Ертегі әлемі тақырыбындағы қысқа мерзімді жоспар

Тақырып бойынша 31 материал табылды

Ертегі әлемі тақырыбындағы қысқа мерзімді жоспар

Материал туралы қысқаша түсінік
Сабақ барысында жұмбақтар, мақал-мәтелдер, жаңылтпаштар, ертегілер сияқты ауыз әдебиетінің үлгілерін қолдану оқушылардың тілдік дағдыларын дамытып, сөздік қорын молайтуға, ойлау қабілеті мен сөйлеу мәдениетін жетілдіруге мүмкіндік береді.
Материалдың қысқаша нұсқасы





Абай облысы білім басқармасының

Ақсуат ауданы білім бөлімінің

«М.Әуезов атындағы Көкжыра орта мектебі»КММ














«Тіл қазынасы» курс бағдарламасы

4-сынып



















Құрастырушы:

Сарсенбина Мереке Тураровна,

бастауыш сынып мұғалімі, педагог-сарапшы

2026 жыл



Мазмұны

І

Кіріспе

1.1

Түсінік хат


3-5 бет

ІІ

Негізгі бөлім


2.1

4-сыныптарған арналған күнтізбелік-тақырыптық жоспар


6-бет

2.2

Қысқа мерзімді жоспарлар 3-4 сынып


7-66бет

ІІІ

Қорытынды бөлім


3.1

Қорытынды


67-бет

ІV

Пайдаланылған әдебиеттер


68-бет





























Түсінік хат


Бағдарламаның өзектілігі: Қазіргі таңда ұлттық тілдің сақталуы мен дамуы, ұрпақтан-ұрпаққа беріліп отырған қазақ мәдениеті мен дәстүрлері маңызды мәселе болып табылады. Осы орайда, бастауыш білім беру жүйесінде қазақ тілін терең меңгерту мен оның байлығын таныту мақсатында "Тіл қазынасы" атты бағдарлама енгізілуде. Бұл бағдарлама арқылы оқушыларға жұмбақтар, мақал-мәтелдер мен жаңылтпаштар арқылы қазақ тілінің әсемдігі мен байлығын таныту, сөйлеу тілін дамыту, ой-өрісін кеңейту көзделеді.

Бағдарламаның өзектілігі, ең алдымен, қазіргі білім беру жүйесіндегі тілдік дағдылардың маңыздылығына байланысты. Қазақстандағы көптілділік жағдайында қазақ тілінің мәртебесін көтеру және оны баланың сана-сезіміне ықпал ететін әдістер арқылы дамыту өте маңызды. Осыған орай, қазақ тілін сабақта қолдану арқылы оқушылардың тілге деген қызығушылығын арттыру, ұлттық құндылықтарды жеткізу қажеттілігі туындайды.

Жұмыстың ғылыми-әдістемелік деңгейі: "Тіл қазынасы" бағдарламасының ғылыми-әдістемелік деңгейі жоғары болып табылады. Бағдарлама барысында әр түрлі тілдік ойындар мен жаттығулар, сондай-ақ мақал-мәтелдер мен жұмбақтар, ертегілерді қолдану арқылы оқушылардың тілдік дағдылары дамиды. Жұмбақтар мен жаңылтпаштар,ертегілер баланың зейінін, тапқырлығын дамытатын қызықты және тиімді әдіс болып табылады.

Бұл бағдарламада қолданылатын әдістемелер, әсіресе, Қазақстанның білім беру жүйесіндегі жаңашылдықтарды ескере отырып жасалған. Бағдарлама оқу-тәрбие үдерісінде оқушылардың функционалдық сауаттылығын арттыруға және олардың шығармашылық қабілеттерін дамытуға бағытталған.

Бағдарламаның жаңашылдығы: Бағдарламаның жаңашылдығы, ең алдымен, қазақ тілін терең меңгеруге бағытталған шығармашылық және интерактивті әдістердің қолданылуында. "Тіл қазынасы" бағдарламасы оқушылардың жеке қабілеттері мен қызығушылықтарын ескере отырып жасалған түрлі жаттығулар мен тапсырмалар арқылы тілдің байлығын ашуға мүмкіндік береді.

Бұл бағдарламада жұмбақтар, ертегілер мен мақал-мәтелдер, жаңылтпаштардың қазақ тілінің сырын ұғынуда ерекше орын алатыны атап өтілген. Оқушылар қазақ тіліндегі алуан сөздер мен сөз тіркестерінің мағыналарын ашып, қолданыстарын зерттей отырып, тіл мәдениетін тереңірек түсінеді.

Педагогикалық орындылығы: Бағдарламаның педагогикалық орындылығы жоғары деңгейде. Қазақ тілі сабақтарында қолданылатын әртүрлі әдіс-тәсілдер оқушыларды ынталандырып, олардың тілдік дағдыларын жетілдіруге септігін тигізеді. Оқушылар жұмбақтар мен мақал-мәтелдерді шешу, жаңылтпаштарды дұрыс айту, ертегі құрастыру арқылы ойлау қабілеттерін дамытады.

Бұл бағдарлама оқу-тәрбие үдерісінде қолданылатын тиімді әдіс-тәсілдер мен материалдар жиынтығымен ерекшеленеді. Оның педагогикалық мақсаты – оқушыларды ұлттық тіл мен әдебиеттің мәнін түсінуге үйрету және оларды қазақ мәдениетінің бір бөлігі ретінде қалыптастыру.

Теориялық маңыздылығы: Бағдарламаның теориялық маңыздылығы қазақ тілін оқытуда жаңа әдіс-тәсілдердің қолданылуына негізделеді. Тілді оқытудың қазіргі заманғы теориялары мен педагогикалық принциптеріне сүйеніп, қазақ тілінің құпиясын меңгеруде оңтайлы әдіс-тәсілдер ұсынылады. Әсіресе, ойын элементтерінің қолданысы мен тілдің байлығының ұрпақтан-ұрпаққа берілуі теориялық тұрғыда өте маңызды. Осы тұрғыдан алғанда, бағдарлама оқушыларға қазақ тілін тереңірек түсінуге мүмкіндік береді.


Мақсаттары мен міндеттері


Мақсаттары:

  1. Оқушыларға қазақ тілінің байлығын таныту, оның мәдени және әдеби қазынасын ұғындыру.

  2. Жұмбақтар, мақал-мәтелдер мен жаңылтпаштар,ертегілер арқылы оқушылардың тілдік дағдыларын дамыту.

  3. Оқушылардың ой-өрісін кеңейту, олардың шығармашылық қабілеттерін арттыру.

  4. Қазақ тілін үйренуде қазақ халқының мәдениетіне, дәстүрлері мен тарихына деген қызығушылығын ояту.

  5. Оқушылардың сөйлеу қабілетін жақсарту, сөздік қорын молайту және дұрыс сөйлеу дағдыларын қалыптастыру.


Міндеттері:

  1. Қазақ тіліндегі жұмбақтарды шешу арқылы логикалық ойлауды дамыту.

  2. Мақал-мәтелдер мен жаңылтпаштарды пайдаланып, тілдің байлығы мен сөздік қорын тереңдету.

  3. Оқушылардың шығармашылық қабілеттерін арттыру үшін әртүрлі тілдік ойындар мен жаттығуларды қолдану.

  4. Тіл үйрену барысында ұлттық мәдениет пен дәстүрлер туралы білімді енгізу.

  5. Оқушылардың ауызша және жазбаша сөйлеу дағдыларын нығайту.

  6. Тілдік жаттығулар мен тапсырмаларды орындау арқылы оқушылардың тілдік сенімділігін арттыру.



Күтілетін нәтижелер және оларды тексеру тәсілдері


Күтілетін нәтижелер:

  1. Оқушылар қазақ тілінде жұмбақтарды шешіп, оларды дұрыс түсініп, мағыналарын айта алатын болады.

  2. Оқушылар мақал-мәтелдер мен жаңылтпаштарды дұрыс айтып, олардың мағыналарын түсініп, қолдана алатын болады.

  3. Оқушылардың сөйлеу қабілеті дамып, өз ойларын нақты әрі дұрыс жеткізе алатын болады.

  4. Оқушылардың сөздік қоры кеңейіп, тілдік дағдылары жақсарады.

  5. Оқушылар қазақ тілінің мәдениеті мен әдебиетін тереңірек түсініп, оны күнделікті өмірде қолдана алатын болады.

  6. Оқушылар шығармашылық тұрғыдан дамып, қазақ тілінде ойын еркін жеткізе алатын болады.

Тексеру тәсілдері:

  1. Жұмбақтарды шешу – Оқушыларға жұмбақтар беріліп, оларды дұрыс шешу мен мағынасын түсіну арқылы тексеру.

  2. Мақал-мәтелдер мен жаңылтпаштарды қолдану – Оқушыларға мақал-мәтелдер мен жаңылтпаштар жазуға және айтуға тапсырма беріледі, олардың мағынасын түсініп қолданғанын тексеру.

  3. Жазбаша жұмыстар – Оқушыларға мақал-мәтелдер, жұмбақтар туралы қысқаша эссе немесе шығарма жазу тапсырмасы беріледі.

  4. Тілдік жаттығулар мен ойындар – Оқушылардың тілдік жаттығуларды орындауы мен тілдік ойындарда белсенділігін бақылау.

  5. Шығармашылық жұмыстар – Оқушыларға тақырып бойынша шығармашылық жұмыс беру (мысалы, ертегі құрастыру, жаңа мақал-мәтелдер ойластыру) арқылы олардың шығармашылық қабілеттерін тексеру.

  6. Сұрақ-жауап әдісі – Оқушылардың түсінігін тексеру мақсатында сұрақ-жауап әдісін қолдану арқылы олардың мақал-мәтелдер мен жұмбақтардың мағынасын қаншалықты түсінгенін анықтау.

  7. Тіл дамыту тестілері – Оқушылардың тілдік деңгейін анықтау үшін арнайы тестілер өткізу.




















Күнтізбелік-тақырыптық жоспары

Тақырыбы

Сағат саны

Күні

Ескерту

1

Жұмбақтар әлеміне саяхат

1 сағат



2-3

Туған жер туралы мақал -мәтелдер

2 сағат



4

Жаңылтпаштарды дұрыс айта білейік

1 сағат



5

Қазақ ертегілері

1 сағат



6-7

Ертегі

2 сағат



8-9

Мақал-мәтелдер өмір сырын үйретеді

2 сағат



10

Шығармашылық жұмыс

1 сағат



11-12

Мақал-мәтелдерді орынды қолдану

2 сағат



13-14

Жұмбақтар сыр шертеді

2 сағат



15-16

Отбасы туралы мақал-мәтелдер

2 сағат



17

Тест

1 сағат



18-19

Ата -ана туралы мақал-мәтелдер

2 сағат



20

Мақал-мәтелдер мен ақындардың шығармашылығы

1 сағат



21

Шығармашылық жұмыс

1 сағат



22-23

Білім туралы мақалдар

2 сағат



24

«Жүзден жүйрік, мыңнан тұлпар» ойыны

1 сағат



25-26

Мақал-мәтелдер және ұлттық тәрбие

2 сағат



27-28

Жатып атар жаңылтпаштар

2 сағат



29-30

Жұмбақтарды шешу әдістері

2 сағат



31-32

Достық туралы мақал -мәтелдер

2 сағат



33

Интеллектуалды ойын

1 сағат



34

Эссе

1 сағат





Педагогтің аты-жөні

Сарсенбина Мереке Тураровна

Күні:


Сынып: 4

Қатысушылар саны: 17

Қатыспағандар саны: 0

Сабақтың тақырыбы

1 сабақ Жұмбақтар әлеміне саяхат

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

Оқушыларға қазақ халқының жұмбақтар арқылы ойлау қабілетін дамыту

Сөздік қорды арттыру, тілдік дағдыларды жетілдіру.

Мақалдардың мағынасын ашу негізінде логикалық ойлау қабілеттерін қалыптастыру.

Құндылықтарды дарыту

Әділдік пен жауапкершілік

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/уақыт

Жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар


Сабақтың басы

Ұйымдастыру кезеңі


Психологиялық ахуал

«Төрт мезгіл ағашын» безендіру


Дәптермен жұмыс: Оқушылар

сабақ тақырыбын жазады



Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарымен таныстыру, жаңа тақырыпқа шолу



Жұмбақтар жинағы

Үлестірме карточкалар (жұмбақтар жазылған)

Интерактивті тақта немесе тақта

Заттар мен табиғатқа қатысты суреттер

«Жұмбақ қоржыны» немесе «Сиқырлы сандық»

Бағалау және рефлексия парақтары



Сабақтың ортасы

Тақырыпты түсінуге бағытталған бағытталған оқыту ортасын құрады



Қызықты тапсырмалар:

«Күннің нұры» тәсілі

Тапсырма: Берілген жұмбақтарды шешіп, шешімін күннің нұры тармақтарына орналастырады.

Рефлексиялық ойын тапсырмасы:

«Қағаздағы сұрақтар»

Оқушылар қағаз қиындысына жұмбақ жауаптарына байланысты өзі білгісі келген немесе өзі жауап бергісі келген сжауаптарды жазып, қалташаға салады. Араластырылған сұрақтар еркін түрде қатысушыларға таратылып беріледі. Әркім өзіне түскен сұрақтарға жауап береді

"Жұмбақ менен, жауап сенен" ойыны:
Бұл ойынның мақсаты – оқушыларға сабақтың барысын қорытындылап, өз ойларындағы жұмбақты айтуға мүмкіндік беру. Оқушылар өздерінің білетін жұмбақтарын ортаға салып айтып береді.

Сабақтың соңы

Кері байланыс


Өзін-өзі бағалау


«Ауа райы картасы» әдісі арқылы бүгінгі сабақтан алған әсерлерін көрсетеді



Педагогтің аты-жөні

Сарсенбина Мереке Тураровна

Күні:


Сынып: 4

Қатысушылар саны: 17

Қатыспағандар саны: 0

Сабақтың тақырыбы

2 -3сабақ Туған жер туралы мақал -мәтелдер



Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары



  1. Оқушыларға қазақ халқының туған жер туралы мақал –мәтелдерін білу,мағынасын түсіну

  2. Сөздік қорды арттыру, тілдік дағдыларды жетілдіру.

  3. Мақалдардың мағынасын ашу негізінде логикалық ойлау қабілеттерін қалыптастыру.

Құндылықтарды дарыту

Қарым-қатынас, жауапкершілік

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/уақыт

Жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар


Сабақтың басы

Ынтымақтастық атмосферасын және өздеріне сенімділік қалыптастыру ширату жаттығулары арқылы жүреді.


«Нейро жаттығу»

Тақтада көрсетілген суреттер бойынша

амандасады.

ІІ. «Мен қандаймын?» ойыны.

Ойынның шарты: Сыныптағы әр оқушы өзінің аты қандай әріптен басталса, оған сол әріптен басталатын сын есім сөзін қосып айтады. Мысалы: Самат - мейірімді, Айша - ақылды, Сара - зейінді т.б


Дәптермен жұмыс: Оқушылар

сабақ тақырыбын жазады

Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарымен таныстыру, жаңа тақырыпқа шолу


  • Туған жер туралы мақал-мәтелдер жинағы

  • Үлестірме карточкалар (мақалдардың басы мен соңы)

  • Интерактивті тақта немесе тақта

  • Туған жерге байланысты суреттер

  • Маркерлер, бағалау және рефлексия парақтары













Сабақтың ортасы

Тақырыпты түсінуге бағытталған бағытталған оқыту ортасын құрады

«Ауызша мадақтау» әдісі:

Жарайсың!



Қызықты тапсырмалар:

Туған жер –алтын бесігім (жұптық жұмыс)

Басқа жердің отынан туған жердің түтіні артық



Бақыр қазан қайнаса бәріміздің бағымыз,
Туған жердің әр тасы біздің алтын тағымыз



Әркімнің өз жері — Мысыр шаһары.

Елінен безген ер болмас,
Көлінен безген қаз болмас.

Оқушыларға бес мақал ұсынылады. Оқушылар мақалдарды түсініп оқып, олардың мағынасын түсіндіреді.Мағынасына сәйкес сөзді жазады.

Тапсырма: Ғарыш әлеміндегі әр планетаға мақалдың мағынасына сәйкес келетін сөзді орналастырады

«Аспан әлемінде» ойыны



Мақалдар:

Басқа жердің отынан туған жердің түтіні артық

Бақыр қазан қайнаса бәріміздің бағымыз,
Туған жердің әр тасы біздің алтын тағымыз



Атамекен — анаң екен,
Қысылғанда панаң екен.

Акқу көлін аңсайды,
Адам туған жерін аңсайды.

Елінен безген ер болмас,
Көлінен безген қаз болмас.

Туған елің болмаса,
Тумай-ақ қойсын күн мен ай

«Сиқырлы кітапхана» ойын тәсілі (топтық жұмыс)


Оқушылар «Сиқырлы кітапхана» ойын тәсілі арқылы ашылған мақал-мәтелдердің жалғасын тауып айтады.

Рефлексиялық ойын тапсырмасы:

"Кезбе тілші" ойыны:
Бұл ойынның мақсаты – оқушыларға сабақтың барысын қорытындылап, өз ойларын жинақтап айтуға мүмкіндік беру. Оқушылар өздерінің білетін жұмбақтары мен мақал –мәтелдерін ортаға салып айтып береді.

Тапсырма:

Әр оқушы өзіне ұнаған жұмбақ немесе мақал-мәтелді таңдап, оны сыныпқа түсіндіреді.


Сабақтың соңы

Кері байланыс

Өзін-өзі бағалау


«Қадам жаса» әдісі арқылы бүгінгі сабақтан алған әсерлерін көрсетеді







Педагогтің аты-жөні

Сарсенбина Мереке Тураровна

Күні:


Сынып: 4

Қатысушылар саны: 17


Қатыспағандар саны: 0

Сабақтың тақырыбы

4 сабақ Жаңылтпаштарды дұрыс айта білейік

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

Оқушыларға жаңылтпаштарды дұрыс әрі жылдам оқу арқылы тілдері жаттығады

Сөздік қорды арттыру, есте сақтау қабілеттері дамиды.

Әр түрлі сөздерді шапшаң айтуға жаттығады.

Құндылықтарды дарыту

Әділдік пен жауапкершілік

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/уақыт

Жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар


Сабақтың басы

Ұйымдастыру кезеңі

І. Психологиялық дайындық

Күлімдеп күн бүгін, (қолын көтеріп, суретті нұсқайды)

Қарады маған да. (қолын кеудесіне қояды) Күлімдеп күн бүгін, (қолын көтеріп, суретті нұсқайды)

Қарайды саған да. (қасындағы оқушыны нұсқайды)

Сәлем деймін достарға, Сәлем барша ұстазға! Тату болып халықтар, Аман болсын балалар!


Оқушылар төрт мезгілдің тамаша белгілеріне қарай өз ойларын айтып,ағаштарды безендіреді


Дәптермен жұмыс: Оқушылар

сабақ тақырыбын жазады



Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарымен таныстыру, жаңа тақырыпқа шолу

Жаңылтпаштар жинағы

Үлестірме карточкалар (жаңылтпаш мәтіндері)

Интерактивті тақта немесе тақта

Дыбыстық жазбалар (дұрыс айту үлгілері)

Бағалау және рефлексия парақтары



Сабақтың ортасы

Тақырыпты түсінуге бағытталған бағытталған оқыту ортасын құрады



Қызықты тапсырмалар:

ІІ. «Допты қағып ал» әдісі арқылы жаңылтпашты дұрыс әрі жылдам оқуға жаттығу

Арқада алты арқар бар,
Қырқада қырық арқар бар.
Қырық арқарда ақ арқар бар.
Алты арқарда марқа арқар бар.



Заңгер меңгергенді,
Дәрігер меңгере ала ма?
Дәрігер меңгергенді,
Заңгер меңгере ала ма?

Уәли атты ағасы
Украинадан келемін деп,
Уәлихан жүр, қарашы,
Уақытын күтіп елеңдеп.

Тапсырма:

Шығармашылық үзіліс

Бос торкөзге тиісті әріптерді қойып, жасырынған сөзді тап. Сол сөз неше әріптен тұрғанын айт.

Рефлексиялық ойын тапсырмасы:

Тапсырма: «Ойлан, тап» ойыны.

Балықшылар қатар отыр,

Қармақтарын салып отыр.

Балықшыт Әшімхан

Ұстады үш сазан.

Балықшы Сақтаған

Ұстады төрт табан.

Балықшы Құсайын

Ұстады қос жайын

Өзеннен қанша балықты Ағалар аулап алыпты?

Ағалар өзеннен 9 балықты аулап алыпты.


Сабақтың соңы

Кері байланыс

Өзін-өзі бағалау


«Білім теңізіне кеме жіберіңіз » әдісі арқылы бүгінгі сабақтан алған әсерлерін көрсетеді




Педагогтің аты-жөні

Сарсенбина Мереке Тураровна

Күні:


Сынып: 4

Қатысушылар саны: 17


Қатыспағандар саны: 0

Сабақтың тақырыбы

5 сабақ Ертегі әлемі

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

Ертегі түрлерін ажыратады

Кейіпкерлердің ісіне талдау жасайды

Өз қиялынан ертегі құрастыра біледі


Құндылықтарды дарыту

Әділдік пен жауапкершілік

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/уақыт

Жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар


Сабақтың басы

Ұйымдастыру кезеңі

Топқа бөлу

Ертегі түрлері арқылы топқа бөлу

1-топ: Қиял-ғажайып

2-топ: Салт -дәстүр

3-топ: Шыншыл

4-топ Тұрмыс-салт


Психологиялық ахуал

«Ертегі кейіпкерлерін суреттер арқылы тап» ойыны


Дәптермен жұмыс: Оқушылар

сабақ тақырыбын жазады

Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарымен таныстыру, жаңа тақырыпқа шолу



Қазақ халық ертегілері жинағы

Үлестірме карточкалар (ертегі кейіпкерлері, тапсырмалар)

Интерактивті тақта немесе тақта

Ертегі кейіпкерлерінің суреттері

Маркерлер, бағалау және рефлексия парағы



Сабақтың ортасы

Тақырыпты түсінуге бағытталған бағытталған оқыту ортасын құрады



Қызықты тапсырмалар:

1-тапсырма

1.Тыңдалым. «Ақбас торғай» (ертегі) Аудиожазбадан тыңдау.

.Мәтін неліктен ертегіге жатады?

-Ертегіге жататын себебі торғайдың адамша сөйлесуі, шынайы өмірде болмайтын құбылыс

Ертегіні басқаша тағы қалай атауға болатынына мән беріңдер.

Құстардың тіршілігі. Құстардың қуанышы. Су – тіршілік көзі. Жалқаулық.

5. Мәтіндегі суреттерді пайдаланып, ертегіні әңгімеле.

6. Ертегі бойынша берілген суреттерге тақырып қойып, әңгімеле

Топтық жұмыс:

1- топ: Суреттердің көмегімен ертегіге жоспар құр.

2- топ : Мәтінге сәйкес мақал-мәтелді тап.

А) Жарлы болсаң да, арлы бол.

Ә) Еңбек түбі – зейнет.

Б) Оқу – инемен құдық қазғандай.

В) Өтірік өрге баспайды.

3-топ: Өз қиялдары бойынша қысқа ертегі құрастырып жазу

4-топ: Берілген ертегі бойынша шағын көрініс көрсет

«Ойлан-жұптас-бөліс» тәсілі

Ертегі деген не?

Қандай ертегі түрлерін білесіңдер?

Рефлексиялық ойын тапсырмасы:

«Сиқырлы сандық» ойыны

Оқушылар сандықтан ертегі әлемі тақырыбы бойынша сұрақтарға жауап береді.

Сабақтың соңы

Кері байланыс


Өзін-өзі бағалау


«Білім қоржыны» әдісі арқылы бүгінгі сабақтан алған әсерлерін көрсетеді





Педагогтің аты-жөні

Сарсенбина Мереке Тураровна

Күні:


Сынып: 4

Қатысушылар саны: 17


Қатыспағандар саны: 0

Сабақтың тақырыбы

6-7сабақ Қазақ ертегілері

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

Қазақ халық ертегілерінің мазмұнын түсініп, негізгі идеясын анықтау

Оқушылардың ойлау және сөйлеу дағдыларын дамыту

Сөздік қорын молайтып, көркем тілмен сөйлеуге дағдыландыру


Құндылықтарды дарыту

Әділдік пен жауапкершілік

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/уақыт

Жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар


Сабақтың басы

Ұйымдастыру кезеңі

Топқа бөлу

Ертегі кейіпкерлері арқылы топқа бөлу

1-топ: Қожанасыр

2-топ: Алдаркөсе

3-топ:Тазша бала

4-топ Аю


Психологиялық ахуал

«Ертегі әлеміне есік ашу» ойыны


Дәптермен жұмыс: Оқушылар

сабақ тақырыбын жазады

Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарымен таныстыру, жаңа тақырыпқа шолу



Қазақ халық ертегілері жинағы

Үлестірме карточкалар (ертегі кейіпкерлері, оқиға бөліктері)

Интерактивті тақта немесе тақта

Ертегі кейіпкерлерінің суреттері немесе плакаттар

Маркерлер, бағалау және рефлексия парақтары







Сабақтың ортасы

Тақырыпты түсінуге бағытталған бағытталған оқыту ортасын құрады



Қызықты тапсырмалар:

«Ертегі әлеміне саяхат» тәсілі

1-тапсырма:Мұғалім берілген ертегіні оқиды.

(Оқушылар жұпта отырып ертегінің негізгі кейіпкерлері мен оқиға желісін анықтайды)

2-тапсырма «Оқиға картасы» тәсілі

Топтық жұмыс:

(Ертегінің басталуы, дамуы, шиенелісі, шешімін постер арқылы қорғайды)

3- тапсырма

«Қай кейіпкер болар едің?» Өздік жұмыс

(Оқушы өзі қалаған кейіпкерді таңдап, неліктен сол кейіпкерді таңдағанын айтып ,өз көзқарасын білдіреді)

Рефлексиялық ойын тапсырмасы:

«Ертегіні жалғастыр» ойыны

Оқушылар берілген ертегіні жалғастырып , ертегі мәтінін қысқартылған нұсқасын әр түрлі тәсілдер арқылы көрсетеді.

.


Сабақтың соңы

Кері байланыс


Өзін-өзі бағалау


«Білім шыңы» әдісі арқылы бүгінгі сабақтан алған әсерлерін көрсетеді



Педагогтің аты-жөні

Сарсенбина Мереке Тураровна

Күні:


Сынып: 4

Қатысушылар саны: 17


Қатыспағандар саны: 0

Сабақтың тақырыбы

8-9сабақ Мақал –мәтелдер өмір сырын үйретеді

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

Оқушыларға мақал -мәтелдер арқылы ойлау қабілетін дамыту

Сөздік қорды арттыру, тілдік дағдыларды жетілдіру.

Мақалдардың мағынасын ашу негізінде логикалық ойлау қабілеттерін қалыптастыру.

Құндылықтарды дарыту

Әділдік пен жауапкершілік

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/уақыт

Жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар


Сабақтың басы

Ұйымдастыру кезеңі


І.Психологиялық ахуал қалыптастыру.

Қайырлы күн!

Біз көңілді баламыз,

Қайырлы күн!

Сәлемдесіп аламыз.

Мақсатымыз- білім алу,

Міндетіміз- еңбектену

Еңбектену арқылы жетістіккеке қолды жеткізу!



ІІ.Алдыңғы білімді еске түсіру (ұжымда)

«Ішкі және сыртқы шеңбер» әдісі.

Оқушыларға сұрақтар қойылады:

1. Мақал дегеніміз не? (Тәрбиелік мәні бар, ақыл-нақыл сипатында айтылатын сөздер тобы)

2. Мәтел дегеніміз не? (Ой-пікірді бейнелеп, тұспалдап, ишаралап тұратын сөздер тобы)

3. Тыйым сөздерді қалай түсінесің? (Балаларға арналып айтылатын, оларды жаман әдет, жат пиғыл, ерсі қимыл, әдепсіз істерден сақтандыратын өсиет сөздер)

4. Бата беруді білесің бе? Батаны кімдер береді?

Мақал–мәтелдер жинағы (өмірлік тақырыптағы)

Үлестірме карточкалар (мақалдардың басы мен соңы)

Интерактивті тақта немесе тақта

Суреттер (мақалдың мазмұнын көрсететін иллюстрациялар)

Маркерлер, бағалау және рефлексия парақтары



Сабақтың ортасы

Тақырыпты түсінуге бағытталған бағытталған оқыту ортасын құрады



Қызықты тапсырмалар:

Шығармашылық тапсырма. Сәйкестендір

«Кім шапшаң» ойыны

Мақалдарды мағынасына қарай сәйкестендіреді

Ормансыз бұлбұл

Қосымша

Өзге елдің сұлтаны болғанша

Отансыз адаммен тең

ТShape1 уған жерге

Өз еліңнің ұлтаны бол

Аққу

туған жерін аңсайды

Адам

көлін аңсайды

Атамекен

анаң екен

Отаны бірдің

панаң екен

Қысылғанда

жүрегі бір

Туған жер

жусаны жұпар

Туған жердің

алтын бесігім



Шығармашылық үзіліс

Ұйқасын тауып оқы.

«Ойлан, тап» ойыны. Мысалы: Мөлдір, түссіз, аққыш, дәмсіз,сұйық (су)

Ақ, ұлпа,ерігіш, мұздай,қалың, қиыршықты (қар)

Сұйық,өткінші, қарлы,ақ, сылбыр (жаңбыр)

Тапсырма:

Жаңылтпаштың қатесін түзеп жаз.

Құдық-күдіксіз құдық,

Суы суық, тұнық құдық.



Рефлексиялық ойын тапсырмасы:

«Балмұздақ таяқшасы» әдісі
Бұл ойынның мақсаты – оқушыларға сабақтың барысын қорытындылап, өз ойларын жинақтап айтуға мүмкіндік беру. Оқушылар өздерінің білетін жұмбақтары мен мақал –мәтелдерін ортаға салып айтып береді.

Сабақтың соңы

Кері байланыс

Өзін-өзі бағалау



«Блім шыңы» тәсілі арқылы бүгінгі сабақтан алған әсерлерін көрсетеді




















Педагогтің аты-жөні

Сарсенбина Мереке Тураровна

Күні:


Сынып: 4

Қатысушылар саны: 17


Қатыспағандар саны: 0

Сабақтың тақырыбы

10 сабақ Шығармашылық жұмыс

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

Оқушыларға қазақ халқының жұмбақтар арқылы ойлау қабілетін дамыту

Сөздік қорды арттыру, тілдік дағдыларды жетілдіру.

Мақалдардың мағынасын ашу негізінде логикалық ойлау қабілеттерін қалыптастыру.

Құндылықтарды дарыту

Тілге құрмет, ұлттық мәдениетті бағалау, ынтымақтастық.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/уақыт

Жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар


Сабақтың басы

Ұйымдастыру кезеңі



І.Ынтымақтастық атмосферасын және өздеріне сенімділік қалыптастыру ширату жаттығулары арқылы жүреді.

«Нейро жаттығу»

ІІ. Өткенді бекіту.

«Балмұздақ таяқшасы»әдісі арқылы үй тапсырмасын сұрау. Таяқшада есімі жазылған оқушыны атайды. Сол оқушы сұрақтарға жауап береді.

Сабақтың тақырыбы мен мақсатын таныстырады

Қолданылатын әдіс-тәсілдер:

Сұрақ-жауап, ой қозғау, топтық жұмыс, шығармашылық тапсырма, ойын әдісі




  • Оқушының шығармашылық жұмыс дәптері

  • Қалам, түрлі-түсті қарындаштар, маркерлер

  • Үлестірме парақтар (тірек сөздер, тақырыптар)

  • Интерактивті тақта немесе тақта

  • Суреттер, иллюстрациялар

  • Бағалау және рефлексия парақтары



Сабақтың ортасы

Тақырыпты түсінуге бағытталған бағытталған оқыту ортасын құрады



Қызықты тапсырмалар:

Шығармашылық жұмыс:

  • 1-топ: Жұмбақ құрастыру

  • 2-топ: Мақал-мәтелдің жалғасын табу немесе мағынасын ашу

  • 3-топ: Жаңылтпаш ойлап табу

Әр топ өз жұмысын қорғайды.

. Бекіту

Тап та айт” ойыны:
Мұғалім сипаттайды, оқушылар оның жұмбақ па, мақал ма, әлде жаңылтпаш па екенін табады.

Бір сөзбен” әдісі:
Оқушылар бүгінгі сабақтан алған әсерін бір сөзбен айтады.

Үй тапсырмасы:

Өзіңе ұнаған бір мақал-мәтелді жаттау және мағынасын жазу.

Сабақтың соңы

Кері байланыс


Өзін-өзі бағалау


«Білім қоржыны» әдісі арқылы бүгінгі сабақтан алған әсерлерін көрсетеді





Педагогтің аты-жөні

Сарсенбина Мереке Тураровна

Күні:


Сынып: 4

Қатысушылар саны: 17


Қатыспағандар саны: 0

Сабақтың тақырыбы

11-12 сабақ Мақал-мәтелдерді орынды қолдану

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

Мақал мен мәтелді таниды;

Берілген мақал-мәтелді оқып, мағынасын түсінеді

Мақал мен мәтелдің айырмашылығын ажыратады;

Берілген жағдаятқа сәйкес мақал-мәтелді орынды таңдайды.

Берілген тақырыпқа байланысты мақал-мәтелді шығармашылықпен пайдаланады;

Мақал-мәтелдің өмірмен байланысын дәлелдейді.


Құндылықтарды дарыту

Тілге құрмет, ұлттық мұраны бағалау, еңбекқорлық, адамгершілік.


Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/уақыт

Жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар


Сабақтың басы


I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Сәлемдесу

  • Психологиялық ахуал қалыптастыру

Шаттық шеңбері”
Оқушылар бір-біріне мақалдың алғашқы жолын айтады, келесі оқушы жалғастырады.

II. Өткенді еске түсіру / Ой қозғау

Сұрақтар:

  • Мақал-мәтел дегеніміз не?

  • Мақал мен мәтелдің айырмашылығы бар ма?

Мұғалім қысқаша түсіндіреді:

  • Мақал – қорытынды ойы бар, нақыл сөз

  • Мәтел – тұжырымсыз, бейнелі сөз тіркесі



  • Мақал-мәтелдер жинағы

  • Үлестірме карточкалар (мақал-мәтелдерді толықтау немесе сәйкестендіру үшін)

  • Интерактивті тақта немесе тақта

  • Суреттер немесе иллюстрациялар (мақал-мәтелдің мәнін көрсету үшін)

  • Маркерлер,

  • бағалау және рефлексия парақтары



Сабақтың ортасы

Тақырыпты түсінуге бағытталған бағытталған оқыту ортасын құрады



Қызықты тапсырмалар:

. 1. Мақал-мәтелдердің мағынасын ашу

Мысалдар:

«Еңбек етсең ерінбей, тояды қарның тіленбей»

«Оқу – білім бұлағы, білім – өмір шырағы»

Әр мақалдың өмірдегі қолданылуы талқыланады.

2. Орынды қолдану үлгілері

Мұғалім жағдаят оқиды, оқушылар сәйкес мақал-мәтелді таңдайды.

Мысалы:

Досыңа көмектесіп, қиын сәтте қолдау көрсету –
«Жақсы дос – жанға серік»


IV. Шығармашылық жұмыс (10 минут)

Топтық тапсырмалар:

1-топ: Берілген жағдаятқа сәйкес мақал табу

2-топ: Мақал-мәтелдерді сөйлем ішінде қолдану

3-топ: Мақалдың жалғасын табу және мағынасын түсіндіру

Топтар өз жұмыстарын қорғайды.


V. Бекіту

Дұрыс таңда” ойыны
Тақтада бірнеше жағдаят беріледі, оқушылар орынды мақал-мәтелді таңдайды.


Сабақтың соңы

Кері байланыс


Өзін-өзі бағалау


«Олимпиада» әдісі арқылы бүгінгі сабақтан алған әсерлерін көрсетеді













Педагогтің аты-жөні

Сарсенбина Мереке Тураровна

Күні:


Сынып: 4

Қатысушылар саны: 17


Қатыспағандар саны: 0

Сабақтың тақырыбы

13 -14 сабақ Жұмбақтар сыр шертеді

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

Оқушыларға қазақ халқының жұмбақтар арқылы ойлау қабілетін дамыту

Сөздік қорды арттыру, тілдік дағдыларды жетілдіру.

Мақалдардың мағынасын ашу негізінде логикалық ойлау қабілеттерін қалыптастыру.

Құндылықтарды дарыту

Әділдік пен жауапкершілік

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/уақыт

Жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар


Сабақтың басы

Ұйымдастыру кезеңі

І.Психологиялық ахуал қалыптастыру.

Қайырлы күн, көздерім!

Ояндыңдар ма? (қабақтарын сипайды).
Қайырлы күн, құлақтарым!

Ояндыңдар ма? (құлақтарын сипайды).
Қайырлы күн, қолдарым!

Ояндыңдар ма? (қолдарымен шапалақтайды).
Қайырлы күн, аяқтарым!

Ояндыңдар ма? (аяқпен жерді тебу).
Қайырлы күн, мұғалім!

Біз ояндық!. (Күлімсіреп, мұғалімге қолдарын созады


Дәптермен жұмыс: Оқушылар

сабақ тақырыбын жазады



Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарымен таныстыру, жаңа тақырыпқа шолу

Жұмбақтар жинағы

Үлестірме карточкалар (жұмбақ мәтіндері жазылған)

Интерактивті тақта немесе тақта

Заттар мен табиғатқа қатысты суреттер

«Жұмбақ қоржыны» немесе «Сиқырлы сандық»

Бағалау және рефлексия парақтары



Сабақтың ортасы

Тақырыпты түсінуге бағытталған бағытталған оқыту ортасын құрады



Қызықты тапсырмалар:

    1. Жұмбақтарды шешу (жұптық жұмыс)

Жердің жүзін шарлайсың
Онсыз еш жерге бармайсың
Көлікпен де, жаяу да
Саралайсың, таңдайсың.
Жол


Көп болса алыстайсың
мезетпен қашықтайсың
Асықсаң аз болады
Табасың мұны қайсысың?
Уақыт

Иісшіл - ит емес,
Ұшады -құс емес.
Шыбын



Бар жұмысы ермегі.
Талмай қанат қағады.
Еңбекті қош көрмейді,
Жат ыдысты бағады.
Шыбын

Тапсырма: Жұмбақтардың шешімін тауып, дәптерге жазып, олардың мағынасын түсіндіріңіздер.

Рефлексиялық ойын тапсырмасы:

«Қағаздағы сұрақтар»

Оқушылар қағаз қиындысына жұмбақ жауаптарына байланысты өзі білгісі келген немесе өзі жауап бергісі келген сжауаптарды жазып, қалташаға салады. Араластырылған сұрақтар еркін түрде қатысушыларға таратылып беріледі. Әркім өзіне түскен сұрақтарға жауап береді

"«Жұмбақ менен, жауап сенен» әдісі " ойыны:
Бұл ойынның мақсаты – оқушыларға сабақтың барысын қорытындылап, өз ойларындағы жұмбақты айтуға мүмкіндік беру. Оқушылар өздерінің білетін жұмбақтарын ортаға салып айтып береді.

Сабақтың соңы

Кері байланыс


Өзін-өзі бағалау


«Данышпан үкі » әдісі арқылы бүгінгі сабақтан алған әсерлерін көрсетеді









Педагогтің аты-жөні

Сарсенбина Мереке Тураровна

Күні:


Сынып: 4

Қатысушылар саны: 17


Қатыспағандар саны: 0

Сабақтың тақырыбы

15-16 сабақ Отбасы туралы мақал -мәтелдер

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

Отбасы туралы мақал-мәтелдерді оқып, мағынасын түсінеді


Мақал мен мәтелдің айырмашылығын ажыратады


Мақал-мәтелдердің мағынасын өз сөздерімен түсіндіреді


Отбасы құндылықтарымен байланыстырады


Отбасы туралы мақал-мәтелдерге өмірден мысал келтіреді


Өз ойынан мақалдың мазмұнына сай шағын әңгіме немесе сурет құрастырады

Құндылықтарды дарыту

Отбасыға құрмет, сыйластық, бірлік

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/уақыт

Жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар


Сабақтың басы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Сәлемдесу

  • Психологиялық ахуал:
    «Жылы лебіз» – оқушылар бір-біріне отбасы туралы жақсы тілек айтады



II. Қызығушылықты ояту

Сұрақтар:

  • Отбасы дегенді қалай түсінесіңдер?

  • Отбасы туралы қандай мақал-мәтелдер білесіңдер?

Мұғалім бірнеше мақал айтады:

  • «Отан – отбасынан басталады»

  • «Әке – асқар тау, ана – мөлдір бұлақ»




Отбасы туралы мақал-мәтелдер жинағы

Үлестірме карточкалар (мақалдың басы мен соңы)

Интерактивті тақта немесе тақта

Суреттер немесе иллюстрациялар (отбасылық өмірді бейнелейтін)

Маркерлер,бағалау және рефлексия парақтары



Сабақтың ортасы

Тақырыпты түсінуге бағытталған бағытталған оқыту ортасын құрады



Қызықты тапсырмалар:

. 1-тапсырма (топтық жұмыс)

Төмендегі мақал-мәтелдердің мағынасын талдау:

1-топ: «Ата – бәйтерек, бала – жапырақ»
2-топ:
«Ұяда не көрсең, ұшқанда соны ілерсің»
3-топ:
«Ағайын тату болса – ат көп»

  • мағынасын мұғалімнің көмегімен түсіндіреді

  • мысал келтіреді



2-тапсырма (жұптық жұмыс)

Мақал мен мәтелді ажырат:

  • «Әкеге қарап ұл өсер»

  • «Ана сүті бой өсіреді»

Оқушылар қайсысы мақал, қайсысы мәтел екенін айтады.

«Отбасы мүшелерін ата» ойыны
(Ата, әже, әке, ана, бауыр т.б.)

Бекіту

Шығармашылық тапсырма

(таңдау бойынша)

  • 1-нұсқа: Отбасы туралы сурет салып, мақал жазу

  • 2-нұсқа: Бір мақалға байланысты 3–4 сөйлем құрау

➡️ Саралау:

  • Кейбір оқушылар – толық әңгіме құрайды

Басқа оқушылар – қысқа сөйлеммен шектеледі


Сабақтың соңы

Кері байланыс


Өзін-өзі бағалау


«Білім шыңы» әдісі арқылы бүгінгі сабақтан алған әсерлерін көрсетеді





Педагогтің аты-жөні

Сарсенбина Мереке Тураровна

Күні:


Сынып: 4

Қатысушылар саны: 17


Қатыспағандар саны: 0

Сабақтың тақырыбы

17 сабақ Тест тапсырмалары

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

  • Мақал мен жұмбақты ажырата алады

  • Дайын жауап нұсқалары бар тест сұрақтарына жауап береді

  • Мақал-мәтелдердің мағынасын түсіндіреді

  • Жұмбақтың шешуін табады

  • Тест тапсырмаларында дұрыс жауапты таңдайды

  • Мақал-мәтелдің тәрбиелік мәнін анықтайды

  • Жұмбаққа өз бетінше жауап құрастырады

Тест сұрақтарын өздері құрастырады

Құндылықтарды дарыту

Отбасыға құрмет, сыйластық, бірлік

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/уақыт

Жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар


Сабақтың басы


I. Ұйымдастыру кезеңі

Сәлемдесу

Психологиялық ахуал
«Жылы сөз» шеңбері (әр оқушы бір мақалдың бір сөзін айтады)


II. Қызығушылықты ояту

Сұрақтар:

Мақал-мәтел дегеніміз не?

Жұмбақтың ерекшелігі қандай?

Мысал:

Еңбек етсең ерінбей,
Тояды қарның тіленбей.

Бұл не? (мақал)


Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарымен таныстыру, жаңа тақырыпқа шолу

Дайын тест тапсырмалары жинағы

Үлестірме парақтар немесе дәптер

Қаламдар, қарындаштар

Интерактивті тақта немесе тақта

Бағалау парақтары (балл қою немесе рефлексия)




Сабақтың ортасы

Тақырыпты түсінуге бағытталған бағытталған оқыту ортасын құрады



Қызықты тапсырмалар:

Мақалды тап.

а) Қыста ақ, жазда қара
ә) Еңбек түбі – береке
б) Жалт-жұлт етеді

Дұрыс жауап: ә


2. Жұмбақты тап.

а) Оқу – білім бұлағы
ә) Бірлігі жоқ ел тозады
б) Қыста ақ, жазда қара

Дұрыс жауап: б


3. «Оқу – білім бұлағы» бұл:

а) Жұмбақ
ә) Жаңылтпаш
б) Мақал

Дұрыс жауап: б


4. Жұмбақтың шешуін тап.

Түнде жанып, күндіз сөніп тұрады.
а) Ай
ә) Жұлдыз
б) Шам

Дұрыс жауап: б


5. Мақалдың жалғасын тап.

Еңбек етсең ерінбей,
а) Елге сыйлы боларсың
ә) Тояды қарның тіленбей
б) Досың көп болар

Дұрыс жауап: ә


6. Жұмбақтың жауабы қайсы?

Өзі аппақ, дәмі тәтті.
а) Тұз
ә) Қант
б) Ұн

Дұрыс жауап: ә


7. Мақалдың тәрбиелік мәнін білдіретін сөзді тап.

а) Ойын
ә) Еңбек
б) Ұйқы

Дұрыс жауап: ә


8. Мақал нешe бөліктен тұрады?

а) 1
ә) 2
б) 3

Дұрыс жауап: ә


9. Жұмбақтың негізгі ерекшелігі:

а) Өсиет айту
ә) Сұрақ түрінде келеді
б) Өлеңмен айтылады

Дұрыс жауап: ә


10. Қайсысы мақал-мәтелге жатады?

а) Балапан ұяда не көрсе…
ә) Қараңғыда жанып тұр
б) Бір затты жасырып сипаттау

Дұрыс жауап: а


Сабақтың соңы

Кері байланыс

Өзін-өзі бағалау


«Білім теңізіне кеме жіберіңіз » әдісі арқылы бүгінгі сабақтан алған әсерлерін көрсетеді






Педагогтің аты-жөні

Сарсенбина Мереке Тураровна

Күні:


Сынып: 4

Қатысушылар саны: 17


Қатыспағандар саны: 0

Сабақтың тақырыбы

18-19 сабақ Ана туралы мақал-мәтелдер

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары



  • Ана туралы мақал-мәтелдерді ажырата алады

  • Мақал-мәтелдердің тәрбиелік мәнін түсіндіреді

  • Мәтіндегі басты ойды анықтайды

  • Ана туралы мақал-мәтелдің мәнін өз сөзімен түсіндіреді

  • Жаңа мақал немесе қысқа мәтел құрастырады

  • Тест сұрақтарын өз бетінше ойлап шығарады

Құндылықтарды дарыту

Отбасыға құрмет, сыйластық, бірлік

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/уақыт

Жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар


Сабақтың басы


I. Ұйымдастыру кезеңі

Сәлемдесу

Психологиялық ахуал
«Жылы сөз» шеңбері (әр оқушы бір мақалдың бір сөзін айтады)

II. Қызығушылықты ояту

  • Сұрақтар: «Мақал-мәтел дегеніміз не?», «Ана туралы мақал-мәтелдерді білесіңдер ме?»

  • Мысал:

Анаң – асыл, балам – бақ
Бұл не? (мақал)


Ана туралы мақал-мәтелдер жинағы

Үлестірме карточкалар (мақал-мәтелдерді толықтау немесе сәйкестендіру үшін)

Интерактивті тақта немесе тақта

Суреттер немесе иллюстрациялар (ана бейнесін көрсету үшін)

Маркерлер, бағалау және рефлексия парақтары


Сабақтың ортасы

Тақырыпты түсінуге бағытталған бағытталған оқыту ортасын құрады



Қызықты тапсырмалар

1-тапсырма. Тест жұмысы (жеке жұмыс)

  1. Қайсысы ана туралы мақал?
    а) Анаң – асыл, балам – бақ
    ә) Көз қорқақ, қол батыр
    б) Еңбексіз береке жоқ

  2. Мақалдың мағынасын таңда:

«Ана – арқа сүйер, тірек өмірдің»
а) Анасыз өмір қиын
ә) Барлық нәрсе оңай
б) Достар керек

  1. Жұмбақ:

Үлкен жүрегі, жылы алақаны,
Барлық пендеге мейірім шашады.
а) Ата
ә) Ана
б) Дос

2-тапсырма. Жұптық жұмыс

  • Берілген мақалдың мағынасын түсіндіру:

«Ана жүрегі – білім бұлағы»

3-тапсырма. Саралау

  • Төмен деңгей: мақал мен оның мағынасын сәйкестендіру

  • Орта деңгей: мақалдың жалғасын табу

  • Жоғары деңгей: ана туралы жаңа мақал немесе қысқа мәтел құрастыру

«Дұрыс-бұрыс» ойыны:

  • Мақал дұрыс айтылды ма, жоқ па, топпен талқылау


Сабақтың соңы

Кері байланыс

Өзін-өзі бағалау


«Жеңіс кубогы » әдісі арқылы бүгінгі сабақтан алған әсерлерін көрсетеді










Педагогтің аты-жөні

Сарсенбина Мереке Тураровна

Күні:


Сынып: 4

Қатысушылар саны: 17


Қатыспағандар саны: 0

Сабақтың тақырыбы

20 сабақ Мақал-мәтелдер мен ақындардың шығармашылығы

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

  • Ақындардың шығармаларын танып, дайын сұрақтарға жауап береді

  • Мақал-мәтелдердің тәрбиелік мәнін түсіндіреді

  • Ақын шығармасындағы негізгі ойды анықтайды

  • Мақал-мәтелдің мазмұнын өз сөзімен түсіндіреді


Құндылықтарды дарыту

Әділдік пен жауапкершілік

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/уақыт

Жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар


Сабақтың басы

Ұйымдастыру кезеңі

І.Психологиялық дайындық

«Татулық-достық кілті» тренингі

Оқушыларға шеңбер құрып тұруға және үш топқа бөліну ұсынылады:

Европалықтар, жапондықтар, италияндықтар. Әрбір қатысушы шеңбер бойымен жүріп, өз амандасу тәсілімен барлығымен сәлемдеседі. «Европалықтар» қолдарын қысады, «Жапондықтар» бастарын иеді, «Италияндықтар» құшақтасып, бір-біріне сәттілік тілейді.












Мақал-мәтелдер жинағы

Қазақ ақындарының шығармалары (балаларға арналған үзінділер)

Үлестірме карточкалар (мақал-мәтелдер мен өлең жолдары)

Интерактивті тақта немесе тақта



Сабақтың ортасы

Тақырыпты түсінуге бағытталған бағытталған оқыту ортасын құрады







Қызықты тапсырмалар:

1-тапсырма. Тест жұмысы (жеке жұмыс)

  1. Қайсысы мақал-мәтелге жатады?
    а) Оқу – білім бұлағы
    ә) Қара бұлт аспанға қонбады
    б) Жұлдыздар жарқырайды

  2. Мақалдың мәнін таңда:

«Еңбек етсең ерінбей,
Тояды қарның тіленбей»
а) Еңбек еткен адамның нәтижесі болады
ә) Тек демалып жүрсең жеткілікті
б) Барлығы өздігінен келеді

  1. Ақын шығармасын таны:

«Жасыл желек жайқалып,
Көктем келді көкірегімде»
а) Мақал
ә) Өлең жолы
б) Жұмбақ

2-тапсырма. Жұптық жұмыс

  • Берілген мақалдың немесе өлеңнің мағынасын түсіндіру

  • «Еңбек етсең ерінбей, тояды қарның тіленбей»

  • «Білім – ел қазығы»

  • «Анаңның ақ сүті, аялаған қолы – өміріңнің бастауы»

  • Өлең жолы: «Жасыл желек жайқалып, көктем келді көкірегімде»

3-тапсырма.

  • мақал мен оның мағынасын сәйкестендіру

  • мақалдың немесе өлеңнің жалғасын табу

  • мақал немесе қысқа өлең құрастыру

«Дұрыс-бұрыс» ойыны:

  • Мақал дұрыс айтылды ма, жоқ па, топпен талқылау

  • Өлең жолдарының мәнін талқылау


Сабақтың соңы

Кері байланыс


Өзін-өзі бағалау


«Кері байланыс билеті» әдісі арқылы бүгінгі сабақтан алған әсерлерін көрсетеді





Педагогтің аты-жөні

Сарсенбина Мереке Тураровна

Күні:


Сынып: 4

Қатысушылар саны:


Қатыспағандар саны: 0

Сабақтың тақырыбы

21 сабақ Шығармашылық жұмыс

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

  • Берілген тақырыпқа байланысты қысқа сөйлемдер құрастырады

  • Мақал-мәтел немесе өлең жолдары негізінде өз шығармасын жасайды

  • Өлең жолдарына қысқа пікір немесе сипаттама жазады

  • Өз ойымен толық шығармашылық жұмыс жазады (мысалы, шағын өлең, әңгіме немесе мақалды жаңаша құру)




Құндылықтарды дарыту

Әділдік пен жауапкершілік

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/уақыт

Жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар


Сабақтың басы

Ұйымдастыру кезеңі

І.Психологиялық дайындық

Қал қалай? – Осылай! (Бас бармағын көтереді).

Жүріс қалай? – Осылай! (Алақанда екі саусақпен «адымдайдыы»). Жүгіріс ше? – Осылай! (Қолдарын шынтағынан бүгіп, жүгіргендегідей етіп қозғалтады).Түнгі ұйқы? – Осылай! (Қолдарын бетінің астына салып, бастарын түсіреді).

Аласың ба? Осылай! (Қолдарымен қармайтын əрекеттер жасайды). Бергенде ше? – Осылай! (Қолдарымен бір затты беріп тұрғандай қозғалтады).Ойын қалай? – Осылай! (Езулерін ауаға толтырып, оларды алақандарымен ұрады).

Ұрысқанда? – Осылай! (Саусағымен көршісін қорқытады)

  • Сұрақтар: «Шығармашылық дегеніміз не?»

  • «Сіз қандай шығармашылық тапсырмаларды білесіз?»

Мысалы: «Ана туралы бір сөйлем ойла»
«Сүйікті табиғат көрінісін сипатта»



  • Оқушының шығармашылық жұмыс дәптері

  • Қалам, түрлі-түсті қарындаштар, маркерлер

  • Үлестірме парақтар (тірек сөздер, тақырыптар)

  • Интерактивті тақта немесе тақта

  • Суреттер, иллюстрациялар

  • Бағалау және рефлексия парақтары


Сабақтың ортасы

Тақырыпты түсінуге бағытталған бағытталған оқыту ортасын құрады



Қызықты тапсырмалар:

1-тапсырма. Жеке шығармашылық жұмыс

  • Оқушыларға тақырып беріледі, мысалы:

    1. Ана туралы шағын мақала немесе өлең жазу

    2. Табиғат немесе достық тақырыбында шағын мәтін құру

    3. Мақал-мәтелді жаңаша жалғастыру

2-тапсырма. Жұптық жұмыс

  • Жұп оқушылар өз шығармаларын бір-біріне оқып береді

  • Бір-бірінің шығармасын талдап, пікір білдіру

3-тапсырма. Топтық жұмыс

  • Топқа тақырып беріліп, ортақ шығармашылық тапсырманы орындау:

Бірге қысқа өлең немесе әңгіме құрастыру

Мақал-мәтелдердің мазмұнын сурет арқылы көрсету


«Еңбек етсең ерінбей…» → «…тәтті жемісін көресің»

«Білім – ел қазығы, …» → «…ол адамның өмірін жақсартады»


«Ана жүрегі –…» → «…барлық балаға мейірім шашады»; немесе қысқа өлең жазу




Рефлексиялық ойын тапсырмасы:

«Сиқырлы сандық» ойыны

Оқушылар сандықтан ертегі әлемі тақырыбы бойынша сұрақтарға жауап береді.

Сабақтың соңы

Кері байланыс



Өзін-өзі бағалау



«Білім гүлі» әдісі арқылы бүгінгі сабақтан алған әсерлерін көрсетеді



Педагогтің аты-жөні

Сарсенбина Мереке Тураровна

Күні:


Сынып: 4

Қатысушылар саны:


Сабақтың тақырыбы

22 -23сабақ Білім туралы мақал -мәтелдер









Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары



  • Білім туралы мақалдарды таниды

  • Дайын жауап нұсқалары бар тест тапсырмаларына жауап береді

  • Мақалдардың тәрбиелік және мағыналық мәнін түсіндіреді

  • Мақалдың негізгі идеясын анықтай алады

  • Мақалдың мағынасын өз сөзімен түсіндіреді

  • Білім туралы өз мақалын немесе қысқа мәтелін құрастырады


Құндылықтарды дарыту

Қарым-қатынас, жауапкершілік

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/уақыт

Жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар


Сабақтың басы

І.Психологиялық ахуал қалыптастыру.

Қайырлы күн, көздерім!

Ояндыңдар ма? (қабақтарын сипайды).
Қайырлы күн, құлақтарым!

Ояндыңдар ма? (құлақтарын сипайды).
Қайырлы күн, қолдарым!

Ояндыңдар ма? (қолдарымен шапалақтайды).
Қайырлы күн, аяқтарым!

Ояндыңдар ма? (аяқпен жерді тебу).
Қайырлы күн, мұғалім!

Біз ояндық!. (Күлімсіреп, мұғалімге қолдарын созады


Дәптермен жұмыс: Оқушылар

сабақ тақырыбын жазады



Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарымен таныстыру, жаңа тақырыпқа шолу

Білім туралы мақал-мәтелдер жинағы

Үлестірме карточкалар (мақал-мәтелдерді толықтау немесе сәйкестендіру үшін)

Интерактивті тақта немесе тақта

Суреттер немесе иллюстрациялар (ана бейнесін көрсету үшін)

Маркерлер, бағалау және рефлексия парақтары


Сабақтың ортасы

Тақырыпты түсінуге бағытталған бағытталған оқыту ортасын құрады

«Ауызша мадақтау» әдісі:

Жарайсың!



Қызықты тапсырмалар:

1-тапсырма. Тест жұмысы (жеке жұмыс)

  1. Қайсысы білім туралы мақал?
    а) Білім – ел қазығы
    ә) Жалаң қолмен жауға барма
    б) Дос көп болса – байсың

  2. Мақалдың мағынасын таңда:

«Оқу – білім бұлағы»
а) Білім адамның өмірін жақсартады
ә) Оқу қиын, пайдасы жоқ
б) Дос көп болса – бақытты боласың

  1. Жұмбақ:

Кітапты ашсаң, әлемге жол ашылады.
а) Дос
ә) Кітап
б) Ойын

2-тапсырма. Жұптық жұмыс

  • Берілген мақалдың мағынасын түсіндіру
    Мысал:

«Білімдіге – ғылым жолы ашық»
Сұрақтар:

  • Бұл мақал не дейді?

  • Неліктен білім маңызды?

3-тапсырма. Саралау

  • мақал мен оның мағынасын сәйкестендіру

  • мақалды жалғастыру немесе түсіндіру

  • білім туралы өз мақалын немесе қысқа мәтелін құрастыру

Бекіту

  • Кейбір оқушылар мақалдарын топ алдында оқиды

  • Мұғалім мақалды талдап, пікір білдіреді

«Сиқырлы кітапхана» ойын тәсілі (топтық жұмыс)



Оқушылар «Сиқырлы кітапхана» ойын тәсілі арқылы ашылған мақал-мәтелдердің жалғасын тауып айтады.

Берілген мақал-мәтелдер:

  1. Білім – бақытың кілті.

  2. Білімнің соңында — жеңіс.

  3. Оқығанға оңай, оқымасаң — қор.

  4. Білім – байлықтың бастауы.

  5. Адам білген сайын биіктейді.

Рефлексиялық ойын тапсырмасы:

"Кезбе тілші" ойыны:
Бұл ойынның мақсаты – оқушыларға сабақтың барысын қорытындылап, өз ойларын жинақтап айтуға мүмкіндік беру. Оқушылар өздерінің білетін жұмбақтары мен мақал –мәтелдерін ортаға салып айтып береді.

Тапсырма:

Әр оқушы өзіне ұнаған жұмбақ немесе мақал-мәтелді таңдап, оны сыныпқа түсіндіреді.


Сабақтың соңы

Кері байланыс




Өзін-өзі бағалау


«Білім пирамидасы» әдісі арқылы бүгінгі сабақтан алған әсерлерін көрсетеді







Педагогтің аты-жөні

Сарсенбина Мереке Тураровна

Күні:


Сынып: 4

Қатысушылар саны:


Сабақтың тақырыбы

24 сабақ Жүзден жүйрік, мыңнан тұлпар ойыны



Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

  • Қазақ мақал-мәтелдерінің мәнін түсіндіру: “Жүзден жүйрік, мыңнан тұлпар” деген мақалдың мағынасын ашу.

  • Оқушыларға мақал-мәтелдерді қолдана отырып сөйлем құрауды үйрету.

  • Сөздік қорларын кеңейту: «жүйрік», «тұлпар», «жүз», «мың» сияқты сөздердің мәнін түсіндіру.


Құндылықтарды дарыту

Қарым-қатынас, жауапкершілік

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/уақыт

Жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар


Сабақтың басы


Психологиялық ахуал қалыптастыру.

Әрбір адам – досым, сыныптасым,

Әрбір ісің – тірлік, тірек, адамдық.

Әрбір сөзің – шындық, бірлік, адалдық,

Әрбір сабақ – үйрену, оқу, іздену.



Дәптермен жұмыс: Оқушылар

сабақ тақырыбын жазады



Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарымен таныстыру, жаңа тақырыпқа шолу


Сабақтың ортасы

Тақырыпты түсінуге бағытталған бағытталған оқыту ортасын құрады

«Ауызша мадақтау» әдісі:

Жарайсың!



Қызықты тапсырмалар:

1. «Жұптасып сөз ойлау» ойыны

  • Жүргізу тәсілі: оқушылар жұптасып, бір-біріне тақырыпқа сай сөздер, мақалдар айтады.

  • Мысалы: тақырып «Жүйрік тұлпар», сөздер: жылқы, ат, шабандоз, шабыс.

2. «Мақал толықтыр» ойыны

  • Мақсаты: оқушылардың танымдық қабілеті мен есте сақтау қабілетін дамыту.

  • Жүргізу тәсілі: мұғалім мақалдың бірінші жартысын айтады, оқушылар аяқтайды.

  • Мысалы:

    • «Жүзден жүйрік…» (мыңнан тұлпар)

    • «Сөз басы –…» (сенім негізі)

3. «Сөз жарысы» ойыны

  • Мақсаты: жылдам ойлау, тез жауап беру қабілетін дамыту.

  • Жүргізу тәсілі: мұғалім бір сөз немесе тақырып айтады, оқушылар сол сөзге байланысты сөздер немесе сөйлемдер айтуы керек.

  • Мысалы: сөз «жылқы», оқушылар айтады: шабандоз, құлаш, тұлпар, қақпақ.

4. «Командалық логикалық ойын»

  • Мақсаты: топтық жұмыс, бірлесіп ойлау дағдыларын дамыту.

  • Жүргізу тәсілі: топқа мақал-мәтел немесе сөздер таратылады. Топ мүшелері олардан мағынасы бар сөйлем құрастырады.

  • Мысалы: «Жүзден жүйрік», «мыңнан тұлпар», «күш», «жылқы» сөздерін қолданып сөйлем құрастыру.

5. «Сөздік лабиринт» ойыны

  • Мақсаты: логикалық ойлау, сөздерді дұрыс қолдану дағдыларын дамыту.

  • Жүргізу тәсілі: Мұғалім тақтада лабиринт (жол) салады, әр жолда сөздер жазылған. Оқушылар дұрыс жолмен жүріп, соңында мағыналы сөйлем немесе мақал жасайды.

  1. Мұғалім тақырыпты айтады: «Білімді мыңды жығады».

  2. Оқушыларға сол тақырыпқа сай сөздер ойлап айту тапсырылады. Мұғалім ойынды топтық немесе жұптық түрде өткізе алады.

  3. Ойын ережесі:

    • Мұғалім бір сөзді айтады (мысалы: «білім»).

    • Оқушылар сол сөзге байланысты бір сөз немесе қысқа сөйлем айтады (мысалы: «білгір», «талап», «білім инемен құдық қазғандай»).

    • Кім ең көп және дұрыс сөз айтса, сол жеңеді.

Қосымша ережелер:

  • Бір сөзді қайта қолдануға болмайды.

  • Сөздер тек тақырыпқа сай болуы керек.

  • Уақыт шектеуі беріледі: әр оқушыға 10-15 секунд.



Рефлексиялық ойын тапсырмасы:

"Кезбе тілші" ойыны:
Бұл ойынның мақсаты – оқушыларға сабақтың барысын қорытындылап, өз ойларын жинақтап айтуға мүмкіндік беру. Оқушылар өздерінің білетін жұмбақтары мен мақал –мәтелдерін ортаға салып айтып береді.

Тапсырма:

Әр оқушы өзіне ұнаған жұмбақ немесе мақал-мәтелді таңдап, оны сыныпқа түсіндіреді.


Сабақтың соңы

Кері байланыс




Өзін-өзі бағалау


«Өзіне белгі қойып отыру» әдісі арқылы бүгінгі сабақтан алған әсерлерін көрсетеді





Педагогтің аты-жөні

Сарсенбина Мереке Тураровна

Күні:


Сынып: 4

Қатысушылар саны:


Сабақтың тақырыбы

25-26 сабақ Мақал-мәтелдер және ұлттық тәрбие



Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары


Мақал-мәтелдердің мағынасын түсінеді, ұлттық тәрбиеге қатысты мақал-мәтелдерді ажыратады.


  • мақал-мәтелдердің тәрбиелік мәнін түсіндіріп, күнделікті өмірмен байланыстырады.


  • мақал-мәтелдерді қолдана отырып, ұлттық тәрбиеге байланысты ой қорытып, шағын мәтін немесе жағдаят құрастырады.


Құндылықтарды дарыту

Үлкенді сыйлау, еңбекқорлыққа, адамгершілікке тәрбиелеу.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/уақыт

Жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар


Сабақтың басы


І.Психологиялық дайындық

Қол алысып, кәне, біз,

Достасайық бәріміз.

Айтарым бар сендерге,

Тез тұрыңдар шеңберге.

Қандай жақсы бір тұру,

Достарменен бір жүру!

Қандай жақсы дос болу!


Дәптермен жұмыс: Оқушылар

сабақ тақырыбын жазады

  • Ой шақыру» әдісі:
    Мұғалім бірнеше мақалдың басын оқиды, оқушылар жалғастырады.

  • «Мақал дегеніміз не?» сұрағы арқылы тақырыпқа шығу.


Мақал-мәтелдер жинағы (ұлттық тәрбие тақырыбындағы)

Үлестірме карточкалар (мақалдарды сәйкестендіру немесе толықтыру үшін)

Интерактивті тақта немесе тақта

Суреттер немесе иллюстрациялар (ұлттық дәстүрлер мен отбасы өмірін көрсету үшін)

Маркерлер, бағалау және рефлексия парақтары



Сабақтың ортасы

Тақырыпты түсінуге бағытталған бағытталған оқыту ортасын құрады

«Ауызша мадақтау» әдісі:

Жарайсың!



Қызықты тапсырмалар:

1-тапсырма (барлық оқушыларға):
Берілген мақал-мәтелдерді оқып, мағынасын түсіндір.
Мысалы:

  • «Тәрбие – тал бесіктен»

  • «Ұяда не көрсең, ұшқанда соны ілерсің»

2-тапсырма (оқушылардың көпшілігіне):
Мақал-мәтелдерді ұлттық тәрбие түрлерімен сәйкестендір
(еңбек, үлкенді сыйлау, білім, Отансүйгіштік).

3-тапсырма (кейбір оқушыларға):
Таңдаған бір мақал бойынша шағын жағдаят немесе әңгіме құрастыр.

  • «Бір мақал – бір ой» әдісі:
    Әр оқушы өзіне ұнаған мақал-мәтелді айтып, неліктен таңдағанын түсіндіреді.

«Ұяда не көрсең, ұшқанда соны ілерсің».

1.Мақалдың мағынасын өз сөзіңмен түсіндір.
2
. Бұл мақал қандай ұлттық тәрбиеге қатысты екенін анықта
(үлкенді сыйлау, әдептілік, еңбекқорлық, отбасылық тәрбие).
3
.Осы мақалға сәйкес келетін өмірден бір мысал келтір
(өз отбасыңнан, мектептен немесе ауыл өмірінен).

Дескрипторлар:

  • мақалдың мағынасын дұрыс түсіндіреді;

  • ұлттық тәрбие түрін анықтайды;

  • мақалға сәйкес мысал келтіреді

Сабақты бекіту. «Ішкі,сыртқы шеңбер» әдісі

арқылы бекіту.

Рефлексия

«Термометр» әдісі.

Цифрлік шкалада өздерінің эмоциялары мен материалдың қызықты болуы бағаланады.






Сабақтың соңы

Кері байланыс




Өзін-өзі бағалау


«Термометр» әдісі арқылы бүгінгі сабақтан алған әсерлерін көрсетеді





Педагогтің аты-жөні

Сарсенбина Мереке Тураровна

Күні:


Сынып: 4

Қатысушылар саны:


Сабақтың тақырыбы

27-28 сабақ Жатыпатар жаңылтпаштар



Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары




  • Жаңылтпаштың не екенін біледі, қысқа жаңылтпаштарды анық әрі дұрыс айта алады.


  • Жаңылтпаштарды шапшаң, анық айтуға жаттығып, дыбыстарды дұрыс ажыратады.


  • Жаңылтпаштарды мәнерлеп, жылдам айтады және өз бетінше қарапайым жаңылтпаш құрастырады.




Құндылықтарды дарыту

  • Ана тілін құрметтеу;

  • Сөз мәдениетін дамыту;

  • Ұқыптылық пен шыдамдылыққа тәрбиелеу.


Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/уақыт

Жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар


Сабақтың басы


Ынтымақтастық атмосферасын және өздеріне сенімділік қалыптастыру ширату жаттығулары арқылы жүреді.

«Нейро жаттығу»

Тақтада көрсетілген суреттер бойынша нейро жаттығу жасайды.


Дәптермен жұмыс: Оқушылар

сабақ тақырыбын жазады

  • «Жылы лебіз» әдісі: оқушылар бір-біріне қысқа, анық сөздер айтады.

  • Мұғалім бір жаңылтпашты баяу, кейін жылдам айтып береді.

  • «Бұл не?» сұрағы арқылы сабақтың тақырыбын ашу.




  • Жаңылтпаш жазылған карточкалар

  • Тақта, суреттер

Аудио немесе бейне материалдар


Сабақтың ортасы

Тақырыпты түсінуге бағытталған бағытталған оқыту ортасын құрады

«Ауызша мадақтау» әдісі:

Жарайсың!



Қызықты тапсырмалар:

1-тапсырма (барлық оқушыларға):
Берілген жаңылтпашты хормен, кейін жеке-жеке анық айтып көр.
Мысалы:
Шеше, шеше,
Неше кесе сынды кеше?

2-тапсырма (оқушылардың көпшілігіне):
Жаңылтпашты 2–3 рет қайталап, мүмкіндігінше жылдам әрі анық айтуға жаттық.
Қай дыбыс жиі кездесетінін анықта.

3-тапсырма (кейбір оқушыларға):
Белгілі бір дыбысқа (р, с, ш) арналған қысқа жаңылтпаш ойлап тап немесе берілген жаңылтпашты мәнерлеп айт.

  • «Кім жылдам, кім анық?» ойыны – оқушылар жаңылтпашты шатаспай айтуға тырысад



Саралау тәсілдері:

  • Жаңылтпаштың ұзындығын деңгейге сай таңдау;

  • Қолдауды қажет ететін оқушыларға баяу айтуға мүмкіндік беру;

  • Қабілетті оқушыларға шығармашылық тапсырма ұсыну.


Сабақтың соңы

Кері байланыс


Өзін-өзі бағалау


«Менің жетістігім» әдісі арқылы бүгінгі сабақтан алған әсерлерін көрсетеді







Педагогтің аты-жөні

Сарсенбина Мереке Тураровна

Күні:


Сынып: 4

Қатысушылар саны:


Сабақтың тақырыбы

29-30 сабақ Жұмбақтарды шешу әдістері



Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары




  • Жұмбақтың не екенін біледі, қарапайым жұмбақтарды шешеді.


  • Жұмбақтағы негізгі белгілерді анықтап, шешу әдістерін қолданады
    (салыстыру, сипаттау, логикалық ойлау).


  • Жұмбақтарды шешу тәсілдерін түсіндіріп, өз бетінше қарапайым жұмбақ құрастырады.




Құндылықтарды дарыту

  • Ойлау мәдениетін дамыту;

  • Тапқырлыққа, зейінділікке тәрбиелеу;

  • Ана тілін құрметтеу.


Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/уақыт

Жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар


Сабақтың басы


І.Ұйымдастыру кезеңі.

Оқушылардың көңіл күйін көтеру мақсатында мына өлең жолдарын қимыл-қозғалыстар жасап айтқызу:

Амансың ба, алтын күн!

Амансың ба , көк аспан!

Амансың ба, достарым!

Сендерді көрсем қуанам!


Дәптермен жұмыс: Оқушылар

сабақ тақырыбын жазады

  • «Ой қозғау»:
    Мұғалім бір жұмбақ жасырады, оқушылар шешіп көреді.

  • «Жұмбақты қалай шештің?» сұрағы арқылы тақырыпты ашу.






  • Жұмбақтар жазылған карточкалар

  • Суреттер

  • Тақта, маркерлер





Сабақтың ортасы

Тақырыпты түсінуге бағытталған бағытталған оқыту ортасын құрады

«Ауызша мадақтау» әдісі:

Жарайсың!



Қызықты тапсырмалар:

1-тапсырма (барлық оқушыларға):
Берілген жұмбақты оқып, шешуін тап.
Мысалы:
Тілі жоқ, үні жоқ,
Өзі сөйлеп тұр ғой көп.

(Кітап)

2-тапсырма (оқушылардың көпшілігіне):
Жұмбақтағы негізгі белгілерді тап:
– қандай зат?
– не істейді?
– қандай ерекшелігі бар?

3-тапсырма (кейбір оқушыларға):
Бір затты таңдап, оның белгілерін пайдаланып қысқа жұмбақ құрастыр.
Тапсырма: «Белгісіне қарап шеш»

Берілген жұмбақты оқы:

Жазда тұрып демалады,
Қыста оған жоламады.
Жер астында жатады,
Жел де, жаңбыр тимейді.

1.Жұмбақта айтылған негізгі белгілерді теріп жаз.
(қайда болады? қашан қолданылады? қандай ерекшелігі бар?)

2. Осы белгілерге сүйене отырып, жұмбақтың шешуін тап.

3.Жұмбақты қай тәсілмен шешкеніңді айт:

  • сипаттау арқылы

  • салыстыру арқылы

  • логикалық ойлау арқылы

Дескрипторлар:

  • жұмбақтағы негізгі белгілерді анықтайды;

  • жұмбақтың шешуін дұрыс табады;

  • шешу тәсілін атайды.

Жұмбағыңды сыныптастарыңа жасыр.

Сабақтың соңы




Өзін-өзі бағалау


«Менің жетістігім» әдісі арқылы бүгінгі сабақтан алған әсерлерін көрсетеді







Педагогтің аты-жөні

Сарсенбина Мереке Тураровна

Күні:


Сынып: 4

Қатысушылар саны:


Сабақтың тақырыбы

31-32 сабақ Достық туралы мақал-мәтелдер



Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары




Достық туралы мақал-мәтелдерді таниды, мағынасын түсінеді.


  • Мақал-мәтелдердің мағынасын өмірмен байланыстырып түсіндіреді, мысал келтіреді.


  • Достық туралы мақал-мәтелдерді пайдаланып, шағын мәтін немесе жағдаят құрастырады.


Құндылықтарды дарыту

Достықты қадірлеу;

Бір-біріне сыйластықпен қарау;

Ынтымақтастыққа тәрбиелеу

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/уақыт

Жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар


Сабақтың басы


І.Психологиялық дайындық

ІІ.Өткен сабаққа шолу. «Бір қадам алға жылжы» әдісі.

Мұғалім сынып бөлмесіне кіргеннен бастап, өткен тақырыптар бойынша сұрақтар қояды. Ал оқушылар жауап беріп отырады. Егер оқушы жауабы дұрыс болмаса мұғалім артқа шегінеді. Осылайша оқушылардың сабаққа қызығушылығын арттырып, зейінін шоғырландырад

Дәптермен жұмыс: Оқушылар

сабақ тақырыбын жазады

  • «Ой шақыру»:
    Мұғалім мақалдың басын айтады, оқушылар жалғастырады.
    Мысалы: «Дос жылатып айтады, …»

  • Сабақ тақырыбын анықтау.






  • Достық туралы мақал-мәтелдер жазылған карточкалар

  • Суреттер

  • Тақта, маркерлер



Сабақтың ортасы

Тақырыпты түсінуге бағытталған бағытталған оқыту ортасын құрады

«Ауызша мадақтау» әдісі:

Жарайсың!



Қызықты тапсырмалар:

1-тапсырма (барлық оқушыларға):
Берілген достық туралы мақал-мәтелдерді оқып, мағынасын түсіндір.
Мысалы:
Досы көпті жау алмайды.
Жүз теңгең болғанша, жүз досың болсын.

2-тапсырма (оқушылардың көпшілігіне):
Мақал-мәтелдерді мағынасына қарай топтастыр
(адалдық, көмек, сенім, татулық).

3-тапсырма (кейбір оқушыларға):
Таңдаған бір мақал бойынша шағын әңгіме немесе жағдаят құрастыр.

Тапсырма: «Мақалдың мәнін аш»

Берілген мақал-мәтелді оқы:

«Жүз теңгең болғанша, жүз досың болсын».

1.Мақалдың мағынасын өз сөзіңмен түсіндір.
2.Бұл мақал достықтың қай қасиетін көрсетеді?
(адалдық, көмектесу, сыйластық, сенім)
3.Осы мақалға сәйкес келетін
бір өмірлік жағдай ойлап жаз немесе ауызша айт.

Дескрипторлар:

  • мақал-мәтелдің мағынасын түсіндіреді;

  • достықтың қасиетін анықтайды;

  • мақалға сәйкес мысал келтіреді.

Рефлексия «Ақылды үкі


Сабақтың соңы




Өзін-өзі бағалау


«Менің жетістігім» әдісі арқылы бүгінгі сабақтан алған әсерлерін көрсетеді









Педагогтің аты-жөні

Сарсенбина Мереке Тураровна

Күні:


Сынып: 4

Қатысушылар саны:


Сабақтың тақырыбы

33 сабақ Интеллектуалды ойын



Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары



  • Интеллектуалды ойын шартын түсініп, тапсырмаларды орындайды

  • Берілген тапсырмалар арқылы сөздердің мағынасын ажыратады;

  • Топпен жұмыс барысында өз ойын дәлелдеп айтады.

  • Күрделі тілдік тапсырмаларды шешіп, логикалық ой қорытады;

  • Өз бетінше сұрақ құрастырып, жауаптарының дұрыстығын дәлелдейді.



Құндылықтарды дарыту

  • Ынтымақтастық

  • Бір-бірін тыңдау

  • Ұлттық тілге құрмет

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/уақыт

Жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар


Сабақтың басы


І.Психологиялық ахуал қалыптастыру.

ІІ.Алдыңғы білімді еске түсіру (ұжымда)

«Ішкі және сыртқы шеңбер» әдісі.

Оқушыларға сұрақтар қойылады:

1. Мақал дегеніміз не? (Тәрбиелік мәні бар, ақыл-нақыл сипатында айтылатын сөздер тобы)

2. Мәтел дегеніміз не? (Ой-пікірді бейнелеп, тұспалдап, ишаралап тұратын сөздер тобы)

3. Тыйым сөздерді қалай түсінесің? (Балаларға арналып айтылатын, оларды жаман әдет, жат пиғыл, ерсі қимыл, әдепсіз істерден сақтандыратын өсиет сөздер)

4. Бата беруді білесің бе? Батаны кімдер береді?

  • Мұғалім сабақтың тақырыбын хабарлайды

  • «Интеллектуалды ойын» дегеніміз не? (ой қозғау)




  • Бірнеше тақырыпты қамтыған мақал-мәтелдер жазылған карточкалар

  • Суреттер

  • Тақта, маркерлер



Сабақтың ортасы

Тақырыпты түсінуге бағытталған бағытталған оқыту ортасын құрады

«Ауызша мадақтау» әдісі:

Жарайсың!



Қызықты тапсырмалар:

1-кезең: «СӨЗ ТАПҚАНҒА СЫЙЛЫҚ»

Тапсырма 1. Сөздің мағынасын тап

Мұғалім сөздерді оқиды, оқушылар мағынасын түсіндіреді.

Сөздер:

Қазына

Ынтымақ

Білім

Парасат

Достық

Саралау:

Кейбір оқушылар осы сөздермен сөйлем құрайды.


Тапсырма 2. Синонимін тап

Берілген сөздерге мағынасы жақын сөз тап.

Сөз


Әдемі

______

Үлкен

______

Жақсы

______

Өжет

______


Тапсырма 3. Антонимін тап

Сөз

Қарсы мағына

Үлкен

Жаман


Қиын


Көп



2-кезең: «ОЙЛАН, ТАП

Тапсырма 1. Жұмбақтар


Тілсіз сөйлейді,
Үнсіз үйретеді.
( Кітап )


Өзі сөйлей білмейді,
Бірақ бәрін білдіреді.
( Сағат )


Жүз киімі бар,
Біреуін де кимейді.
( Қырыққабат )


Тапсырма 2. Мақал-мәтелді жалғастыр

Білімдіге дүние ... ( жарық )

Оқу – білім бұлағы, ... ( білім – өмір шырағы )

Тіл тас жарады, ... ( тас жармаса, бас жарады )

Саралау:

Кейбір оқушылар мақалдың мағынасын түсіндіреді.


3-кезең: «КІМ ЖЫЛДАМ?»

Тапсырма 1. Әріптерден сөз құра

Берілген әріптерден сөз жаса.

А, Қ, З, Ы, Н, А → ҚАЗЫНА

Л, І, Т → ТІЛ

М, І, Л, І → ІЛІМ

О, Қ, У → ОҚУ

Тапсырма 2. Сурет бойынша сөйлем құра

(Мұғалім сурет көрсетеді: кітап, мектеп, оқушы)

Талап:

1 сөйлем – барлық оқушы

2–3 сөйлем – кейбір оқушылар


4-кезең: «ТІЛ БІЛГІРІ»

Тапсырма 1. Сұрақтарға жауап бер

Қазақ тілінде неше әріп бар?

Заттың атын білдіретін сөз табы?

Сөйлем неден тұрады?


Тапсырма 2. Өз сұрағыңды құрастыр

Әр топ:

Қазақ тіліне байланысты 1 сұрақ ойлап табады

Басқа топқа қояды

Саралау:

Кейбір оқушылар күрделі сұрақ құрастырады.


5-кезең: «БІР МИНУТ – БІР ЖАУАП» (Бекіту)

Мұғалім жылдам сұрақ қояды:

Сөз деген не?

Мақал деген не?

Жұмбақтың ерекшелігі қандай?

Тіл байлығы дегенді қалай түсінесің?


ҚОРЫТЫНДЫ ОЙЫН

«Тіл – халық қазынасы»

Оқушылар бір сөйлеммен:

Тілдің маңызын айтып шығады


Сабақтың соңы

Рефлексия



Өзін-өзі бағалау





«Менің жетістігім» әдісі арқылы бүгінгі сабақтан алған әсерлерін көрсетеді













Педагогтің аты-жөні

Сарсенбина Мереке Тураровна

Күні:


Сынып: 4

Қатысушылар саны:

Сабақтың тақырыбы

34 сабақ «Мақал, жұмбақтар туралы ой толғанысым» тақырыбында эссе жазу



Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары



  • Мақал мен жұмбақтың ерекшелігін ажыратады;

  • Берілген тақырып бойынша қысқа эссе жазады.

  • Мақал мен жұмбақты эссе мазмұнында орынды қолданады;

  • Өз ойын жүйелі түрде жеткізеді.

  • Эсседе мақал мен жұмбақтың тәрбиелік мәнін талдап жазады;

  • Кіріспе, негізгі бөлім, қорытынды құрылымын сақтай отырып, шығармашылық жұмыс орындайды.


Құндылықтарды дарыту

  • Ұлттық мұраға құрмет

  • Ой еркіндігі

  • Шығармашылық пен еңбекқорлық

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/уақыт

Жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар


Сабақтың басы


І.Психологиялық дайындық

(«Жақсы ой – жарқын сөз» тренингі)


Балалар, біз бүгін сабағымызды «Жақсы сөз – жақсы ой» тренингімен бастаймыз.
Жақсы сөз айтсақ, көңіліміз көтеріліп, ойымыз да жарқын болады.

2-кезең. «Жылы сөз сыйла» жаттығуы

Оқушылар бір-біріне доп (немесе жұмсақ ойыншық) лақтырады.

Шарты:

Допты алған оқушы көршісіне жақсы сөз, тілек немесе жылы пікір айтады.

Мысалы:

«Сен өте ақылдысың»

«Саған бүгін сәттілік тілеймін»

«Сен жақсы доссың»

Ескерту: Әр бала кемінде бір жақсы сөз айтуы керек.

3-кезең. «Жақсы ой – жарқын болашақ»

Мұғалім сұрақ қояды, оқушылар қысқаша жауап береді.

Сұрақтар:

Жақсы сөз естігенде қандай күйде болдың?

Жақсы сөз адамға қалай әсер етеді?

Біз күнделікті өмірде жақсы сөзді қашан айта аламыз?

Мұғалім тақтаға немесе қағазға сөздерді жазады.

Сөздер:

Рахмет

Кешіріңіз

Өтінемін

Сәлеметсіз бе

Сау болыңыз

Тапсырма:
Оқушылар осы сөздерді қатыстырып
ауызша 1 сөйлем құрайды.

Мұғалімнің қорытынды сөзі:

Жақсы сөз – жүректен шығады.
Жақсы ой – ақылды арттырады.
Ал жақсы іс – адамды биікке жетелейді.
Сондықтан әрдайым бір-бірімізге жақсы сөз айтып жүрейік.


Керемет!

Жарайсыздар!



  • Бірнеше тақырыпты қамтыған мақал-мәтелдер жазылған карточкалар

  • Суреттер

  • Тақта, маркерлер



Сабақтың ортасы

Тақырыпты түсінуге бағытталған бағытталған оқыту ортасын құрады

«Ауызша мадақтау» әдісі:

Жарайсың!



III. Білімді өзектендіру

Тапсырма 1. Мақалды түсіндір

«Оқу – білім бұлағы»

«Еңбек түбі – береке»

Тапсырма 2. Жұмбақты шеш

Тілі жоқ, өзі сөйлейді,
Біліміңді өсіреді.
(Кітап)

IV. Эссе жазуға дайындық

Эссе тақырыбы:
«Мақал, жұмбақтар туралы ой толғанысым»

Эссе жазуға бағыт-бағдар:

Мақал мен жұмбақтың маңызы

Нені үйретеді?

Қай кезде қолданамыз?

? Саралау:

Кейбір оқушыларға тірек сөздер беріледі
(білім, тәрбие, ақыл, ой, халық даналығы)

V. Негізгі бөлім – Эссе жазу

Талаптар:

Көлемі: 5–7 сөйлем (барлық оқушы)

8–10 сөйлем (кейбір оқушылар)

Кемінде 1 мақал немесе 1 жұмбақ қолдану

Эссе құрылымы:

Кіріспе – жалпы ой

Негізгі бөлім – мақал мен жұмбақ туралы пікір

Қорытынды – жеке көзқарас

VI. Жұмысты тексеру және бөлісу

Жұпта тексеру

2–3 оқушы өз эссесін оқып береді

Сабақтың соңы

Рефлексия

Өзін-өзі бағалау



«Менің жетістігім» әдісі арқылы бүгінгі сабақтан алған әсерлерін көрсетеді







Қорытынды

«Тіл қазынасы» вариативтік авторлық бағдарламасы оқушылардың қазақ тіліне деген қызығушылығын арттыруға, тілдік білімін тереңдетуге және ұлттық құндылықтарды бойына сіңіруге бағытталған. Бағдарлама мазмұны арқылы оқушылар қазақ тілінің бай әрі көркем тіл екенін танып, оның мәдени, әдеби және рухани қазынасын тереңірек ұғынады.

Сабақ барысында жұмбақтар, мақал-мәтелдер, жаңылтпаштар, ертегілер сияқты ауыз әдебиетінің үлгілерін қолдану оқушылардың тілдік дағдыларын дамытып, сөздік қорын молайтуға, ойлау қабілеті мен сөйлеу мәдениетін жетілдіруге мүмкіндік береді. Сонымен қатар бұл жұмыстар оқушылардың шығармашылық белсенділігін арттырып, өз ойын еркін, жүйелі жеткізуге үйретеді.

Бағдарлама оқушылардың қазақ халқының салт-дәстүрі, мәдениеті мен тарихына деген қызығушылығын оятып, ұлттық сана-сезімін қалыптастыруға ықпал етеді. Қазақ тілін құрметтеу, оны дұрыс әрі сауатты қолдану дағдылары біртіндеп қалыптасады.

Қорытындылай келе, «Тіл қазынасы» вариативтік авторлық бағдарламасы оқушылардың тілдік құзыреттілігін дамытуда, олардың ой-өрісін кеңейтуде және ұлттық құндылықтарға негізделген тұлға тәрбиелеуде маңызды рөл атқарады. Бағдарлама мектеп тәжірибесінде тиімді қолдануға лайық және білім беру үдерісін байыта түседі.




















Қолданылған әдебиеттер тізімі

  1. Байдуллаева, М. Т. Қазақ тіліндегі жұмбақтар мен мақал-мәтелдер. // Оқу құралы, «Жазушы» баспасы, 2019. – 180 б.

  2. Нұрмаханов, Б. Ә. Қазақ халық шығармашылығының ерекшеліктері. // Алматы: «Ұлағат» баспасы, 2020. – 220 б.

  3. Құнанбаев, А. Қазақтың халықтық педагогикасы. // Алматы: «Қазақ университеті» баспасы, 2018. – 240 б.

  4. Мұхамедқали, С. Қазақ тіліндегі жаңылтпаштар мен олардың қолданылуы. // Оқу құралы, «Ғылым» баспасы, 2017. – 200 б.

  5. Өмірбекова, Д. Қ. Мақал-мәтелдер мен жұмбақтардың тәрбиелік мәні. // Алматы: «Мектеп» баспасы, 2021. – 210 б.

  6. Әбдірова, Р. Ш. Қазақ тіліндегі тілдік ойындар мен жаттығулар. // Алматы: «Раритет» баспасы, 2020. – 190 б.

  7. Бекмұхамбетова, Қ. М. Қазақ тіліндегі жаңылтпаштардың шығармашылық мәні. // Алматы: «Атамұра» баспасы, 2021. – 180 б.

  8. Шаяхметова, Г. Б. Қазақ мақал-мәтелдерінің ұлттық тәрбиедегі рөлі. // Оқу құралы, «Қазақ энциклопедиясы» баспасы, 2020. – 230 б.

  9. Ержанова, Л. Т. Қазақ тіліндегі сөз өнері: мақал-мәтелдер мен жұмбақтар. // Алматы: «Жазушы» баспасы, 2019. – 210 б.

  10. Досжанова, Қ. Ж. Жаңылтпаштар және олардың тіл үйренудегі маңызы. // Алматы: «Мектеп» баспасы, 2018. – 190 б.

















Жүктеу
bolisu
Бөлісу
ЖИ арқылы жасау
Файл форматы:
docx
24.01.2026
0
Жүктеу
ЖИ арқылы жасау
Бұл материалды қолданушы жариялаған. Ustaz Tilegi ақпаратты жеткізуші ғана болып табылады. Жарияланған материалдың мазмұны мен авторлық құқық толықтай автордың жауапкершілігінде. Егер материал авторлық құқықты бұзады немесе сайттан алынуы тиіс деп есептесеңіз,
шағым қалдыра аласыз
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Материал жариялап, аттестацияға 100% жарамды сертификатты тегін алыңыз!
Ustaz tilegi журналы министірліктің тізіміне енген. Qr коды мен тіркеу номері беріледі. Материал жариялаған соң сертификат тегін бірден беріледі.
Оқу-ағарту министірлігінің ресми жауабы
Сайтқа 5 материал жариялап, тегін АЛҒЫС ХАТ алыңыз!
Қазақстан Республикасының білім беру жүйесін дамытуға қосқан жеке үлесі үшін және де Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық материалыңызбен бөлісіп, белсенді болғаныңыз үшін алғыс білдіреміз!
Сайтқа 25 материал жариялап, тегін ҚҰРМЕТ ГРОМАТАСЫН алыңыз!
Тәуелсіз Қазақстанның білім беру жүйесін дамытуға және білім беру сапасын арттыру мақсатында Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық жұмысын жариялағаны үшін марапатталасыз!
Министірлікпен келісілген курстар тізімі