Эпостық жырлар

Ашық сабақ жоспары ​Тексерілді
Күні: 6.02.17 Пəн: Қазақстан тарихы Сынып: 10 «Ə»
Тақырыбы Эпостық жырлар
Сілтеме Жоспар
Мақсаты 1. Түркі мəдениетінің, содан бергі қолданып келе жатқан қазақ
мəдениетінің құнды қымбат асыл дүниелерінің бірі - эпостық
жырлар екендігін түсініру;
2. Өзіміздің басқада халықтардың ұлтық мəденеттерін
құрметтеу сезімін қалыптастыру
3. Ойлау дағысын жетілдіру жəне есте сақтау қабілеттерін
дамыту үшін тиімді жағдайлар жасау, салыстыра алу
қабілеттерін дамыту
Күтілетін нəтиже 1.Өзара тапсырмаларды орындау арқылы эпостық жырлардың
тарихи дерек көзі екендігін біледі;
2. Берілген тапсырмалар арқылы,өз ойларын ашық айтып
үйренеді
Түйінді идея Эпостық жырлар туралы білімнің маңыздылығын
ашу,білімдерін нақтылау
Оқушының
іс-əрекеттері
Берілген тапсырмалар бойынша бірігіп жұмыстар жасайды;
Топта бірлесіп оқиды.
Сабақтың түрі Аралас сабақ
Əдісі Түсіндірмелі, топпен жұмыс, сұрақ-жауап, миға шабуыл, сыни
тұрғыдан ойлау, кім жылдам, кім жүйрік, кім алғыр
Көрнекілігі ●Қазақстанныңсаясикартасыментірексызба,кесте,Қазақ
батырларыныңсуреттері,Флипчарт,маркерлер,слайд
материал
Пəн аралық
байланыс
Қазақ əдебиеті, 8-9 сынып Қазақстан тарихы

Сабақтың барысы
І Ұйымдастыру +​ ​оқушыларды түгендеу
Топқа бөлу (кескін суреттер арқылы ) жəне топ капитанын сайлау. ​(2-3 мин)
І топ «Батырлар жыры»
ІІ топ «Əлеуметтік-тұрмыс эпосы»
ІІІ топ «Тарихи жырлар»
ІІ Үй тапсырмасын сұрау.​ (12 мин)
Əр топтан бір оқушы өткен материалға тоқталып өтеді. Қосымша білімдерін тексеру үшін
карточкалар қолданамын.
Үй тапсырмасын қорытындылау​ Терминдерді салыстырыңдар: миф, аңыз, эпос, дастан,
жыр
◼Миф – Көне аңыз əңгіме
◼Аңыз – халықтың қиялынан туған таңғажайып оқиға
◼Эпос – ортақ ұлттық құндылық пен ортақ тақырыпқа біріктірілген əңгіме, поэма,
батырлық жыр жиынтығы.

◼Дастан – Орта жəне Таяу Шығыс халықарының жазба жəне ауыз əдебиетіндегі
көлемді батырлық немесе махаббат поэмасы
◼Жыр – көне түркі тілінде иыр. Поэзиялық шығармалардың жалпы атауы.
І топ
◼Қазақта бөріні не деп құрметтеген? Тəңірі серісі
◼Ақсақ Темір Қожа Ахмет Иасауи кесенесімен бірге кімге кесене тұрғызған аңыз
бойынша? Зеңгібабаға
◼Ғұндарға, түріктерге тотем болған жануарлар мен аңдар? Бұқа, көк бөрі, марал
ІІ топ
◼Герадот келтірген сақ аңызы бойынша неге табынған? Тəңірінің табан ізіне
◼Тотем термин сөзінің мəні? Халықардың өз тегіміз, туысымыз деп жан жануарды
қастерлеуі
◼Шопаната жатқан жер? Маңғыстау
ІІІ топ
◼Ғұндардың Қытай елімен арадағы соғысты бейнелейтін аңызы қалай аталады?
Мөде тəңірқұты
◼Түйенің алыбы Ойсылқараның туған өлкесі?Жетісу, Қазығұрт, Қаратау
◼ХІХ ғасырда қазақ халқында бар салт саналар қандай? Шығып келе жатан күнге
мінажат ету, жаңа туған айға сəлем беру, құрбандыққа ала жылқы шалу, өлікке
жоқтау айту
ІІІ​ ​Сабақ тақырыбы мен мақсатын хабарлау ​(2 минут). ​(дəптерге жазғызу)
ІV​ ​Жаңа тақырыпқа кіріспе. ​(5 минут)
V​ ​Топпен жұмыс.​ ​ ​Тапсырма «Əрбір топқа арнайы сұрақ»
Жауап оқулық жəне қосымша материалдар көмегімен дайын болған соң постеге
жазылады.
1-топ.Алпамыс батыр жыры
2- топ: Қозы – Көрпеш Баян сұлу
3- топ: Шортанбай Қанайұлы
​(12 минут)
VІ Сергіту сəті ​Елім–ай əні (2 мин)
VІІ​ ​Бекіту сұрақтары. ​Топаралық жарыс ​. Даталады сөйлету сол жылы қандай оқиға
болғадығын жазады, сол жерді картада көрсету, үлгерімі төмен оқушыға қосымша
үлестірмелі материал (6 минут)
➢1802 ж Сырым Датұлы қайтыс болды
➢1783-1897 ж С. Датұлы көтерілісі
➢1843-1856 ж Ж. Нұрмұқанбет бастаған көтеріліс
➢1837-1847 ж Кенесары көтерілісі
➢1838 ж Исатай қаза болды
➢1916 ж Ұлт азаттық көтеріліс
➢1841-1847 ж Кенесары хан басқарды
➢1836-1838 ж Исатай мен Махамбет көтерілісі
➢1723 ж Ақтабан шұбырыды Жоңғар шапқыншылығы

VІІІ​ ​Қорытындылау.​ Əрбір топтың 1 мүшесі сабаққа өз қорытындысын айтады (2
минут)
ІХ Үйге тапсырма беру​. ​§ 40 оқу, мазмұндау
Бағалау ​(1-2 минут)