықпен орналастыру және өздеріне ұнаған фонмен толықтыру. Яғни салынған фон мен суреттің байланысын көрсету. Өте жақсы орындалған жұмысқа екі ойыншықтан, орташа орындалған жұмысқа бір ойыншықтан беріледі.
4- аялдама «Шебер құрастырушылар» елі.
Жазба дәптермен жұмыс. (Теориялық жұмыс)
Оқушылар слайдта берілген ертегі кейіпкерлері арқылы өздері білетін әр түрлі жанрдағы ертегілер тақырыбын жазуы керек. Ең көп тақырып жазған оқушыларға екі, орташа деңгейде жазған оқушыларға бір ойыншықтан беріледі.

Үйге тапсырма беру.

Жұмысты аяқтау

Бағалау

Сабаққа жақсы қатысқан оқушыларды бағалап, баға қою.

Кері байланыс

Оқушылар бір-біріне деген тілектерін жапырақтарға жазып, смайликке жапсырады. Плакат стикер



4-сабақ Оқу ісінің меңгерушісі:

Еңбекке баулу



Сабақтың тақырыбы

Орман патшалығы кейіпкерлерін жандандыру, бұйымдарды біріктіру тәсілдері. Бұйымдарды жасау схемасы

Сабақтың жалпы мақсаты

Мақсаты:   балаларды, бөлікті қосып, оларды біріктіруге, оңай заттарды мүсіндеуге, оларды бөлшекетермен толықтыруға (тұмсық, көздер, құлақтар, кішкене табан) үйрету. Ермексазды алақанның арасында айналма қимылдармен жазу дағдысын жетілдіру.

Билингвальды компонент: Қоян-заяц, мүсіндеу-лепка, көз-глаза т.б.

Сөздік жұмысы: Бөлшектермен толықтыру.

Технологиялық қамтамасыз ету: Қоянның суреті. Мүсінделген қоянның үлгісі. Жабайы жанурлар (түлкі, аю, қасқыр, қоян).

Көрнекіліктер


Мұғалімнің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Сыныпта ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру

Шаттық шеңбері: Балалар, мен сендерді көргеніме қуаныштымын. Сендер сондай әдемісіңдер, сондай көңілдісіңдер. Ендеше күніміз көңілді, достықта өтсін деп, бір-бірімізбен қол ұстасып шаттық шеңберін құрып, көңіліді күйімізді сыйлайық.

Арайланып таң атты.

Күн шуағын таратты

Қайырлы таң, қайырлы күн!

Қайырлы күн, достарым!

Жылуыма жылу қос,

Топқа бөлу

Аңдардың суреттері салныған плакаттар


Үй тапсырмасы

Тест сұрақтары

Жаңа сабақ

Үстел үстінде сулықпен жабылған ойыншық жабайы жануарлар тұр. Тәрбиеші сулықтың шетін көтереді де, онда біреулер біреулер тығылып тұрғанын айтады. Жануарларды кезек-кезек алып шығады, балалар олардың аттарын атайды. –балалар, сендер қалай ойлайсыңдар, жабай жануарлар адамдардың үйінде тұрады ма, әлде орманда өмір сүреді ме?

-Әрине, олар жабайы табиғат аясында өмір сүреді. Сондықтан оларды жабай жануарлар деп атайды.

Жануарлар ормандар мен шөл далаларда, суық және ыстық елдерде өмір сүреді. Оларға ешкім де қамқор болмайды. өз тамақтарын өздері тауып жейді. Және ұрпақтары туралы өздері қам жейді.

-Мынау –қоян, оның құлақтары ұзын және құйрығы шошақ, тоны сұр. Ол қасқыр, түлкі лерден қорқады. Сондықтан мен оны шыршаның астына тығып қойдым. Енді біз қоянға көмектесу үшін мына ермексазбен қоянның бейнесін мүсіндейік. Ермексазды алақанысызбен уқалап, тақтайшада ысып, саусақтарымызбен қысқылау арқылы жұмсартып ұзын, сопақша жасаймыз. Осы біртұтас сопақшадан қысқылау арқылы қоянның дене мүшелерін жасаймыз.

    Енді басына көзін, мұрнын орналастырайық. Аяғына табанын жабыстырайық. Міне, осылай біз біртұтас қоянды мүсіндедік. Қонаққа келген қоянымыз риза шығар. Қане барлығымыз жұмыстарымызда қонағымызға көрсетіп мәз қылып қуантайық. Ендеше, балалар, қонаққа келген қоянымызыды қасқыр мен түлкіге жем болып қалмасын деп шығарып салайық.

Қоян: -Сау болыңдар, балалар! Сендер өте өнерлі, тату, ұйымшыл балалар екенсіңдер. Сендерге кездескеніме қуаныштымын!


Ой толғаныс

1-топ Сурет салу

2-топ Суретті бояу

3-топ Ермексазбен жұмыс

Үйге тапсырма беру.

Жұмысты аяқтау

Бағалау

Сабаққа жақсы қатысқан оқушыларды бағалап, баға қою.

Кері байланыс

Оқушылар бір-біріне деген тілектерін жапырақтарға жазып, смайликке жапсырады. Плакат стикер





5-сабақ Оқу ісінің меңгерушісі:

Еңбекке баулу



Сабақтың тақырыбы

«Шыбынжұт саңырауқұлағын» құрастыру. Дайындау реті

Сабақтың жалпы мақсаты

Сабақтың мақсаты: 
а) білімділік: оқушыларды түрлі - түсті қағаз қиындыларынан саңырауқұлақ жапсырмалауға үйрету. Қайшымен жұмыс істеу дағдысын қалыптастыру, қауіпсіздік ережелерін сақтауға үйрету;
б) дамытушылық: қолдың ұсақ бұлшық еттерін жетілдіру, көзбен мөлшерлей білуге, қағазды үнемді пайдалануға дағдыландыру. Алған білімін іс жүзінде қолдана білу арқылы ой - өрісін
дамытып, өз ойын толық жеткізе білуге баулу, сөздік қорын молайту, шығармашылық қабілеттерін шыңдау;
в) тәрбиелік: оқушылардың еңбекке деген қызығушылығын арттыру, өзінің жұмыс орнын ұқыпты ұстауға баулу, эстетикалық талғампаздыққа тәрбиелеу.
Сабақтың типі: жаңа білімді меңгерту
Сабақтың түрі: дәстүрлі
Сабақтың әдістері: көрсету, сұрақ - жауап, түсіндіру, ойын, интерактивті әдістер, т. б.
Сабақтың көрнекілігі: еңбек, ойын құралдары, ереже, слайд, т. б.
Техникалық құралдары: мультимедиалық құрал, ноутбук.
Пәнаралық байланыс: ана тілі, математика, қоршаған орта, бейнелеу өнері, т. б.

Көрнекіліктер

Саңырауқұлақ суреттері

Мұғалімнің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Сыныпта ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру


Би «Қаражорға»

Топқа бөлу

Жеміс-жидектердің суреттері арқылы топтарға бөлемін.


Үй тапсырмасы

Тест сұрақтары

Қызығушылықты ояту

II. Жалпы білімді тексеру
а) «Негізгі түстер қызығы» ойыны.
Мақсаты: оқушылардың білім деңгейін анықтау.
Шарты: түстердің ішіндегі сұрақтарға жауап береді.
Сұрақтары:
1. Қағаз дегеніміз не?
2. Қағаздың қасиеттерін ата.
3. Қағаздың түрлерін ата.
ә) «Жануарды таны» ойыны.
Мақсаты: оқушылардың есте сақтау қабілетін анықтау.
Шарты: көбелек туралы мәліметтерді еске түсіру.
Жасаған көбелектері туралы сұрау.
б) Сергіту сәті.
III. Жаңа білімді үйренуге дайындық
а) Қызығушылығын ояту: «Кім тез табады?»
Мақсаты: оқушылардың қызығушылығын ояту.
Шарты: суретте берілген көбелектерді санау, ерекше көбелекті табу.
ә) Ой қозғау: саңырауқұлақ туралы не білеміз?
б) Ақпараттық мәлімет.

Жаңа сабақ

IV. Жаңа білімді түсіндіру
а) Мозаика құрастыру туралы айту.
ә) Слайдпен жұмыс.
б) Мұғалімнің көрсетуі.
V. Жаңа білімді бекіту
а) Қауіпсіздік ережелері:
Қайшымен жұмыс жасау қауіпсіздігі
1. Еңбек сабағына арналған ұшы доғал қайшыны пайдалан.
2. Қайшыны тек Өз жұмыс орныңда ғана пайдалан.
3. Қайшының ұшын жоғары қаратып ұстама.
4. Қайшыны ашық күйінде қалдырма.
5. Екінші адамға қайшыны жабық түрінде сабы жағымен ұсын.
6. Қайшымен қию кезінде жүрме, ешкімге жақындама.
7. Қайшының алмасына зер салып қи.
8. Жұмыс соңында қайшыны қабына салып қой.
Желіммен жұмыс жасау қауіпсіздігі
1. Желімнің қақпағын абайлап аш.
2. Қағазға ұқыпты, керегінше жақ.
3. Артығын сүрткішпен алып таста.
4. Қолыңды сүрткішпен сүрт.
5. Жұмыс соңында қақпағын жауып, орнына қой.
Қылқаламмен жұмыс жасау қауіпсіздігі
1. Қылқаламды қажетті уақытта ғана ұста.
2. Қылқаламды дұрыс ұста.
3. Қылқаламның ұшымен қағазды абайлап үз.
4. Қылқаламды ешкімге нұсқама.
5. Жұмыс соңында қылқаламды орнына сал.
ә) Практикалық жұмыс.
1 - топ: қайшымен қию арқылы мозайка құрастыру.
2 - топ: қылқаламмен үзу арқылы мозайка құрастыру.
3 - топ: қағазды майдалап жырту арқылы мозайка құрастыру.
б) Сергіту сәті.
в) «Саңырауқұлақ» сөзін буынға бөлдіру, тасымалдату, әріптерінен сөз құрату.

Ой толғаныс

VI. Жаңа білімді қорыту
а) Балалар, бүгінгі жұмыс ұнады ма?
ә) Не жасап үйрендік?
б) Көрме ұйымдастыру.
в) Жұмыс орнын жинау.

Үйге тапсырма беру.

Жұмысты аяқтау

Бағалау

Сабаққа жақсы қатысқан оқушыларды бағалап, баға қою.

Кері байланыс

Оқушылар бір-біріне деген тілектерін жапырақтарға жазып, смайликке жапсырады. Плакат стикер



6-сабақ Оқу ісінің меңгерушісі:

Еңбекке баулу



Сабақтың тақырыбы

Бұғы пішінін жасау

Сабақтың жалпы мақсаты

1. Білімдік: табиғи материалдар туралы жалпы түсінік қалыптастыру.    2. Дамытушылық: қол қимылы арқылы саусақтар моторикасының дамуына жағдай жасау.    3. Тәрбиелік: табиғи материалдарды ұқыппен пайдалануға баулып, экологиялық мәдениетін жетілдіру.

Көрнекіліктер

қайың ағашының өңдеуге дайындалған кесіндісі, оны дайындаудың технологиясы көрсетілген плакат, ара,біз

Мұғалімнің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Сыныпта ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру


Би «Қаражорға»

Топқа бөлу

Карта


Үй тапсырмасы

Бұғы суреттерін іліп,қалай жасау керек екенін түсіндіру.

Қызығушылықты ояту

Бұғы туралы түсінік беру

Жаңа сабақ

Бұғылар, бітеумүйізділер (лат. Cervidae) — жұптұяқтылар отрядына жататын жануарлар тұқымдасы. Бұғының отыз түрі бес тұқымдас тармағына бөлінеді:құдырлармунтжактарсу бұғыларынағыз бұғыларАмерика бұғылары. Бұғы АзияЕуропаАмерика және Солтүстік Африкада тараған. Қазақстанда бұғы екі тұқымдас тармағына жататын төрт түрі (құдырелікмаралбұланАлматыСолтүстік ҚазақстанШығыс ҚазақстанАқмола облыстарының орманды алқаптарын мекендейді. Бұғылардың көпшілігі орташа немесе ірі денелі, сымбатты келеді. Барлық түрінің дерлік (су бұғысын қоспағанда) еркегінің тармақтанған сүйекті, қуыс мүйізі болады. Ұрғашысында мүйіз тек солтүстік бұғысында ғана болады. Бұғының мүйіздері жыл сайын қыста немесе көктемде түсіп, қайта өсіп шығады. Өсіп келе жатқан мүйізінің терісінде түгі болады, бірақ ол мүйіздің өсуі тоқтағаннан кейін түсіп қалады. Бұғылар орманда, орманды далада, тундрада, тауда кездеседі. Ағаш,бұта жапырағын, қабығын, шөптесін өсімдіктерді, қынанымүкті, т.б. қорек етеді. Ұрғашылары мамыр – шілде айларында бұзаулайды. Бұғының барлығы дерлік кәсіптік маңызы бар аң. Олардың терісі және етін пайдаланады. Теңбіл бұғы мен маралдың еркегінің мүйізінен дәрі жасалады.

Ой толғаныс

Бұғы бейнесін жасау

Үйге тапсырма беру.

Біз жасап әкелу

Бағалау

Сабаққа жақсы қатысқан оқушыларды бағалап, баға қою.

Кері байланыс

Оқушылар бір-біріне деген тілектерін жапырақтарға жазып, смайликке жапсырады. Плакат стикер





7-сабақ Оқу ісінің меңгерушісі:

Еңбекке баулу



Сабақтың тақырыбы

Сабаннан құрамақ жасау. Ғарышкердің мүсінін жасау

Сабақтың жалпы мақсаты

1.) Оқушыларды қолданбалы өнер түрлерімен таныстырып сурет жасауды үйрету және олардың жеке басының қабілетіне байланысты шеберлігін арттыру.
2.) Оқушыларды қолданбалы өнер туралы білімдерін байытып, оларды еңбек сабағына қызықтырып, еңбекке
деген ынтасын арттыру және олардың ой – қиялдарын дамыту.
3.) Оқушыларды әр түрлі халық өнерін бағалауға, сыйлауға, жұмысты таза, ұқыпты істеуге тәрбиелеу.
Сабақтың түрі: жаңа дағды мен ептілік меңгеру
Сабақта қолданатын әдістер:
Сабақ құрал – жабдығы: - сабаннан жасалған суреттер

Көрнекіліктер

Сабаннан жасалған бұйымдар

Мұғалімнің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Сыныпта ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру

Тақтада жазылған: « Өнер түрі елде мол,
Өнім сыры жерде мол».
« Өнерлінің он саусағы тең,
Өнерсіздің бір саусағы кем»

Топқа бөлу

Гүлдердің түстеріне сай топтарға бөлініп отырады


Үй тапсырмасы

Сіздер қазақтың қолданбалы өнердің түрлерімен таныссыздар (оқушылар бірге кітап көрсетіп еске түсіру.)
Олар: - кестелеу,
- оюлап өрнектеу
- киіз басу
- сырмақ сыру
- кілем - алаша тоқу
- сүйек мүсіндеу
- зергерлік
- ағаш ою
- тас қашау
- теріден бұйымдар жасау т. с. с.
Сабаннан сурет жасаудың технологиялық тізбесі
1. Сабанның бұнақтарын кесіп алады
2. Сабанның тақияларын 1 - 1, 5 суға қайнатады
3. Қайнатылған таяқтарды тіліп үтіктейді
4. Таяқшаларды ПВА қолданып жұқа қағазға желімдеп, қайтадан үтіктейді
5. Суретті ақ және түсті қағаздарға түсіріп алады
Жұмысқа кірісер алдында қауіпсіздік жұмыс ережелерін еске түсіреді.
- қайшыны қалай беру керек?
- қайшыны қалай қолданады?
- үтікпен қалай жұмыс жасайды?
- жұмыс орнын қалай ұйымдастыру керек?
- адам алдында қайшы қалай жату керек?

Қызығушылықты ояту

Сабаннан жасалған бұйымдар туралы айту.Picture 2

Жаңа сабақ

- Қазақ халқында бір өнер түрі болмаған ол – бейнелеу.
Не үшін? (Дін иелері тыйым салған)
- Әрине, қолданбалы өнер басқа елде де бар әр халықты өзінің ұлттық мәдениетіне, өміріне, тұрмыстық жағдайына тән қолданбалы өнер түрлері бар.

Халық шеберлерінің таңқаларлық тамаша шығармалары өте көп, олардың асқан дарынды, үлкен өнер иелері болғаны анық.
Ол шеберлер ғасырлар бойы үй тұрмысында қолданылатын әр түрлі бұйымдар жасап, оларды көркемдеп сәндеумен болған. Қиялға бай, үлкен талғаммен өрнектеліп істелінген сол бұйымдардың әдемілігіне, шебер жасалғанына қазір де қарап көз тоймайды (суреттерді көрсету – солар арасында Гжель, Хохлома...)

Мысалы, тәжік кілемдері, әзірбайжан кестелері, кубачи күміс ыдыстары, Гжельдің форфор бұйымдары, Палехтің кішкентай суреттері, т. с. с. бүкіл әлемге белгілі. Осындай қолданбалы өнердің бір түрі – сабаннан сурет жасау.

4. Сабаннан сурет жасаудың әр түрлі әдісі бар. Қазір үйренетін әдіс – ең қиыны – күрделі сурет жасауға мүмкіндік береді.


Сергіту сәті

Ал балалар тұрамыз, үлкен шеңбер құрамыз
Алға қарай бір адым, артқа қарай бір адым
Билеп, билеп аламыз орнымызды табамыз.

мытпай күнде су құям гүлге
Тұрады гүлім құлпыртып түрін

Үйде тұрып өсетін
Әкеп гүлдің көшетін
Топырақты салдым да
Отырғыздым қалбырға

Үйге тапсырма беру.

Жұмысты аяқтау

Бағалау

Сабаққа жақсы қатысқан оқушыларды бағалап, баға қою.

Кері байланыс

Оқушылар бір-біріне деген тілектерін жапырақтарға жазып, смайликке жапсырады. Плакат стикер





8-сабақ Оқу ісінің меңгерушісі:

Еңбекке баулу



Сабақтың тақырыбы

Сабаннан құрамақ жасау. Ғарышкердің мүсінін жасау

Сабақтың жалпы мақсаты

Білімділігі: Оқушыларды негізгі ұғымдармен таныстыру, мүсіндердің жасалу жолдарын, оның заңдылықтарын есте сақтай отырып түсіндіру.
Тәрбиелігі: Сабақ үстінде таза, ұқыпты, көркем сазбен еңбек етуге баулу. Оқушыларды адамгершілікке, мәдениеттілікке үйрету, тәрбиелеу.
Дамытушылық: Оқушылардың көру, есту, есте сақтау қабілеттерін дамыту. Сурет салудағы еңбек белсенділігін арттыру. Оқушының ой - өрісін, қиялын дамыту.
Сабақтың көрнекілігі:плакат, пластилин, клеенка, картон.
Сабақтың типі: Жаңа сабақты түсіндіру.
Сабақтың түрі: аралас сабақ
Сабақтың әдісі: Сұрақ - жауап арқылы сұрау.
Пән аралық байланысы: Мүсін өнерін тарих пәнімен байланыстыру.

Көрнекіліктер

Мұғалімнің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Сыныпта ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру

Қане қанат жазайық,

Қарлығаш боп ұшайық.

Ұшып-ұшып алайық,

Орнымызға қонайық.

(баяу, шапшаңырақ, өте жылдам).

Топқа бөлу

Карта арқылы топтарға бөлу


Үй тапсырмасы

Үй тапсырмасы бойынша жасап келген гүлкөмбелеріне шолу жасау

Қызығушылықты ояту

Picture 1

Ғарышкерлер туралы түсінік.

Бүгінгі өтетін сабағымыздың тақырыбы: «Мүсіндеу өнері» Мүсіндеу - көркем өнердің бір түрі. Мүсіндеудің негізгі объектісі - адам. Мүсіндеудің түрлері:
Жұмыр және рельеф.
Жұмыр мүсіндеу үш өлшемдеуден тұрады. Олар кеңдік, биіктік, жуандық шығармашылығымызды айтамыз
Рельеф: - мүсіндеу өнерінің кең тараған түрі.
Рельеф
Барелеьеф 
Рельеф дегеніміз - тек бір жағынан қарағанда жазықтық бетінен жақсы көрінетін мүсінді айтады.
Барельеф- деп, жартылай сомдалған нәрсе жазықтық бетінен аз ғана шығып тұрса Баральеф болып табылады.
Горольеф- жазықтық жартысынан көбірек дөңестеу шығып тұрған мүсінді айтады
Мүсінші деп - сазбалшықтан қашап жасайтын адамды айтады
Мүсіндеу техникасы - жабыстыру ою - шекіме, гольванопластика, металдау құю жатады.
Алғашқы қазақ мүсіншісі Хакімжан Наурызбаев 1951 жылы Харьков көркем сурет институтын бітіргеннен бері портрет портрет және монументальді сәндік мүсін төңірегінде жұмыс жасайды.

Мүсіндеу әлемді пластикалық бейнеде меңгерудің кеңістік бейнелеу өнері.
Мүсіндік бейнелеу объектісі - көбіне адам, ал кейде хайуанаттар, жансыз заттар болып келеді.
Монументтік мүсіндеу - бұл ұлы адамдарға немесе тарихи оқиғаларға орнатылған, асқақ келісті де мәнерлі өз бойына үлкен жалпы адамзаттық идеяны жинақтаған ескерткіштер.
Қондырғылы (станокты) мүсіндеу көбіне портрет ретінде ұсынылады.

Қондырғылы мүсіндеуде бір топ адамдарды немесе бір адамның тұлғасын бейнелейтін жанрлық мүсіндеу едәуір орын алады.
Мүсін әртүрлі материалдардан фарфордан, ағаштан, сүйектен тастан мүсіндері түрлі - түсті болып келеді.
Практикалық жұмыс:
Оқушылар бүгін аттың мүсінін жасаймыз. Қазақ халқында жеті қазынаның бірі «Жүйрік ат» жылқы малын қазақ халқы аса жоғары бағалаған. Пластилинді алып жұмысты бастаймыз. Қанеки оқушылар тақтадағы яғни көрнекілік бойынша аттың мүсінін ұқыпты түрде жасаңдар.

Ой толғаныс

- Сонымен біз не жасадық?(желкенді сал)

- Мүсінді қалай жасауға болады?

- Қандай қазақ ғарышкерлерін білесіңдер?

Үйге тапсырма беру.

Ғарышкер мүсінін жасау

Бағалау

Сабаққа жақсы қатысқан оқушыларды бағалап, баға қою.

Кері байланыс

Оқушылар бір-біріне деген тілектерін жапырақтарға жазып, смайликке жапсырады. Плакат стикер



9-сабақ Оқу ісінің меңгерушісі:

Еңбекке баулу



Сабақтың тақырыбы

Материалдардан құрамақ құрастыру (қорытынды жасау)

Сабақтың жалпы мақсаты

1. Табиғи материалдардан құрамақ жасау, композиция құрастыру. Жұмыстың орындалу реті жайлы түсінік беру. Қауіпсіздік ережесін сақтау. 
2. Шығармашылық қабілетін дамыту. 
3. Ұқыптылыққа, үнемділікке тәрбиелеу
Сабақ кезеңдері, уақыты Кезеңнің мазмұны Мұғалімнің іс-әрекеті Оқушының іс-әрекеті Оқыту үшін бағалау, оқу үшін бағалау Ресурстар

Көрнекіліктер

Дайын кілем түрлері.

Мұғалімнің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Сыныпта ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру

5 минут 1.Ынтымақтастық атмосфераны қалыптастыру
2. Күрделі тапсырмаларды орындау үшін қолайлы ортаны қамтамасыз ету
3.Топқа бөлу: Оқушылар бірлесе жұмыс жасау үшін «Сиқырлы таяқшалар» таратылып, оқушылар 3 топқа бөлінеді.
4. Алтын ереже
5. Оқушыларға «қалай», «неге» сұрақтар қою арқылы «5 сұрақ» әдісі бойынша Гүлдің құрылысын анықтау
6. «Блоб» ағашы. Мақсаты: балалардың көңіл-күйлерін реттеу Оқушылармен шеңбер құрып, психологиялық дайындық жасайды
«Сиқырлы таяқшалар» береді

Алтын ереже: тәртіп, ұйымшылдық, білімділік, тыныштық сақтау


1.Өсімдіктер нешеге бөлінеді?
2.Гүлдің құрылысы қандай?
3.Қандай гүлдерді білесіңдер?
4.Табиғи материалдарға не жатады? Шаттық шеңберде: 
Гүл өсірсең терлеп,
Мұның аты еңбек.
Кесте тіксең зерлеп,
Мұның аты еңбек.
Қиындықтың бәрін
Еңбек қана жеңбек.
Таяқшалар арқылы топқа бөлініп отырады. 
Топ аттарымен таныстырылады.
І топ: Қуаныш
ІІ топ: Денсаулық
ІІІ топ: Бақыт
1. Өсімдік тірі ағза. Ағаш, бұта, шөптесін өсімдік.
2.Сабағы, жапырағы, күлтесі болады.
3.Раушан, қызғалдақ, жолжелкен
4.Ағаш, жаңғақ, бұтақ, тас, қағаз, Ынталандыру:
Өте жақ
«Жарайсыңдар!»
«Керемет!»
Стақандар арқылы бағалау Сергіту жаттығулары
таяқшалар
Алтын ереже
Гүлдің құрылысы
Смайликтер
Жұлдызшалар
бағдаршам
Тұсау кесер
5 минут 1.Қызығушылықты ояту.
Ой шақыру
2.Табысқа жетудің қадамдарын анықтау Композиция - (латын сөзі – kompositio - құрастыру, тәртіпке келтіру дегенді білдіреді.
- Ендеше біз бүгін Гүл композициясын жасаймыз.
-3 топқа тапсырма береді.
Өте жақсы!
«Жарайсыңдар!»
«Керемет!»
АКТ

Топқа бөлу

Үй тапсырмасы

Қызығушылықты ояту

Жаңа сабақ

Ермексаз,
Қатырма қағаз, желім, маркер, таратпа қағаздар
Негізгі бөлім
20 минут 1.Мағынаны тану, ажырату
Гүлдің құрылысы қандай?
Оның қандай түрлерін білесіңдер?
Гүлдерден қандай дәрі-дәрмектер жасалады?
Сергіту сәті: «Көңілді күн»
Қимыл-қозғалыс арқылы бой жазу І топқа «Ағаш бұтағы» 
ІІ топқа «Түймедақ»
ІІІ топқа «Жолжелкен» суреттері алдарына тартылып, жұмыс жасау тапсырылады.
Мұғалім қимылды көрсетеді. Оқушылар жасаған жұмыстарын қорғайды. Мысалы: І топ «Ағаш бұтағы»- 
ағаш бұтағын әшекейлеу үшін не қажет болғанын айтады.
Оқушылар сергіту сәтін жасайды. Өте жақсы!
«Жарайсыңдар!»
«Керемет!»

Ой толғаныс

1.Ой-толғаныс. Оқушылар жасаған жұмыстарын қорғайды.
2.БАҒАЛАУ. Стақан арқылы және смайликтер арқылы бағаланады.
3. Оқушылар кері байланыс жасау мақсатында: «Бағдаршам» көздерін стикерлер арқылы ойларын білдіреді.
4. Ән сабағымен байланыстыру
4. «Блоб» ағашын сабақ соңында өздерінің қандай әсерде қалғандарын білдіру мақсатында бояйды және түсіндіріп өтеді.
1.Сіздер қандай жұмыс атқардыңыздар?
2.Жұмысты жасау үшін қандай материалдар қажет болды?
3.Бұл гүлдің бізге қандай пайдасы бар?
3 топ орындарында отырып, қолдарынан ұстап, «Әліппе» әнінің бір-бір шумағынан айтып шығады.

Сабаққа жақсы қатысқан оқушыларды бағалап, баға қою.

Үйге тапсырма беру.

Бағалау

Кері байланыс

Оқушылар бір-біріне деген тілектерін жапырақтарға жазып, смайликке жапсырады. Плакат стикер



10-сабақ Оқу ісінің меңгерушісі:

Еңбекке баулу



Сабақтың тақырыбы

Буратиноны модельдеу

Сабақтың жалпы мақсаты

а) Сабақтың білімділік мақсаты: Жаңа сабақты меңгерте отырып, білімдерін қалыптастыру.
ә) дамытушылық мақсаты: Оқушылардың ой - өрісін, қабілетін, өнерін дамыту.
б) тәрбиелік мақсаты: Кез-келген уақытта батыодыққа, мәдениеттілікке тәрбиелеу.

Көрнекіліктер

Буратино

Мұғалімнің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Сыныпта ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру


Би «Қаражорға»

Топқа бөлу

Карта


Үй тапсырмасы

Тест сұрақтары

Қызығушылықты ояту

Picture 3 Суретпен жұмыс.

-Балалар суретте кімді көріп тұрсыңдар!

-Буратиноны тағы қайдан көрдіңдер!

Жаңа сабақ

Кітаптағы тапсырмалармен танысу.

Picture 4

Ой толғаныс

Үйге тапсырма беру.

Жұмысты аяқтау

Бағалау

Сабаққа жақсы қатысқан оқушыларды бағалап, баға қою.

Кері байланыс

Оқушылар бір-біріне деген тілектерін жапырақтарға жазып, смайликке жапсырады. Плакат стикер



11-сабақ Оқу ісінің меңгерушісі:

Еңбекке баулу



Сабақтың тақырыбы

Малта тастардан мозаика құрастыру

Сабақтың жалпы мақсаты

Мозайка туралы түсінік. Ой белсенділігін дамыту.Еңбекқорлыққа баулу.

Көрнекіліктер

Мозайкадан жасалған бұйымдар

Мұғалімнің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Сыныпта ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру


Би «Қаражорға»

Топқа бөлу

Карта


Үй тапсырмасы

Тест сұрақтары

Қызығушылықты ояту

Мозаикалардан үлгі көрсету

Мозаика туралы түсінік беру

Жаңа сабақ

Ой толғаныс

Тауып сөйлесең күміссің. (Жасырынбақ ойыны)

(Тауық, кілем, мата, қауын, мұғалім, стол, шырша, бисер, ине, үтік, сыйлық, Абай Қ.)


Үйге тапсырма беру.

Жұмысыты аяқтау

Бағалау

Сабаққа жақсы қатысқан оқушыларды бағалап, баға қою.

Кері байланыс

Оқушылар бір-біріне деген тілектерін жапырақтарға жазып, смайликке жапсырады. Плакат стикер



12-сабақ Оқу ісінің меңгерушісі:

Еңбекке баулу



Сабақтың тақырыбы

Малта тастардан түрлі мозаика құрастырып үйрену (шеберлерден үйренейік) 2-сағат

Сабақтың жалпы мақсаты

Оқушыларды   мозаиканың   түрімен,жасалу   жолдарымен     таныстыру   қандай  мозаика жұмыстарының  түрлерінен   жасалатының  айту.

Оқушылардың    жұмыс   істеу  ептілігін   қалыптастыру,еңбек  мәдениетіне    баулу.

Көрнекіліктер

Мозаика тастардан жасалған бұйымдар

Мұғалімнің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Сыныпта ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру


Би «Арива»

Топқа бөлу

Пазл арқылы топтарға бөлу


Үй тапсырмасы

Тест сұрақтары

Қызығушылықты ояту

Қауіпсіздік  ережесі: Тастармен жұмыс істегенде ,ауызға   салмаймыз,жұмыс   істеп   болған   соң   қолымызды   жуып,сүртеміз.

Оқушыларға   сұрақ   қойылады:

Тағы да қандай бұйымдар жасауға болады?


Жаңа сабақ


Тастардан мозаика құрастыру өнері туралы түсінік.

Мозаика (французша, италянша. – музаларға арналған) – жылтыр тасқыш тақташыны сынықтарынан құрастырылған ою-өрнек, сурет-бейне (инкрустация), байырғы өнер саласы. Ежелгі Мысырперғауындары заманында патша маскалары, тақ-орындықтар, саркофагтар мозаикамен әшекейленген. Тутанхамон патшаның тағы (б.з.б. 14 ғ.) түрлі асыл тастармен зерленген мозаика өнерінің үздік туындысы. Мозаика Ежелгі ГрекиядаИталияда жақсы дамыған. Помпей, Пергам қалаларында жүргізілген археологиялық, қазбалар нәтижесінде б.з.б. 4 – 1 ғасырларға жататын мозаика шығармаларының тамаша үлгілері табылған. Көне қала үйлері мен әуіздерінің қабырғасы, едені, төбесі өсімдік, жәндік, балық бейнелерімен көркемделген. Вавилонда б.з.б. 6 ғасырда тұрғызылған Иштар қорғанындағы нақыштар мозаика өнерінің бірегей туындысы болып табылады. Қорғанның өзі майоликалық кірпіштермен көмкеріліп, аңдардың кескіні мозаика тәсілімен нақышталған. Б.з. 6 – 9 ғасырларында Византияда(қазіргі Түркия аймағы) мозаика кеңінен өркендеді. Мұндағы көне патша сарайлары, шіркеу үйлері (мысалы, Равенна қаласындағы Равеннад шіркеуі), т.б. құрылыс орындары мозаика үлгілерімен өрнектелген. Византия мозаика мектебінің ықпалы 10 – 11 ғасырларда Киев, Владимир-Суздаль қаласында тұрғызылған шіркеу ғимараттарын безендіруде анық байқалды. Түркістан қаласында тұрғызылған Қожа Ахмет Иасауи кесенесінде мозаика кеңінен пайдаланылған. Қазақстанда монументті-сән өнерінің қанат жаюымен байланысты 20 ғасырдың 60 – 70 жвлдары мозаика кеңінен қолданыла бастады. Техникалық орындалуы тұрғысынан сәтті туындылар қатарына М.Кенбаев пен Н.В. Цивгинскийдің “Қазақстан кинотеатры фойесі” (1971, Мәскеу), Е.М. Сидоркин мен Г.И. Дандерфердің “Алматы музыкалық колледжі үйіндегі бедерлі мозаика” (1969 – 70), М.Кенбаевтың “Қазақстан” дүкені алдындағы, С.Қаракөзовтың Алматы эстрада-цирк колледжіндегі мозаика туындыларын жатқызуға болады.


Сергіту сәті

Мен  неге   өйттім?

Кім  айтра   себебін?

 Шаршадым:   -  УҺ!  дедім

Ренжідім:   -  ТУҺ! Дедім

Қорықтым:   -   Ой! дедім

Өкіндім      -  Ах! дедім

Шарасыз     -   Ех! дедім

Таңырқап    -   О! дедім

Кейідім    -   И! дедім

Біліп   ап   -   Е! дедім

Үйге тапсырма беру.

Жұмысты аяқтау 

Бағалау

Оқушылардың   істеген   жұмыстарын  қарап,тексеріп  бағалау

Кері байланыс

Оқушылар бір-біріне деген тілектерін жапырақтарға жазып, смайликке жапсырады. Плакат стикер





13-14 сабақ Оқу ісінің меңгерушісі:

Еңбекке баулу



Сабақтың тақырыбы

«Қадам» мозаикасын тастан құрастыру

Сабақтың жалпы мақсаты

Қадам мозаикасы туралы түсінік. Оқушылардың ынта – жігерін, танымдылығын, сөздік қорын, ой –өрісін, ойлау қабілеттерін дарыта отырып, шығармашылыққа жетелеу. Сондай-ақ, оқушылардың жұмыс істеу ептілігін қалыптастыру, еңбек мәдениетіне баулу.

Оқушыларды тазалыққа, адамгершілік қасиеттерге, ұжымшылдыққа, тазалыққа, еңбекке, еңбек ете білуге, өз бетімен жұмыс жасауына септігін тигізе отырып, ұқыптылыққа, жауапкершілікке, ептілікке тәрбиелеу.

Көрнекіліктер

Суреттер.

Мұғалімнің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Сыныпта ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру

1. Сәлемдесу.

2. Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Әнұранын орындау.

3. Оқушыларды тексеру, сабаққа келмеу себебін анықтау. Жұмыстың жүргізілу түріне қарай топтастырып отырғызу.

4. Оқушылардың көңілін, назарын, сабаққа бейімдеу, ыңғайлау.

5. Ойға шақыру. (Психологиялық даярлық жүргізу).


Топқа бөлу

Карта арқылы 3 топқа бөлу


Үй тапсырмасы

Тест сұрақтары 1. Үй тапсырмасын сұрау, тексеру.


Қызығушылықты ояту

Қол алысып, қәне, біз,

Достасайық бәріміз.

Айтарым бар сендерге,

Тез тұрыңдар шеңберге.

Қандай жақсы бір тұру,

Достарменен бір жүру!

Қандай жақсы дос болу!

Балалар, бір-біріміздің қолымыздан ұстап, алақан арқылы жүректің жылуын сезініп үйренген қандай тамаша, қандай қуаныш!

Жаңа сабақ

Ж ұмысты аяқтау.

1 -топ

2-топ 3-топ


Ой толғаныс

1 Оқу –білім азығы,
Білім-ырыс қазығы.
№2 Білімдіге дүние жарық,
Білімсіздің күні кәріп.
№3 Жер-ырыстың кіндігі,
Білім-ырыстың тізгіні.
№4 Өнер-ағып жатқан бұлақ,
Білім-жанып тұрған шырақ.
№5 Наданмен дос болғанша ,
Кітаппен дос бол.

Сергіту сәті

Қорбаңдаған аюдың, Теріп – теріп алайық,

Құлпынайы көп екен. Қалтамызға салайық!


Үйге тапсырма беру.

Жұмысыты аяқтау

Бағалау

Сабаққа белсене қатысқан оқушыларды мадақтап, жасаған жұмыстарынан көрме жасау, өздерін – өздері топпен бағалау жұмысын жүргізу.


Кері байланыс

Оқушылар бір-біріне деген тілектерін жапырақтарға жазып, смайликке жапсырады. Плакат стикер



15- 16 сабақ Оқу ісінің меңгерушісі:

Еңбекке баулу



Сабақтың тақырыбы

Қағаздың шығу тарихынан мәлімет. Сызба-суретпен жұмыс істеу. Қағаздан бұйым жасау реті. Белгілеу түрлері

Сабақтың жалпы мақсаты

Сабақтың мақсаты: қағаздан бұйымдар жасау туралы мәлімет беру.
Білімділік: оқушылардың бұрыннан алған білім, білік, дағды машықтарына сүйене отырып, қағаз пластикасымен жұмыс істеу тәсілдерін меңгерту.
Дамытушылық: оқушылардың логикалық қабілетін арттыру, дүниетанымын кеңейту, шығармашылық шеберлігін қалыптастыру.
Тәрбиелік: адам мен тірі табиғат арасындағы байланыс туралы мағлұмат бере отырып, қоршаған ортаны қорғауға, әсемдікті сезіне білуге, еңбексүйгіштікке тәрбиелеу.
Сабақтың түрі: жаңа сабақ
Сабақтың әдісі: түсіндіру, ой қозғау, сызбалар, ой шақыру, сын тұрғысынан ойлау, кубизм, рафт әдісі, талдау, жинақтау.
Сабақтың көрнекілігі: оқулық, торғайлар, көбелектер, қызғалдақтар, суреті, бейнесөз, жұмбақ, интерактивті тақта, плакат.
Пәнаралық байланыс: еңбек, дүниетану, тіл сабағы

Іші қуыс арнайы қатырмақағаз, ермексаз, жіңішке жіп, қағаз, емен, оқушыға қажетті құрал – жабдықтар.

Көрнекіліктер

Мұғалімнің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Сыныпта ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру

Балалар, Махаббат періштесі беріп жіберген «Ризашылық әнін» айтып көрейік.

Ризамын бүгінге,

Ризамын бүгінге,

Ризамын бүгінге,

Ризамын қазірге.

Ризамын, ризамын, ризамын бүгінге,

Ризамын, ризамын, ризамын қазірге!

Біз бір-бірімізге, бүгінгі күнге, жақын туыстарымызға, мейірімді сөздерге, ойындарға, әндерге, жалпы әлемге рақмет айтамыз.

Топқа бөлу

Карта арқылы топтарға бөлу


Үй тапсырмасы

Тест сұрақтары 1. Үй тапсырмасын сұрау, тексеру.


Қызығушылықты ояту

Бізде қанша мысық бар?

Бізде күшік бар?..

Менде де бар – бір мысық,

Сенде де бар – бір мысық.

Менде бар да көк күшік,

Сенде мүлде жоқ күшік.

Бізде: қанша мысық бар?

Бізде: қанша күшік бар?

Шешуін тез таба алсаң,

Сен мендегі күшікті ал!

Ал олардың әрқайсысының алдында үш мысықтан тағы отыр.

Сонда бұл бөлмеде қанша мысық бар?

Жаңа сабақ

Тарихқа үңілер болсақ, қағаз жасау өнері ежелгі замандардан-ақ халыққа белгілі болған. Алғашқы қағаз Қытай жерінде пайда болды деп айтылып жүр. Олар кәдімгі шөптерді өңдеп, осы өнерді меңгерген еді. Кейінірек бұл технология Еуропа жеріне жетіп, сол жақта тарала бастады. Бұл шамамен 1000 жылдар еді. Дегенмен бұл технологияның кемшілігі сол - қағазды жасап шығару өте күрделі жұмысты талап ететін. Ақыры, ғалымдар қағазды тек шөптерден ғана емес, сонымен қатар, ағаштардан да жасауға болатындығын тапты. Осылайша қазіргі кезге дейін пайдаланылып келе жатқан жаңа технология пайда болды. Енді осы әдіс туралы аз-кем түсінік беріп көрелік.

Қазіргі заманда қағазды қарағай немесе емен ағаштарынан жасау көп белең алған. Фабрикаға осы ағаштарды кесіп әкелген соң, оларды сыртқы қабықтарынан тазартып, қырады.

Содан соң, арнайы үгіткіш машина арқылы өңделген діңдерді үгітіп, ұсақтайды. Діңдер керекті деңгейде үгітілген соң, оны електен өткізіп, көлеміне қарай үгінділерді бөледі. Осылайша өңделген шикізатты арнайы қазанға салып, қайнатады. Қайнау үстінде қазанға арнайы қышқыл қосылуы керек. 

Пайда болған ақшыл ботқаны арнайы машиналар арқылы лента күйіне түсіреді. Осылайша бірнеше рет өңделіп пайда болған лента таспаларға оралып, оларды қиып, дәптер күйіне түсіру үшін типографияға жібереді. 

Қағаздар типографияда арнайы қайшылар арқылы қиылып, бізге жол тартады.

Ой толғаныс

Бір топ бала

Бір топ бала тоғаннан

Он бес балық ұстадық.

Бөліскенде оларды,

Тиді әркімге үш балық.


Сергіту сәті

Қорбаңдаған аюдың, Теріп – теріп алайық,

Құлпынайы көп екен. Қалтамызға салайық!


Үйге тапсырма беру.

Жұмысты аяқтау

Бағалау

Сабаққа белсене қатысқан оқушыларды мадақтап, жасаған жұмыстарынан көрме жасау, өздерін – өздері топпен бағалау жұмысын жүргізу.


Кері байланыс

Оқушылар бір-біріне деген тілектерін жапырақтарға жазып, смайликке жапсырады. Плакат стикер





17-сабақ Оқу ісінің меңгерушісі:

Еңбекке баулу



Сабақтың тақырыбы

Симметрия – табиғат сыйы. Симметриялы пішіндерді қию. Заттың симметриялығын анықтау

Сабақтың жалпы мақсаты

Білімділік: Оқушыларға ағаш материалдарынан үй тұрмысында пайдаланатын бұйымдар жасауды үйрету. Жаңа дизайн талаптарына сай әсемдей білу.
Дамытушылық: Оқушылардың шығармашылық шеберлігін, еңбекке іскерлігін, икемділігін дамыту.
Тәрбиелік: Оқушыларды тазалыққа, ұқыптылыққа, өз бетінше жұмыс жасауға тәрбиелеу.
Сабақтың түрі: Аралас сабақ.
Пән аралық байланыс: Сызу, сурет, география, биология, физика.
Сабақтың көрнекілігі: Интерактивті тақта, слайдтар, кесте, үлгі, карта.
Құрал - жабдықтар: Қол ара, сүргі, сызғыш, қарындаш, тік бұрышты сызғыш, ф10 бұрғы, егеу, үлгі.
Күтілетін нәтиже: Еркін жұмыс істеуге дағдыланған, сабақ тәсілін жетік меңгерген, достық қарым – қатынасқа бейім, қауіпсіздік ережесін сақтай білетін, шебер оқушы қалыптасады.

Көрнекіліктер

пышақ , сызғыш, қалам. 

Мұғалімнің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Сыныпта ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру

Қанша қап?

Үйге жұмсап Жарқынды,

Алдырдық біз үш түйе.

Қос қап бидай артылды,

Әр түйенің үстіне.

Тапқыр болсаң, ал санап,

Бидай алдық қанша қап?

Топқа бөлу

Карта


Үй тапсырмасы

Тест сұрақтары

Қызығушылықты ояту

1 Бір үйге көзссіз боп басыңды сұғасың,
Бұл үйден көреген болып шығасың. (мектеп,школа, school)
№2 Ымырт түссе шығамын,
Таң атқанда батамын.
Көк теңізде шашылып,
Көзімді ілмей жатамын. (жұлдыз,звезды, stars)
№3 Тындырып адам жұмысын,
Тазартып үйдің жуды ішін.
Кейде дауыл соғады,
Кейде ішіне сорады. (шаңсорғыш,пылесос,vacvum cleanen )
№4 Ішегіне мұз қатқан,
Өзін-өзі мұздатқан.
(тоңазытқыш,холодильник, fridge)

«Ғажайып қоржын» ойыны
(қоржындағы асықтардың нөміріне сәйкес сұрақтарға жауап беру)
а) симметриялық осьті не үшін жүргізеді?

Ой толғаныс

Қанша сәбіз еді?

Біздің үйде көжек көп,

Іштерінде өжет көп.

Әсіресе бес көжек

Маған нағыз дос көжек

Қолымнан кеп жем жейді,

Басқалары келмейді.

Бес көжекке достасқан

Сәбіз бердім қос-қостан.

Бір сәбізім соңында,

Қалып қойды қолымда.

Сәбізімді әуелгі

Санап берші ал енді.


Үйге тапсырма беру.

Жұмысты аяқтау

Бағалау

Сабаққа жақсы қатысқан оқушыларды бағалап, баға қою.

Кері байланыс

Оқушылар бір-біріне деген тілектерін жапырақтарға жазып, смайликке жапсырады. Плакат стикер



19-сабақ Оқу ісінің меңгерушісі:

Еңбекке баулу



Сабақтың тақырыбы

Дөңгелек пішіннен аппликация құрастыру

Сабақтың жалпы мақсаты

Сабақтың тақырыбы: Дөңгелек пішіннен апплекация құрастыру.

Сабақтың мақсаты: Табиғаттағы симметриялық заттарды бақылауға, көре білуге үйрету, ретімен таныстыру; Түсініп оқуға дағдыландыру; ойлауын дамыту; байқампаздыққа баулу.

Әдісі: сұрақ-жауап, түсіндіру.

Көрнекілігі: суреттер,дөңгелек пішіндер.

Көрнекіліктер

Мұғалімнің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Сыныпта ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру


Би «Қаражорға»

Топқа бөлу

Карта


Үй тапсырмасы

Тест сұрақтары

Қызығушылықты ояту

Қанша қонақ?

Нұрымбетов Нұрлан бүгін

Атап өтпек туған күнін.

Сен, мен және бізбен бірге өзің бар.

Азбыз ба, көппіз бе?

Қонушы еді бір ара.

Бүгін тоғыз туысын

Ертіп келді бұл ара.

Сонда бүгін алшаға

Келіп қонды қанша ара?

  1. Оқулықпен жұмыс. Іштей оқу. Тізбектей оқу. Жеке-жеке оқу

Суреттермен жұмыс

Кітаптағы сурет бойынша зерттеу.

Қағазды қақ ортасынан беттестіріп, екі жартысын бір-біріне дәлме-дәл келетіндей етіп бүктесек, онда екі бөлігі бір-біріне дәл келеді. Симметриялы заттардың бүгілу сызығын симметрия осі дейді.Бұл симметрия деген сөз.

  1. Практикалық жұмыс

1. Суретпен жұмыс

Суретке қарап қорытынды жасау, қайсысы симметриялы, қайсысы асимметриялы екенін дәлелдеу.

2. Дөңгелек пішіннен аппликация құрастыру

Дөңгелек пішінді бөлшектерді ою.

Көлемі бірдей бөлшектері табу.

Аюды,құрттты аппликация құрастыру.

Ой толғаныс

Қанша кісі?

Атам, әжем, ағаммен

Әкем, інім және мен,

Анам және енесі,

Енесінің бөлесі –

Отыр едік шай ішіп.

Жеңгем кірді майысып,

Арқасында – кіші інім.

Саны қанша, айта ғой,

Үйдегі бар кісінің?

Үйге тапсырма беру.

Күнделікті аппликация жапсырып үйрену, оны салыстыру.. Сұрақтарға жауап алу.

Бағалау

Сабаққа жақсы қатысқан оқушыларды бағалап, баға қою.

Кері байланыс

Оқушылар бір-біріне деген тілектерін жапырақтарға жазып, смайликке жапсырады. Плакат стикер



20-сабақ Оқу ісінің меңгерушісі:

Еңбекке баулу



Сабақтың тақырыбы

Қағаз және қатырма қағазбен жұмыс. Құттықтау ашық хаты. Суретті ашық хат

Сабақтың жалпы мақсаты

1. Папье-маше тәсілі туралы түсіндіру. Осы тәсілмен ыдыс жасауды үйрету.

2. Оқушылардың жұмысты орындаудағы ептілігін дамыту, алған білімін өз бетінше қолдана білуін қадағалау.

3. Тазалық гигиеналық талаптарды орындауға дағдыландыру.

Техникалық қауіпсіздік ережесін жетік білуге және оны сақтауға үйрету.

Көрнекіліктер


Сабақтың мақсаты: оқушыларға қағаз және қатырма қағазбен жұмыс жасауды, құттықтау ашық хат жасауды, суретті ашық хат құрастыруға үйрету. Түсініп оқуға дағдыландыру; ойлауын дамыту; байқампаздыққа баулу.

Әдісі: сұрақ-жауап, түсіндіру.

Көрнекілігі: суреттер, ашық хаттардың үлгісі.

Мұғалімнің іс-әрекеті

Сыныпта ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру

Қызығушылықты ояту

Суретпен жұмыс

Суретке қарап қорытынды жасау. Ашық хаттарды өз бетіңмен безеңдіру. Құттықтау хат жазу.

  1. Жаңа сабақ:

Қатырма қағаз –қағазға қарағанда берік те тығыз материал. Одан ашық хат жасауға болады.

Мереке күндері ашық хат жолдап құттықтау- бұрыннан келе жатқан дәстүр. Ашық хаттардың түрі мен өлшемдері әр алуан. Оларды өзіміз жасап үйренеміз.

Оқулықпен жұмыс. Іштей оқу. Тізбектей оқу. Жеке-жеке оқу

Суреттермен жұмыс

Кітаптағы сурет бойынша зерттеу.

Сергіту сәті

Еңбек етсең терлеп оның аты – еңбек,

Гүл өсірсең терлеп оның аты – еңбек,

Кесте тіксең зерлеп оның аты – еңбек,

Ағаш ексең терлеп оның аты – еңбек,

Қиындықтың бәрін еңбек қана жеңбек.

Ой толғаныс

Мереке күндері ашық хат жасауды үйрену, Оны сыйға тарта білу.

Үйге тапсырма беру.

Мазмұндау

Бағалау

Сабаққа жақсы қатысқан оқушыларды бағалап, баға қою.

Кері байланыс

Оқушылар бір-біріне деген тілектерін жапырақтарға жазып, смайликке жапсырады. Плакат стикер



21-сабақ Оқу ісінің меңгерушісі:

Еңбекке баулу



Сабақтың тақырыбы

Оригами құрастыру

Сабақтың жалпы мақсаты

Сабақтың мақсаты:1. «Тырна» оригамиін схема бойынша өз бетінше құрастыру, жұмыс істеуге үйрету.2.Есте сақтау, ойлау қабілеттерін дамыту; 3.Қиялдай білуге баулу.Адамгершілікке тәрбиелеу.

Көрнекілігі: қағаз түрлері.

Әдісі: сұрақ-жауап, әңгімелеу, түсіндіру.

Сабақтың барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі. Сабаққа әзірлік.

ІІ. Өткенді пысықтау. Симметрия, асимметрия деген не? Оны қалай анықтайды?

ІІІ. Мақсат қою кезеңі: Сабақтың тақырыбын мақсатын қою.

ІҮ. Жаңа сабақ.

Көрнекіліктер

Мұғалімнің іс-әрекеті

Сыныпта ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру

Топқа бөлу

Үй тапсырмасы

Қызығушылықты ояту

Оқушының еңбегі, мұғалімнің көмегі

«Тырна» оригамиін схема бойынша өз бетінше құрастыру.

1: 15х15см қағазын дайындап алу

2. Үлгі бойынша бүктеу

3. Тұмсығын, мойнын, қанатын жасау.

4. Дайын оригамиін мойнынан ұстап сілкісең қанатын қағатын болады.

Суреттермен жұмыс

ҮІ. Түсінгендерін тексеру. Тырна құрастырғанда қандай қиындықтар кездесті? Тырна туралы не білесің?

ҮІІ. Қорытындылау

Бүгінгі сабақта не жасап үйрендік?

«Тырна» оригамиін схема бойынша өз бетінше құрастырып үйрендік.


Ой толғаныс

Өздік жұмысы

1-топ

Мақал-мәтелдер айтып жарысу

2-топ

Жұмбақтар айту

Үйге тапсырма беру.

Түсініп оқу.Оригами құрастыру.36,37 бет.

Бағалау

Сабаққа жақсы қатысқан оқушыларды бағалап, баға қою.

Кері байланыс

Оқушылар бір-біріне деген тілектерін жапырақтарға жазып, смайликке жапсырады. Плакат стикер



Пәннің аты

Уақыты:

Кабинет:

Мұғалім

Сабақтың атауы

Қысқы қиял. Қағазды сұлба бойынша жырту

Мақсаты

Сабақтың мақсаты: Қысқы табиғаттың қиял арқылы бейнесін жасауға үйрету және қағазды сұлба бойынша жыртуды ретімен таныстыру; Түсініп оқуға дағдыландыру; ойлауын дамыту; байқампаздыққа баулу.

Әдісі: сұрақ-жауап, түсіндіру.

Көрнекілігі: суреттер, қағаз түрлері

Күтілетін нәтиже

Психологиялық ахуал

Психологиялық дайындық

Біз балдырған баламыз,

Құстай қанат қағамыз.

Дүниені аралап,

Оқып білім аламыз.

Оқушылар шеңберде жиналып,мұғаліммен бірге бүгінгі сабаққа сәттілік тілейді.

Қызығушылықты ояту

  1. Жаңа сабақ: Оқулықпен жұмыс. Суреттермен жұмыс

Кітаптағы сурет бойынша зерттеу.

Қысқы қиял.Қағаздан ғажайып бейне жасау.

Оқушының еңбегі, мұғалімнің көмегі

Мыжылған қағаздан қысқы ағащ құрастыру. 40 –бет 1-тәсіл

бойынша.

Қағазды сұлба бойынша жырту. 41- бет 2- тәсіл.

Мағынаны тану

Тапсырмаларды орындау 40-41 бет


Сергіту сәті

Орманда кірпі келеді, 
Саңырауқұлақ тереді. 
Кездесті, міне, керегі: 
Екеуі қайың астынан. 
Біреуі терек қасынан. 
Қанша олар болмақ есепте, 
Тоқылған салса себетке? 

Ой сергітеді,шашағандары

басылады

Ой толғаныс

Мына мақал-мәтелдерді аяқты:

Ойнап сөйлесең де …     Ер жігіт ел үшін туады, ….     Атаңның баласы болма,….

Тоқсан ауыз сөздің…     Жан қиналмай …..                    Батыр туса –  ел ырысы, …


Үйге тапсырма

Қарлы дала композициясын құрастыр. 40- бет. Балапан құрастыру. 2- сурет. 41 бет


Күнделіктеріне жазып беремін

Бағалау

Оқыту үшін бағалау және оқуды бағалау


Бағалау парақшасын толтырады.

Кері байланыс

Picture 1

Смайликтерді өзі қалаған нұсқаға жабыстырады

Пәннің аты

Уақыты:

Кабинет:

Мұғалім

Сабақтың атауы

Сюжетті аппликация құрастыру

Мақсаты

Сабақтың мақсаты:

  1. Қағаздан сюжетті аппликация жасауға үйрету.

  2. Ой-өрісін кеңейту.

  3. Жылдамдыққа тәрбиелеу.

Көрнекілігі: қағаз түрлері.

Әдісі: сұрақ-жауап, әңгімелеу, түсіндіру.

Күтілетін нәтиже

Психологиялық ахуал

Психологиялық дайындық

Біз балдырған баламыз,

Құстай қанат қағамыз.

Дүниені аралап,

Оқып білім аламыз.

Оқушылар шеңберде жиналып,мұғаліммен бірге бүгінгі сабаққа сәттілік тілейді.

Қызығушылықты ояту

Психологиялық дайындық.

Амансың ба,Алтын күн!

Амансың ба,Көк аспан!

Амансың ба,достарым?

Сендерді көрсем қуанам!

Мағынаны тану

Сендерді көрсем қуанам!

Өткенді пысықтау.

Қағаз бүктеу, желімдеу ерекшеліктерін еске түсіру.

Жаңа сабақ. Қағаздан сюжетті аппликация жасау.

Қағаздан жасалынатын заттық және сюжетті аппликациялардың айырмашылығын түсіндіру.

  1. Заттан жасалған аппликация заттық деп аталады.

  2. Екі немесе одан да көп заттан жасалған аппликация деп аталады.

Оқушының еңбегі, мұғалімнің көмегі Досын ерткен Пиязшық сюжетті аппликациясын құрастыру.

Сергіту сәті

Бас аяқпен топ – топ,

Шапалақпен хоп – хоп.

Бір оңға, бір солға,

Өзімді – өзім айнала.


Ой сергітеді,шашағандары

басылады

Ой толғаныс

Практикалық жұмыс.

  1. 1 – суретті жаса.

  2. Түрлі түсті қағаздан Пиязшықты және оның досын ойып аламыз

  3. Суретке қарап аппликация құрастырамыз.

  4. Түсті қағаздан бауырсақ ертегісін құрастырамыз.

Түсінгендерін тексеру. Аппликацияның қандай түрлерін білесіңдер?

Заттық және сюжеттік аппликацияның айырмашылығы неде?

Қорытындылау Бүгінгі сабақта не жасап үйрендік? Сендерге ұнады ма?

Үйге тапсырма

Мазмұндау

Күнделіктеріне жазып беремін

Бағалау

Оқыту үшін бағалау және оқуды бағалау


Бағалау парақшасын толтырады.

Кері байланыс

Picture 1

Смайликтерді өзі қалаған нұсқаға жабыстырады



Пәннің аты

Уақыты:

Кабинет:

Мұғалім

Сабақтың атауы

Жаңа жылға дайындық. Шырша дайындау.


Мақсаты

Сабақтың мақсаты:

  1. Жаңа жылға дайындық және шырша дайындауды үйрету.

  2. Ой-өрісін кеңейту.

  3. Жылдамдыққа тәрбиелеу.

Көрнекілігі: қағаз түрлері.

Әдісі: сұрақ-жауап, әңгімелеу, түсіндіру.

Күтілетін нәтиже

Психологиялық ахуал

Амансың ба,Алтын күн!

Амансың ба,Көк аспан!

Амансың ба,достарым?

Сендерді көрсем қуанам!

Оқушылар шеңберде жиналып,мұғаліммен бірге бүгінгі сабаққа сәттілік тілейді.

Қызығушылықты ояту

Мағынаны тану

  1. Жаңа жыл мерекесі жақындап қалды. Біз оны асыға күтеміз. Бұл- өте көңілді мереке. Бәріміз бірге дайындаламыз.

Шырша дайындау.

Шыршаны пирамида тәрізді етіп жасаймыз. Оның негізі – барлық жағынан өлшемдері бірдей үшбұрыш немесе баумен тартып байланады.

  1. Мұндай шырша жасау үшін қалың қағаздан оның жазбасын жасап алу керек.

  2. Әшекейлер түсті қағаз бен матадан жасалады.

  3. Ілгіштер мен байлағыштарға жіңішке таспаоар жарайды.

  4. Шырша жазбасын жасау үшін сызғыш. Циркуль, қарандаш. Қайшы, ПВА желімі керек.

Оқушының еңбегі, мұғалімнің көмегі 47 беттегі бөрік жасауды орында.

Сергіту сәті

Бас аяқпен топ – топ,

Шапалақпен хоп – хоп.

Бір оңға, бір солға,

Өзімді – өзім айнала.

Ой сергітеді,шашағандары

басылады

Ой толғаныс

Түсінгендерін тексеру. Шырша ойыншықтарын жасауды үйрендік пе?

Оларды қалай жасаймыз.

Үйге тапсырма

Жұмысыты аяқтау

Күнделіктеріне жазып беремін

Бағалау

Оқыту үшін бағалау және оқуды бағалау


Бағалау парақшасын толтырады.

Кері байланыс

Picture 1

Смайликтерді өзі қалаған нұсқаға жабыстырады



Пәннің аты

Уақыты:

Кабинет:

Мұғалім

Сабақтың атауы

Жолақтардан құрастыру және модельдеу. Қағаз жолақтарынан шырша ойыншықтарын жасау

Мақсаты

Сабақтың мақсаты: Шырша ойыншықтарын жасауды үйрету. Логикалық ойлау қабілеттерін дамыту. Жинақтылыққа, ұқыптылыққа тәрбиелеу.

Көрнекілігі: Суреттер

Әдісі: Сұрақ-жауап, әңгімелеу, түсіндіру.

Күтілетін нәтиже

Психологиялық ахуал

Психологиялық дайындық

Біз балдырған баламыз,

Құстай қанат қағамыз.

Дүниені аралап,

Оқып білім аламыз.

Оқушылар шеңберде жиналып,мұғаліммен бірге бүгінгі сабаққа сәттілік тілейді.

Қызығушылықты ояту

Тақырып бойынша әңгіме өткізу. Шырша ойыншықтарын жасау үшін қағаздардың қандай түрлерін таңдап алуға болады? Шыршаға арналған ойыншықтырдың бейнелерін, көздерін неден жасайды? Шырша ойыншықтарын немен бекітіп, жалғастырасыңдар? Шырша ойыншықтарын жасауды үйрету.


Мағынаны тану

Түсінгендерін тексеру:

Сарамандық кезең.а/ техника қауіпсіздік ережесін еске түсіру,түсті қағаз жолақтарынан шырша ойыншықтарын жасау. Қағаздарды қиып алу. Желімдеу.Оқушыларға көмек көрсету.

Сергіту сәті

Орманда кірпі келеді, 
Саңырауқұлақ тереді. 
Кездесті, міне, керегі: 
Екеуі қайың астынан. 
Біреуі терек қасынан. 
Қанша олар болмақ есепте, 
Тоқылған салса себетке? 

Ой сергітеді,шашағандары

басылады

Ой толғаныс

Практикалық жұмыс.

Шыршаны пирамида тәрізді етіп жасаймыз.

  1. Мұндай шырша жасау үшін қалың қағаздан оның жазбасын жасап алу керек.

  2. Әшекейлер түсті қағазбен матадан жасалады.

  3. Ілгіштермен байлағыштарға жіңішке таспа жарайды.

  4. Шырша жазбасын жасау үшін сызғыш, циркуль, қарындаш, қайшы, ПВА желімі керек.


Үйге тапсырма

45 бет.

Күнделіктеріне жазып беремін

Бағалау

Оқыту үшін бағалау және оқуды бағалау


Бағалау парақшасын толтырады.

Кері байланыс

Picture 1

Смайликтерді өзі қалаған нұсқаға жабыстырады



Пәннің аты

Уақыты:

Кабинет:

Мұғалім

Сабақтың атауы

Қозғалмалы модельдер құрастыру

Мақсаты

Сабақтың мақсаты: Қағаздан ғажайып бейне жасауды үйрету. Логикалық ойлау қабілеттерін дамыту. Жинақтылыққа, ұқыптылыққа тәрбиелеу.

Көрнекілігі: Суреттер

Әдісі: Сұрақ-жауап, әңгімелеу, түсіндіру.

Күтілетін нәтиже

Психологиялық ахуал

Күн шуағын себеді,

Нәр аламын бойыма.

Осы күннің жылуын,

Берейін достым бойыңа

Оқушылар шеңберде жиналып,мұғаліммен бірге бүгінгі сабаққа сәттілік тілейді.

Қызығушылықты ояту

Мағынаны тану

Жаңа сабақ.Тақырып бойынша әңгіме өткізу. Ойыншықтар жіпке ілініп қойылады. Олар жеңіл. Бейнебір бойында жаны бар секілді биікте тербеліп тұрады.

Түсінгендерін тексеру:

Сарамандық кезең.а/ техника қауіпсіздік ережесін еске түсіру,түсті қағаз жолақтарынан аспалы аквариум, көбелектер мен гүлдерді жасау. Қағаздарды қиып алу. Желімдеу.Оқушыларға көмек көрсету.

Аспан да емес, жер де емес,

Өзі аппақ, көл де емес.

Үшеуі жетектейді,

Біреуі дедектейді.

Екеуі қарауыл қарайды,

Біреуінен билік тарайды.

/Қағаз, саусақ, қарындаш, екі көз, ми/

Сергіту сәті

Орманда кірпі келеді, 
Саңырауқұлақ тереді. 
Кездесті, міне, керегі: 
Екеуі қайың астынан. 
Біреуі терек қасынан. 
Қанша олар болмақ есепте, 
Тоқылған салса себетке? 

Ой сергітеді,шашағандары

басылады

Ой толғаныс

  1. Практикалық жұмыс.

Құстар тобы атты аспалы шырша ойыншықтарын жасаймыз.

Мұндай аспалы ойыншықтар жасау үшін қалың қағаздан оның жазбасын жасап алу керек.

Әшекейлер түсті қағазбен матадан жасалады.

Ілгіштермен байлағыштарға жіңішке таспа жарайды.

Шырша жазбасын жасау үшін сызғыш, циркуль, қарындаш, қайшы, ПВА желімі керек.


Үйге тапсырма

Жұмысты аяқтау

Күнделіктеріне жазып беремін

Бағалау

Оқыту үшін бағалау және оқуды бағалау


Бағалау парақшасын толтырады.

Кері байланыс

Picture 1

Смайликтерді өзі қалаған нұсқаға жабыстырады



Пәннің аты

Уақыты:

Кабинет:

Мұғалім

Сабақтың атауы

Техникалық модельдеу және құрастыру туралы мәлімет. Металл құрастырғыштың бөлшектерімен модельдеу

Мақсаты

Табиғат әлемінің әр алуан байлығынан әсер алуға, оған ұқсатып пішіндер жасауға үйрету. Металл құрастырғыштармен жұмыс істеуді үйрету;

Ой-өрісін, танымдық қабілетін дамыту;

Шыдамдылыққа, эстетикалық тәрбиесіне баулу.

Көрнекілігі: металл құрастырғыш

Әдісі: сұрақ-жауап, әңгімелеу, түсіндіру.

Күтілетін нәтиже

Психологиялық ахуал

Психологиялық дайындық

Біз балдырған баламыз,

Құстай қанат қағамыз.

Дүниені аралап,

Оқып білім аламыз.

Оқушылар шеңберде жиналып,мұғаліммен бірге бүгінгі сабаққа сәттілік тілейді.

Қызығушылықты ояту

Техникалық модельдеу және құрастыру туралы мәлімет. Металл құрастырғыштың бөлшектерімен модельдеу.


Мағынаны тану

Машиналармен басқа бұйымдарды кішірейтілген үлгілерін модель (үлгі) деп айтады. Оларды дайындау процесін модельдеу (үлгілеу) дейді.

Жасайтын затқа мұқият қарап зерттеу керек. Металл құрастырғыштардың бөлшектерімен таныстыру, бекіту жолдарын үйрету.

Оқушының еңбегі, мұғалімнің көмегі

Құрастырғыштардан баланың еркі бойынша төрт дөңгелекті арба құрастыру


Сергіту сәті

Орманда кірпі келеді, 
Саңырауқұлақ тереді. 
Кездесті, міне, керегі: 
Екеуі қайың астынан. 
Біреуі терек қасынан. 
Қанша олар болмақ есепте, 
Тоқылған салса себетке? 

Ой сергітеді,шашағандары

басылады

Ой толғаныс

Түсінгендерін тексеру. Металл құрастырғыштардың бөлшектерін ата.

Қорытындылау Бүгінгі сабақта не жасап үйрендік? Сендерге ұнады ма?

1. Қардай аппақ,
Балдай тәтті-ақ (қант)
2. Күнде оған қараймын,
Қарап шашымды тараймын. (айна)
3. Аяғы жоқжүреді,
Аузы жоқ сөйлейді. (хат)
4. Шыр-шыр етеді,
Құлағыңнан өтеді.
Ұстай алсаң,
Сөйлеп кетеді. (телефон)
5. Айналада ақ отау,
Аузы-мұрны жоқ отау. (жұмыртқа)
6. Қабат-қабат қаттама,
Ақылың болса, аттама. (кітап)
7. Өшірді, сүртті,
Өзгені құртты,
Өзін де құртты.
(өшіргіш)
8. Үйреткен білімді
Қырық екі ілімді. (алфавит)

Үйге тапсырма

Жұмысты аяқтау

Күнделіктеріне жазып беремін

Бағалау

Оқыту үшін бағалау және оқуды бағалау


Бағалау парақшасын толтырады.

Кері байланыс

Picture 1

Смайликтерді өзі қалаған нұсқаға жабыстырады



Пәннің аты

Уақыты:

Кабинет:

Мұғалім

Сабақтың атауы

Самокат құрастыру

Мақсаты

Самокат жасауға үйрету. Металл құрастырғыштармен жұмыс істеуді үйрету;

Ой-өрісін, танымдық қабілетін дамыту;

Шыдамдылыққа, эстетикалық тәрбиесіне баулу.

Көрнекілігі: металл құрастырғыш

Әдісі: сұрақ-жауап, әңгімелеу, түсіндіру.

Күтілетін нәтиже

Психологиялық ахуал

Психологиялық дайындық

Біз балдырған баламыз,

Құстай қанат қағамыз.

Дүниені аралап,

Оқып білім аламыз.

Оқушылар шеңберде жиналып,мұғаліммен бірге бүгінгі сабаққа сәттілік тілейді.

Қызығушылықты ояту

Мағынаны тану

Жаңа сабақ. Самокат құрастыру.

Оқулықпен жұмыс 59 -бет

Оқушының еңбегі, мұғалімнің көмегі

Құрастырғыштардан баланың еркі бойынша екі дөңгелекті самокат құрастыру

Сергіту сәті

Орманда кірпі келеді, 
Саңырауқұлақ тереді. 
Кездесті, міне, керегі: 
Екеуі қайың астынан. 
Біреуі терек қасынан. 
Қанша олар болмақ есепте, 
Тоқылған салса себетке? 

Ой сергітеді,шашағандары

басылады

Ой толғаныс

Түсінгендерін тексеру. Оқулықтағы 59- беттегі сұрақтарға жауап беру.

Қорытындылау Бүгінгі сабақта не жасап үйрендік? Сендерге ұнады ма?


Үйге тапсырма

Жұмысты аяқтау

Күнделіктеріне жазып беремін

Бағалау

Оқыту үшін бағалау және оқуды бағалау


Бағалау парақшасын толтырады.

Кері байланыс

Picture 1

Смайликтерді өзі қалаған нұсқаға жабыстырады



Пәннің аты

Уақыты:

Кабинет:

Мұғалім

Сабақтың атауы

Экскаватор құрастыру

Мақсаты

Сабақтың мақсаты:

Экскаватор жасауға үйрету. Металл құрастырғыштармен жұмыс істеуді үйрету;

Ой-өрісін, танымдық қабілетін дамыту;

Шыдамдылыққа, эстетикалық тәрбиесіне баулу.

Көрнекілігі: металл құрастырғыш

Әдісі: сұрақ-жауап, әңгімелеу, түсіндіру.

Күтілетін нәтиже

Психологиялық ахуал

Психологиялық дайындық

Біз балдырған баламыз,

Құстай қанат қағамыз.

Дүниені аралап,

Оқып білім аламыз.

Оқушылар шеңберде жиналып,мұғаліммен бірге бүгінгі сабаққа сәттілік тілейді.

Қызығушылықты ояту

Мағынаны тану

Күн шуағын себеді,

Нәр аламын бойыма.

Осы күннің жылуын,

Берейін достым бойыңа.

Жаңа сабақ. Экскаватор құрастыру.

Оқулықпен жұмыс 60 -61 бет

Оқушының еңбегі, мұғалімнің көмегі

Құрастырғыштардан баланың еркі бойынша экскаватор құрастыру

Сергіту сәті

Орманда кірпі келеді, 
Саңырауқұлақ тереді. 
Кездесті, міне, керегі: 
Екеуі қайың астынан. 
Біреуі терек қасынан. 
Қанша олар болмақ есепте, 
Тоқылған салса себетке? 

Ой сергітеді,шашағандары

басылады

Ой толғаныс

Түсінгендерін тексеру. Оқулықтағы 61 беттегі сұрақтарға жауап беру.

Қорытындылау Бүгінгі сабақта не жасап үйрендік? Сендерге ұнады

Үйге тапсырма

Жұмысты аяқтау

Күнделіктеріне жазып беремін

Бағалау

Оқыту үшін бағалау және оқуды бағалау


Бағалау парақшасын толтырады.

Кері байланыс

Picture 1

Смайликтерді өзі қалаған нұсқаға жабыстырады





2-сағат

Пәннің аты

Уақыты:

Кабинет:

Мұғалім

Сабақтың атауы

Лего құрастырғыштың бөлшектерінен әр түрлі модельдер құрастыру (тікұшақ

Мақсаты

Тікұшақ құрастырып үйретуді қайталау.. Металл құрастырғыштармен жұмыс істеуді үйрету;

Ой-өрісін, танымдық қабілетін дамыту;

Шыдамдылыққа, эстетикалық тәрбиесіне баулу.

Көрнекілігі: металл құрастырғыш

Әдісі: сұрақ-жауап, әңгімелеу, түсіндіру.

Күтілетін нәтиже

Психологиялық ахуал

Психологиялық дайындық

Біз балдырған баламыз,

Құстай қанат қағамыз.

Дүниені аралап,

Оқып білім аламыз.

Оқушылар шеңберде жиналып,мұғаліммен бірге бүгінгі сабаққа сәттілік тілейді.

Қызығушылықты ояту

Алдымен тиісті құрастырғыш бөлшектерінен қыш құрастырамыз. Біздің жасаған ұшқышымыз жүргізуші де болуы мүмкін. Тікұшақты ұшқыр қайыққа айналдыру оп-оңай. Автомобиль етіп қайта жасауға болады.

Оқушының еңбегі, мұғалімнің көмегі

Құрастырғыштардан баланың еркі бойынша тікұшақ, экскаватор құрастыру.

Мағынаны тану

Түсінгендерін тексеру.Тікұшақтың, экскаватордың бөлшектерін ата.

Сергіту сәті

Орманда кірпі келеді, 
Саңырауқұлақ тереді. 
Кездесті, міне, керегі: 
Екеуі қайың астынан. 
Біреуі терек қасынан. 
Қанша олар болмақ есепте, 
Тоқылған салса себетке? 

Ой сергітеді,шашағандары

басылады

Ой толғаныс

Бүгінгі сабақта не жасап үйрендік? Сендерге ұнады ма?


Үйге тапсырма

Жұмысты аяқтау

Күнделіктеріне жазып беремін

Бағалау

Оқыту үшін бағалау және оқуды бағалау


Бағалау парақшасын толтырады.

Кері байланыс

Picture 1

Смайликтерді өзі қалаған нұсқаға жабыстырады



Пәннің аты

Уақыты:

Кабинет:

Мұғалім

Сабақтың атауы

Әр түрлі материалдардан құрастыру (парашют, батпырауық), (қорытындылау)

Мақсаты

  1. Батбұрауық құрастырып үйретуді қайталау.. Металл құрастырғыштармен жұмыс істеуді үйрету;

  2. Ой-өрісін, танымдық қабілетін дамыту;

  3. Шыдамдылыққа, эстетикалық тәрбиесіне баулу.

Көрнекілігі: металл құрастырғыш

Әдісі: сұрақ-жауап, әңгімелеу, түсіндіру.

Күтілетін нәтиже

Психологиялық ахуал

Психологиялық дайындық

Біз балдырған баламыз,

Құстай қанат қағамыз.

Дүниені аралап,

Оқып білім аламыз.

Оқушылар шеңберде жиналып,мұғаліммен бірге бүгінгі сабаққа сәттілік тілейді.

Қызығушылықты ояту

Жаңа сабақ. Парашют күмбез шатыр мен арқаннан тұрады. Күмбездің көмегімен парашют әуеде қалықтай алады. Арқан ұшу кезінде адамды ұстап тұрады.

Оқушының еңбегі, мұғалімнің көмегі

66-67 батбұрауықты жасау

Мағынаны тану

Түсінгендерін тексеру. Парашют, батбырауық бөлшектерін ата.

Қорытындылау Бүгінгі сабақта не жасап үйрендік? Сендерге ұнады ма?

Сергіту сәті

Орманда кірпі келеді, 
Саңырауқұлақ тереді. 
Кездесті, міне, керегі: 
Екеуі қайың астынан. 
Біреуі терек қасынан. 
Қанша олар болмақ есепте, 
Тоқылған салса себетке? 

Ой сергітеді,шашағандары

басылады

Ой толғаныс

1-топ

Парашют жасау

2-топ

Батпырауық жасау

Үйге тапсырма

Жұмысты аяқтау

Күнделіктеріне жазып беремін

Бағалау

Оқыту үшін бағалау және оқуды бағалау


Бағалау парақшасын толтырады.

Кері байланыс

Picture 1

Смайликтерді өзі қалаған нұсқаға жабыстырады



Пәннің аты

Уақыты:

Кабинет:

Мұғалім

Сабақтың атауы

Табиғи және жасанды маталар туралы түсінік.

Жіп иіру. Жіппен жұмыс істеу. Бетбелгі жасау

Мақсаты

Сабақтың мақсаты: Табиғи және жасанды маталар туралы үйрету және жіппен таныстыру; Түсініп оқуға дағдыландыру; ойлауын дамыту; байқампаздыққа баулу.

Әдісі: сұрақ-жауап, түсіндіру.

Көрнекілігі: мата, жіп, ине.

Күтілетін нәтиже

Психологиялық ахуал

Психологиялық дайындық

Біз балдырған баламыз,

Құстай қанат қағамыз.

Дүниені аралап,

Оқып білім аламыз.

Оқушылар шеңберде жиналып,мұғаліммен бірге бүгінгі сабаққа сәттілік тілейді.

Қызығушылықты ояту

Оқулықпен жұмыс. Суреттермен жұмыс

Кітаптағы сурет бойынша зерттеу.

Оқушының еңбегі, мұғалімнің көмегі

  • Жіп иіріп үйрену.

  • Жіптің түрлері

Өз бетінше жұмыс

Тапсырмаларды орындау 68-72 бе

Мағынаны тану

Бүгінгі сабақта не білдіңдер?

Оқулықтағы мәтінді талдау.


Сергіту сәті

Орманда кірпі келеді, 
Саңырауқұлақ тереді. 
Кездесті, міне, керегі: 
Екеуі қайың астынан. 
Біреуі терек қасынан. 
Қанша олар болмақ есепте, 
Тоқылған салса себетке? 

Ой сергітеді,шашағандары

басылады

Ой толғаныс

1-топ

Матадан көйлек тігу

2-топ

Матадан юбка тігу

Үйге тапсырма

Жұмысты аяқтау

Күнделіктеріне жазып беремін

Бағалау

Оқыту үшін бағалау және оқуды бағалау


Бағалау парақшасын толтырады.

Кері байланыс

Picture 1

Смайликтерді өзі қалаған нұсқаға жабыстырады



Пәннің аты

Уақыты:

Кабинет:

Мұғалім

Сабақтың атауы

Жіптен, тоқыма баудан, иірілген жіптен модельдеу

Мақсаты

  1. Жіппен жұмыс істеуді үйрету;

  2. Ой-өрісін, танымдық қабілетін дамыту;

  3. Шыдамдылыққа, эстетикалық тәрбиесіне баулу.

Көрнекілігі: түрлі түсті жіптер, ілгектер

Әдісі: сұрақ-жауап, әңгімелеу, түсіндіру.


Күтілетін нәтиже

Психологиялық ахуал

Психологиялық дайындық

Біз балдырған баламыз,

Құстай қанат қағамыз.

Дүниені аралап,

Оқып білім аламыз.

Оқушылар шеңберде жиналып,мұғаліммен бірге бүгінгі сабаққа сәттілік тілейді.

Қызығушылықты ояту

Мағынаны тану

Жаңа сабақ. Сендердің сыныптарыңның Идеялар қоры альбомында сабақтың тақырыбына сай келетін материал көп. Олардың кейбіреуі оқулықта берілген.

Оқушының еңбегі, мұғалімнің көмегі

74-бет 1- сурет

Сергіту сәті

Орманда кірпі келеді, 
Саңырауқұлақ тереді. 
Кездесті, міне, керегі: 
Екеуі қайың астынан. 
Біреуі терек қасынан. 
Қанша олар болмақ есепте, 
Тоқылған салса себетке? 

Ой сергітеді,шашағандары

басылады

Ой толғаныс

Ал, балалар тұрыңдар,

Алақанды ұрыңдар.

Бір отырып, бір тұрып,

Бір демалып алыңдар.

Түсінгендерін тексеру.

Қорытындылау Бүгінгі сабақта не жасап үйрендік? Сендерге ұнады ма?

Үйге тапсырма

Үй жұмысын аяқтау

Күнделіктеріне жазып беремін

Бағалау

Оқыту үшін бағалау және оқуды бағалау


Бағалау парақшасын толтырады.

Кері байланыс

Picture 1

Смайликтерді өзі қалаған нұсқаға жабыстырады



Пәннің аты

Уақыты:

Кабинет:

Мұғалім

Сабақтың атауы

Қиял өрнектерінің элементтері.

Мысық аппликациясын құрастыру

Мақсаты

Оқушыларға жіптен, тоқыма баудан иірілген жіптен модельдер жасауға үйрету. 2.Тілін, сөздік қорларын дамыту. 3.Еңбексүйгіштікке тәрбиелеу.

Әдісі: Түсіндіру, сұрақ-жауап

Көрнекілігі: тақырыптық суреттер

Түрі: жаңа сабақ.

Күтілетін нәтиже

Психологиялық ахуал

Психологиялық дайындық

Біз балдырған баламыз,

Құстай қанат қағамыз.

Дүниені аралап,

Оқып білім аламыз.

Оқушылар шеңберде жиналып,мұғаліммен бірге бүгінгі сабаққа сәттілік тілейді.

Қызығушылықты ояту

Мағынаны тану

Дайын жіптен түрлі қиял өрнектерінің аппликациясын жасау. Жіпті мүсіндей отырып желімдеу керек.

Олардың дене мүшесін әшекейлеу арқылы сәндеу.

Басы жіпті дөңгелек немесе шаршы түрінде негізге желімдеу арқылы жасайды.(1-3-суреттері).

Бұл үшін негізтүске желім жағып,оған ортасынан бастап,спираль бойынша жіпті желімдейді.(2,3-суреттер)

Сергіту сәті

Орманда кірпі келеді, 
Саңырауқұлақ тереді. 
Кездесті, міне, керегі: 
Екеуі қайың астынан. 
Біреуі терек қасынан. 
Қанша олар болмақ есепте, 
Тоқылған салса себетке? 

Ой сергітеді,шашағандары

басылады

Ой толғаныс

Оқушының еңбегі, мұғалімнің көмегі

Оқушының өздігінен жасауы.

Мысық пішінің басқа бөлшектерін де жолмен орындайды.Басын жіпті басқа геометриялық пішінде желімдеу арқылы жасауға болады.Бұл ұшқыр қиялдың аппликациясы ғой!

Түйме- шашақ жасау.

7-суреттер бойынша жіп қалдықтарынан түйме-шашақ пен күлтебас жаса.

Үйге тапсырма

Жұмысты аяқтау

Күнделіктеріне жазып беремін

Бағалау

Оқыту үшін бағалау және оқуды бағалау


Бағалау парақшасын толтырады.

Кері байланыс

Picture 1

Смайликтерді өзі қалаған нұсқаға жабыстырады



Пәннің аты

Уақыты:

Кабинет:

Мұғалім

Сабақтың атауы

Түйме-шашақ жасау

Мақсаты

Оқушыларға жіптен, тоқыма баудан иірілген жіптен модельдер жасауға үйрету. 2.Тілін, сөздік қорларын дамыту. 3.Еңбексүйгіштікке тәрбиелеу.

Әдісі: Түсіндіру, сұрақ-жауап

Көрнекілігі: тақырыптық суреттер

Түрі: жаңа сабақ.

Күтілетін нәтиже

Психологиялық ахуал

Психологиялық дайындық

Біз балдырған баламыз,

Құстай қанат қағамыз.

Дүниені аралап,

Оқып білім аламыз.

Оқушылар шеңберде жиналып,мұғаліммен бірге бүгінгі сабаққа сәттілік тілейді.

Қызығушылықты ояту

Мағынаны тану

Мақсат қою кезеңі. Түйме – шашақ жасау.

Түйме- шашақ жасау.

7-суреттер бойынша жіп қалдықтарынан түйме-шашақ пен күлтебас жаса.

77-78 беттегі суреттерге қарап берілген тапсырмаларды орындау.

Оқушының еңбегі, мұғалімнің көмегі

Оқушының өздігінен жасауы.

Жасаған түйме шашақтарды өз киімдеріне әдемі, сәнді етіп тағу.

Сергіту сәті

Орманда кірпі келеді, 
Саңырауқұлақ тереді. 
Кездесті, міне, керегі: 
Екеуі қайың астынан. 
Біреуі терек қасынан. 
Қанша олар болмақ есепте, 
Тоқылған салса себетке? 

Ой сергітеді,шашағандары

басылады

Ой толғаныс

Түйме шашақ жасау.

Жұмыстарын талдау.

Үйге тапсырма

77-78 бет. Түйме –шашақ жасап келу.


Күнделіктеріне жазып беремін

Бағалау

Оқыту үшін бағалау және оқуды бағалау


Бағалау парақшасын толтырады.

Кері байланыс

Picture 1

Смайликтерді өзі қалаған нұсқаға жабыстырады



Пәннің аты

Уақыты:

Кабинет:

Мұғалім

Сабақтың атауы

Түйме қадау. Тігіс түрлері (торлап, көмкеріп (жөрмеп) тігу)

Мақсаты

Түйме қадау, тігіс түрлерімен /торлап, көмкеріп, жөрмеп тігу/ таныстыру; Түсініп оқуға дағдыландыру; ойлауын дамыту; байқампаздыққа баулу.

Әдісі: сұрақ-жауап, түсіндіру, үйрету.

Көрнекілігі: мата, жіп, ине.

Күтілетін нәтиже

Психологиялық ахуал

Психологиялық дайындық

Біз балдырған баламыз,

Құстай қанат қағамыз.

Дүниені аралап,

Оқып білім аламыз.

Оқушылар шеңберде жиналып,мұғаліммен бірге бүгінгі сабаққа сәттілік тілейді.

Қызығушылықты ояту

Мағынаны тану

Жаңа сабақ: Оқулықпен жұмыс. Суреттермен жұмыс

Кітаптағы сурет бойынша зерттеу.

Оқушының еңбегі, мұғалімнің көмегі

  • Түйме қадап үйрену.

  • Тігіс түрлерін үйрену.

Өз бетінше жұмыс

Тапсырмаларды орындау 82-86 бет

Сергіту сәті

Орманда кірпі келеді, 
Саңырауқұлақ тереді. 
Кездесті, міне, керегі: 
Екеуі қайың астынан. 
Біреуі терек қасынан. 
Қанша олар болмақ есепте, 
Тоқылған салса себетке? 

Ой сергітеді,шашағандары

басылады

Ой толғаныс

Түсінгендерін тексеру.

  • Түйме қадау тәсілдерін ата.

  • Түймені қай жағынан бастап қадайды?

  • Тігістің қандай түрлерін білесің?

  • Торлап тігу қайда қолданылады?

  • Жөрмеп тігу қай кезде қолданылады?

Үйге тапсырма

Жұмысты аяқтау

Күнделіктеріне жазып беремін

Бағалау

Оқыту үшін бағалау және оқуды бағалау


Бағалау парақшасын толтырады.

Кері байланыс

Picture 1

Смайликтерді өзі қалаған нұсқаға жабыстырады



Пәннің аты

Уақыты:

Кабинет:

Мұғалім

Сабақтың атауы

Тұтқыш дайындау

Мақсаты

ТүТұтқыш жасау техникасымен таныстыру.таныстыру; Түсініп оқуға дағдыландыру; ойлауын дамыту; байқампаздыққа баулу.

Әдісі: сұрақ-жауап, түсіндіру, үйрету.

Көрнекілігі: мата, жіп, ине.

Күтілетін нәтиже

Психологиялық ахуал

Психологиялық дайындық

Біз балдырған баламыз,

Құстай қанат қағамыз.

Дүниені аралап,

Оқып білім аламыз.

Оқушылар шеңберде жиналып,мұғаліммен бірге бүгінгі сабаққа сәттілік тілейді.

Қызығушылықты ояту

Мағынаны тану

Кітаппен жұмыс.

Жұмыстың барысымен танысу.

Қауіпсіздік ережесімен танысу.

Практикалық әрекет.

Тұтқыш- асүйдегі қажетті бұйымдардың бірі. Оны ыстық шәйнек, табаны ұстағанда пайдаланамыз.

Тұтқыш қалың матадан жасалуы керек. Егер мата жұқа болса, оның сыртқы екі қабатының арасына қосалқы астар саламыз. Астарды мақтадан немесе жүннен тоқылған қалың матадан жасайды.


Сергіту сәті

Орманда кірпі келеді, 
Саңырауқұлақ тереді. 
Кездесті, міне, керегі: 
Екеуі қайың астынан. 
Біреуі терек қасынан. 
Қанша олар болмақ есепте, 
Тоқылған салса себетке? 

Ой сергітеді,шашағандары

басылады

Ой толғаныс

1-топ

Тұтқыш не үшін керек?

2-топ

Тұтқыш жасау жолдары туралы түсінік

Үйге тапсырма

Тұтқыш жасау

Күнделіктеріне жазып беремін

Бағалау

Оқыту үшін бағалау және оқуды бағалау


Бағалау парақшасын толтырады.

Кері байланыс

Picture 1

Смайликтерді өзі қалаған нұсқаға жабыстырады



Пәннің аты

Уақыты:

Кабинет:

Мұғалім

Сабақтың атауы

Матадан жасалған аппликация

Мақсаты

Матадан аппликация жасаумен таныстыру; Түсініп оқуға дағдыландыру; ойлауын дамыту; байқампаздыққа баулу.

Әдісі: сұрақ-жауап, түсіндіру, үйрету.

Көрнекілігі: түрлі мата, жіп, ине.

Күтілетін нәтиже

Психологиялық ахуал

Психологиялық дайындық

Біз балдырған баламыз,

Құстай қанат қағамыз.

Дүниені аралап,

Оқып білім аламыз.

Оқушылар шеңберде жиналып,мұғаліммен бірге бүгінгі сабаққа сәттілік тілейді.

Қызығушылықты ояту

Мағынаны тану

Жаңа сабақ: Оқулықпен жұмыс. Суреттермен жұмыс

Кітаптағы сурет бойынша зерттеу.

Оқушының еңбегі, мұғалімнің көмегі

  • 88-90 бет түсіндіру.

  • Бөлшектерді сурет бойынша қағаздан немесе мата қиықтарынан пішеміз. Содан кейін оларды матаға тігеміз.

Өз бетінше жұмыс

Тапсырмаларды орындау 90 бет

Сергіту сәті

Орманда кірпі келеді, 
Саңырауқұлақ тереді. 
Кездесті, міне, керегі: 
Екеуі қайың астынан. 
Біреуі терек қасынан. 
Қанша олар болмақ есепте, 
Тоқылған салса себетке? 

Ой сергітеді,шашағандары

басылады

Ой толғаныс

Түсінгендерін тексеру.

  • Түйме қадау тәсілдерін ата.

  • Түймені қай жағынан бастап қадайды?

  • Тігістің қандай түрлерін білесің?

  • Торлап тігу қайда қолданылады?

  • Жөрмеп тігу қай кезде қолданылады?

Үйге тапсырма

Жұмысты аяқтау

Күнделіктеріне жазып беремін

Бағалау

Оқыту үшін бағалау және оқуды бағалау


Бағалау парақшасын толтырады.

Кері байланыс

Picture 1

Смайликтерді өзі қалаған нұсқаға жабыстырады



Пәннің аты

Уақыты:

Кабинет:

Мұғалім

Сабақтың атауы

Жұмсақ ойыншықтар жасау. Дөңгелек пішінді ойыншықтар жасау (шығармашылық жұмыс)

Мақсаты

Жұмсақ ойыншықтар жасаумен таныстыру; Түсініп оқуға дағдыландыру; ойлауын дамыту; байқампаздыққа баулу.

Әдісі: сұрақ-жауап, түсіндіру, үйрету.

Көрнекілігі: түрлі мата, жіп, ине.

Күтілетін нәтиже

Психологиялық ахуал

Психологиялық дайындық

Біз балдырған баламыз,

Құстай қанат қағамыз.

Дүниені аралап,

Оқып білім аламыз.

Оқушылар шеңберде жиналып,мұғаліммен бірге бүгінгі сабаққа сәттілік тілейді.

Қызығушылықты ояту

Мағынаны тану Жұмсақ ойыншықтар жасап үйрену.



Сергіту сәті

Орманда кірпі келеді, 
Саңырауқұлақ тереді. 
Кездесті, міне, керегі: 
Екеуі қайың астынан. 
Біреуі терек қасынан. 
Қанша олар болмақ есепте, 
Тоқылған салса себетке? 

Ой сергітеді,шашағандары

басылады

Ой толғаныс

1-топ

Аю ойыншығын жасау.

2-топ

Қоян ойыншығын жасау.

Үйге тапсырма

Мазмұндау

Күнделіктеріне жазып беремін

Бағалау

Оқыту үшін бағалау және оқуды бағалау


Бағалау парақшасын толтырады.

Кері байланыс

Picture 1

Смайликтерді өзі қалаған нұсқаға жабыстырады



Пәннің аты

Уақыты:

Кабинет:

Мұғалім

Сабақтың атауы

Қазақтың ұлттық кестесі. Орыс және ұйғыр халқының кестесі

Мақсаты

Кесте тігу өнерімен таныстыру; Түсініп оқуға дағдыландыру; ойлауын дамыту; байқампаздыққа баулу.

Әдісі: сұрақ-жауап, түсіндіру, үйрету.

Көрнекілігі: түрлі мата, жіп, ине.

Күтілетін нәтиже

Психологиялық ахуал

Психологиялық дайындық

Біз балдырған баламыз,

Құстай қанат қағамыз.

Дүниені аралап,

Оқып білім аламыз.

Оқушылар шеңберде жиналып,мұғаліммен бірге бүгінгі сабаққа сәттілік тілейді.

ҚPicture 3 ызығушылықты ояту

Мағынаны тану

Кесте тігу өнері туралы түсінік.

1. Қолөнер туралы не білесіңдер?
2. Ою-өрнек түрлері( каестедегі)
3. Түстердің үйлесімділігі?
4. Кесте өнері жайлы не білесіңдер?
5. Қолданатын құрал-жабдықтар
3.
Тест сұрақтарымен бекіту

Сергіту сәті

Орманда кірпі келеді, 
Саңырауқұлақ тереді. 
Кездесті, міне, керегі: 
Екеуі қайың астынан. 
Біреуі терек қасынан. 
Қанша олар болмақ есепте, 
Тоқылған салса себетке? 

Ой сергітеді,шашағандары

басылады

Ой толғаныс

Кесте өнері- сәндік қолданбалы өнердің кең тараған түрі, көп ғасырлық тарихы бар. Қазіргі уақытта ғылыми- техникалық даму( кезеңінде) заманында кесте өнері ұмытылған жоқ, бұрыннанда танымал бола бастады. Қолмен кестелеу шыдамдылықты талап ететін шығармашыл іс. Онда өрнек немесе кескін қолмен ( инемен, бізбен және де іс машинасымен де )әртүрлі маталарға алуан түсті жүн, жібек жіптермен, сондай-ақ моншақтармен кестеленеді. Кестені киімді, тұрмыстық заттарды кестелеу үшін және сәндік панно ретінде қолданады. Шығармашылық көркемдік ерекшелігі, пішіні мен ою- өрнектің үйлесуі. Міне өздеріңіз көріп отырғандай бисерленген понно, лентамен кестелеу, айқас кестелеу және бастырылған кестелеу, әр түрлі жіптермен орындалған изонить( жіппен бейнелеу). Бұлардың әрқайсысының өзіндік орындалу технологиясы әр түрлі.

Үйге тапсырма

Жұмысты аяқтау

Күнделіктеріне жазып беремін

Бағалау

Оқыту үшін бағалау және оқуды бағалау


Бағалау парақшасын толтырады.

Кері байланыс

Picture 1

Смайликтерді өзі қалаған нұсқаға жабыстырады



Пәннің аты

Уақыты:

Кабинет:

Мұғалім

Сабақтың атауы

Матаны таңдау. Матаны кестелеу

Мақсаты

Матаны таңдау. Матаны кестелеу; Түсініп оқуға дағдыландыру; ойлауын дамыту; байқампаздыққа баулу.

Әдісі: сұрақ-жауап, түсіндіру, үйрету.

Көрнекілігі: түрлі мата, жіп, ине.

Күтілетін нәтиже

Психологиялық ахуал

Психологиялық дайындық

Біз балдырған баламыз,

Құстай қанат қағамыз.

Дүниені аралап,

Оқып білім аламыз.

Оқушылар шеңберде жиналып,мұғаліммен бірге бүгінгі сабаққа сәттілік тілейді.

Қызығушылықты ояту

Мағынаны тану

Кестені мата, тері, киіз т.б. материалдар бетіне жіптермен  зерлеп әр түрлі суреттер мен ою-өрнектер салып тігеді.

Кесте инемен, бізбен және кесте тігетін машинамен тігіледі Кейде кесте моншақтар, інжу, маржан т.б. асыл тастар тағу арқылы өрнектеледі. Кестені бұйым бетіне тегіс бастыра немесе топ-топтап әр жеріне тігеді. Бүкіл материалды бастыра тігу үшін шалыс, жатық, терме, жөрме, тігістер қолданылады. Геометриялық кескінді бейнелейтін кесте жіп санап тігілсе, ирек өрнектер әр түрлі гүл шоқтарын, ою-өрнек суреттер алдын-ала жүргізілген ізді қуалай тігіледі. Сонымен бірге матаның кесте түсер тұстарының жібін суырып тастап немесе қалың материал бетін алдын-ала ойып алып та тігіледі.

Сергіту сәті

Орманда кірпі келеді, 
Саңырауқұлақ тереді. 
Кездесті, міне, керегі: 
Екеуі қайың астынан. 
Біреуі терек қасынан. 
Қанша олар болмақ есепте, 
Тоқылған салса себетке? 

Ой сергітеді,шашағандары

басылады

Ой толғаныс

Кестелеу өнерін үйрену

Кесте тігу өнері – қазақ халқына өте ертеден тараған. Байырғы сақ, ғұн, үйсін өнерінде кестені зерлеп, маржандап, торлап, түктеп тігу тәсілдері кездеседі. Қазақ салтында үй жиһаздарын (түскиіз, киім жапқыш, төсек жапқыш, терезе перделер, шымылдықтар, үзік-туырлықтар), киім-кешектер (көйлек, тақия, камзол, кеудеше) аяқ киімдерін (мәсі, кебіс, жеңіл етіктер) қол орамалдар мен ер-тұрмандарды т.б. безендіру үшін кестені көп пайдаланған. Алтындап, күмістеп тігу сән-салтанат бағалы бұйымдарға тән.

 Бұл үшін көбінесе барқыт, пүліш, атылас, қырмызы сияқты бағалы маталар пайдаланылады.Алтындап тігуде, көбінесе бедерлі, бедерсіз өрнектер бастыру әдістері қолданылады. Кесте түрлері де қазіргі өмір талабына сай ерекшеленіп, жаңа түр – мазмұнға ие болуда.

Кестенің түрлері – біз кесте, баспа жылтыр, тамбурлы кесте, албыр кесте (екі ізді), кенебе ине, т.б. түрлері белгілі. Біз кестенің шым кесте және әредік кесте деп аталатын екі түрі бар. Біз кесте дөңгелек немесе төрт бұрышты етіліп кергіш ағашқа керілген матаның бетіне түсірілген ою-өрнек бойынша қармақты бізбен өткермелеп шалу арқылы кестеленеді.

Үйге тапсырма

Жұмысты аяқтау

Күнделіктеріне жазып беремін

Бағалау

Оқыту үшін бағалау және оқуды бағалау


Бағалау парақшасын толтырады.

Кері байланыс

Picture 1

Смайликтерді өзі қалаған нұсқаға жабыстырады



Пәннің аты

Уақыты:

Кабинет:

Мұғалім

Сабақтың атауы

Наурыз мерекесі

Мақсаты

Наурыз мерекесі туралы таныстыру; Түсініп оқуға дағдыландыру; ойлауын дамыту; байқампаздыққа баулу.

Әдісі: сұрақ-жауап, түсіндіру, үйрету.

Көрнекілігі: түрлі мата, жіп, ине.

Күтілетін нәтиже

Психологиялық ахуал

Психологиялық дайындық

Біз балдырған баламыз,

Құстай қанат қағамыз.

Дүниені аралап,

Оқып білім аламыз.

Оқушылар шеңберде жиналып,мұғаліммен бірге бүгінгі сабаққа сәттілік тілейді.

Қызығушылықты ояту

Мағынаны тану

Picture 4













Наурыз мейрамы — ежелгі заманнан қалыптасқан жыл бастау мейрамы. Қазіргі күнтізбе бойынша (наурыздың 22) күн мен түннің теңесуі кезіне келеді.Көне парсы тілінде нава=жаңа + рәзаңһ=күн, «жаңа күн» мағынасында, қазіргі парсы тілінде де сол мағынамен қалған (но=жаңа + роуз=күн; мағынасы «жаңа күн»), яғни «жаңа жылды» (күн өсуін белгілеуі) білдіреді.

2010 жылдың 10 мамырынан бастап Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас ассамблеясының 64-қарарына сәйкес 21 наурыз "Халықаралық Наурыз күні" болып аталып келеді.[1] Бас ассамблея өзінің берген түсініктемесінде "Наурызды көктем мерекесі ретінде 3000 жылдан бері Балқан түбегінде, Қара теңіз аймағында, Кавказда, Орта Азияда және Таяу Шығыста 300 миллион адам тойлап келе жатқандығын" мәлімдеді. Ал UNESCO болса, 2009 жылдың 30 қыркүйегінде Наурыз мейрамын адамзаттың материалдық емес мәдени мұра тізіміне кіргізді.[2]

Қазақстанда Наурыз мейрамы үш күн: 21-23 наурыз аралығында аталып өтіледі (2010 жылдан бастап). Жалпы, Наурыз парсы, кавказ және түрік халықтарының арасында көктем мейрамы және жаңа жылдың басталуы ретінде тойланады. Ол Иранда 21 наурызда, Орталық Азия елдерінде және Әзірбайжанда, мемлекеттік мереке ретінде Тәжікстанда және Қазақстанда - 22 наурызда, Өзбекстан мен Түркияда 21 наурыз күні аталып өтіледі.

Сергіту сәті

Орманда кірпі келеді, 
Саңырауқұлақ тереді. 
Кездесті, міне, керегі: 
Екеуі қайың астынан. 
Біреуі терек қасынан. 
Қанша олар болмақ есепте, 
Тоқылған салса себетке? 

Ой сергітеді,шашағандары

басылады

Ой толғаныс

Picture 5

Наурыз тойы туралы әңгімелеу.

Үйге тапсырма

Жұмысты аяқтау

Күнделіктеріне жазып беремін

Бағалау

Оқыту үшін бағалау және оқуды бағалау


Бағалау парақшасын толтырады.

Кері байланыс

Picture 1

Смайликтерді өзі қалаған нұсқаға жабыстырады



Пәннің аты

Уақыты:

Кабинет:

Мұғалім

Сабақтың атауы

Қазақ халқының ұлттық киімдерінің тарихы туралы қысқаша мәлімет

Мақсаты

Жұмсақ ойыншықтар жасаумен таныстыру; Түсініп оқуға дағдыландыру; ойлауын дамыту; байқампаздыққа баулу.

Әдісі: сұрақ-жауап, түсіндіру, үйрету.

Көрнекілігі: түрлі мата, жіп, ине.

Күтілетін нәтиже

Психологиялық ахуал

Психологиялық дайындық

Біз балдырған баламыз,

Құстай қанат қағамыз.

Дүниені аралап,

Оқып білім аламыз.

Оқушылар шеңберде жиналып,мұғаліммен бірге бүгінгі сабаққа сәттілік тілейді.

Қызығушылықты ояту

1. Ердің атын еңбек шығарады.
2. Еңбек түбі береке
3. Жалқаудың жаны тәтті
Еңбектің наны тәтті.
4. Ерінбей еңбек қыл,
Жалықпай өнер біл.

Мағынаны тану

Picture 6

Ендеше бүгінгі сабақта сендермен осы ұлтымыздың бас киімінің бірі сәукеле мен тақияны аппликация яғни жапсыру арқылы орындаймыз (қоржыннан дайын үлгілерді алып шығады)
Балалар сәукеле мен тақия туралы қосымша деректер айтады
Сәукеле — әйелдің бас киімі, оны ұзатылған қыздар және оның жанына еріп жүретін құрбылар киген.. Оны асыл тас, алтын, күміс, меруерт, маржанмен өрнектеп, алтын жіппен әшекейлейді.
Сәукеленің ең сыртынан шашақты, әшекейлі жібек матамен төгілтіп жауып қояды. Ол көйлектің етегі сияқты жерге сүйретіліп жүреді. Қазіргі кезде де кейбір жерлерде қалыңдықтың басына сәукеле кигізіл, ақ желек жабатындар да кездеседі.
Тақия – ерлердің жеңіл бас киімі. Тақияны жаз мезгілінде, күнделікті де киген. Тақияның түрлері көп. Биік төбелі, тегіс төбелі және үшкір төбелі тақия. Тақияны әр түрлі оюлармен өрнектеген, кейбір тақиялардың төбесіне үкіні де таққан.
- Балалар бас киімге үкіні не үшін таққан деп ойлайсыңдар?
- Жалпы үкіні көргендерін бар ма? Оны қайда таққан?

Сергіту сәті

Орманда кірпі келеді, 
Саңырауқұлақ тереді. 
Кездесті, міне, керегі: 
Екеуі қайың астынан. 
Біреуі терек қасынан. 
Қанша олар болмақ есепте, 
Тоқылған салса себетке? 

Ой сергітеді,шашағандары

басылады

Ой толғаныс

1-топ

Сәукеле туралы мәліметтер жинау

2-топ

Шапан тігу

Үйге тапсырма

Үй жұмысын аяқтау

Күнделіктеріне жазып беремін

Бағалау

Оқыту үшін бағалау және оқуды бағалау


Бағалау парақшасын толтырады.

Кері байланыс

Picture 1

Смайликтерді өзі қалаған нұсқаға жабыстырады



Пәннің аты

Уақыты:

Кабинет:

Мұғалім

Сабақтың атауы

Қазақ ою-өрнектерінің шығу тарихы (Айша бибі, ботамойын, құсқанаты)

Мақсаты

Сабақтың мақсаты: оқушыларға ою-өрнек туралы білім беру, оюдың түрлерін, шығу тарихын әңгімелеу. Қазақтың ұлттық ою-өрнегімен, халық өнерімен таныстырып, қастерлеуге тәрбиелеу, ою оюды үйрету, өз бетінше жұмыс жасауды меңгерту.
- оқушылардың шығармашылық қабілетін дамыту мақсатында қыз балаларды әдемілікке, сұлулыққа баулу, талғамдарының жоғары болуын дамыту.
- Сабаққа қызығушылық ынтасын арттыру, оқушыларды шапшаңдыққа, өз бетінше еңбектенуге және ежелгі салт-дәстүрге баулып, тәрбиелеу.
Сабақтың түрі: Аралас сабақ.
Пәнаралық байланыс: сызу, бейнелеу, математика, қазақ әдебиеті, тарих.
Сабақтың көрнекілігі: ою-өрнек түрлері, тұрмыстық бұйымдар, буклеттер, мақал-мәтелдер, тірек-сызбалар, жұмбақтар, журналдар

Күтілетін нәтиже

Психологиялық ахуал

Психологиялық дайындық

Біз балдырған баламыз,

Құстай қанат қағамыз.

Дүниені аралап,

Оқып білім аламыз.

Оқушылар шеңберде жиналып,мұғаліммен бірге бүгінгі сабаққа сәттілік тілейді.

Қызығушылықты ояту

Адамдар ертеден – ақ өз жерін қоршаған дүниені тасқа бейнелеген, біртін келе киім – кешектеріне, қолданылатын заттардың сурет ретінде салған. Осылай бірте-бірте ою-өрнек пайда болды. Ал біздің халқымыздың тіршілігінде ою-өрнектің алатын орны үлкен. Ол ұрпақтан – ұрпаққа жалғасып, дамып келе жатқан бірден-бір өнер. Шеберлер ою-өрнектің тілін, сырын, тарихын өте жақсы түсіне білген. Ата-бабадан қалған ою-өрнекті, мәдени шежіремізді сақтап, барынша ұлықтануымыз қажет.
Ою-өрнекті, кімнен үйрендіңіз деген сауалға атақты суретші Әбілхан Қастеев:
Таудың бұлағынан,
Қойдың құлағынан,
Анамның киізінен
Ешкінің мүйізінен, - деп табиғаттың нағыз өнер екенін, сол өнерден үлгі ала біліңдер деген астарлы оймен жауап беріпті.
Ою-өрнек үш топқа бөлінеді:

Мағынаны тану

Ою-өрнектің атауы мен түрң өте көп. Ғалымдар бүгінге дейін 200-дей түрін анықтаған. Солардың ішінде ең көп таралғаны – мүйіз тектес ою.
Саяхат «Әжей ауылы»
«Өнер – таусылмас азық, жұматас байлық» дейді халық. Қазақтың қолөнері халқымыздың ғасырлапдан қалған асыл қазынасы. Бабаларымыздан қалған қандай қазына бар? Оның бірі – ою-өрнек, оларды жоғалтпай әрі қарай жалғастыру біздің міндетіміз.
Бүгін біз әжей ауылына саяхатқа шығамыз. «Қарты бар үйдің қазынасы бар». Ертеде халқымыз тұтынған нәрселерінің бәрін оюмен әшекейлеп безендірген.
Міне, балалар, біздер әжей ауылына барып, көптеген мағлұмат алдық. Сондықтан біздер еңбек, қолөнер туралы өлеңдерімізді айтайық:
1.Саусақтары майысып, 2. Қазағымның оюын
Түрлі ою ойысып Біз де іздеп қарайық
Шебер болар ма екенсің!

Сергіту сәті

Орманда кірпі келеді, 
Саңырауқұлақ тереді. 
Кездесті, міне, керегі: 
Екеуі қайың астынан. 
Біреуі терек қасынан. 
Қанша олар болмақ есепте, 
Тоқылған салса себетке? 

Ой сергітеді,шашағандары

басылады

Ой толғаныс

Тест сұрақтары беріледі:
1. Ұлттық оюлар: а) айшық б) өркеш в) қошқармүйіз
2. Ою-өрнектің неше түрі бар?
а) 200 б) 300 в) 400
3. «Гүл» оюы нені бейнелейді?
а) бейбітшілік б) қуаныш в) тоқшылық
4.
Аспан әлеміне байланысты ою-өрнек:
а) айшық б) балта в) көбелек
5. Құстарға байланысты өрнектер:
а) жұлдыз б) қазтабан в) айшық
6. Геометриялық оюды тап:
а) қошқармүйіз б) гүл в) сүйір

Үйге тапсырма

Жұмысты аяқтау

Күнделіктеріне жазып беремін

Бағалау

Оқыту үшін бағалау және оқуды бағалау


Бағалау парақшасын толтырады.

Кері байланыс

Picture 1

Смайликтерді өзі қалаған нұсқаға жабыстырады



Пәннің аты

Уақыты:

Кабинет:

Мұғалім

Сабақтың атауы

Қазақ ою-өрнектерінің шығу тарихы (Айша бибі, ботамойын, құсқанаты)

Мақсаты

Айша бибі кесенесімен таныстыру; Түсініп оқуға дағдыландыру; ойлауын дамыту; байқампаздыққа баулу.

Әдісі: сұрақ-жауап, түсіндіру, үйрету.

Көрнекілігі: түрлі мата, жіп, ине.

Күтілетін нәтиже

Психологиялық ахуал

Психологиялық дайындық

Біз балдырған баламыз,

Құстай қанат қағамыз.

Дүниені аралап,

Оқып білім аламыз.

Оқушылар шеңберде жиналып,мұғаліммен бірге бүгінгі сабаққа сәттілік тілейді.

Қызығушылықты ояту

Айша бибінің кім екені жөнінде атадан балаға қалған аңыз болмаса, тарихи деректер жоқ. Ал, аңыз оны төрт түліктің бірі сиыр малының атасы деп есептейтін Зеңгі бабаның қызы еді дейді.
Сол аңыздың айтуынша, Айша бибі Түркістанда жас батыр Қараханмен кездесіп, бірін бірі ұнатқан екі жас бас қосып, өмірлік серік болуға уағдаласады. Жаугершілік заман болса керек, тұс тұстан анталаған жаумен арпалысып, елін, жерін қорғаумен жүргенде Қараханның уәделі мерзімде Айша бибіге баруға мүмкіндігі болмайды. Арада біраз уақыт өтіп кетеді. Ақыры шыдамы таусылған Айша бибі Қараханның мекені Тараз қаласына өзі іздеп бармақ болып, қасына күтушісі Баба әже қатынды ертіп, жолға шығады. Бірнеше күн жол жүріп, Таразға жетеді.
Қаланың төбесі көрінгеннен кейін өзеннің жағасына тоқтап, сол арада суға түсіп, шаң тозаңнан арылып, біраз дем алуға тоқтайды. Күтушісі ас жабдығына кіріседі.
Салқын суға шомылып, денесі сергіп шыққан Айша бибі күтушісі ас әзірлегенше дем ала тұрмақ болып, арнайы өзіне төселген төсенішке келіп жатады. Су сабатының салқын ауасына қосылған таудың самал желі ұзақ жолдан шаршаған жас арудың балғын тәнін аялай сипап, рахат құшағына бөлейді. Сүйіктісінің ауылының төбесін көріп көңілі жайланған, енді аз уақыттан кейін онымен кездесетінін ойлап, тәтті қиял бесігінде тербеліп жатып, маужырап ұйықтап кетеді. Осы ұйқыдан оны даланың улы жыланы шағып оятады.
Денесін у жайлап, тынысы тарылып бара жатқан Айша бибі дереу Қараханға хабар бергізеді. Қарахан тәуіптерін, молдасын алып жеткенде ару қыз ісіп кеуіп екі дүниенің арасында жатыр е кен. Қарахан молдаға екеуінің некесін қиғызады. Содан кейін ол қызды қолына алып, жаны үзіліп бара жатқан Айшаның құлағына: « Айша, сен енді бибі болдың!» деп үш рет айқайлапты. Ханның өлі қызбен неке қиысқаны одан бұрын да, кейін де тарихтан кездеспейді.
Қайғырып, қан жұтқан Қарахан сүйген жарының денесін арулап жерлеп, басына әсем күмбез орнатады. Жауын шайып, жел мүжіп, уақыт өз белгісін салғанымен бір бірін шынайы сүйген ғашықтардың махаббатының өшпес белгісіндей болып, сол күмбез әлі тұр Тараз қаласының іргесінде.
[1

Мағынаны тану

1. Ою - өрнектің шығу тарихы
2. Ою - өрнектің топтары
3. Ою - өрнектің жасалу жолдары
4. Сарамандық жұмыс
Ою - өрнектің шығу тарихы
Қазақ ою - өрнегінің өзіне тән даму тарихы бар. Өте ерте заманда ата - бабаларымыз жазу, сызуды білмей тұрғанда тау - тасқа, белгілі бір мағынаны білдіріп отырған. Қазақ ою - өрнегі ғасырлар бойы дамып, қазақ халқының өмір тіршілігінде айрықша орын алып, ғасырдан - ғасырға, ұрпақтан - ұрпаққа жалғасып келе жатқан ірі рухани мәдениет үлгісі ретінде сақталған. Мысалы: әрбір қазақтың үйінде сандық, алаша, киіз, құрақ көрпешелер, зергерлік бұйымдар, ат әбзелдері бар. Бедері түсірілген үлгіні ойып, кесіп, қиып немесе екі затты оя кесіп, қиюластыру ою деп аталады. Ал киім-кешекке, тұскиізге, т. б қолөнер бұйымдарын кестелеп бейнеленетін бедер сол сияқты тоқылатын алашаға, қоржынға түсірілетін түрлі геометриялық бедерлерді өрнек дейді. Қазақтың ою және өрнек деген қос сөзі біріге келіп, латынша орнамент деген ұғымды береді. Мағынасы әсемдеу, сәндеу, сонымен ою - өрнек дегеніміз әдемі ырғаққа арнаулы жүйемен құрылған өрнек бөлшектері.
Ою - өрнек құрт - құмырсқаға, малдың денесіне, аңның дене мүшесіне, қару - құралдарға, құстарға, ай, күн, жұлдыздарға, көк әлемге, геометриялық фигура тектес, жер, су, өсімдік бейнелі болып бөлінеді.

Сергіту сәті

Орманда кірпі келеді, 
Саңырауқұлақ тереді. 
Кездесті, міне, керегі: 
Екеуі қайың астынан. 
Біреуі терек қасынан. 
Қанша олар болмақ есепте, 
Тоқылған салса себетке? 

Ой сергітеді,шашағандары

басылады

Ой толғаныс

Сұрақтарға жакап беру.

1. Тігінші құралы
2. Иық бұйымдарының бірі
3. Ұлттық бас киім
4. Қазақтың ұлттық саз аспабы
5. Ертеден бүгінгі күнге дейін жеткен үй жиһазы
6. Қалыңдықтың бас киімі
7.
Ұлттық аяқ киім

Үйге тапсырма

Мазмұндау

Күнделіктеріне жазып беремін

Бағалау

Оқыту үшін бағалау және оқуды бағалау


Бағалау парақшасын толтырады.

Кері байланыс

Picture 1

Смайликтерді өзі қалаған нұсқаға жабыстырады



2-сағат

Пәннің аты

Уақыты:

Кабинет:

Мұғалім

Сабақтың атауы

Қазақ ою-өрнектерінің киімде орналасуы

Мақсаты

Қазақ ою-өрнектерінің киімде орналасуы. Түсініп оқуға дағдыландыру; ойлауын дамыту; байқампаздыққа баулу.

Әдісі: сұрақ-жауап, түсіндіру, үйрету.

Көрнекілігі: түрлі мата, жіп, ине.

Күтілетін нәтиже

Психологиялық ахуал

Психологиялық дайындық

Біз балдырған баламыз,

Құстай қанат қағамыз.

Дүниені аралап,

Оқып білім аламыз.

Оқушылар шеңберде жиналып,мұғаліммен бірге бүгінгі сабаққа сәттілік тілейді.

Қызығушылықты ояту

Мағынаны тану

Ою - өрнек сөзінің мағынасы, тарихы туралы түсінік
Біздің ата - бабамыз қолөнерімен айналысқан, сол өнерді жетілдіріп, ұрпағына мұра етіп қалдырып отырған.
Барлық жасалған қолөнер заттарын табиғатпен байланыстырып ою - өрнектермен безендірген.
Ою - өрнек деген сөзіміз латын тілінен алынған, “Орнамент” (әшекей) деген ұғымды білдіреді. Мағынасы сәндеу, әсемдеу деген сөзден шыққан. Ұлттық киімнің негізгі сәндеушісі – ою - өрнек.

Қазақ ұлттық ою - өрнегінің бірнеше ондаған ғасырлық тарихы бар. Атадан балаға, ұрпақтан ұрпаққа мұра болып, үнемі қолданыста болып, дамып келе жатқан өнер түрі. Қазақ халқының тұрмысында ағаштан жасалған заттар өте көлемді. Жазы - қысы пайдалануға келетін «ағаш уықты, киіз туырлықты» киіз үй киіз бен ағаштың өте күрделі үйлесінен тұрады. Тігуге де, жинауға да, алып жүруге де өте қолайлы осы мүлікте ою - өрнек қолданылмайтын бөлшек жоқтың қасы. Ою - өрнекті жақсы саналы жасау үшін алдымен пайдаланатын материалды дұрыс таңдай білу қажет, оның ою - ырғағы мен мөлшерін, яғни оюдың заттың бетіне түсуі мен орналасуын нақты жобалау қажет. Оюдың жақсы шығуы оюшының ой ұшқырлығында, шеберлігі мен оюдың ретін келтіріп үйлестіре білуінде. Ою - өрнектің қандай түрі болса да, ол – адам ойының жемісі. Ою - өрнек бір - бірімен қабысып, жымдасып, ескен арқандай бірігіп тұруы керек. Ара жігі бадырайып, үйлеспей, олпы-солпы болса, ою өзінің сәнін, сұлулығын, үйлесімін тіпті мазмұнын жоғалтуы мүмкін.

Қазақ ою - өрнегі қошқар мүйіз түрінен бастау алатындықтан қандай ою түрін жасағанда да осы ою түрі басты көрініс табуы қажет. Басы қошқар мүйіз оюынан бастау алған өрнек дами келе неше алуан түрге еніп, ара жігі әр түрлі ою - өрнектермен толыға келе, үлкен күрделі ою түрі шығады. Ою тасы қошқар мүйіз бастаған өрнек түрлері бір - біріне үйлесе сән бере келе бірігіп, жымдасып, байланыс пен сәндік тауып жасалатын ою түрін әрлендіре түседі. Табиғаттағы әсем гүл шоғырындай ою - өрнекте өз шеберін тапса, жарасып, құлпырып, көз тартып, көзге қуаныш, көңілге жылылық, ортаға әсемдік, сұлулық шашып тұрары анық. Біздің ата - бабаларымыз осындай өнер түрін өзінің шырқау шыңына жеткізе білген.
Менің түсінігімде ою - өрнек дегеніміз – дәлдік, есеп, теңдік, теңеу, үйлесім, жарасым, сәндік, көркемдік, сәйкестік, тазалық, нәзіктік, сүйкімділік, парасаттылық, жылылық, сұлулық, ойлылық, ақылдылық, зеректік, көңіл - күйдің жақсылылығы, шабыт береді, ептілікке, іскерлікке, шеберлікке, икемділікке, дәлдікке баулиды, тәрбиелейді. Өнерге деген махаббат, сұлулыққа деген ғашықтық, құштарлық жинағы. Ою ойған адамның жүрегі жылы, нәзік болады.

Сергіту сәті

Орманда кірпі келеді, 
Саңырауқұлақ тереді. 
Кездесті, міне, керегі: 
Екеуі қайың астынан. 
Біреуі терек қасынан. 
Қанша олар болмақ есепте, 
Тоқылған салса себетке? 

Ой сергітеді,шашағандары

басылады

Ой толғаныс

Ою - өрнектің қолданылуы, топтары слайд арқылы көрсетіп түсіндіру
Ою - өрнектерді композициялық құрылымына қарай бір жүйеге келтіру үшін ғалымдар төрт топқа бөледі:
Өсімдік типтес ою - өрнек. Көкөніс өрнектерінде өсімдіктердің гүлі, жапырағы, сабағы, дәні т. б. негізгі элементтері көрінеді.
Зооморфтық ою - өрнек. Өрнектер негізінен жануарларды, яғни аң, құс, балық т. б. түрлі жәндіктерді және олардың мүшелерін бейнелейді.
Космогониялық өрнек. Өрнектер дөңгелек, ирек, шимай т. б. құралады.
Геометриялық өрнек. Балдақ, тұмар, т. б.
Жоғарыда аталған негізгі өрнек түрлерінен бөлек қазақ шеберлері көп қолданатын ою - өрнек элементтерінің мынадай атаулары бар:
А) Аспан әлеміндегі құбылыстарға байланысты өрнектер: ай, күн, жұлдыз, айшық, аймүйіз, құс жолы, жұлдызша, кемпірқосақ т. б.
Ә) Заттардың атауына байланысты өрнектер: балға, балта, тарақ, балдақ, күмбез, табақ, қармақ т. б.
Б) Эпиграфиялық өрнектер – яғни жазуды өрнек тәріздендіріп, белгілі бір заттың бейнесіне келтіре әдемілеп, астарлап жазу.
В) Ру таңбалары мен ел таңбалары және малға салынатын ен таңбаларға байланысты ою - өрнек элементтері: тұмар, айшық, босаға, абақ, тарақ, көз, шөміш, шылбыр, көсеу, ашамай, т. б.
Әр өрнектің астарында мағына болады. Мысалы: «қошқар мүйіз» оюы молшылықты меңзейді, «ағаш» оюы ынтымақ бірлікті, «ирек» оюы адамның өмір жолы, судың белгісі, «шеңбер» оюы жарық өмір жолы дегенді білдіреді. Қошқар мүйіз бен арқармүйіз оюларының қазақ қолөнерінде қолданылмайтын жері жоқ. Қошқар мүйіз оюымен қатар әр заттың көлемі, сәнділік, пайдалану деңгейіне қарай әр алуан жапырақ тектес, бітпес оюлар салынады. Бұл өрнектер «иірім», «шиыршық», «иық», «үшкіл», «түйе табан», «қос ирек», «жұлдыз гүл» т. б. аттарымен аталады. Ою - өрнектің атауы мен түрлері өте көп. Бүгінге дейін ғалымдар 350 - дей түрін анықтаған. Солардың ішінде көп тараған түрі – мүйіз тектес ою. Ою - өрнектің бұл тобын «оюдың төркіні» деуге болады. Көне заманда тастарға салынған ою - өрнек қазақ халқының тұрмыс салт - дәстүрін бейнелеп келген. Ұсақ түрін зергерлік, кесте тігу, ағаш, сүйек сияқты нәзік істерге қолданса, ірі түрін кілемге, алашаға, текеметке, сырмақ пен жиһаздарға салған.
Мысалы: жұлдыз өрнегі - аспандағы жұлдыз көрінісіне ұқсайды. Ол көбіне кілемдерде жиі қолданылады.
Мүйіз тектес өрнектер - мүйізді бейнелейтін өрнек. Олар ұлттық киімдерде, киіз, алаша бұйымдарында кездеседі.
Геометриялық өрнектер және гүл өрнегі - ағаш бұйымдарында т. б. кездеседі.
Ақындар да қазақ оюларына арнап өлеңдер шығарған. Соның бірі жерлес апамыз Ф. Оңғарсынованың мына бір өлең жолдарына назар аударайық. 
«Оюлар сыры»
Түрін - ай текеметтің! Асыл қандай?
Үңілдім үнсіз ғана басымды алмай.
“Келе ғой, қошақаным, өзіме!” - деп,
Әжем кеп сипағандай шашыма жай.
Күйімді кешсеңдер - ау сол беттегі.

Үйге тапсырма

Жұмысты аяқтау

Күнделіктеріне жазып беремін

Бағалау

Оқыту үшін бағалау және оқуды бағалау


Бағалау парақшасын толтырады.

Кері байланыс

Picture 1

Смайликтерді өзі қалаған нұсқаға жабыстырады



Пәннің аты

Уақыты:

Кабинет:

Мұғалім

Сабақтың атауы

Ұлттық зергерлік бұйымдар туралы мағлұмат.

Зергерлік бұйымдардың түрлері (шашбау, білезік, сырға, жүзік, салпыншақ)

Мақсаты

Ұлттық зергерлік бұйымдар туралы мағлұмат.

Зергерлік бұйымдардың түрлері (шашбау, білезік, сырға, жүзік, салпыншақ) Түсініп оқуға дағдыландыру; ойлауын дамыту; байқампаздыққа баулу.

Әдісі: сұрақ-жауап, түсіндіру, үйрету.

Көрнекілігі: түрлі мата, жіп, ине.

Күтілетін нәтиже

Психологиялық ахуал

Психологиялық дайындық

Біз балдырған баламыз,

Құстай қанат қағамыз.

Дүниені аралап,

Оқып білім аламыз.

Оқушылар шеңберде жиналып,мұғаліммен бірге бүгінгі сабаққа сәттілік тілейді.

Қызығушылықты ояту

Picture 9 Picture 10

Мағынаны тану

Әшекей тағылатын түрлеріне қарай бірнеше топтарға бөлінеді[4].

  • Басқа тағатын әшекей түрлері: шеке, самай, маңдай, құлақ, мұрын, бұрымға тағылатын әшекейлік заттар.

  • Шекеге тағылатын әшекей түрлері: шекелік.

  • Самайға тағылатын түрлері: сырғалық, айшық, жақ моншақ, сырға.

  • Маңдайға тағылатын әшекей түрлері: күміс теңгелер, шырмауық.

  • Құлаққа тағылатын әшекей түрлері: сырға, бет моншақ.

  • Мұрынға тағылатын әшекей түрлері: зере, зерен, зейір, зер.

  • Бұрымға тағылатын әшекей түрлері: шашбау, шашқап, шолпы, шашқа тағатын түйреуіштер, шашмоншақ.

  • Мойынға тағылатын әшекей түрлері: алқа, бойтұмар, моншақ, тұмарша, әйкел, ділда алқа, тұмар.

  • Кеудеге тағылатын әшекей түрлері: өңіржиек, түйреуіш.

  • Қолға тағылатын әшекей түрлері: білезік, мөр, сақина, балдақ, жүзік.

  • Киімге тағылатын әшекей түрлері: түймелер, қапсырмалар, жапсырмалар, белдік, белбеу, тана, танакөз, тал моншақ.

Сергіту сәті

Орманда кірпі келеді, 
Саңырауқұлақ тереді. 
Кездесті, міне, керегі: 
Екеуі қайың астынан. 
Біреуі терек қасынан. 
Қанша олар болмақ есепте, 
Тоқылған салса себетке? 

Ой сергітеді,шашағандары

басылады

Ой толғаныс

Ертеде қазақтар әшекейленген шытыра, зерен, сырға, зер, тұмар және т.б. зергерлік бұйымдарды мал бойына және ер-тұрмандарына да таққан. Тас дәуірінен жалғасқан тасшылық өнері қола дәуірінің осы өркениетіне тоғысып, гауһаржақұталмасқас тасымеруерт сияқты аса бағалы тастардан көз орнатқан сәндік жабдықтарды, әсемдік бұйымдарды жасау технологиясын қалыптастырды. Мәселен, қазақтар ағашқа, ер-тұрманға асыл тасты не тассыз күміс әшекейлі шытыраны пайдаланған. Ал зейірді қойдың мұрнына өткізілетін зерлі шығыршық ретінде таққан. Ертеде қазақтар тіл-көзден сақтасын деген мақсатта жүйрік аттарының мойнына әйкел таққан. Зергерлер әшекейлеген тұрмыстық бұйымдар алтын аяқ, жағдан, адалбақан, алтын ер, пышақ және т.б. адамдар күнделікті тұрмыста жиі қолданған. Әшекей түрлері негізінен қоғам мүшелерінің әлеуметтік мәртебесін айқындайтын қызмет атқарады. Қазақ шеберлері зергерлік бұйымдар жасауға қажетті материалдарға алтын, күміс, бақыр, мыс, жез, темір, қалайы, қорғасын, ақық, березе, алмас, гауһар, зуһра, көк тас, лағыл, маржан, меруерт, інжу сияқты асыл тастарды пайдаланған. Қазақ зергерлері алтынмен аптау, алтынмен булау, алтын шабу, күміспен күптеу, қақтау, көз орнату, сымға тарту, қара ала жүргізу, сымкөп жүргізу, ою салу сияқты әшекейлеу, өңдеу тәсілдерін жиі қолданған. Әшекейді ерекшелеп, айшықтап ондағы әртүрлі зат тарды әдемі, сәнді көрсететін үкі, шоқ, әдіп, алтын-күміс ілгектер, шытыралар, салпыншақтар, қоңыраушалар сияқты құрамдас бөліктер де бар[

Үйге тапсырма

Фольгадан әшекей жасау.

Күнделіктеріне жазып беремін

Бағалау

Оқыту үшін бағалау және оқуды бағалау


Бағалау парақшасын толтырады.

Кері байланыс

Picture 1

Смайликтерді өзі қалаған нұсқаға жабыстырады



Пәннің аты

Уақыты:

Кабинет:

Мұғалім

Сабақтың атауы

Қағаз қыстырғыштан алқа және білезік жасау

Мақсаты

Білімділік Фольга материалы туралы түсінік беру қапсырма жасаудың мақсаты: үлгісімен таныстыру, оның жасалу жолын үйрету.
Дамытушылық Оқушылардың еңбекке деген қабілеттерін ұштай отырып, мақсаты: фольга материалынан әшекей бұйымдар жасауға қызығушылығын арттыру.
Тәрбиелік Қолдан жасау еңбегіне ынталандыру, өз қолымен жасай білуге мақсаты: үйрету, еңбекке баулу арқылы эстетикалық тәлім - тәрбие беру.
Сабақ түрі: Аралас сабақ.
Әдіс: Сұрақ - жауап, әңгімелеу, түсіндіру, өз бетінше жұмыс.
Көрнекілігі: Оқулық, интерактивті тақта, қолдан жасалған қапсырма түрлері.
Құрал - жабдықтар: Қатты қағаз, қайшы, фольга, қарындаш.

Күтілетін нәтиже

Психологиялық ахуал

Психологиялық дайындық

Біз балдырған баламыз,

Құстай қанат қағамыз.

Дүниені аралап,

Оқып білім аламыз.

Оқушылар шеңберде жиналып,мұғаліммен бірге бүгінгі сабаққа сәттілік тілейді.

Қызығушылықты ояту

Picture 11 Picture 12

Мағынаны тану

1. Шеберлер алқаны неден жасайды?
2. Алқа жасауға қандай жіп түрін қолданған дұрыс?
3. Білезік неден жасалады және қандай бұйым?
4. Білезік жасаған кезде қандай материалдар мен құралдар пайдалануға болады?

Сергіту сәті

Орманда кірпі келеді, 
Саңырауқұлақ тереді. 
Кездесті, міне, керегі: 
Екеуі қайың астынан. 
Біреуі терек қасынан. 
Қанша олар болмақ есепте, 
Тоқылған салса себетке? 

Ой сергітеді,шашағандары

басылады

Ой толғаныс

Зергер адам - зерделі адам”
Сан ғасырдың сарабынан өтіп, біздерге қаймағы бұзылмай жеткен халқымыздың қастерлі де дәстүрлі қолөнері көптеген салаға бөлінеді. Солардың ішінде түрі жағынан да, мән - мазмұны жағынан да аса бай, шоқтығы биік тұрғаны - зергерлік өнер. Әр түрлі туындыларын зерттей келе, оның өте күрделі, қиын да қызығы мол екеніне көз жеткізуге болады. Қас шебердің қолынан шыққан қару - жапақ, ер - тұрман, ат әбзелдері, тұрмыста тұтынатын әртүрлі мүліктер мен сәндік әшекей бұйымдар шынайы өнер туындысы. Қазақ зергерлері әсіресе, әйелдердің әшекей сәнді бұйымдарын асқан шеберлікпен, зор талғаммен жасай білген.
Ассоциация әдісі.
сақина білезік ілгек жүзік
Әшекейлі бұйымдар түрлері
сырға қапсырма алқа шолпы
Темір ұсталарына қарағанда зергерлердің тұтынатын құрал - сайманы да атқаратын қызметі де әдіс - тәсілдері де көбірек болған. Темір ұстасы сияқты зергерлер де дүкенде жұмыс істейді. Олардың саймандарының көлемі темір ұстаныкіне қарағанда әлдеқайда шағын әрі жеңіл, ықшамды болған.
Зергерлер құрал - саймандары түрлері.
Зергерлік бұйымдардың ішінде, қыз - келіншектерге арналған білезік, сырға, сақина, шашбау, шолпы, қапсырмалардың орны бөлек. Кез - келген зергерлік бұйымның бетіне әр түрлі тастар орнатылып, ою - өрнектер салса, оның әсемдігі арта түседі. Зергерлік бұйымдарды әсемдеу үшін қолданылатын тастардың түрлері де көп. Олар: гауһар, маржан, інжу, меруерт.

Үйге тапсырма

Жұмысты аяқтау

Күнделіктеріне жазып беремін

Бағалау

Оқыту үшін бағалау және оқуды бағалау


Бағалау парақшасын толтырады.

Кері байланыс

Picture 1

Смайликтерді өзі қалаған нұсқаға жабыстырады



Пәннің аты

Уақыты:

Кабинет:

Мұғалім

Сабақтың атауы

Моншақ пен сымнан жасалған сәндік бұйымдар

Мақсаты

Моншақтармен жұмыс жасауда түрліше композициялық шешім жасауды және әсем сәндік жұмыстар тігуді үйрену. Шыдамдылыққа, ұқыптылыққа, нәзіктікке тәрбиелеу. Әсемдікті өз қолымен жасауға деген ықыластығын арттыру.

Күтілетін нәтиже

Психологиялық ахуал

Психологиялық дайындық

Біз балдырған баламыз,

Құстай қанат қағамыз.

Дүниені аралап,

Оқып білім аламыз.

Оқушылар шеңберде жиналып,мұғаліммен бірге бүгінгі сабаққа сәттілік тілейді.

Қызығушылықты ояту

Су моншақтың аты араб сөзінен“ бусер ” жасанды моншақ дегенді білдіреді. Су моншақ б. з. б IV ғасырда шыны зерттеген кезде пайда болған. Осы кезде әр түрлі формадағы моншақтар әшекейлеу үшін қолданыла бастады. Бірте - бірте моншақтар ұсақталып, біркелкі болып, ертедегі египеттіктердің киімдері әшекейлеуге айналды. Бисер - ұсақ түрлі түсті моншақтар. Моншақ мойынға тағылатын сәндік бұйым. Оның формасы ірі және ұсақ болады. Шыныдан жасалатын қазіргі біз пайдаланып жүрген моншақтардың өзіндік тарихы бар. Аңыз бойынша өте ерте уақытта бай саудагер Жерорта теңізінен Африкаға табиғи сода әкеле жатып құмды жағалауға түнеп түнде от жағады. Оттың қасына үлкен кесек содаларын түсіріп қояды. Таңертең, оттың қолаң тасынан ғажайып тас сияқты, қатты су сияқты мөлдір, таза күн сәулесіне қызған тасты – кристалды көреді. Бұл қазіргі әйнек еді. Осыдан бастап әйнектен түрлі формадағы моншақтар жасала басталады. Ортасынан жіп өткізілетін дөңгелек, сопақша, қырлы моншақтарды әр түрлі халықтар сәндік бұйым ғана емес, оны қаржы орнына (ақша) да пайдаланады.

XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басында Эмиль Галле және Тифанни секілді модерн стилінің суретшілері шынының су моншаққа көңіл бөлген болатын. Өткен ғасырдың 20 - жылдары су моншақ әйел адамдардың киімдерін әшекейлеуде сәнгерлерде үлкен қолданысқа ие болды. XX ғасыр бойы су моншақпен сауда тоқтаған жоқ. Жақында су моншаққа деген қызығушылық бүкіл әлемде болды. Су моншақпен тігу шығармашылықтың бір түріне айналды. Қазіргі күнде нағыз үлкен су моншақ шығаратын жер – Жапония, Тайвань, Чехия. Тайвандық су моншақ – сапасыз, өз түрін, түсін де тез жоғалтады да, тез сынады, тесігі инеге кірмейді.. Чехиялық су моншағы өте қажет, бағасы да, сапасы да көңілден шығады. Чех су моншағын әр түрлі нәрсеге қолданады. Өте сапалы саналатын су моншақ – Жапон су моншағы. Жапон су моншағы Чех су моншағынан үлкендеу, ортасының тесігі де үлкен, бағасы да, сапасы да адамдарға қажет.

Су моншақпен сәнді жұмыстар көне заманнан да басталады. Бұны өнертанушы ғалымдарымыз қолданбалы сән өнері шеберлігінің әйгілі осы уақытқа дейін сақталып келген өте әдемі, сапалы орындалған жұмыстарын зерттеу арқылы дәлелдеген. Су моншақ ертеде тау хрустальі мен анық тастардан даярланған. Бағалы тастарға – алмас, лағыл, изумруд, сапфир, табиғи інжу, александрит, янтарь, маржан, жасқырауық тастап жатады. Шыны, моншақ жасайтын, шеберлерді, қатаң ұстап, оларды ешкіммен араластырмады. Басқа мемлекеттерде бәсекелестері болмауын қалады. Әйгілі саяхатшы Марко Полоның әкесі бисер жасау шебері болыпты. Марео Поло өзінің сапарынан оралғанда су моншақ жасау кәсібінен байыған мемлекетті көріп таңданған. Орта Азия мен қазақ халқының сәнді тұрмысында моншақ, маржандау әдісі ертеден белгілі болған. Өте әдемі, көздің жауын алатын, жылтыраған нәзік зат – моншақты барлық ұлттардың қолөнер іскер шеберлері тіккен. Онда маржандау әдісімен әйел баласының сырға, білезік, сақина, алқа, өңіржиек, сияқты заттарын толықтыру үшін, ұлттық киімдер, кимешек, жақтауы, қамзол, тақия, аяқкиімдерді, ат - әбзелдерін безендірген. Қазіргі сәнгерлерде су моншақтарды киімді және аксессуарларды әшекейлеу үшін қолданады. Валентин Юлдашкин көйлектерді тегіс аса керемет су моншақпен кестелейді. Эмануэль Унгаро және Бернара Перридің көптеген су моншақтық алқалары көйлекті су тасқыны және лаулаған от сияқты көрсетеді. Жан - Поль Готье сөмкелерді су моншақ және шыны моншақтармен әшекейлесе, Осимар Версалато белбеумен, жағаларды әшекейлейді. Кристиан Лакруа су моншақтардан жекеттер мен шалбарлардың жеке бөліктерін құрастырған, ал Пако Рабан – түгел көйлекті су моншақпен әшекейлеген.

Сумоншақпен кестелеу технологиясы: Айқас тігіс әдісімен суреттегі түстердің түріне лайық су моншақтарды санап жіпке тізіп бекіту. Бұрыннан белгілі бұл әдіспен бір шетінен бастап, ең соңына дейін қатарымен тізуге болады. Бұл еркін түрде түстердің бірінен кейін біріне ұласуын бере отырып, моншақты тізіп, матаға бекіту әдісі. Айқас тігіс әдісіне қарағанда күрделі жұмыс кескіндемеге қатты ұқсайды.. Оның қолданбалы сән өнері жемісі екенін су моншақтардың жылтырап көрінуінен аңғаруға болады. Берілген тақырып бойынша қағазға эскиз - жоба салынады. Дайын суретті матаға қарындашпен сызып көшіреміз. Моншақты матаға бекіту технологиясын пайдалана отырып, матаның ең оңай деген жерінен жұмысты бастауға болады. 

Суреттегі түстердің бір - біріне ауысуын ескере отырып бейнелеуді тігіп шығуға болады. Инені матадан өткізіп суреттегі түсіне лайықтап моншақтар тізіп, салынған сурет өте кіші болса, 1, 2 су моншақтан, сурет ірі, жарық жерге 3 су моншақтан бекітіледі тігілген моншақтар көлденеңінен жатуға тиіс. Жұмысты екі инемен немесе бір инемен де орындауға болады. І. Бір инемен тігу үшін қажетті түстегі су моншақты 4 - 5 см ұзындықта тізіп инені мата астына өткізіп, бастау етіп түйіндеу керек. Осы қатарды басынан бастап сол инемен 2, 3 моншақтың арасынан жіппен бекітіп матаға тігу керек. ІІ. Екі инемен тігу үшін бір инеге моншақ тізіп екі инемен 1, 2, 3 моншақтан кейін матаға бекітіп отыру керек. Моншақты матаға бұдан көп бекітуге болмайды. Егер моншақ көп болып кетсе матаның бетінде 1 салбырап бос қалады. Бисердің отаны - Ежелгі Египет. Міне солардан бисер деген атаумен жаңа ұғым пайда болды. Египеттен, Сириядан бисердің технологиясы Рим империясына дейін тарады. Бірте - бірте алғашқы біздің дәуірімізге дейін Италияда, Грецияда, Германияда, Испанияда, Францияда пайда болды. Уақыт өте келе Шығыс халқына Африка, Индия, Америкаға, Тынық мұхит аралдары мен Европаға, Азияға кенінен таралды. Су моншақтын атауы әр халықта әр қалай болған. Молдавияда - гарданы,

Ресейде - бисер, Қазақстан мен Қырғыстанда – моншақ, су моншақ деп аталады. Моншақпен сәнді жұмыстар жасау тарих өте ардан басталады. Бұны өнертанушы ғалымдарымыз қолданбалы сән өнері шеберлігінің әйгілі, осы уақытқа дейін сақталып келген өте әдемі, сапалы орындалған жұмыстарын зерттеу арқылы дәлелденген. Моншақ ертеде тау хрусталі мен анық тастардан даярлаған. Бағалы тастарға – алмас, лағыл, изумруд, сапфир, табиғи інжу, александрит, янтарь, маржан, жасқырауық тастары жатады. Мұсылман дінінде су моншақтарды тіл, көз, сұқ тимейтін сәнді зат ретінде қолданады. Ресей патшасы Екатеринаға Жәңгір хан бисерден және әсем асыл тастардан әшекейлеген керемет сәнді сәукелені сыйға тартқан екен. Осы кезге дейін сәукеле Ресейдегі мұражайда сақтаулы. Күннің көзінен сақтап, көрмеге көп шығарылмайды, өйткені күн сәулесінен тастар үгіліп қалуы мүмкін.

Мағынаны тану



Picture 1 Picture 2

Сергіту сәті

Орманда кірпі келеді, 
Саңырауқұлақ тереді. 
Кездесті, міне, керегі: 
Екеуі қайың астынан. 
Біреуі терек қасынан. 
Қанша олар болмақ есепте, 
Тоқылған салса себетке? 

Ой сергітеді,шашағандары

басылады

Ой толғаныс

Бисермен тоқу технологиясы: Паралель тоқу; Дөңгелек тоқу; Инемен тоқу; Ілгекпен тоқу; Қауіпсіздік ережелері 1. Сымды, бисерді ауызға салуға болмайды 2. Сымды қайшымен қияды 3. Сымды көзге жақын ұстамайды.

Үйге тапсырма

Жұмысты аяқтау

Күнделіктеріне жазып беремін

Бағалау

Оқыту үшін бағалау және оқуды бағалау


Бағалау парақшасын толтырады.

Кері байланыс

Picture 1

Смайликтерді өзі қалаған нұсқаға жабыстырады



Пәннің аты

Уақыты:

Кабинет:

Мұғалім

Сабақтың атауы

Қазақстанда тұратын халықтарының киім өрнектерінің ерекшеліктері

Мақсаты

Білімділік: оқушыларға ұлттық киімдер туралы түсінік беру, олардың түрлерімен таныстыру.
Дамытушылық: оқушылардың ұлттық бұйымға деген қызығушылығын арттыру, шығармашылық қабілеттерін дамыту.
Тәрбиелік: оқушылардың сабақ барысында халықтың өнерін, салт - дәстүрді бағалай білуге, шеберлікке тәрбиелеу.
Сабақтың типі: ашық сабақ
Сабақтың түрі: аралас сабақ
Сабақтың әдісі: баяндау, түсіндіру, көрсету
Сабақ көрнекілігі: слайд, ұлттық киімдердің суреттері, түрлері

Күтілетін нәтиже

Психологиялық ахуал

Психологиялық дайындық

Біз балдырған баламыз,

Құстай қанат қағамыз.

Дүниені аралап,

Оқып білім аламыз.

Оқушылар шеңберде жиналып,мұғаліммен бірге бүгінгі сабаққа сәттілік тілейді.

Қызығушылықты ояту

Мағынаны тану

азақ халқының қол өнері көне заман тарихымен бірге дамып, біте қайнасып келе жатқан бай қазына. Оның бір ұшығы туысқан Орта Азия халықтарының және орыс халқының қол өнерімен де ұштасып жатыр. Қол өнерінің басты бір саласы — киім тігу. Ерте заманнан күні бүгінге дейін өзінің қадір - қасиетін жоймай, қол өнерінің озық үлгісі ретінде ғана емес, әрі әсем, әрі ыңғайлылығымен де пайдаланудан қалмай келе жатқан қазақтың ұлттық киімдері әлі де аз емес. Олардың кейбіреулерін ескінің көзі қарттар күнделікті киіп жүрсе, енді біреулерін қыз ұзату, келін түсіру тойларында ойын - сауыққа пайдаланады (қалындыққа сәукеле кигізу). Қазақтың ұлттық киімдері - Еуразия даласын қоныс еткен көшпелі ел қазақтардың басқа халықтарға ұксамайтын киім үлгілері табиғи ерекшеліктер мен көшпелі тіршілікке сәйкес қалыптасты. Қазақы киімнің барша сымбаты мен ою - өрнегінде, әрбір әшекейінде халқымыздың тарихының, ой - дүниесінің қайталанбас көрінісі бар. Ол - біздің ұлттық мәдениетіміз.

Ер адам киімі 
Ішік - әр түрлі аң терілерінен тігеді. Олар аң түрлерінің атына сәйкес бұлғын ішік, жанат ішік, түлкі ішік, қасқыр ішік, күзен ішік болып бірнеше түрге бөлінген. Аң терісінен тігілген ішіктердің сыртын шұға, үш топ барқыт, атлас, манат сияқты бағалы да ширақы маталармен тыстаған. Кейде осы материалдарды бірнеше түсті жібек жіптермен кестелеп, сумоншақ, маржан тізген жіптер бастырып, етек - жеңіне алтын, күміс зер ұстап, кейде бөлек тігілген кестелермен сыртынан қаптап киген. Ішіктер кейде әдіпті, қайырма жағалы болып келген.

Шапан - Қазақстан мен Орта Азия халықтарының ұлттық киімі. Оны қалың матадан астарына жүн, мақта салып, астарлап сырып тігеді. Шапандар көбінесе қайырма жағалы, кейде тік жағалы бешпент түрінде кездеседі. Қайырма жаға шапанның бір түймесі, тік жағалы бешпент шапанның екі түймесі бар болып келеді.
Тон - қазақтың ұлттық киімдерінің бірі, оны қойдың, ешкінің және құлынның терісінен тігеді. Тон тігетін теріні ең алдымен шел майынан арылтады. Одан соң оны күбіге салып не ашық күйінде илейді. Қой мен ешкінің терісінен тон тіккенде терінің жүні мен тігісі ішіне қарайды. Тонды тебен инемен басып тігіп, немесе шалып тігіп кестелейді. Кейде сыртына тыстық жапсырып қаптама тон да тігеді. Қаптама тондардың тыстарын әр түсті жіппен кестелеп, елтірі, сеңсең, аң терілерінен қайырма жаға жасап тіккен

Шалбар - барқыт, пүліш, шұға, шибарқыт, шегрен, сияқты ширақы маталардан, қой - ешкі терілерінен тігеді. Шалбардың бауы ышқырға өткізіледі, қалтасыз, кең балақ болып келеді. Оның кең тігілуі салт атқа мініп - тұруға, малдас құрып отыруға өте қолайлы болған. Шалбардың балағы кейде етік қонышының ішіне салынып, кейде қоныштың сыртында жүреді. Қой терісінің әр түрлерінен (жүндес, қырықпа, тақыр және т. б.), ешкі және құлын терілерінен, былғарыдан тігілген шалбарды көбінесе тыстамайды. Оны бір түске бояп, кестелейді, балағын құндыз, сусар сияқты аң терілерімен тіккен. Теріден тігілген шалбарды матамен тыстап та жүрген. Еркектер көбінесе сырт киімдерін түймесіз, тек белбеумен ғана киген. Белбеуді бірнеше метр матадан ораған.

Әйел киімі 
Әр аймақта әр түрлі үлгілермен, әр алуан атаулармен кездестіруге болады. Солардың ішінде қазақ елінің бәріне тән түрлері: көйлек, кимешек, жаулық, сәукеле, тақия, қамзол, кебіс - мәсі, көкірекше сияқты заттар. Әйел киімдері әшекей, ажар жағынан ел салты бойынша төрт топқа арналып тігілген. Олар қыз киімдері, келіншек киімдері, орта жастағы әйелдер мен қарт бәйбішелердің киімдері. Бұлардың әрқайсысының тігілу мәнері де әшекейі де әр қилы. Қыз киімдерінің кеуделері тар, қынамалы, омырауы мен жаға - жеңдері кестелі, көйлектері қос етекті, бас киімдері үкілі, моншақты, аяқ киімдері биік өкшелі, жеңіл және қай киімі болса да алтын, күміс, меруерт моншақтармен әшекейленеді. Қыздар көбінесе құндыз бөрік, тақия киіп, шолпы тағып жүреді. Келіншектер бір құрсақ көтергенше қыз киімдерін кие береді. Бірақ олар бөрік, тақия кимейді, үкі тақпайды және жалаңбас жүрмейді. Құрсақ көтерген келіншектер киімдерін мол етіп тігеді. Орта жастағы әйелдердің көйлектері қос етексіз, белі мен жеңі кең болып бүріледі. Бұл жастағы әйелдер орамал тартады. Қарт әйелдердің киімі неғұрлым етекті, мол қаусырмалы, қалталы, әшекейлерінің көбі түйме, оқалы өңір сияқты заттар болған. Олар шолпы тақпаған, алқа салмаған. Ал көксауыр кебі, кестелі мәсі, білезік, сырға, сақина, күміс түйме, теңге сияқты әшекейлі заттарды қай жастағы әйелдер болсын тағына берген.
Әйел киімдерінің ең бастысы көйлек, одан кейін сәукеле, бөрік, тақия, кимешек - жаулық, бас киімдер мен қамзол, желетке болған. Әйел көйлегінің кеудесі мен етегі екі бөлек тігіліп, соңынан етекті кеудеге бүріп қосатын. Кеуденің етекке қосылған жерін көйлектің белі немесе бүрмесі деп атаған. Көйлектің жағасы тік, бір жақ иық үстінен түймеленеді. Ал қыз - келіншектердің көйлегінің жағасы кестеленеді немесе қол инемен көркемдеп қайып тігіледі. Кейде жағаның үстіңгі шетін бүрмелеп желбірлеп қояды. Қыз - келіншек көйлегінің жағасының өңіріне бірнеше түймені тізіп қадайды.
Қыздар мен жас әйелдердің ең бір сәнді киімі қос етек көйлек. Қос етек көйлек әдетте ақ түсті қымбат жібектен, асыл матадан тігіліп таза жүннен тоқылады. Мұндай көйлекті қыс киюге арнайды да, бір киер көйлек санайды. Қос етек көйлек әдетте ұзын, кең, оның жеңінің ұшы мен жағасы, белі бүрмеленіп, қатпарлы желбір салынады.

Қамзол - әйелдер ұлт киімінің бірі. Ол барқыт, мақпал, пүліш маталарынан тігеді. Қамзолда жең де, жаға да болмайды. Тек тыс пен астардан тұрады. Астарына кобінесе атласты пайдаланады. Түйме орнына әшекейленіп жасалған қаусырма тағылады. Алдынғы бөлігі мен етегін ою - өрнекткрмен әшекейлейді.

Бас киім
Қазақ қауымының әдетінде ер мен әйелдің бас киімі де әр баса. Ерге тән бас киімдер: тақия, бөрік, тымақ, мұрақ(айырқалпақ). Оларды теріден, аң терілерінен, тыстық маталар сырып тігеді. Әйел бас киімдері: кимешек, жаулық, сәукеле, желек, шәлі бүркеніш, т. б. Бұлар көбінесе іштік жеңіл матадан, ал тақия, құндыз бөрік, шошақ бөріктер ең қымбатты аң терілерінен тігіледі.
Қазақ ғұрпында бас киім көріктілік пен сәнділікті, баршылықты білдіретін қасиетті киім саналған. Қазақтың «дос аяғыңа қарайды, дұшпан басыңа қарайды» дейтін мақалы осы жайдан қалыптасқан. Сол сияқты сыпайылық көрсеткенде, біреуден біреу кешірім өтінгенде, аяққа жығылғанда бас киімді шешіп немесе бөрігін аяқ астына тастап аһ ұру да осы бас киімді қастерлеуден туған. Қысқы, жазғы бас киімдер бір бөлек, той жиындарда, жорықтарда киетін бас киім бір белек болып түрліше тігілетін. Тымақ пен бөрікті көбінесе елтіріден, сеңсеңнен, лақ терісінен, пұшпақтан т. б. мал терілерінен жасап тыстайды, арасына жүн салып сыриды. Қыстыгүні киетін түлкі терісінен жасаған тымақты барқыт, пүліш, атлас, шұға сияқты жылы, әрі қымбат маталармен тыстаған.
Тымақ — қазақта тымақтың түрлері көп, соның ең бағалысы – түлкі тымақ. Оның маңдайы мен құлақтарының ішкі жағына түлкі терісі тігіледі де, сырты мақпалмен, пүлішпен немесе басқа асыл маталармен сырылып тысталады. Тымақтың төбесі төрт немесе алты сай киізден құралып, шошақ болып келеді.

Бөрік - қазақтың ертеден қалыптасқан ұлттық бас киімі, оны бағалы аң терісінен және жас төлдің етірісінен тігеді. Оның жаздық және қыстық түрлері болады. Терінің түріне қарай бөрік әр алуан аталады. Құндыз бөрік, сусар бөрік, кәмшат бөрік, жанат бөрік, түлкі бөрік, елтірі бөрік, т. б. деп аталады. Оны ерлер де, қыздар да киеді. Бөріктің төбесі көбінесе алты сай (қиық), төрт сай болып келеді. Оны тіккенде алдымен өлшеп алып, жұқа киізден төрт не алты сай етіп пішеді. Әр сайдың төбеде түйісетін ұштары бұрыш тәрізді, етек жақтары тік төрт бұрыш болады. Осы қиьіндылардың бір бетіне шүберектей астар, екі арасына жұқа матадан бидай шүберек салып, жиі етіп сыриды. Одан соң жеке - жеке сайларды біріне - бірін өбістіріп ішінен де, сыртынан да жөрмеп тігеді. Оның сыртын асыл матамен (барқыт, пүліш, қамқа, т. б.) тыстайды. Бөріктің іші қанша сай болса, оның тысы да сонша сай болады. Бұдан кейін бөріктің төбесінің етегін жай матамен астарланып тігеді де төменгі жағын төрт елідей терімен (қылшығын сыртына қаратып) көмкереді.
Тақия - ерлердің жеңіл бас киімі. Тақияның түрлері көп. Биік төбелі, тегіс төбелі және үшкір төбелі тақия. Ерлер киетін тақияда теңге, моншақ, ғана болмайды. Оның есесіне олар «мүйіз», «ат ерін», «шырмауық» сияқты өрнектермен кестеленеді, машинамен, қолмен «таңдай», «ирек», қабырға тігістерімен әдеміленіп сырылады. Тақияны пүліштен, қыжыман ал астарын жібек, сәтеннен тігеді. Биік төбелі тақия мен тегіс төбелі тақияның тігілуі бірдей. Ал үшкір төбелі тақияны тіккенде оның етегін жалпақтығын үш елі дей етіп тік төрт бұрыш етіп қиып алады. Оның төбесі үш бұрыш формалы төрт не алты сайлан құралады. Алдымен оларды тігісін ішіне қаратып құрайды да, одан соң сайлардың етегін тақияның етегіне қондырады. Тақия мыжылмай өз формасын сақтап тұру үшін оның астары мен қос астарын беттестіріп жиі етіп сыриды. Одан кейін тысын жауып, шетін басқа түсті матамен әдіптен көмкереді. Сайлардың және тақияның төбесі мен етегінің қоспа тігістері білінбеу үшін сол тігістерді бастыра жібек жіппен әдемілен шалып тігеді. Қазіргі кезде жергілікті кәсіпорындар әр түрлі тақия жасап шығарады.
Айыр қалпақ - ерлердің киізден тігілген жеңіл бас киімі. Айыр қалпақ жұқа етіп басылған ақ киізден тігіледі. Ол негізгі екі бөліктен құралады. Олар — қалпақтық төбесі және етегі (кейде қайырмалы деп те айтады). Қалпақтың төбесі төрт сайдан (бөліктен) тұрады. Шебер пішілген төрт қиынды киізді арасына қара барқыттан сыздық салып, қайып тігеді. Сонда қалпақтың төбесі күмбез тәріздес болып шығады. Қалпақтың етегі жалпақтығы төрт елідей етіп, дөңгелектеп қиып алынған ақ киізден жасалады да, оны жоғарғы бөліктің (төбе) етегіне сыздық салып қондырады. Сәнді болу үшін, қалпақтың қайырмасының астыңғы жағы кейде қара барқытпен көмкеріледі. Қалпақтың төбесіне қара не басқа түсті шашақ тағын, төбесінің төрт сайы әр түрлі жібек жіптермен кестеленеді. Ақ киізден тігілген айырқалпақ әрі жеңіл, әрі салқын, әрі сәнді болып келеді. Соңғы кезде жергілікті өнеркәсіп орындары айыр - қалпақты әр түсті киізден жасап шығарып жүр
Сәукеле - әйелдің бас киімдерінің ішіндегі ең әшекейлісі. Сәукелені ұзатылатын қыздар және сол қызға еріп жүріп сыңсу айтатын нөкерлері киген. Қалыңдық күйеудің еліне барғанда да сәукелесімен барған. Келіншек оны той өткенше киіп отырып, той өткен соң сәукелені іліп қойып, оның орнына бергекті желек киетін. Сәукеленің негізі оның төбесі. Төбе не талдырма етіп қозы жүнінен арнайы басқан ақ киізден, не арасына қыл салып сырығын асыл матадан істеледі. Сәукеле төбесінің биіктігі екі сүйем, кейде одан да биік болады. Төбенің өн бойын алтын, күміс, меруерт, маржанмен, асыл тастармен өрнектеп, алтын жіппен әшекейлейді. Сәукеленің екі жақ самай тұсынан бетке жеткізе шолпы тәрізді ендіріп бірнеше қатар маржан тізілген салпыншақтарды бетмоншақ немесе сәукеленің бетмоншағы деп атайды. Сәукеленің ең сыртынан жауып қойған шашақты әшекейлі жібек мата бар, ол көйлектің етегі құсап, жерге сүйретіліп жүреді. Кейде батырлар да осындай, сәукеле тәрізді мол әшекейлі дулыға киетін.
Кимешек — қазақ әйелдерінің киелі бас киімі. Әдетте кимешек ақ матадан немесе ақ жібектен молдау пішіліп, адамның басын, иығын, кеудесі мен жаурынын жауып тұрады. Кимешекке қарап әйелдердің шырайын, жас мөлшерін, тұрмыс - жайын, тіпті жүріс - тұрысына дейін анық ажыратып алуға болады екен. Апаларымыздың ұқыптылығы мен салақтығы да кимешегінен көрінетін. Кимешектің түрі мен тарихи тұрпаты сан - алуан. Олар көбіне рулық - тайпалық өмір ерекшеліктеріне байланысты.
Кимешек әшекейсіз болмайды. Әшекей орнына алтын, күміс, ағыл, ақық, шырымтал, меруерт секілді металл және қымбат бағалы тастар қолданылған. Әрине, олар да әйелдің жас мөлшеріне, алеуметтік орнына орай тағылған. Кимешек пен оның алдыңғы өңірі ою - орнексіз болмаған. Кимешектің егде және қартаң тартқан әйелдер киетін қарапайым түрлерін шылауыш, күндік деп атайды. Аса қарт бәйбішелер шалма да киетін.
Әйелдердің ақ матадан жасаған бас киімінің жалпы атауы — ақ жаулық. Ақ жаулық апаларымыздың ақ ниетінің, иманжүзділігінің, кіршіксіз, адам табынарлық мөлдір мінезінің де белгісі еді.
Саптама етік - қонышы тізені жауып тұратындай ұзын, табаны қалың сіріден оң - солы жоқ, түзу болып тігілетін аяқ киім. Оны киіз байпақпен киеді. Қысқы күнгі аязда ат үстінде жүргенге жылы, әрі қолайлы.
Мәсі - аяқ киімнің бір түрі, оны былғарыдан, шегіреннен, құрамнан тігеді. Мәсінің сыртынан кебіснеластық (галош) киіледі. Көбінесе мәсінің қойыпты астарланып, көмкеріледі. Ал ұлт айы жалаңқабат болады. Ол тарамыспен ішкі жағынан жөрмеп немесе жара шаншыл өбістіре тігу арқылы ұлтарылады. Етікші мәсі тіккенде ең алдымен мәсінің басын, қонышын жұқа былғарыдан, ұлтанын қалың былғарыдан пішіп алады. Одан соң тігісін ішіне қаратыл, басын қондырады. Осыдан кейін мәсінің қонышын тігеді. Мәсінің қонышын қусырғанда тігістің арасына жіңішке сыздық салады. Мәсі — әрі жеңіл, әрі жұмсақ аяқ киім. Ол әсіресе тазалық үшін аса қолайлы. Соңғы жылдары жергілікті кәсіпорындар мәсіні көптеп шығаратын болды. Аяқ киімнің бұл түріне деген сұраныс жылдан - жылға көбейе түсуде.
Ендігі кезекте ою - өрнектерге тоқталайық. Ою - өрнек – халықтық қолөнердің бір түрі. Белгілі тәртіптегі элементтерден құралған өрнек. Ою - өрнек арқылы ата – бабамыз өз ойларын жеткізе білген. Ою - өрнектер мән – мағынасына қарай мына топтарға жіктелген:
1. Өсімдік тектес
2. Жануар тектес
3. Ғарыш әлеміне байланысты
4. Геометриялық
Ою - өрнектегі элементтердің үнемі ырғақты қайталанып, симметриялы орналасқан көркем өрісі мен құрылымы ерекше әсер береді


Сергіту сәті

Орманда кірпі келеді, 
Саңырауқұлақ тереді. 
Кездесті, міне, керегі: 
Екеуі қайың астынан. 
Біреуі терек қасынан. 
Қанша олар болмақ есепте, 
Тоқылған салса себетке? 

Ой сергітеді,шашағандары

басылады

Ой толғаныс

1. Ұлттық баскиім түрлерін ата?
2. Сәукелені кімдер киген?
3. Қамзол дегеніміз не?
4. Кимешек дегеніміз не?

Үйге тапсырма

Жұмысты аяқтау

Күнделіктеріне жазып беремін

Бағалау

Оқыту үшін бағалау және оқуды бағалау


Бағалау парақшасын толтырады.

Кері байланыс

Picture 1

Смайликтерді өзі қалаған нұсқаға жабыстырады



Пәннің аты

Уақыты:

Кабинет:

Мұғалім

Сабақтың атауы

Қағаздан шыны аяқ құрастыру. Ою өрнекті дұрыс пайдалану

Мақсаты

Білімділік: оқушыларға ұлттық киімдер туралы түсінік беру, олардың түрлерімен таныстыру.
Дамытушылық: оқушылардың ұлттық бұйымға деген қызығушылығын арттыру, шығармашылық қабілеттерін дамыту.
Тәрбиелік: оқушылардың сабақ барысында халықтың өнерін, салт - дәстүрді бағалай білуге, шеберлікке тәрбиелеу.
Сабақтың типі: ашық сабақ
Сабақтың түрі: аралас сабақ
Сабақтың әдісі: баяндау, түсіндіру, көрсету
Сабақ көрнекілігі: слайд, ұлттық киімдердің суреттері, түрлері

Күтілетін нәтиже

Психологиялық ахуал

Психологиялық дайындық

Біз балдырған баламыз,

Құстай қанат қағамыз.

Дүниені аралап,

Оқып білім аламыз.

Оқушылар шеңберде жиналып,мұғаліммен бірге бүгінгі сабаққа сәттілік тілейді.

Қызығушылықты ояту

Picture 13

Мағынаны тану

Picture 14

Ермексаздан жұмыс істегенде гигиеналық ережелерді сақтау. 
1) Қол сүртетін орамал әкелу. 
2) Партаға төсеніш төсеу. 
3) Ермексазбен жұмыс істегенде қолды жылы сабынды сумен жуу керек. 
- Ал, енді балалар, сендерді ыдыс жөнінде мақал-мәтелдермен таныстырып өтейін: 
Қазан қайнап тұрса, 
Ақыл сайрап тұрады. 
Ыдысын көріп – асын іш. 
Қарны ашқан қазанға қарар. 
Қазанға не салсаң, шөмішке сол ілігер. 
Қазақ халқы ерте кезден бастап ыдысты бұтақтан, ағаштың қабығынан, саздан, қайың ағашынан жасаған. Уақыт өте келе адамдар ыдысты шыныдан, металдан,қыштан және т.б. материалдардан жасай бастады. Қазақ халқының ұлттық ыдысы - тостаған, ожау, кесе, құмған сияқты ыдыстар. 
Торсық ыдысын малдың терісінен илеп, тіккен, торсыққа қымыз, шұбат т.б. сусындар құйған. 
Оқушыларға торсықтың жасалу жолы түсіндіріліп беріледі, оқушылар ермексаздан торсықты жасап көрсетеді. Содан кейін тостағанды, ожауды жасау жолдарын түсіндіріп, соны өздері ермексаздан жасап шығады. 

Сергіту сәті

Орманда кірпі келеді, 
Саңырауқұлақ тереді. 
Кездесті, міне, керегі: 
Екеуі қайың астынан. 
Біреуі терек қасынан. 
Қанша олар болмақ есепте, 
Тоқылған салса себетке? 

Ой сергітеді,шашағандары

басылады

Ой толғаныс

Ал, енді балалар, сергіту сәтіне жұмбақтар шешіп жіберейік. 
Жұдырықтай қамырды, 
Жаулықтай ғып жаяды. (Оқтау) 
Төбесінен бу шығады, 
Аузынан су шығады. (Самаурын) 
Танауы шуылдап тұр. (Шәйнек) 
Тым үлкен беті өзге денесінен, 
Бір түсіп, бір шығады кемесінен. 
Ішіне уыс-уыс ас толтырып, 
Сүңгиді ыстыққа да денесімен (Ожау-шөміш) 
Ең үлкен қазанның бетіне не сыймайды? (Өзінің қақпағы) 
- Балалар, енді өзіміз дастархан мәзіріне керекті ыдыстарды жасап көрейік. 
- Ең алдымен дастарханға не қойылады? 
- Дұрыс айтсағдар, ең алдымен, дастарханға нан қойылады. Ал енді өз беттеріңмен дастархан мәзірін жасаңдар. Дастарханға қандай ыдыстар қажет? Шәугім, шәйнек, нан салғыш, нан тағамдарын, жеті шелпек бауырсақ, шай ішу үшін кеселер қоямыз. Ал енді тағы дастарханға не қоюға болады? Жеміс жидектерді жасайық: алма, алмұрт, жүзім. 

Үйге тапсырма

Жұмысты аяқтау

Күнделіктеріне жазып беремін

Бағалау

Оқыту үшін бағалау және оқуды бағалау


Бағалау парақшасын толтырады.

Кері байланыс

Picture 1

Смайликтерді өзі қалаған нұсқаға жабыстырады



Пәннің аты

Уақыты:

Кабинет:

Мұғалім

Сабақтың атауы


Мақсаты


Күтілетін нәтиже

Психологиялық ахуал

Психологиялық дайындық

Біз балдырған баламыз,

Құстай қанат қағамыз.

Дүниені аралап,

Оқып білім аламыз.

Оқушылар шеңберде жиналып,мұғаліммен бірге бүгінгі сабаққа сәттілік тілейді.



Пәннің аты

Уақыты:

Кабинет:

Мұғалім

Сабақтың атауы

Қатырма қағаздан қобдиша жасау

Мақсаты

1. Қазақ халқының ұлттық бұйымдары жайлы түсінік беру. Киіз үй жиһаздары асадал мен кебеженің пайдасы жайлы білімді қалыптастыру.
2. Оқушылардың сабаққа деген қызығушылығын арттыру. Ой өрісін ойын элементтері арқылы дамыту.
3. Оқушыларды ұйымшылдыққа тәрбиелей отырып, адамгершілік ізгі қасиеттерді бойларына сіңіру, патриоттық тәрбие беру.
Сабақтың түрі: жаңа білімді меңгерту
Сабақтың әдісі: сұрақ – жауап, түсіндіру, ой қорытындылау
Сабақтың көрнекілігі: интерактивті тақта

Күтілетін нәтиже

Психологиялық ахуал

Психологиялық дайындық

Біз балдырған баламыз,

Құстай қанат қағамыз.

Дүниені аралап,

Оқып білім аламыз.

Оқушылар шеңберде жиналып,мұғаліммен бірге бүгінгі сабаққа сәттілік тілейді.

Қызығушылықты ояту

Мағынаны тану

Кебеже – бидай, арпа, тары, күріш сияқты дәнді дақылдарды, тағы басқа да азық - түлік түрлерін салып қою үшін арнайы жасалған сандық. Кебежеде салмақты заттар сақталатын болғандықтан, оны қалың тақтайдан мықты етіп жасайды. Кебеженің сырт пішіні сандық сияқты болғанымен, жасалу тәсілі өзгеше. Кебеже аяқтары оның қабырғаларын, қақпағын, түбін біріктіріп тұратын негізгі арқау сияқты жасалады.
Кебеже қақпағы жартылай ашылады. Қақпақтың ашылмайтын бөлігі кебеже жақтауларына шегемен бекітіледі. Ал ашылатын бөлігі былғары таспамен немесе топсалармен екінші бөлігіне жалғасады. Шеберлер кебеженің бетін бедерлеп ойып, өрнектер салады, майлы бояумен әшекейлейді, өрнектелген сүйекпен жапсырмалайды. Ол өрнектер жан - жануарлар, өсімдік, геометриялық денелер бейнесіне ұқсас келеді.
Кебеже бетін өрнектелген сүйекпен жапсырмалағанда көбіне «жыланкөз», «сынық сызық», «қос белбеу» сияқты өрнектерді пайдаланады.

«Асадал» - асың адал болсын деген сөз. Оған ыдыс – аяқтар сақтайды. Асадал мықты әрі жеңіл ағаштан жасалады. Ол сәнді болу үшін шебер оның бетін әр түрлі бояулармен өрнектеп сырлайды.
Қазіргі заманда ыдыс – аяқ қоюға арналған жиһаздардың сан алуан түрі бар. Олар шыны, темір таспа, пластмасса таспа сияқты тегіс, жылтыр заттармен безендіріледі.


Сергіту сәті

Орманда кірпі келеді, 
Саңырауқұлақ тереді. 
Кездесті, міне, керегі: 
Екеуі қайың астынан. 
Біреуі терек қасынан. 
Қанша олар болмақ есепте, 
Тоқылған салса себетке? 

Ой сергітеді,шашағандары

басылады

Ой толғаныс

1. Жүкаяқ қанша бөліктен тұрады?
Жауабы: Алдыңғы және жақтау ағаш, төрт аяғы, екі жақтау ағашты біріктіріп тұратын 4 - 5 шабақ ағаш және тіреуіштер.
2. Сандықтың неше түрі бар?
Жауабы: Абажа, әбдіре, қобдиша
3. Жүкаяқ қанша түрлерге бөлінеді?
Жауабы: Жасалу тәсіліне қарай жүкаяқ қайқы бас және үсті тегіс болып екі түрге бөлінеді.
4. Жүкаяқты қандай мақсатта қолданады?
Жауабы: Қайқы бас жүкаяққа төсек - орын жинайды. Үсті тегіс жүкаяқты сандық қоюға пайдаланады.
5. Шеберлер жүкаяқ бетін қалай әшекейлейді?
Жауабы: Жүкаяқтың алдыңғы бетін майлы бояумен сырлап, оюмен өрнектелген сүйекпен әшекейлейді.
6. Адалбақан дегеніміз не?
Жауабы: Киімдерді, жеңіл бұйымдарды іліп қоятын жабдық. Ол киіз үйде құру кезінде шаңырақты көтеріп тұру қызметін де атқарады.

Үйге тапсырма

Асадал жасау

Күнделіктеріне жазып беремін

Бағалау

Оқыту үшін бағалау және оқуды бағалау


Бағалау парақшасын толтырады.

Кері байланыс

Picture 1

Смайликтерді өзі қалаған нұсқаға жабыстырады



Пәннің аты

Уақыты:

Кабинет:

Мұғалім

Сабақтың атауы

Аяққап жасау

Мақсаты

Сабақтың білімдік мақсаты: Киізден аяққап жасау жолдарымен таныстыру, үлгі жасау әдістерін меңгерту. Өмірде қажеттілігін түсіндіру, мағұлымат беру.

Дамытушылық мақсаты: Оқушының шеберлігін, ой – қиялын дамыту.

Тәрбиелік мақсаты: Өнерге деген сүйіспеншілігін ояту, өз бетімен жұмыс істеуге қабілетін арттыру.

Сабақтың түрі: кіріккен сабақ.

Сабақтың әдісі: аралас, сарамандық.

Пән аралық байланыс: бейнелеу, сызу, тарих, әдеп.

Көрнекі құралдар: дайын бұйым, суреттер, аяққапты үлгілеудің нұсқау картасы.

Құрал – жабдықтар: басылған киіз, кесте жіптері, мата қиындылары, қайшы, ине, қарындаш, бор, сабын.

Күтілетін нәтиже

Психологиялық ахуал

Психологиялық дайындық

Біз балдырған баламыз,

Құстай қанат қағамыз.

Дүниені аралап,

Оқып білім аламыз.

Оқушылар шеңберде жиналып,мұғаліммен бірге бүгінгі сабаққа сәттілік тілейді.

Қызығушылықты ояту

Мұғалім: Оқушылар «аяққап» дегенде қандай ой туады, соны сөз түрінде аяққап сөзінің астына жазыңдар.

Аяққап







Киізден басылады. Төрт бұрышты бітімді.

Үшбұрышты ілгекті қақпағы бар. Шашақты, әшекейлі. Кестеленген.

Ыдыс - аяқ салынады. Беті барқыт, шұға сияқты

маталармен көмкеріледі.

Оқушылардың аяққапқа берген ой тұжырымдарын ескере отырып дайын аяққап түрлерін мультимедиядан көрсету арқылы бұйымға толық түсінік беру.


Мағынаны тану

  1. Киізден аяққапты үлгілеудің нұсқау картасымен таныстыру.

Р/с

Жұмыстың тәртібі

Сызбасы

Құрал - жабдықтар

1

Аяққаптың жалпы суретін (эскизін) салу.

Shape10

Қарындаш, фломастер, альбом, сызғыш, өшіргіш.

2

Аяққаптың бөлшектерін қағаз бетіне түсіріп лекало дайындау. Оларды киіз бетіне орналастырып қиып алу.

Shape12 Shape11

Қағаз, қарындаш, қайшы, киіз, бор.

3

Бөлшектерді біріктіру.

Shape16 Shape15 Shape14 Shape13

Тігін жіптер, ине, қайшы.


4

Бөлшектерді безендіру.

Shape20 Shape19 Shape18 Shape17

Түрлі – түсті мулине жіптер, киіз, ине, қайшы.





Сергіту сәті

Орманда кірпі келеді, 
Саңырауқұлақ тереді. 
Кездесті, міне, керегі: 
Екеуі қайың астынан. 
Біреуі терек қасынан. 
Қанша олар болмақ есепте, 
Тоқылған салса себетке? 

Ой сергітеді,шашағандары

басылады

Ой толғаныс

  1. Киіз басу тақырыбына қосымша мәліметтер беру мақсатында әдеп пәні мұғаліміне сөз беру.

  1. Күзем жүннен киіз басу кезінде қыз – келіншектер киіз басатын үйге жиналып тері тулақтың үстіндегі жүнді алқа – қотан отырып сабаумен сабаған. Жүн сабаудыңда тарсылдатып ұра беру емес өзіндік әдісі болатындығын, сабаушылар алдындағы жүнді бұрқыратып шашпай, сабаудың ұшымен жиып, жан – жағын қымтап, өзі ырғала билеп отырған. Қазақтың әйгілі “Киіз басу” биінде осы айтылған қимыл – қозғалыстар бейнеленген.

  2. Кезінде қыз – келіншектердің арасында жігіттерде араласып кеткен кезде әзілдер, айтыс өлеңдер басталып, соңы қыз бен жігіт айтысына ұласатын болған, яғни киіз басуда да мерекенің бір түрі болып есептелген.

  3. Киіздің қазақ тұрмысындағы мәні зор. Қайтыс болған адамды жерлеуге ақ киізге орап апарған.

  4. Хан сайлаған кезде ақ киізге отырғызып көтерген.

  5. Намаз оқитын жайнамазды да бетіне өрнек салып (алдыңғы жиегіне) ақ киізден жасаған. (4 – 1994 ж)



  1. Қауіпсіздік ережелерін еске түсіріп отырып нұсқау карта бойынша сарамандық жұмыс жүргізу.



  1. Венн диаграмасы бойынша жұмыс.



КShape21


Төсеніш

Төртбұрышты

Жүннен басылады

Көлемді

Бетіне ою салынады




иіз Аяққап

Shape22

Ыдыс салынады

Төртбұрышты

Киізден жасалады Шашақты

Қақпақты

Беті матамен көмкеріледі



Shape23

Қолөнер

Еңбекке тәрбиелеу

Қимыл - қозғалыс

Сұлулық






















  1. Сабақты қортындылау.



Оқушылардың нұсқау карта бойынша орындаған өз бетімен жұмыстарын тексеріп, бағалау. Кеткен кемшіліктерді түзету, жетістігін мадақтау.





Үйге тапсырма

Жұмысты аяқтау

Күнделіктеріне жазып беремін

Бағалау

Оқыту үшін бағалау және оқуды бағалау



Бағалау парақшасын толтырады.

Кері байланыс

Picture 1

Смайликтерді өзі қалаған нұсқаға жабыстырады



Пәннің аты

Уақыты:

Кабинет:

Мұғалім

Сабақтың атауы

Геометриялық пішін ою.

Мақсаты

Мақсаты: Балалардың геометриялық пішіндер туралы білімдерін қалыптастыра отырып, қарапайым математикалық ұғымдарын бекіту. Ойлау қабілеттерін дамыту. Балаларды ізеттілікке, ұжымдыққа тәрбиелеу. 
Құрал-жабдығы: флишбурт, теледидар, үнтаспа, геометриялық пішіндер. 

Күтілетін нәтиже

Психологиялық ахуал

Психологиялық дайындық

Біз балдырған баламыз,

Құстай қанат қағамыз.

Дүниені аралап,

Оқып білім аламыз.

Оқушылар шеңберде жиналып,мұғаліммен бірге бүгінгі сабаққа сәттілік тілейді.

Қызығушылықты ояту

Мағынаны тану

Балалардың көңілдерін өзіне аударады. 
-Балалар, барлығымыз ән салайықшы. 
Біз көңілді қуыршақпыз, алақай, алақай, 
Өлең айтып, би билейміз, балақай,балақай. 
Тартып алып орамалды алақай, алақай, 
Дөңгелене би билейміз балақай, балақай. 
-Бәріміз бері қарайықшы. Бүгін бізге сиқырлы хат келіпті. Сиқырлы хатты ашсақ ішінен не шығар екен? 
-Сиқырлы хаттың ішінде неше түрлі пішіндер бар екен. Қане, кім маған пішіндерді атап береді? 
- Дұрыс айтасыңдар, үшбұрыш, төртбұрыш, дөңгелек екен. 
-Балалар, барлығымыз ауада осы пішіндерді ауада жасап көрейікші. 
- Үшбұрыш, ал мынау – төртбұрыш, ал мынау –дөңгелек. 
-Ал, енді теледидарға қарайық. Теледидардан біз қандай пішіндерді көріп тұрмыз? Түстері қандай? Пішіндері қандай? 

Сергіту сәті

- Бойыңды сергек тік ұста, 
Емін-еркін тыныста. 
Деміңді ішке тез ал да, 
Сол қолыңды соз алға. 
Қол ұшына қара да, 
Үшбұрыш сыз ауада. 
Оң қол да бос тұрмасын, 
Шеңбер сызып зырласын. 
-Балалар, енді осы геометриялық пішіндерден суреттер құрастырайық. 

Ой сергітеді,шашағандары

басылады

Ой толғаныс

1 дөңгелектен, 6 үшбұрыштан. 
Күн құрастырып, өлеңді бірге айтады. 
Түсін ажыратып, ұқсас заттарды табады. 
Үй құрастырылды. Үшбұрыш, төртбұрыш. 
Балалар жұмысы.
Топтық жұмыс. 
(Үшбұрыш, төртбұрыш, дөңгелек) 

Үйге тапсырма

Жұмысты аяқтау

Күнделіктеріне жазып беремін

Бағалау

Оқыту үшін бағалау және оқуды бағалау


Бағалау парақшасын толтырады.

Кері байланыс

Picture 1

Смайликтерді өзі қалаған нұсқаға жабыстырады



Пәннің аты

Уақыты:

Кабинет:

Мұғалім

Сабақтың атауы

Геометриялық пішіннен кілемше модельдеу

Мақсаты

Мақсаты: Балалардың геометриялық пішіндер туралы білімдерін қалыптастыра отырып, қарапайым математикалық ұғымдарын бекіту. Ойлау қабілеттерін дамыту. Балаларды ізеттілікке, ұжымдыққа тәрбиелеу. 
Құрал-жабдығы: флишбурт, теледидар, үнтаспа, геометриялық пішіндер. 

Күтілетін нәтиже

Психологиялық ахуал

Психологиялық дайындық

Біз балдырған баламыз,

Құстай қанат қағамыз.

Дүниені аралап,

Оқып білім аламыз.

Оқушылар шеңберде жиналып,мұғаліммен бірге бүгінгі сабаққа сәттілік тілейді.

Қызығушылықты ояту

Мағынаны тану

Picture 19 Picture 20


Сергіту сәті

Орманда кірпі келеді, 
Саңырауқұлақ тереді. 
Кездесті, міне, керегі: 
Екеуі қайың астынан. 
Біреуі терек қасынан. 
Қанша олар болмақ есепте, 
Тоқылған салса себетке? 

Ой сергітеді,шашағандары

басылады

Ой толғаныс

Енді мына пішіндерден өздерің ою-өрнек құрастырып жіберіңдер./төртбұрыштар мен үшбұрыштар/ 

Үйге тапсырма

Мазмұндау

Күнделіктеріне жазып беремін

Бағалау

Оқыту үшін бағалау және оқуды бағалау


Бағалау парақшасын толтырады.

Кері байланыс

Picture 1

Смайликтерді өзі қалаған нұсқаға жабыстырады



Пәннің аты

Уақыты:

Кабинет:

Мұғалім

Сабақтың атауы

Ермексазбен жұмыс істеу кезінде санитарлық-гигиеналық талаптарды сақтау. Ермексазды үнемді пайдалану. Қолданылатын құралдар

Мақсаты

Сабақтың білімділік мақсаты: қазақ халқының ыдыстарын таныстыра отырып, оларды жасап үйрету, 
Дамытушылық мақсаты: шеберліктерін, іскерліктерін шыңдап дамыту; 
Тәрбиелік мақсаты: еңбексүйгіштікке, әдемілікке, тындырымды іс істеуге тәрбиелеу. 
Сабақ түрі: жаңа сабақ. 
Әдіс-тәсілдер: сарамандық жұмыс. 

Күтілетін нәтиже

Психологиялық ахуал

Психологиялық дайындық

Біз балдырған баламыз,

Құстай қанат қағамыз.

Дүниені аралап,

Оқып білім аламыз.

Оқушылар шеңберде жиналып,мұғаліммен бірге бүгінгі сабаққа сәттілік тілейді.

Қызығушылықты ояту

Мағынаны тану

Ағаш ұсталары ыдыс-аяқ жасауға айрықша ден қойған. Ыдыстарды негізінен қайыңнан жасаған. Өйткені қайың мықты ағаш. Әбден кепкен қайыңда иіс те, шайыр да болмайды. Оған құйылған астың дәмі де бұзылмайды. Бұйымдардың пішіні, оюлары нені елестеді? 
Әрине, пішін, түс, сурет үйлесімділік табиғаттан алынған. Идеялар қорындағы ыдыстарға қараңдаршы? 
Олар әр шебердің қолынан шыққандықтан алуан түрлі, әдемі бұйым адамды таңқалдырып, қуаныш сыйлайды. Сонымен әдемі ыдыс жасап көрейік. 
Гигиеналық ереже. Ермексаздан жұмыс істегенде гигиеналық ережелерді сақтау. 
1) Қол сүртетін орамал әкелу. 
2) Партаға төсеніш төсеу. 
3) Ермексазбен жұмыс істегенде қолды жылы сабынды сумен жуу керек. 
- Ал, енді балалар, сендерді ыдыс жөнінде мақал-мәтелдермен таныстырып өтейін: 
Қазан қайнап тұрса, 
Ақыл сайрап тұрады. 
Ыдысын көріп – асын іш. 
Қарны ашқан қазанға қарар. 
Қазанға не салсаң, шөмішке сол ілігер. 
Қазақ халқы ерте кезден бастап ыдысты бұтақтан, ағаштың қабығынан, саздан, қайың ағашынан жасаған. Уақыт өте келе адамдар ыдысты шыныдан, металдан,қыштан және т.б. материалдардан жасай бастады. Қазақ халқының ұлттық ыдысы - тостаған, ожау, кесе, құмған сияқты ыдыстар. 
Торсық ыдысын малдың терісінен илеп, тіккен, торсыққа қымыз, шұбат т.б. сусындар құйған. 
Оқушыларға торсықтың жасалу жолы түсіндіріліп беріледі, оқушылар ермексаздан торсықты жасап көрсетеді. Содан кейін тостағанды, ожауды жасау жолдарын түсіндіріп, соны өздері ермексаздан жасап шығады. 

Сергіту сәті

Орманда кірпі келеді, 
Саңырауқұлақ тереді. 
Кездесті, міне, керегі: 
Екеуі қайың астынан. 
Біреуі терек қасынан. 
Қанша олар болмақ есепте, 
Тоқылған салса себетке? 

Ой сергітеді,шашағандары

басылады

Ой толғаныс

Ал, енді балалар, сергіту сәтіне жұмбақтар шешіп жіберейік. 
Жұдырықтай қамырды, 
Жаулықтай ғып жаяды. (Оқтау) 
Төбесінен бу шығады, 
Аузынан су шығады. (Самаурын) 
Танауы шуылдап тұр. (Шәйнек) 
Тым үлкен беті өзге денесінен, 
Бір түсіп, бір шығады кемесінен. 
Ішіне уыс-уыс ас толтырып, 
Сүңгиді ыстыққа да денесімен (Ожау-шөміш) 
Ең үлкен қазанның бетіне не сыймайды? (Өзінің қақпағы) 
- Балалар, енді өзіміз дастархан мәзіріне керекті ыдыстарды жасап көрейік. 
- Ең алдымен дастарханға не қойылады? 
- Дұрыс айтсағдар, ең алдымен, дастарханға нан қойылады. Ал енді өз беттеріңмен дастархан мәзірін жасаңдар. Дастарханға қандай ыдыстар қажет? Шәугім, шәйнек, нан салғыш, нан тағамдарын, жеті шелпек бауырсақ, шай ішу үшін кеселер қоямыз. Ал енді тағы дастарханға не қоюға болады? Жеміс жидектерді жасайық: алма, алмұрт, жүзім. 

Үйге тапсырма

Жұмысты аяқтау

Күнделіктеріне жазып беремін

Бағалау

Оқыту үшін бағалау және оқуды бағалау


Бағалау парақшасын толтырады.

Кері байланыс

Picture 1

Смайликтерді өзі қалаған нұсқаға жабыстырады



Пәннің аты

Уақыты:

Кабинет:

Мұғалім

Сабақтың атауы

Ермексазды пайдаланып жануарлар бейнесін құрастыру (құлын жасау)

Мақсаты

1. Оқушыларды үй жануарларын мүсіндеу әдістерімен таныстыру.
Жануарлардың дене мүшелерінің қозғалыстағы қалпын бере алуға үйрету.
2. Эстетикалық қабылдауларын дамыту, халық өнер шеберлерінің еңбегін құрметтеуге тәрбиелеу.
3. Қарапайымнан күрделі заттарға дейін мүсіндеу дағдыларын қалыптастыруға әрекет ету.
Сабақтың құрал - жабдықтары: ермексаз, су, сүрткіш, тақтайша фотосуреттер, жануарлар туралы
слайдтар.
Сабақтың әдісі: түсіндіру, сұрақ - жауап, мүсіндеу, тексеру, т. б.
Сабақтың түрі: аралас.

Күтілетін нәтиже

Психологиялық ахуал

Психологиялық дайындық

Біз балдырған баламыз,

Құстай қанат қағамыз.

Дүниені аралап,

Оқып білім аламыз.

Оқушылар шеңберде жиналып,мұғаліммен бірге бүгінгі сабаққа сәттілік тілейді.

Қызығушылықты ояту

Мағынаны тану

Өткен сабақты естеріңізге түсірейік. Төрт түлік малды есімізге түсірейік?
- Жылқы, сиыр, қой, ешкі, түйе.
- Мына жұмбақты шешіп көрейік.
Кезікті бір жануар,
Үстінде екі тауы бар.
Түйе.
Кішкентай ғана бойы бар,
Айналдыра киген тоны бар.
Қой.
- Балалар қазір сіздерге төрт түлік мал туралы мынандай өлең шумақтарын оқып берейін, сіздер жақсылап тыңдай қойыңдар. Мақсатым: жануарлардың кейпін есте сақтау.
Төрт түлік малдың ең жүйрігі жылқы төлі – құлын жайында М. Әлімбаев атамыз былай
жырлаған екен.
Құлыншақ.
Бұлшық етің бұлтыңдап,
Қолды – аяққа тұрмайсың.
Құндыз түгің жылтыңдап,
Желден оза зырлайсың
Асыр салып көп ойнап,
Ақсап қалдың құлыншақ.
Жүрмейсің бе абайлап,
Болмасаңшы ұрыншақ..
Балалар түрт түлік малмен бәріміз таныспыз. Сонымен бірге үй жануарларының күзетшісі,
сақшысы итті де білеміз. Ол адамның досы, балалардың сүйкімді төрт аяқты досы иттің мүсінін
салып көрейік. Тақырып: « Менің күшігім.»
Ермексазды жұмсарту, тұтас бөлікті созу арқылы ит мүсінін жасауға кірісу.
Созу, жалпақтау, жұмырлау әдістері.
Ит туралы мүсіндеу қиын болмау үшін иттің суреті бейнеленген суретші шығармаларының
фото суретін тақтаға іліп қою.
Мүсіндеу кезінде түрлі кейпін көз алдарына елестету. Ол үшін мына өлеңді оқып беру.
Тыңдай отырып, елестету арқылы мүсіндеу.

Сергіту сәті

Орманда кірпі келеді, 
Саңырауқұлақ тереді. 
Кездесті, міне, керегі: 
Екеуі қайың астынан. 
Біреуі терек қасынан. 
Қанша олар болмақ есепте, 
Тоқылған салса себетке? 

Ой сергітеді,шашағандары

басылады

Ой толғаныс

Ақ күшік.
Итаяқтан ақ күшік
Жуындыны жатты ішіп.
Мысық келіп жанына:
- Бар ма?- деді, тағы да.
- Баррр, беррр - мейміннн біррр – ақ та!-
Деді күшік ұнатпай.
«Дос болыппын текке!»- деп,
Қалды мысық өкпелеп.
Естеріңде болсын! Итті дұрыс мүсіндеу үшін, оның дене құрлысын, бас аяқ, т. б. Бөліктерінің орналасуын, қозғалған кезде өзгеруін білу маңызды.
Практикалық жұмыс.
IY. Сабақты қорытындылау.
1. Ит адамға қандай қызмет көрсетеді?
2. Иттің қандай түрлерін білесіздер?
3. Олар қалай аталады, дене бітімдері қандай?
4. Мүсіндеу кезінде бірінші қай мүшесі жасалады?

Үйге тапсырма

Жұмысты аяқтау

Күнделіктеріне жазып беремін

Бағалау

Оқыту үшін бағалау және оқуды бағалау


Бағалау парақшасын толтырады.

Кері байланыс

Picture 1

Смайликтерді өзі қалаған нұсқаға жабыстырады



2-сағат

Пәннің аты

Уақыты:

Кабинет:

Мұғалім

Сабақтың атауы

Ермексаздан ыдыс-аяқ сомдау (кесе, қасық, тегене, құмыра)

Мақсаты

Сабақтың білімділік мақсаты: ыдыстарды таныстыра отырып, оларды сомдап үйрету,
Дамытушылық мақсаты: шеберліктерін, іскерліктерін шыңдап дамыту;
Тәрбиелік мақсаты: еңбексүйгіштікке, әдемілікке, тындырымды іс істеуге тәрбиелеу.
Сабақ түрі: жаңа сабақ.

Күтілетін нәтиже

Психологиялық ахуал

Психологиялық дайындық

Біз балдырған баламыз,

Құстай қанат қағамыз.

Дүниені аралап,

Оқып білім аламыз.

Оқушылар шеңберде жиналып,мұғаліммен бірге бүгінгі сабаққа сәттілік тілейді.

Қызығушылықты ояту

Мағынаны тану

- Үйге қандай тапсырма берілді?
- Ермексаздан құлынды мүсіндеу.
Балалар біз құлынды тұтас ермексаздан жасап, оның құйрығымен жалын жеке жапсырдық. Балалар сендерге жеке жапсырған ба, әлде тұтас жасаған ба, қайсысы ұнады?
Бір - екі бала қалай жасағаны туралы айтады.
Туған баласын түліктің төліне теңеу қазаққа тән қасиет. Ата - ана баласын құлыным, құлыншағым деп құлпырта мекіреніп, оның томпаң қағып, зыр жүгірген жүрісін құлындай құлдыраңдады деп бейнелеген.
- Құлын ненің төлі?
- Жылқының төлі.
- Жылқының бізге қандай пайдасы бар?
Еті - жесең тамақ, қазы - қарта, жал - жая тәрізді ұлттық тағамдарымыз әзірленеді. Қымызы ішсең шипалы сусын. Ол өкпе ауруына ем. Жылқыны жасына қарай: 1 жаста - құлын, 2 жаста - тай, 3 жаста - құнан, 4 жаста - дөнен, 5 жаста - бесті деп атайды екенбіз.
Балалар енді, мына сөз жұмбаққа назар аударып шешіп көрелік.
1. Биеден алынатын сусын қалай аталады?
2. Жылқының жасына қарай аталуының бірі.
3. Ата - ананың баласын еркелетуі.
4. Қымыз ашытатын ең үлкен ыдыс.
Балалар ортада қандай сөз шықты?
- Ыдыс
- Дұрыс айтасыңдар.
- Ендеше бүгінгі жаңа сабағымыз ыдыс жайында болмақ.

Сергіту сәті

Орманда кірпі келеді, 
Саңырауқұлақ тереді. 
Кездесті, міне, керегі: 
Екеуі қайың астынан. 
Біреуі терек қасынан. 
Қанша олар болмақ есепте, 
Тоқылған салса себетке? 

Ой сергітеді,шашағандары

басылады

Ой толғаныс

Ата - бабалар мен шеберлер асқа пайдаланатын ыдысты тек таза заттардан, яғни емен, қайың, арша, алтын, күміс сияқты металдардан ғана жасаған. Ағаш ұсталары ыдыс - аяқ жасауға айрықша ден қойған. Ыдыстарды негізінен қайыңнан жасаған. Өйткені қайың мықты ағаш. Әбден кепкен қайыңда иіс те, шайыр да болмайды. Оған құйылған астың дәмі де бұзылмайды. Бұйымдардың пішіні, оюлары нені елестеді?
Олар әр шебердің қолынан шыққандықтан алуан түрлі, әдемі бұйым адамды таң қалдырып, қуаныш сыйлайды..
Көне ыдыстар олар: тостағандар, табақтар, астаулар, ожаулар, қасықтар болатын, сонымен қатар жез құмғандар, терілерден жасалған торсықтар.
Көшпенділік өмір салтына байланысты қазақтардың ыдыс аяқтары алғашқыда тек теріден және ағаштан жасалған, себебі азық салуға және ас дайындауға сынбайтын ыдыс қажет болды. Жылқының, өгіздің мойын терісінен жасалатын, қымыз құюға арналған торсықтар жасалған. Торсық тек қымызды құю үшін ғана емес, оны бабында ұстауға да ыңғайлы. Ұзақ сапар кезінде шайқалып, қымыз қашанда бабында сақталады.
Саба – қымыз ашытатын ең үлкен ыдыс. Ол тұтас теріден (екіден бес теріге дейін) тігіледі.. Мес - емдік қасиеті бар, алысқа апарылатын ақты ешкінің тұтас терісінен жасалған.
Жылқы және ірі қара терісінен шелек, басқа да ыдыстар жасалған. Ата - әжелеріміздің ауылында осы көне ыдыстардың сирек түрі ғана сақталып, қолданылуда. Балалар мына менің қолымда сондай ағаштан жасалған табақ тұр, ұстап көрулеріңе болады.
Уақыт өте келе адамдар ыдысты шыныдан, металдан, қыштан, қағаздан, пластмассадан және т. б. материалдардан жасай бастады. Оған дәлел мына суреттегі ыдыстар.
- Балалар ыдыс - аяқтардың өмірде қандай пайдасы бар?
- Табаққа ет салып жейміз.
- Кесеге шәй, сүт құйып ішеміз
- Стакандарға түрлі сусындар құйып ішіміз
- Тостақ пен тәрелкелерге тамақтар салып жейміз
- Қасық, шанышқыларды да тамақ жеу үшін пайдаланады екенбіз.
Балалар бүгін біз ермексаздан ыдыс - аяқ сомдап үйренеміз. Ол үшін қауіпсіздік ережелерін сақтауымыз керек.
Балалар алдымен мына «Ермексазбен жұмыс» бейнебаянына назар аударыңдар.
Оқушыларға ыдыстың жасалу жолы түсіндіріліп беріледі.
Балалар шаршаған боларсыңдар, барлығымыз бірге сергіту сәтін жасап жіберейік.
Жұмысымызды әрі қарай жалғастырамыз.
Балалар мен сендерге ыдыс – аяқтар туралы жұмбақ жасырғым келіп тұр, қане мұқият тыңдаймыз.
Жұмбақтар

1. Отқа қойсаң елпілдеп,
Быж - быж етіп тұншығар.
Тақиясы селкілдеп,
Танауынан бу шығар (Шәйнек)

2. Жұдырықтай қамырды,
Жаулықтай ғып жаяды. (Оқтау)

3. Иінінде құлағы
Ішінде бұлағы
Көмейіне от салсаң
Ызыңдап тұрады.
(Самаурын)
4. Сабы бар
Басы шатыр
Табысын өлшеп әкеп,
Құдыққа тасып жатыр
(Қасық)
5. Ауызы төбесінде,
Тұтқасы денесінде
(Құман)
- Балалар сендер ыдыс - аяқ туралы жұмбақтар білесіңдер ме?
- Олай болса бір - біріңе жұмбақ жасырып көріңдер, кім қалай шешеді екен?
- Балалар ыдыс - аяқтар туралы мақал - мәтел білесіңдер ме?

- Ал, енді балалар, «Ұйқасын тап» ойын ойналық. Ойын шарты берілген мақал - мәтелдердің ұйқасын табу.
Қазан қайнап.....( тұрса,)
Ақыл сайрап тұрады.
Ыдысын..... (көріп) – асын іш.
Қарны...... (ашқан) қазанға қарар.
Қазанға не..... (салсаң,) шөмішке сол ілігер.

Үйге тапсырма

Жұмысты аяқтау

Күнделіктеріне жазып беремін

Бағалау

Оқыту үшін бағалау және оқуды бағалау


Бағалау парақшасын толтырады.

Кері байланыс

Picture 1

Смайликтерді өзі қалаған нұсқаға жабыстырады



Пәннің аты

Уақыты:

Кабинет:

Мұғалім

Сабақтың атауы

Қорытындыларға арналған сабақтар: Барыстың мүсіні

Мақсаты

Мүсін өнерінің түрлерімен таныстыру. Мүсіншілердің көркем шығармаларын талдау. Мүсін сомдау материалдарының технологиялық тәсілдерімен таныстыру. Әр түрлі материалды ұқыпты пайдалана білуге үйрену арқылы эстетикалық тәрбие беру. Саз балшықтан немесе ермек саздан созу, ию тәсілдерін терең меңгеру.
Сабаққа қажетті құрал-жабдықтар: Суретшілер альбомы, слайд, интерактивті тақта, қосымша әдебиеттер, репродукциялар т.б.

Күтілетін нәтиже

Психологиялық ахуал

Психологиялық дайындық

Біз балдырған баламыз,

Құстай қанат қағамыз.

Дүниені аралап,

Оқып білім аламыз.

Оқушылар шеңберде жиналып,мұғаліммен бірге бүгінгі сабаққа сәттілік тілейді.

Қызығушылықты ояту

Picture 21

Мағынаны тану

үсіндеу - көркемөнердің бір түрі. Мүсін өнері — латынша кесу, шабу, жону деген мағынаны білдіреді. Мүсіндеудің сызба мен кескіндемеден айырмашылығы - барлық көлемін , пішінін анық көрсетеді. Мүсіндеудің негізгі объектісі - адам. Мүсін өнері ежелден келе жатқан көне өнердің бір түрі болып табылады. Ол тас дәуірінен бастап қалыптасқан, өңделе келіп классикалық өнерге айналған.
Мүсіндеудің түрлері: Монументті мүсіндеу және рельеф.

Монументті мүсіндеуде оның барлық жағынан қарауға болады. Рельефті мүсіндеуде жазықтық бетінде орындалады.
Қазақ мүсін өнерінің қалыптастырушысы Хакімжан Наурызбаев (1925-2009ж.ж) Парасат кавалер орденінің иегері. 300 ден астам жұмысы бар. Солардың ішінде ен танымал жұмыстары: «Абай Құнанбаев» (1960) ескерткіші, «Ш .Уәлиханов» (1969) Қазақстан Ұлттық Ғылым Академиясының алдында орналасқан биіктігі 8 м, «Ж.Жабаев» ескерткіштері тұлғалық мүсінге жатады.

Астана қаласындағы Есіл өзені арқылы өтетін көпірлерде орналасқан Төлеген Досмағанбетовтық «Барыс» мүсіндері, бұлар да сәндік монументальды мүсінге жатады. Мүсін тек бір ғана фигурадан емес екі немесе одан да көп фигурадан тұруы мүмкін. Солардың бірі, біздің қаламызда Достоевский мұражайының іргесін де орналасқан қоладан жасалған «Ш. Уәлиханов пен Ф.Достоевский» мүсіндері
.
Бұл мүсіндердің авторы Мәскеулік мүсінші Д.Г.Эльбакидзе. Д.Г. Эльбакидзенің Семей қаласындағы тағы бір жұмысы 1972 жылы жасалған Абай көшесінде орналасқан «Абай» ескерткіші.
Келесі рельефті мүсін түріне тоқтала кетейік. Рельефті мүсін жоғарыда айтылып кеткендей белгілі бір жазықтық бетінде орындалады, ғимараттар қабырғаларында , тыйының бетінде.
Мүсін сомдауға көптеген заттар негізгі материал бола алады. Мысалы ағаш, түрлі тастар , саз балшықтар, металл, пластилин т.б. Осылардың ішінде мүсіндеуге үйрену үшін оқушыларға ең ыңғайлысы - саз балшық пен пластилин.

Олардың жақсы бір қасиеті ырыққа көнгіш, тез иленеді, жасаған мүсін формасын қалай өзгертем десең де ыңғайлы. Мүсін жасағанда қолданылатын басты қолданылатын құралдар: тақтайша, каркас, қалақша т.б. Мүсін орындағанда арнайы киім немесе алжапқыш кию керек. Өйткені олардың мектеп формасы былғанбауы тиіс.Мүсін кезінде айналмалы станокты пайдалану орынды. Бұл станокпен жұмыс істеу өте қолайлы.

Жан-жақты бұрып көруге болады. Мүмкіндігінше бір түсті пластилинді қолданған немесе саз балшықты қолданған дұрыс. Бұл біртұтас көруге ықпал етеді. Әр түрлі ала-құла болып кеткен пластилин көзді алдайды. Сомдалған мүсін пішінін жоғалтып алады. Жұмысты аяқтағаннан кейін жұмыс орнын жинап , қалған пластилин немесе саз балшық қалдықтарын жинап қорапқа салу керек. Қолды жылы сумен сабындап жуу қажет.


Сергіту сәті

Орманда кірпі келеді, 
Саңырауқұлақ тереді. 
Кездесті, міне, керегі: 
Екеуі қайың астынан. 
Біреуі терек қасынан. 
Қанша олар болмақ есепте, 
Тоқылған салса себетке? 

Ой сергітеді,шашағандары

басылады

Ой толғаныс

Мүсін өнерінің түрлері қандай?
Астана қаласындағы “Барыс” ескерткішінің авторы кім?
Мүсін сомдаудағы негізгі материал?
Мүсінмен айналысқанда қандай құралдар қолданылады?

Үйге тапсырма

Жұмысты аяқтау

Күнделіктеріне жазып беремін

Бағалау

Оқыту үшін бағалау және оқуды бағалау


Бағалау парақшасын толтырады.

Кері байланыс

Picture 1

Смайликтерді өзі қалаған нұсқаға жабыстырады



Пәннің аты

Уақыты:

Кабинет:

Мұғалім

Сабақтың атауы

Өзіндік жұмыс

Мақсаты

Сабақтың мақсаты; міндеті; Оқушыларға қағаздан гүл шоғын дайындау әдісін үйрету.
Эстетикалық ойлау, көзбен көру қабілетін, қол шеберліктерін және жұмыс орынды дұрыс ұйымдастыруды дамыту.
Сабақтың түрі: Жаңа сабақ.
Сабақтың көрнекілігі: Интерактивті тақта, дайын гүл шоғы.
Сабақты қажетті құрал жабдықтар: гипс, қатырма қағаз, қайшы, жіп, сым, бояу, қылқалам.

Күтілетін нәтиже

Психологиялық ахуал

Психологиялық дайындық

Біз балдырған баламыз,

Құстай қанат қағамыз.

Дүниені аралап,

Оқып білім аламыз.

Оқушылар шеңберде жиналып,мұғаліммен бірге бүгінгі сабаққа сәттілік тілейді.

Қызығушылықты ояту

Ендеше, бүгін біз қағаздан «Көктікен» гүлін жасаймыз. Оқулығымыздың 35-ші бетін ашамыз. Балалар, гүлдер ежелден сәндік қызмет атқарған. Гүлдерді әр түрлі әдіспен жасайды. Ал, мереке, туған күн кештеріне гүл сыйлау қалыптасқан дәстүріміз. Гүл жасағанда бізге шыдамдылықпен шеберлік керек.

1. Қауіпсіздік техникасын сақтай біл.
2. Қайшыны қасыңдағы оқушығаа сілтеме.
3. Қайшыны ашық тастама.
4. Сабақ соңында жұмыс орнын жинау.

Мағынаны тану

- Жұмыс орны дайын ба?
- «Көктікен» гүлі бес бөліктен тұрады.
1.- Гүл күлтесі.
2 - гүл ұрығы.(аталығы)
3 - сабағы.
4 - жапырағы.
5 - гүл.
Көктікен гүлін дайындаудың реті:
1. Көк қағаздан бірдей етіп үш дөңгелек қиып аламыз.
2. Дөңгелектерді суреттегідей етіп әрлейміз.
3. Өсімдіктің аталығын жіңішке сым темірден жасаймыз.
4. Аталық табиғи түрге ұқсас болу үшін оны сұйық гипс ерітіндісіне саламыз.
5. Содан кейін барлық үш дөңгелекті гүл сабағының төменгі ұшы жағынан кигіземіз.
6. Сабақты жұқа жасыл түсті қағазбен ораймыз.
7. Жапырақ сабаққа жіңішке сыммен бекітіледі.
Міне, дайын болған «Көктікен» гүлінің үлгісі. Көрсетілген рет бойынша мұғаліммен бірге қайталап жасау. Жасап болған соң мұғалім берген қағазға қасындағы көршісіне 1-2 сөзден тілек жазу.

Сергіту сәті

Орманда кірпі келеді, 
Саңырауқұлақ тереді. 
Кездесті, міне, керегі: 
Екеуі қайың астынан. 
Біреуі терек қасынан. 
Қанша олар болмақ есепте, 
Тоқылған салса себетке? 

Ой сергітеді,шашағандары

басылады

Ой толғаныс

1-топ

«Раушан» гүлін жасау

2-топ

«Лала» гүлдерін жасау

Үйге тапсырма

Көрмеге дайындық.

Күнделіктеріне жазып беремін

Бағалау

Оқыту үшін бағалау және оқуды бағалау


Бағалау парақшасын толтырады.

Кері байланыс

Picture 1

Смайликтерді өзі қалаған нұсқаға жабыстырады



Жүктеу
bolisu
Бөлісу
ЖИ арқылы жасау
Файл форматы:
docx
10.11.2018
1899
Жүктеу
ЖИ арқылы жасау
Бұл материалды қолданушы жариялаған. Ustaz Tilegi ақпаратты жеткізуші ғана болып табылады. Жарияланған материалдың мазмұны мен авторлық құқық толықтай автордың жауапкершілігінде. Егер материал авторлық құқықты бұзады немесе сайттан алынуы тиіс деп есептесеңіз,
шағым қалдыра аласыз
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Материал жариялап, аттестацияға 100% жарамды сертификатты тегін алыңыз!
Ustaz tilegi журналы министірліктің тізіміне енген. Qr коды мен тіркеу номері беріледі. Материал жариялаған соң сертификат тегін бірден беріледі.
Оқу-ағарту министірлігінің ресми жауабы
Сайтқа 5 материал жариялап, тегін АЛҒЫС ХАТ алыңыз!
Қазақстан Республикасының білім беру жүйесін дамытуға қосқан жеке үлесі үшін және де Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық материалыңызбен бөлісіп, белсенді болғаныңыз үшін алғыс білдіреміз!
Сайтқа 25 материал жариялап, тегін ҚҰРМЕТ ГРОМАТАСЫН алыңыз!
Тәуелсіз Қазақстанның білім беру жүйесін дамытуға және білім беру сапасын арттыру мақсатында Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық жұмысын жариялағаны үшін марапатталасыз!
Министірлікпен келісілген курс саны 11