Ерігіштік , Ерітінділер

Мұғалім:

Тақырыбы:

Ерітінді және ерігіштік

Сабақ кезеңдері

Сынып:8

Өткізілу уақыты:

Сабақтың мақсаты:

Зертханалық жұмыс жасау арқылы заттардың барлығы суда жақсы ерімейтіндігін түсінеді

Зертханалық жұмыс жасау арқылы еріндінді сөзіне анықтама бере алады және тұрмыстағы заттардың құрымын талдау арқылы ерітінділердің қолданысының маңызын түсінеді

Зертханалық жұмыс жасау арқылы ерітінді құрамын анықтай алады

Оқу мақсаты:

8.3.4.1 заттарды суда ерігіштігіне қарай жіктеу;

8.3.4.2 ерітінділердің табиғаттағы және тұрмыстағы ролін түсіндіре алады

Тілдік мақсат:

Заттардың суда ерігішітігіне қарай ауызша және жазбаша сипаттай алады және ерітінділердің мысалын келтіре алады

Күтілетін нәтиже:

Оқушылар металдардың алынуын модельдей алады

Бағалау критериясы:

1. Еритін заттарды үш топқа дұрыс жіктеген

2.Қанттың судағы еріткішін дұрыс салыстырған

3.Ерітінді дайындай алады

4.Ерітінді ұғымына анықтама береді

5. Еру үрдісіне анықтама береді

6. Ерігіштікке әсер ететін факторларды атап алады

7.Тұрмыста қолданылатын ертінділердің құрамын анықтай алады

Құндылықтарды дамыту:

• өмір бойы білім алу

• ынтымақтастық

Пән аралық байланыс:

Физика

АКТ қолдану дағдылары:

Ұсынылған презентация мен видео роликтен керекті мәліметтерді таңдап алу дағдысын қалыптастыру.

Сабақтың барысы

Жоспарланған сабақ кезеңдері

Сабақта жоспарланған әрекеттер

Ресурстар

Сабақтың басталуы

2 мин

5 мин

15 мин

10 мин

5 мин

Оқушылармен амандасу. Олардың сабаққа қатысын тексеру.

Сынып оқушылар топқа бөлу үшін келесі заттарды таңдап алуларын сұрау.

Оқушыларға суреттерге қарай отырып өздері топқа бөлінулері сұралады.

Оқушылар топқа бөлінгенен кейін топқа қалай бөлінгендігін сұрау.

Осы суреттерді не біріктіреді?

Тақтаға кілт сөздерді жазу арқылы оқушыларды сабақтың тақырыбын ашуға бағыттау.

Оқу мақсатын таныстыру үшін оқушылардан бүгін біз осы тақырып бойынша не білуіміз керек?

Оқушылардың ойларын тыңдау арқылы оқу мақсаттарымен таныстыру.

Зертханалық жұмыс №5 «Заттардың ерігіштігін зерттеу»

Мақсат:

Болжам:

Оқушылар топ ішінде берілген практикалық жұмыстарды бөліп алады.

Жұмыс барысы:

А тәжірибесі.

1. Үш сынауыққа өлшегіш цилиндірмен 3 см³ су өлшеп құйыңыз

2. Бірінші сынауыққа бірдей мөлшерде 1 шпатель натрий сульфаты, 1 шпатель екінші сынауыққа кальций карбонаты және үшінші сынауыққа 1 шпатель магний карбонатын салыңыз.

3. Абайлап араластырыңыз

4. Қажет болған жағдайда, құрамындағыны қыздыруға болады.

5. Заттарды 3 топқа жіктеп, нәтижелер кестесін ресімдеу: ерігіш, аз еритін, ерімейтін.

В тәжірибесі.

1. Екі сынауыққа бір шпатель қант салу.

2. Бірінші сынауыққа шамалы су құйып, оны жақсылап шайқау қажет.

3. Екінші сынауыққа су құйып, аздап спирт шам жалынының астында қыздыру.

4. Болған үдерістерді атау.

С тәжірибесі.

1. 15см³ суды өлшегіш цилиндірде өлшеп алыңыз

2. Таразыға заттық шыныны қойып, 0.00 келтіріп алыңыз

3. 3 г тұзды таразыда өлшеңіз

4. Бос химиялық стаканның массасын өлшеп алыңыз

5. Өлшенген 15см³ суды химиялық стаканға құйыңыз

6. Су құйылған стаканға өлшенген 3 г ас тұзын салыңыз

7. Ерігенше араластырыңыз

8. Стакандағы қоспаның массасын таразыда өлшеңіз

Бақылау сұрақтары:

Судың рөлі қандай болды?

Ерітіндінің массассында қандай өзгерістер болды? Себебін түсіндіріңіз

Еріткіш дегеніміз не? Күнделікті тұрмыстан қандай еріткіштерді білесін

Заттардың барлығы бірдей ери алады ма?

Заттың ерігіштігін қалай арттыруға болады?

Дескриптор:

1. Еритін заттарды үш топқа дұрыс жіктеген

2.Қанттың судағы еріткішін дұрыс салыстырған

3.Ерітінді дайындай алады

4.Ерітінді ұғымына анықтама береді

5. Еру үрдісіне анықтама береді

6. Ерігіштікке әсер ететін факторларды атап алады

Оқушылар ұсынылған дескрипторға сәйкес өз-өздерін бағалайды.

Оқушылар сабақтың бастапқы кезеңінде таңдап алған (аммиак ерітіндісі, йод ерітіндісі,сутек асқын тотығы, сірке қышқылы, шай, кока кола, иіс су, су сабын, лак кетіргіш ерітінді) ерітінділердің құрамын жіктейді, яғни еріткіш пен еріген затты анықтайды. Сонымен қатар аталған ерітіндінің маңызы туралы «Сингвинг» әдісі бойынша сөз құрайды.

Оқушылардың жұмысы мөрлер арқылы дәптерлеріне бағаланады.

Оқушылардың білімдерін бекіту үшін «Бинго» ойыны ойнатылады.

Қима қағаздар

Презентация

Жұмыс парағы

8.3.4.1 заттарды суда ерігіштігіне қарай жіктеу;

https://www.twig-bilim.kz/kz/film/solutions

8.3.4.2 ерітінділердің табиғаттағы және тұрмыстағы ролін түсіндіре алады

Қосымша 1

3 мин

Рефлексия

Ерітінді сөзіне ассоциация жазу

Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі: 8.3C Ерітінділер мен ерігіштік

Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып:

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақ тақырыбы

Ерігіштікті есептеу

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

- Ерігіштікке температураның әсерін білу және түсіну;

- Буландыру техникасын қолдана отырып, заттың 100 г судағы ерігіштігін есептеу, алынған нәтижелерді анықтамалық мәндермен салыстыру

Сабақ мақсаттары

• Қаныққан, қанықпаған ерітінді ұғымдарын біледі;

• Ерігіштікке температураның әсерін біліп, түсінеді;

• Кейбір тұздардың суда ерігіштік графигімен жұмыс жасай алады.

Жетістік критерийлері

• ерітіндіде еріткіш пен еріген заттың рөлін анықтай алса;

• - ерігіштік ұғымын түсінсе;

• - ерігіштікке температураның әсерін білсе;

• - қаныққан және қанықпаған ерітінділердің айырмашылығын білсе;

• - күнделікті өмірде кездесіп жүрген түрлі ерітінділерді мысалға келтіре алса..

Тілдік мақсаттар

Оқушылар орындай алады:

- тақырып бойынша дұрыс лексиканы пайдалану және аса қаныққан ерітіндіде кристалдың өсу процесін ауызша сипаттай білу

Пәнге қатысты лексика және терминология:

сулы, сусыз, еритін, ерімейтін, қаныққан, аса қаныққан

еріген зат, еріткіш, ерітінді, кристалл

кептіріп буландыру, ерігіштік, кристалдану, геометриялық

кристалды енгізу, салу, өсіру

Диалогқа/жазылымға қажетті тіркестер:

Алдымен біз концентрленген ерітінді жасаймыз.

Содан кейін біз өсірмекші кристалымызды ерітіндіге саламыз.

Осы сәтте кристалл өскенге дейін

x (сағат, күннен) кейін кристалл n есе үлкен болады.

Құндылықтарды дарыту

Ашықтық, өмір бойы оқу,жауаптылық

Пәнаралық байланыс

Физика пәнімен байланыс

Бастапқы білім

Бұл тарау 5-сыныпта «Жаратылыстану» пәні бойынша алынған білімі мен түсінігіне негізделген. Оқушылар барлық заттардың бірдей дәрежеде ерімейтіндігін түсінулері және заттардың ерігіштігі еріткішке де байланысты болатындығын түсінулері керек. Оқушылар қаныққан ерітінді мен ерітіндінің кристалдануы туралы түсінікке ие болулары керек.

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Ресурстар

Ұйымдастыру

2 минут

Сәлемдесу. Жағымды атмосфера қалыптастыру.

Білімді жаңғырту

5 минут

10 минут

10 минут

10 минут

10 минут

20 минут

Өтілген тақырыптарды еске түсіріп, қайталау.

Кейбір тұздардың суда ерігіштік графигімен жұмыс.

1. 70 градус температурада ерігіштігі ең жоғары тұзды көрсетіңіз.

2. Натрий сульфаты бөлме температурасында (22 градус) аса қаныққан ерітіндісін дайындауда, 100 грамм суға қанша грамм тұзды еріту қажет?

3. Калий нитратының қаныққан ерітіндісін дайындау үшін, 80 грамм тұзды 100 грамм суда ерітсек температурасы қаншаға тең?

4. Барий нитратының қаныққан ерітіндісінде 100 грамм суда, 40 градустан 90 градус аралығындағы тұздың массасы қанша грамм?

Топтық жұмыс: Оқушылар қоржыннан асық алу арқылы топқа бөлінеді. Тапсырмаларды орындау уақыты: 6 минут.

Тапсырма: Айгүл әртүрлі температурада екі тұздың суда ерігіштігін анықтады. Осы тұздардың ерігіштігін табыңыз (Оқушыларға кейбір тұздардың суда ерігіштік графигі беріледі).

Осы тұздардың атын атаңыз

№1 тұз бұл: ______________________________________________

№2 тұз бұл: ______________________________________________

№3 тұз бұл: ______________________________________________

№4 тұз бұл: ______________________________________________

Қалыптастырушы бағалау жұмысы алынады.

Өтілген тақырыпқа қайталу жүргізу.

«Ерітінділер мен ерігіштік» тақырыбында СО жұмысын алу.

Таратпа қағаздар

Таратпа қағаздар

Таратпа қағаздар

Қосымша №1

Рефлексия

Үйге тапсырма

3 минут

Оқушылардан «Басбармақ» әдісі арқылы кері байланыс алынады.

1. Төмендегі кестеде берілген температурада 100 г судағы алюминий калий ашудас тұзының (KAl(SO₄)₂ 12H₂O) ерігіштігі туралы мәлімет берілген.

а) Осы кесте бойынша «ерігіштік-температура» координаталарына алюминий калий ашудас тұзының ерігіштік қисығын сызыныз.

в) 30⁰С температурада осы тұздың 5 грамын 50 мл суға еріткен ерітінді қаныққан немесе қанықпаған болуының себебін түсіндіріңіз.

....................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

с) Осы ерітіндіні 10⁰С температураға дейін салқындатқанда тұнбаға түсетін тұздың массасын анықтаңыз.

........................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

Қосымша ақпарат

Дифференциация – көбірек қолдау көрсету үшін сіз не істейсіз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай күрделі тапсырма бересіз?

Бағалау – Оқушылардың білімін қалай тексересіз?

Пәнаралық байланыс

Қауіпсіздік ережелері

АКТ
Құндылықтар

Бұл сабақта дифференциация жиі қолданылып тұрады. Үлгерімі төмен оқушылар көмек парақтарын алады, ал аса қабілетті оқушыларға мұғаліммен метакогнитивті сұрақ-жауап пайдалануы арқылы өз түсінігін кеңейту ұсынылады.

Бұл сабақта бағалау үшін көп мүмкіндіктер бар. Бағалау мұнда көбінесе формальды емес: оқытушы оқушыларға мұқият сұрақтар қойып, үлгерімі жоғары оқушыларға жоғары деңгейлі сұрақтарды қою арқылы, жеке оқушылардың қабілетін байқауға болады.  Бағалауға және дифференциация қолдануға қолайлы сәттер курсивпен ерекшеленген.

Рефлексия

Сабақ мақсаты/зерттеу мақсаты дұрыс қойылды ма? Бүгін оқушылар нені үйренді? Оқу атмосферасы қандай болды? Мен жоспарлаған дифференциация жақсы жұмыс істеді ме? Уақытты тиімді пайдалана алдым ба? Менің жоспарым бойынша қандай өзгерістер болды және неге?

Төменде берілген бос орынды өз сабағыңызға рефлексия жүргізу үшін пайдаланыңыз. Сабағыңызға қатысты деген сол жақта келтірілген сұрақтарға жауап беріңіз.

Қысқаша бағалау

Қандай екі зат барынша жақсы болды (сабақ беру мен игеруді қарастыру)?

1:

2:

Қандай екі зат сабақты жақсартты (сабақ беру мен игеруді қарастыру)?

1:

2:

Менің келесі сабағым өтетін сынып пен жеке тұлғаларға қатысты осы сабақта мен не игердім?

Критерии

Дескрипторлар

Қорытынды

Жетті

Талпынады

График бойынша кейбір тұздардың суда ерігіштігін анықтау.

График бойынша ерігіштікті дұрыс анықтай алады.