Еңбекқор құмырсқа.Танымдық оқиға.

Тобы : Ортаңғы

Жасы: 4 жаста

Баланың аты – жөні: Торта Айдар.

Еңбекқор құмырысқа

Далада серуен барысында Айдардың ойын алаңында құмырсқаларды қызықтап отырғанын байқадым. Мен қасына келген кезде Айдар менен апай, құмырсқалар неге бір орнында тоқтамай ары-бері жүре береді,- деп сұрады.Мен құмырсқалардың өте еңбекқор,тынымсыз жәндік екенін, олардың күштері көп, өздерінен елу есе үлкен заттарды еш қиналмай тісімен тасымалдайтынын айтып түсіндірдім. Айдардың танымдық қабілетін дамыту үшін ашық сұрақтар қоя отырып қажеттілігін анқтауды жөн көрдім. -Қалай ойлайсың, мына құмырсқалардың ішінде балалары бар ма?-деген сұрағыма Айдар құмырсқалардың ішіндегі кішкентайларын көрсетіп, балалары мыналар деп,-жауап берді. Ал олар не себепті көп деп ойлайсың? деген сұрағыма білмеймін деп жауап берді. Екінші күннің жарысында мен Айдарға балалармен бірге құмырсқалалардың не себепті көп болып топтасып жүретіндіктерін түсіндірдім. (видеоматериал көрсету арқылы). Олар мыңдаған құмырсқалар бірігіп, арнайы илеу жасап, тіршілік ететді әрбір илеуде аталық, аналық жауынгер, жұмысшы құмырсқалар болады және де олардың иіс, дәм сезуі, есте сақтауы өте жақсы жетілгендігі жөнінде айтып түсіндірдім. Түстері сұр, сары, қара болады. Олар бір—біріне көмектеседі. Балалар құмырсқалар туралы өздерінің білгендерін айтып жатты. -Апай, құмырсқалар нені жейді?-деп қызыға сұрады Айдар. -Құмырсқалар әр түрлі ағаш жапырақтарымен, өлген жәндіктермен, егіннен қалған қалдықтармен және азықтардың қиқымдарымен қоректенеді. -Апай, құмырсқалар ұзақ өмір сүре ма? - Құмырсқалар он немесе жиырма жылға дейін ғана өмір сүре алады. Құмырсқаның дене мүшесімен танысу мақсатында құмырсқаның денесінің құрылысын, аяқтарын, мұртшаларын көріп зерттедік. -Апай, құмырсқаның мүйіздері бар екен деді. -Жоқ ол мүйізі емес, мұртшалары деп түсіндірдім.Құмырсқаның дене мүшелерімен таныстырдым. Бунақденелілердің денесі үш бунақтан тұрады: бас, кеуде және құрсақ.Алты аяғы мен мұрты болады. Басы үлкен, көкірегі жіңішке, онда үш жұп аяқтары жақсы жетілгендігін көріп, байқадық.

Үйде болатын құмырсқаның ұсақ түрі.Оны шымалдар деп атайды. -Мына жаралы құмырсқаны қайда алып бара жатыр? Олар бір-бірене қамқормен қарайды, емдейді, бір-бірін жалғыз тастамайды. -Апай, құмырсқаның адамдарға пайдасы бар ма,-деп сұрады. -Құмырсқалардың пайдасы көп. Құмырсқадан дәрілер де жасайды. Құмырсқаның илеуініңде ayыpғaн aдaмдapғa үлкeн пaйдacы бap екен. Құмыpсқaның илeyінeн aлып шүбeрeккe opaп ісінгeн жepгe таңып қойса ісік қайтады. Келесі күні құмырсқа туралы тақпақ, мақал-мәтелдер жаттатқызып айтқыздым. Мардан Байділданаовтың «Құмырысқа» ертегісін оқып бердім.

Ата-анамен жұмыс: Айдармен бірігіп құмырсқаның еңбекқор жәндік екенін бірге зерттеу.

Нені білдіреді: Айдардың болашақта зерттеуші сыни ойлай алатынын бала болып қалыптасып келе жатқанын түсіндім.

Мүмкіндіктері: Құмырсқаның еңбекқорлығын, құмырсқаның тіршілігімен таныс болып, немен қоректенетінін, адамдарға тигізер пайдасын білді.