«Тексерілді» А.Алшоразова
Директордың оқу ісі жөніндегі орынбасары
|
Білім беру ұйымының атауы: |
№ 276 орта мектеп |
|
|
Бөлім: |
8.3D Координация және реттелу |
|
|
Педагогтің аты-жөні: |
Дүзелбайқызы Әсел |
|
|
Күні: 02.03.2026ж |
Сыныбы : 8 «б» |
Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны: |
|
Тақырыбы: |
Есту мүшесінің құрылысы. Естудің маңызы.Естудің бұзылуы себептері.Есту мүшесінің гигиенасы.Зертханалық жұмыс №12. Дыбысты қабылдау ерекшеліктерін зерттеу. |
|
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты: |
8.1.7.2 дыбысты қабылдаудың ерекшіліктерін зерттеу және есту гигиенасы ережесін сипаттау; |
|
|
Сабақтың мақсаты: |
- дыбысты қабылдаудың ерекшіліктерін зерттейді және есту гигиенасы ережесін сипаттайды. |
|
|
Құндылық: Дәйексөз: |
Тәуелсіздік пен отаншылдық. «Патриотизм-ата-анаңды құрметтей білуің» Құндылық:
|
|
|
Сабақ барысы /уақыты |
Мұғалімнің әрекеті |
Оқушының әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
|
Сабақтың басы 3 мин |
І. Ұйымдастыру кезеңі: Оқушылармен сәлемдесу, түгендеу. Көрнекіліктер арқылы оқушыларды 3 топқа бөлу. Психологиялық ахуал: "Естеймін-естімеймін" аудио эксперименті (3 минут) арқылы жаңа сабақтың тақырыбын ашу. Интернеттегі дыбыс генераторын пайдаланып Дыбыс жиіліктерін (мысалы, 18 000 Гц, 15 000 Гц, 12 000 Гц) қосу. Оқушылардан дыбысты естуді тоқтатқан кезде қолын көтеруін сұрау. Есту қабілетіне зиян келтірмеу үшін дыбыс деңгейін ең төменгі деңгейге көтеру Құндылық:
|
Сәлемдеседі, есту мүшесінің бөліктерін таңдау арқылы топқа бөлініп отырады. Оқушылар дыбысты естуді тоқтатқан кезде қолын көтереді. |
|
|
|
4 мин |
Үй тапсырмасы: «Ұяшықтар» әдісі арқылы өткен тақырып бойынша білімдерін тексеру.
Құндылық:
Еңбекқорлық және кәсіби біліктілік – көз құрылысы мен қызметін нақты әрі дәл көрсету Бүгінгі сабақтың тақырыбымен және сабақтың мақсатымен таныстыру. |
Интерактивті тақтада ұяшықтарды таңдау арқылы сұраққа жауап береді. Бүгінгі сабақтың тақырыбымен және мақсатымен танысады. |
Дескриптор : -дұрыс жауап береді- 1 балл |
Презентация Қолданылған ЖИ: Chat gpt,Kling ai |
|
Сабақтың ортасы 5 мин |
Жасанды интеллект жасалған бейнебаян арқылы жаңа сабақтың мазмұнын түсіндіру. |
Тақырып мазмұнын түсінеді. Сұрақтары болса қояды. |
|
Бейнебаян |
|
27 мин
|
Тапсырма 1: (топтық жұмыс) Көрнекілікпен жұмыс. Әр топқа жауап карточкаларын таратып беру. Құлақтың құрылысы мен сыртқы, ортаңғы және ішкі құлақ суретін іліп қою. Бос тұрған жерге оқушылар құлақтың құрылысы жазылған карточканы дұрысына әкеліп сәйкестендіреді.
Тапсырма 2: (топтық жұмыс) Функционалдық сауаттылық тапсырмасы Нұсқаулық: Топқа берілген жағдаят пен талдау сұрақтарын топтасып талқылаңдар. Жауаптарыңды постер түрінде дайындаңдар. Топтық жауаптарың дайын болған соң сынып алдында қорғаңдар. 1-топ: "Құлаққаптағы қатты музыка" ? Жағдай: жасөспірім күн сайын музыканы максималды көлемде тыңдайды. Талдау сұрақтары:
2-топ: "Ортаңғы құлақтың қабынуы" ? Жағдай: балаға суық тиді, бірақ емделмеді. Талдау сұрақтары:
3-топ: "Құлақ қалқанының жарақаты" ? Жағдай: бала құлағына өткір затты салып, кездейсоқ құлақ қалқанын жарақаттады. Талдау сұрақтары:
Құндылық:
Саралау:
Жоғары деңгей – қосымша мысал келтіріп, қорытындыны тереңдетеді (мысалы, шу деңгейі және есту қабілеті №12 зертханалық жұмыс. Дыбысты қабылдау ерекшеліктерін зерттеу (есту қабілетін анықтау.) Жұмыс мақсаты: есту қабілетін анықтау. Құрал-жабдықтар: сыбырлап сөйлеуді анықтауға арналған зерттеу парағы, 7 м-ден кем емес рулетка. Жұмыс барысы: Жұппен жұмыс істеу керек: алдымен бір оқушы зерттелуші, екіншісі зерттеуші рөлін атқарады. Сосын рөлдерін ауыстырады.
Мұғалім әрекеті:
Құндылық: Әділдік және
жауапкершілік Саралау (қысқа)
|
Топ мүшелері құлақтың құрылысына жауап карточкаларын пайдаланып дұрысын сәйкестендіреді.
Топқа берілген жағдаят пен талдау сұрақтарын топтасып талқылайды. Жауаптарыңды постер түрінде дайындайды. Топтық жауаптарың дайын болған соң сынып алдында қорғайды. Зертханалық жұмыс мақсатымен танысады. Құрал жабдықтарды пайдаланып Жұмыс барысын реттілікпен орындайды.
|
Дескриптор: -құлақтың құрылысын дұрыс анықтайды -1 балл - сыртқы, ортаңғы және ішкі құлақтың біреуін дұрыс анықтайды-1 балл
Дескриптор: - жағдаятты талқылайды-1 балл - сұрақтарға жауап дайындайды-1 балл - топтық қорғауға қатысады-1 балл
Дескриптор: - Рөлдерді дұрыс бөліп, нұсқаулық бойынша жұмыс жасайды-1 балл -Әр құлақты жеке тексереді (оң/сол) -1 балл - Нәтижені кестеге нақты және дұрыс жазады-1 балл -Қашықтық өзгерген жағдайда нәтижені салыстырады -1 балл |
көрнекіліктер Тапсырма парақтары Плакат, түрлі түсті қаламдар
Зерттеу парағы |
|
4 мин |
Бекіту тапсырмасы: wordwall. Платформасында сұрақтарды сәйкестендіру. Есту мүшесінің гигиенасы ережесін ұсынады Үй тапсырмасы: Тақырыпты мазмұндау |
• Сұрақтарды мұқият тыңдайды. • Жауапты жылдам айтады немесе дәптерге жазады. |
Бағалау (ауызша мадақтау): «Жарайсың, тез жауап бердің!» «Өте нақты анықтама!» «Тамаша, ретімен түсіндірдің!» «Керемет, сен бүгін белсендісің!» |
|
|
Сабақ тың соңы 2 мин |
Рефлексия: “МИ”бағалау мен рефлексиясы
Құндылық: Әділдік және
жауапкершілік |
Бағалау парағын толтырады. Бүгінгі сабақ бойынша рефлексия жасайды. |
1-10 баллдық жүйе бойынша өздерін бағалау парағына бағалайды. |
Бағалау парағы |
Көз алмасы (bulbus oculi) 3 негізгі қабықтан және ішкі құрылымдардан тұрады.
1️⃣ Сыртқы қабық (талшықты қабық)
Ақ қабық (склера) – көздің ақ бөлігі
Қасаң қабық (роговица) – мөлдір алдыңғы бөлігі, жарықты өткізеді
2️⃣ Ортаңғы қабық (тамырлы қабық)
Нұрлы қабық (ирис) – көздің түсін береді
Кірпікшелі дене – көз бұршағын реттейді
Тамырлы қабық (хориоидея) – көзді қоректендіреді
3️⃣ Ішкі қабық
Тор қабық (сетчатка) – жарықты қабылдап, жүйке импульсіне айналдырады
Ішкі құрылымдары:
Көз бұршағы
Алдыңғы және артқы камера сұйықтығы
Шыны тәрізді дене
Қорытынды: көз алмасы 3 қабықтан тұрады, бірақ оның ішінде бірнеше маңызды бөліктер бар.
Қаласаңыз, суретпен түсіндіріп берейін.
Нұрлы қабық (ирис) – көздің алдыңғы бөлігінде орналасқан, қарашықты (көздің ортасындағы тесік) қоршап тұратын түрлі-түсті бөлігі.
Негізгі қызметтері:
Жарық мөлшерін реттеу
Нұрлы қабық қарашықтың көлемін үлкейтіп немесе кішірейтіп, көзге түсетін жарық мөлшерін бақылайды.
Жарық көп болса – қарашық кішірейеді.
Қараңғыда – қарашық үлкейеді.
Көзді қорғау
Артық жарықтан көздің ішкі құрылымдарын қорғайды.
Көздің түсін анықтау
Адамның көз түсі (көк, қоңыр, жасыл т.б.) нұрлы қабықтағы пигмент мөлшеріне байланысты.
Қысқаша айтқанда, нұрлы қабықтың негізгі қызметі – көзге түсетін жарық ағынын реттеу және көзді қорғау.
Көз жасы безі — көз жасының түзілуіне жауап беретін мүше. Ол көздің үстіңгі сыртқы бөлігінде орналасқан.
Негізгі қызметтері:
Көз жасын өндіру
Көздің бетіне таралатын жас сұйықтығын бөледі.
Көзді ылғалдандыру
Қасаң қабықтың құрғап кетуінен сақтайды.
Қорғаныш қызметі
Жас құрамындағы бактерияларға қарсы заттар көзді инфекциядан қорғайды.
Көзді тазарту
Шаң-тозаң мен бөгде заттарды шайып шығарады.
Қысқаша айтқанда, көз жасы безінің басты қызметі — көз жасын бөліп, көзді ылғалдандыру және қорғау.
Кітапты көзден шамамен 30–35 см қашықтықта ұстау керек.
Неге дәл осы қашықтық?
Бұл – көзге ең қолайлы оқу арақашықтығы.
Көз бұлшықеттері қатты шаршамайды.
Көру қабілетінің нашарлауын алдын алуға көмектеседі.
? Қосымша кеңес:
Жарық жеткілікті болуы керек.
20–30 минут сайын көзге демалыс беру қажет.
кітап пен көздің арасы шамамен 30–35 см болғаны дұрыс.
Телефонды қараңғыда қолдану көзге бірнеше себеппен зиян:
1. Көздің шаршауы
Қараңғы ортада экран жарығы өте айқын көрінеді. Көз қарашығы қатты кеңейеді, ал жарық экран оны тез тарылтады — бұл көз бұлшықеттеріне артық күш түсіреді.
2. Көрудің уақытша бұзылуы
Ұзақ қарау көздің құрғауына, бұлдырауына және бас ауруына әкелуі мүмкін.
3. Көздің құрғауы
Экранға қарағанда адам сирек жыпылықтайды, сондықтан көз жасы аз бөлініп, көз құрғайды.
4. Ұйқының бұзылуы
Экраннан шығатын көк жарық ұйқы гормоны — мелатониннің бөлінуін азайтады. Соның салдарынан ұйықтау қиындайды.
жүктеу мүмкіндігіне ие боласыз
Бұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз
Есту мүшесінің құрылысы
«Тексерілді» А.Алшоразова
Директордың оқу ісі жөніндегі орынбасары
|
Білім беру ұйымының атауы: |
№ 276 орта мектеп |
|
|
Бөлім: |
8.3D Координация және реттелу |
|
|
Педагогтің аты-жөні: |
Дүзелбайқызы Әсел |
|
|
Күні: 02.03.2026ж |
Сыныбы : 8 «б» |
Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны: |
|
Тақырыбы: |
Есту мүшесінің құрылысы. Естудің маңызы.Естудің бұзылуы себептері.Есту мүшесінің гигиенасы.Зертханалық жұмыс №12. Дыбысты қабылдау ерекшеліктерін зерттеу. |
|
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты: |
8.1.7.2 дыбысты қабылдаудың ерекшіліктерін зерттеу және есту гигиенасы ережесін сипаттау; |
|
|
Сабақтың мақсаты: |
- дыбысты қабылдаудың ерекшіліктерін зерттейді және есту гигиенасы ережесін сипаттайды. |
|
|
Құндылық: Дәйексөз: |
Тәуелсіздік пен отаншылдық. «Патриотизм-ата-анаңды құрметтей білуің» Құндылық:
|
|
|
Сабақ барысы /уақыты |
Мұғалімнің әрекеті |
Оқушының әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
|
Сабақтың басы 3 мин |
І. Ұйымдастыру кезеңі: Оқушылармен сәлемдесу, түгендеу. Көрнекіліктер арқылы оқушыларды 3 топқа бөлу. Психологиялық ахуал: "Естеймін-естімеймін" аудио эксперименті (3 минут) арқылы жаңа сабақтың тақырыбын ашу. Интернеттегі дыбыс генераторын пайдаланып Дыбыс жиіліктерін (мысалы, 18 000 Гц, 15 000 Гц, 12 000 Гц) қосу. Оқушылардан дыбысты естуді тоқтатқан кезде қолын көтеруін сұрау. Есту қабілетіне зиян келтірмеу үшін дыбыс деңгейін ең төменгі деңгейге көтеру Құндылық:
|
Сәлемдеседі, есту мүшесінің бөліктерін таңдау арқылы топқа бөлініп отырады. Оқушылар дыбысты естуді тоқтатқан кезде қолын көтереді. |
|
|
|
4 мин |
Үй тапсырмасы: «Ұяшықтар» әдісі арқылы өткен тақырып бойынша білімдерін тексеру.
Құндылық:
Еңбекқорлық және кәсіби біліктілік – көз құрылысы мен қызметін нақты әрі дәл көрсету Бүгінгі сабақтың тақырыбымен және сабақтың мақсатымен таныстыру. |
Интерактивті тақтада ұяшықтарды таңдау арқылы сұраққа жауап береді. Бүгінгі сабақтың тақырыбымен және мақсатымен танысады. |
Дескриптор : -дұрыс жауап береді- 1 балл |
Презентация Қолданылған ЖИ: Chat gpt,Kling ai |
|
Сабақтың ортасы 5 мин |
Жасанды интеллект жасалған бейнебаян арқылы жаңа сабақтың мазмұнын түсіндіру. |
Тақырып мазмұнын түсінеді. Сұрақтары болса қояды. |
|
Бейнебаян |
|
27 мин
|
Тапсырма 1: (топтық жұмыс) Көрнекілікпен жұмыс. Әр топқа жауап карточкаларын таратып беру. Құлақтың құрылысы мен сыртқы, ортаңғы және ішкі құлақ суретін іліп қою. Бос тұрған жерге оқушылар құлақтың құрылысы жазылған карточканы дұрысына әкеліп сәйкестендіреді.
Тапсырма 2: (топтық жұмыс) Функционалдық сауаттылық тапсырмасы Нұсқаулық: Топқа берілген жағдаят пен талдау сұрақтарын топтасып талқылаңдар. Жауаптарыңды постер түрінде дайындаңдар. Топтық жауаптарың дайын болған соң сынып алдында қорғаңдар. 1-топ: "Құлаққаптағы қатты музыка" ? Жағдай: жасөспірім күн сайын музыканы максималды көлемде тыңдайды. Талдау сұрақтары:
2-топ: "Ортаңғы құлақтың қабынуы" ? Жағдай: балаға суық тиді, бірақ емделмеді. Талдау сұрақтары:
3-топ: "Құлақ қалқанының жарақаты" ? Жағдай: бала құлағына өткір затты салып, кездейсоқ құлақ қалқанын жарақаттады. Талдау сұрақтары:
Құндылық:
Саралау:
Жоғары деңгей – қосымша мысал келтіріп, қорытындыны тереңдетеді (мысалы, шу деңгейі және есту қабілеті №12 зертханалық жұмыс. Дыбысты қабылдау ерекшеліктерін зерттеу (есту қабілетін анықтау.) Жұмыс мақсаты: есту қабілетін анықтау. Құрал-жабдықтар: сыбырлап сөйлеуді анықтауға арналған зерттеу парағы, 7 м-ден кем емес рулетка. Жұмыс барысы: Жұппен жұмыс істеу керек: алдымен бір оқушы зерттелуші, екіншісі зерттеуші рөлін атқарады. Сосын рөлдерін ауыстырады.
Мұғалім әрекеті:
Құндылық: Әділдік және
жауапкершілік Саралау (қысқа)
|
Топ мүшелері құлақтың құрылысына жауап карточкаларын пайдаланып дұрысын сәйкестендіреді.
Топқа берілген жағдаят пен талдау сұрақтарын топтасып талқылайды. Жауаптарыңды постер түрінде дайындайды. Топтық жауаптарың дайын болған соң сынып алдында қорғайды. Зертханалық жұмыс мақсатымен танысады. Құрал жабдықтарды пайдаланып Жұмыс барысын реттілікпен орындайды.
|
Дескриптор: -құлақтың құрылысын дұрыс анықтайды -1 балл - сыртқы, ортаңғы және ішкі құлақтың біреуін дұрыс анықтайды-1 балл
Дескриптор: - жағдаятты талқылайды-1 балл - сұрақтарға жауап дайындайды-1 балл - топтық қорғауға қатысады-1 балл
Дескриптор: - Рөлдерді дұрыс бөліп, нұсқаулық бойынша жұмыс жасайды-1 балл -Әр құлақты жеке тексереді (оң/сол) -1 балл - Нәтижені кестеге нақты және дұрыс жазады-1 балл -Қашықтық өзгерген жағдайда нәтижені салыстырады -1 балл |
көрнекіліктер Тапсырма парақтары Плакат, түрлі түсті қаламдар
Зерттеу парағы |
|
4 мин |
Бекіту тапсырмасы: wordwall. Платформасында сұрақтарды сәйкестендіру. Есту мүшесінің гигиенасы ережесін ұсынады Үй тапсырмасы: Тақырыпты мазмұндау |
• Сұрақтарды мұқият тыңдайды. • Жауапты жылдам айтады немесе дәптерге жазады. |
Бағалау (ауызша мадақтау): «Жарайсың, тез жауап бердің!» «Өте нақты анықтама!» «Тамаша, ретімен түсіндірдің!» «Керемет, сен бүгін белсендісің!» |
|
|
Сабақ тың соңы 2 мин |
Рефлексия: “МИ”бағалау мен рефлексиясы
Құндылық: Әділдік және
жауапкершілік |
Бағалау парағын толтырады. Бүгінгі сабақ бойынша рефлексия жасайды. |
1-10 баллдық жүйе бойынша өздерін бағалау парағына бағалайды. |
Бағалау парағы |
Көз алмасы (bulbus oculi) 3 негізгі қабықтан және ішкі құрылымдардан тұрады.
1️⃣ Сыртқы қабық (талшықты қабық)
Ақ қабық (склера) – көздің ақ бөлігі
Қасаң қабық (роговица) – мөлдір алдыңғы бөлігі, жарықты өткізеді
2️⃣ Ортаңғы қабық (тамырлы қабық)
Нұрлы қабық (ирис) – көздің түсін береді
Кірпікшелі дене – көз бұршағын реттейді
Тамырлы қабық (хориоидея) – көзді қоректендіреді
3️⃣ Ішкі қабық
Тор қабық (сетчатка) – жарықты қабылдап, жүйке импульсіне айналдырады
Ішкі құрылымдары:
Көз бұршағы
Алдыңғы және артқы камера сұйықтығы
Шыны тәрізді дене
Қорытынды: көз алмасы 3 қабықтан тұрады, бірақ оның ішінде бірнеше маңызды бөліктер бар.
Қаласаңыз, суретпен түсіндіріп берейін.
Нұрлы қабық (ирис) – көздің алдыңғы бөлігінде орналасқан, қарашықты (көздің ортасындағы тесік) қоршап тұратын түрлі-түсті бөлігі.
Негізгі қызметтері:
Жарық мөлшерін реттеу
Нұрлы қабық қарашықтың көлемін үлкейтіп немесе кішірейтіп, көзге түсетін жарық мөлшерін бақылайды.
Жарық көп болса – қарашық кішірейеді.
Қараңғыда – қарашық үлкейеді.
Көзді қорғау
Артық жарықтан көздің ішкі құрылымдарын қорғайды.
Көздің түсін анықтау
Адамның көз түсі (көк, қоңыр, жасыл т.б.) нұрлы қабықтағы пигмент мөлшеріне байланысты.
Қысқаша айтқанда, нұрлы қабықтың негізгі қызметі – көзге түсетін жарық ағынын реттеу және көзді қорғау.
Көз жасы безі — көз жасының түзілуіне жауап беретін мүше. Ол көздің үстіңгі сыртқы бөлігінде орналасқан.
Негізгі қызметтері:
Көз жасын өндіру
Көздің бетіне таралатын жас сұйықтығын бөледі.
Көзді ылғалдандыру
Қасаң қабықтың құрғап кетуінен сақтайды.
Қорғаныш қызметі
Жас құрамындағы бактерияларға қарсы заттар көзді инфекциядан қорғайды.
Көзді тазарту
Шаң-тозаң мен бөгде заттарды шайып шығарады.
Қысқаша айтқанда, көз жасы безінің басты қызметі — көз жасын бөліп, көзді ылғалдандыру және қорғау.
Кітапты көзден шамамен 30–35 см қашықтықта ұстау керек.
Неге дәл осы қашықтық?
Бұл – көзге ең қолайлы оқу арақашықтығы.
Көз бұлшықеттері қатты шаршамайды.
Көру қабілетінің нашарлауын алдын алуға көмектеседі.
? Қосымша кеңес:
Жарық жеткілікті болуы керек.
20–30 минут сайын көзге демалыс беру қажет.
кітап пен көздің арасы шамамен 30–35 см болғаны дұрыс.
Телефонды қараңғыда қолдану көзге бірнеше себеппен зиян:
1. Көздің шаршауы
Қараңғы ортада экран жарығы өте айқын көрінеді. Көз қарашығы қатты кеңейеді, ал жарық экран оны тез тарылтады — бұл көз бұлшықеттеріне артық күш түсіреді.
2. Көрудің уақытша бұзылуы
Ұзақ қарау көздің құрғауына, бұлдырауына және бас ауруына әкелуі мүмкін.
3. Көздің құрғауы
Экранға қарағанда адам сирек жыпылықтайды, сондықтан көз жасы аз бөлініп, көз құрғайды.
4. Ұйқының бұзылуы
Экраннан шығатын көк жарық ұйқы гормоны — мелатониннің бөлінуін азайтады. Соның салдарынан ұйықтау қиындайды.
шағым қалдыра аласыз






