Етістіктің шақтары: Осы шақ

Пән: Қазақ тілі

Күні: 29.01.19

Сынып: 4

Сабақтың тақырыбы

Осы шақ

Сабақтың мақсаты

1.Іс-әрекеттің орындалатын, орындалуға тиістілігі, орындалғанына қарай үш шаққа бөлінетіндігін ұғындыру.

2. Шақтық мағына белгілі бір мезгілде дара етістікпен де, күрделі етістікпен де берілетіндігін түсіндіру. Бұл арқылы олардың өзіндік белгілерін меңгерту мақсатында дағдыландыру жұмыстарын жүргізу.

Құрал-жабдықтар

Кесте, бағалау парағы, маркерлер;

Күтілетін нәтиже

Етістіктің шақтарын біледі ; оқушылар тығыз ынтымақтастықта бір-бірімен пікір алмасады.

Психологиялық ахуал

«Болады-болмайды» тренингі

(оқушылар шеңберге тұрады, мұғалім болатын нәрселерді айтқанда оқушылар қолдарын шапалақтайды, ал болмайтын нәрселерді айтқанда аяқтарыңмен тарсылдатасыңдар)-

Мейірімді болуға …. (болады),

Кешірімді болуға …. (болады),

Қатыгез  болуға …. (болмайды),

Тәртіпті болуға …. (болады),

Әдепті болуға …. (болады),

Ұрысқақ болуға…. (болмайды),

Сыпайы болуға …. (болады),

Қайырымды болуға …. (болады),

Бұзық болуға …. (болмайды),

Бауырмал болуға …. (болады),

Ақылды болуға ….. (болады),

Мақтаншақ болуға …. (болмайды),

Шыншыл  болуға …. (болады),

Арам болуға …. (болмайды),

Маманболуға …. (болады),

Жаман болуға …. (болмайды).

Ынтымақтастық атмосферасын қалыптастырады

Үй тапсырмасын тексеру

Ережені тексеру- Етістік іс-әрекеттің жүзеге асу мезгілін білдіреді. Етістіктің үш шағы бар: осы шақ, өткен шақ, келер шақ. Осы шақ етістіктер не істеп отырмын? Не істеп отырмыз? Не істеп отыр? деген сұрақтарға жауап береді

Қызығушылықты ояту

Сөзжұмбақ шешу

1)Оттанда ыстық, ол не?

2)Үш тілі бар, тықылдаған үні бар

3)Ас бөлмеде тұратын зат

4)Қыздың көркі

5)Жемісті ата

6)Жыл мезгілін ата

Сөзжұмбақ шешу «Осы шақ» деген сөз шығады.

Мағынаны тану

Оқулықпен жұмыс.

1-жаттығу. Екі бағандағы сөйлемдерді салыстырып оқы. Іс-әрекеттің қазір болып жатқанын білдіретін етістікті тап.

2-жаттығу. Етістіктерді жекеше, көпше түрде ауызша жіктеу.

3-жаттығу. Жұмбақты жатқа жаз. Етістіктің қай жақта, қай шақта тұрғанын жаз.

Жұмбақ

Ине бел, қылқа мойын қара батыр,

Қара тауды арқалап бара жатыр.

(құмырсқа)

4-жаттығу. Берілген етістіктерді осы шаққа айналдырып, оларды қатыстырып сөйлем құрасытырып жаз.Сыпыр, сүрт, жу.

Сергіту сәті

Тербеледі ағаштар,

Алдымнан жел еседі.

Кіп-кішкентай ағаштар,

Үп-үлкен боп өседі.

5-жаттығу: Көп нүктенің орнына тиісті сөзді тауып, осы сөздерді қатыстырып бірнеше сөйлем құрастырып жаз.

... отыр, ... жүр, ... тұр.

Қорытынды бөлім

- Осы шақ дегеніміз не?
- Осы шақ іс-әрекеттің қай мезгілде өтіп жатқанын білдіреді?

Балалар жауап береді

Үйге тапсырма

6-жаттығу. (33 бет)

Үй тапсырмасын күнделікке жазып алады.

Кері байланыс

Бағалау

“Екі жұлдыз, бір тілек” арқылы оқушылар бірін-біріне бағалау жүргізеді.

Бір-бірлерін бағалайды.

Рефлексия

Балаларға дөңгелек қағаздар таратып, олар соны бағдаршам түстері арқылы бояп, түсінгендерін немесе сұрақтары барын білу.

Жасыл-бәрін түсіндім

Сары-сұрақтарым бар

Қызыл-түсінбедім

Әр бала жеке орындайды.

Пән:Математика

Күні:

Сабақтың тақырыбы:

Қозғалысқа берілген есептер шығаруды пысықтау

Сынып: 4

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар:

Сабақ негізделген оқу

мақсаты (мақсаттары)

Жаңа есеп түрі қуып жету қозғалысына есептер шығару. Өзара кері есептер құрастыру. Жазбаша бөлу, көбейтуге тапсырмалар орындау. Параллель, перпендикуляр болатын сызықтар жүргізу. Оқушылардың жылдам есептеу дағдыларын жетілдіру.Уақытты дұрыс пайдаланып,үнемді, тиімді пайдалануға үйрету.Үйренгенін өмірде қолдана білу.

Сабақ мақсаттары

Барлық оқушылар:

• Қозғалысқа берілген есептерді шығарады. Қозғалысқа, жыламдықты табуда қуып жету жылдамдығын табудың жолдарын біледі.Өзара кері есептер құрастыра алады.Көбейту мен бөлуді жазбаша тәсілмен шығара алады.Параллель, перпендикуляр түзулерді ажырата алады.

Оқушылардың басым бөлігі:

• . Қабілеттеріне қарай тапсырмаларды түрлендіріп,есептеудің тиімділігін түсінеді.Көбейту, бөлуге тапсырмалар орындай алады

Кейбір оқушылар:

• Білім деңгейіне қарай түрткі сұрақтар қоя отырып, білімдерін тиянақтайды. Алған білімдерін өмірде қолдана алады

Тілдік мақсат

Оқушылар:Топпен бірлесе жұмыс істей отырып, күрделі есептерді шығарады.Термин сөздерді қолданып есептер құрастырады. Оларды салыстыра алады.

Тірек сөздер:

Қозғалыс, қуып жету, жылдамдық,уақыт.

Жоспарлан-ған уақыт

Сабақтың барысы

Ресурстар

Басталуы 2 минут

Үй тапсырмасы

8 минут

Жоспар

І. Сыныпты ұйымдастыру.

Оқушыларды түгендеу.

«Қайырлы күн» тренингісін жүргізу.

Ынтымақтастық орнату.

Қол алысып, қане ,біз,

Достасайық бәріміз

Айтарым бар сендерге,

Тез тұрыңдар шеңберге

Қандай жақсы бір жүру!

Достарыңмен бір болу

Бірігеміз бәріміз

Қиындықты жеңеміз,

Есептерді шешеміз.

Үй тапсырмасын тексеру.

33- бет 5-теңдеу жауаптары бойынша тексеру өздерін өздері бағалайды.

Жаттығуды қимылмен бірге жасайды.

Топтағы рөлдерін бөлісу.

Ортасы

20 минут

Аяқталуы 10 минут

Бағалау

Рефлексия

Үйге тапсырма:

Бір бағыт бойымен қоғалыс.

Қуып жету қозғалыстары туралы еске түсіру.Формуласын жаздыру,еске түсіру.

Vқуып жет = V1- V2

S= Vқуып жету *t

Бір бағыт бойымен қозғалғандағы жақындау жылдамдығы жылдамдықтардың айымасына тең.

Қозғалыс жайлы білетінімізді еске түсірдік,енді есептер шығарайық

А. Болат пен Жарқын бір уақытта үйлерінен шығып, стадионға бет алды. Олардың үйлерінің арасы 200 метр. Болат Жарқынға қарағанда алыс тұрады,оның жылдамдығы 175м/мин.Жарқынның жылдамдығы 75м/мин. Болат Жарқынды қанша уақыттан кейін қуып жетеді?

S=200м V1=175м/мин V2= 75м/минt-? мин Шешуі:200/(175м/мин- 75 м/мин )=2мин

Жауабы:Болат Жарқынды 2 минуттан кейін қуып жетеді

Ә.Болат пен Жарқын бір уақытта үйлерінен шығып, стадионға бет алды. Олардың үйлерінің арасы 200 метр. Болат Жарқынға қарағанда алыс тұрады,оның жылдамдығы 175м/мин. Егер Болат Жарқынды 2 минуттан кейін қуып жеткен болса, онда ол қандай жылдамдықпен жүрген ?

V1= 175м/мин V2=? м/мин t= 2 мин S=200м

Шешуі: 175м/мин- (200м/2мин) =75 м/мин

Жауабы: Жарқын 75м/мин жылдамдықпен жүрді.

Б.Болат пен Жарқын бір уақытта үйлерінен шығып, стадионға бет алды. Олардың үйлерінің арасы 200 метр. Болат Жарқынға қарағанда алыс тұрады,оның жылдамдығы 175м/мин.Жарқынның жылдамдығы 75м/мин. Болат Жарқынды 2 минуттан кейін қуып жетті.Ұлдардың үйлерінің ара қашықтығы қанша метрге тең?

V1=175м/мин V2= 75м/мин t= 2мин S= ?м

Шешуі: (175м/мин-75м/ мин)*2мин=200м

Жауабы:Ұлдардың үйлерінің ара қашықтығы 200метр.

Тағы қандай кері есеп құрастыруға болады?

Болат пен Жарқын бір уақытта үйлерінен шығып, стадионға бет алды. Олардың үйлерінің арасы 200 метр. Жарқын Болатқа қарағанда жақын тұрады, оның жылдамдығы 75 м/мин.Болат Жарқыннан 2 минут бұрын жеткен болса, онда Болат қандай жылдамдық пен жүрген?

S= 200м V2= 75м/мин t=2мин V1=?

Шешуі: (200м/2мин) +75м/мин 175м/мин

Жауабы: Болат 175м/мин жылдамдықпен жүрген.Бір-бірінің жауабын бағдаршам арқылы бағалату.

Есептердің шешуін , жауабын жазу.
№2 Бір-біріне параллель екі кесінді сыз

-Параллель түзу дегеніміз не?

Өзара қилыспайтын екі түзу параллель түзулер деп аталады.Қатар жүру дегенді білдіреді.

-Перпендикуляр болатын түзу сызық деген не?-Өзара тік бұрыш жасап қилысатын түзулер.

Сызып орындап, қорғайды.а

а)АВ-5 см, СД- 3см параллель екі кесінді сыз.

в)ОК-4см, Оның бойынан М нүктесін белгіле.Осы нүктеден кесіндіге перпендикуляр болатын түзу сызық жүргіз.

3-есеп «Орындап жаттық тапсырмасы» Берілген есепке кері есептер құрастыру.

Ш: 80км/сағ-60км/сағ=40км/сағ

40км/сағ/ 40км= 2 сағат

40км/ (80км/сағ -60км/сағ) = 2 сағат

Ж: Жеңіл автокөлік жүк машинасын 2 сағатта қуып жетеді.

Кері есептер

а)Ш: ( 80км/сағ- 60 км/сағ) *2сағ = 40 км

Ж: Ауылдардың арасы 40 км

ә)Ш :(60 км/сағ *2 сағ)- 40 км= 120км/сағ-40км=80км/сағ

Ж: Жеңіл автокөліктің жылдамдығы 80км/сағ

б)Ш: 80км/сағ - ( 40км /2сағ)= 60 км/сағ

Ж: Жүк машинасының жылдамдығы 60 км/сағ

4 – тапсырма: Уақытпен «Кім жылдам ?» мысалдарды тез есептеу

Тақтаға орындау. Жазбаша баған түрінде

510*2=1020

8840/40=221

1213*30=36390

36006/6=6001

12130*3=36390

80640/2 = 40320

50050*5 250250

88080/40 =2202

Қорытындылау

Бүгінгі сабақта, не үйрендік ? Не білдік?

Смайликтермен бағалау.

35 бет №6 шығарып келу.

Талқылап шығарады

Кесінділер сызады

Жылдамдыққа шығарады

Сұрақтарға жауап береді

Күнделіктеріне үй тапсырмасын жазып алу

Аты-жөндері

Телефон нөмірі

Сынып

Кабинет

Мұғалімнің аты-жөні

Сарсимбаева Асима

Темерболатовна

87761348079

Шәріп Нұрия Нұрланқызы

87473712383

Хыдырмаа Ақмарал

87753371400

Хизат Ақмарал

87475549885

Хафиз Гүлбек Құрметбекқызы

87473675545

Имамзам Назымгүл Маратқызы

87774984502

Қолғанат Ақгүл

87786714960

Мухамеджанова Замира Жангельдиновна

87054467805