Эволюцияның дәлелдемелері.

Пән

Биология

Сыныбы 9

Мектеп

Ю. Гагарин атындағы орта мектебі

Сабақ тақырыбы

Эволюцияның дәлелдемелері.

Сабақтың жалпы мақсаты

Білімділік міндеті: Эволюцияның дәлелдемелерінің маңызын білу; Эмбриологиялық , морфологиялық, палеонтологиялық , биогеографиялық дәлеледемелердің маңызын айту;

Дамытушылық міндеті: Эволюциялық дәлелдемелерді ажырату ;

Тәрбиелілік міндеті: Органикалық дүниенің эволюциясы дәлелдемелерің дамыту;

Әдіс-тәсілдер

Сұрақтар бұрқасыны әдісі, ақиқат пен жалған , шатасқан тізбек әдісі , лездемелік сұрақтар әдісі , оқулықпен жұмыс , терминдермен жұмыс , 3+2+1 әдісі

Модульдердің кіріктірілуі

Оқыту мен оқудағы жаңа тәсілдер, топтық жұмыс, сын тұрғысынан ойлау, рефлексия.

Сабақтың кезеңдері

Уақыт

Мұғалімнің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Кіріспе

2 мин

1. Ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру.

2. Сыныпты түгендеу.

3. Топқа бөлу А,В,С әдісі арқылы

Оқушыларды тoпқа бөлу.

І топ: «А»

ІІ топ: «В»

ІІІ топ: «С»

5 мин

Үй тапсырмасын «Сұрақтар бұрқасыны» әдісі арқылы сұраймын.

1. Эволюция қандай ғылым?

2. Зоология философия еңбегінің авторы

3. Градация ұғымы

4. Жүйелеудің атасы кім? Еңбегін ата?

5. К. Линней кемшілігі

6. Ч. Дарвин саяхаты қанша жылға созылды?

7. Ч. Дарвин қай аралға барды? Нені анықтады.

8. Эволюцияның бірлігі

Сұрақтарға жауап береді.

Жаңа сабақ таныстырылымы

7 мин

Жаңа сабақты видео көрсету арқылы ашамын.

Адасқан әріптер арқылы негізгі терминдері табады.

О Г М О Л О Г Я И

А В А Т З М И

П Л Е Н О Г О А Т О Я Л

Эволоцияның дәлелдемедері төртке бөлінеді: морфологиялық,полентологиялық ,эмбриологиялық,биогеграфиялық.

Тірі организдердің жасушадан тұратындары,жануарлар мен өсімдіктер жасушаларының құрылысы мен атқаратын қызметі химиялық құрамы ұқсас. Бұл барлық тірі организмдерлің шығу тегінің бар екеніні айқын дәлелі .

Омыртқалы жануарлар қанқасының жалпы көрінісі мынандай: олардың денесі екі жақты симметриялы болады. Омыртқа жотасы бас сүйекке жалғасады және аяқ-қол сүйектерінің құрылысы ұқсас болады. Миы 5 бөліктен тұрады,омыртқа жотасының өзегінде жұлын орналасқан, ішкі мүшелерінің құрылысы мен оналасуы бір-біріне ұқсас. Алайда тіршілік жағдайларының өзеруіне байланысты организмждердің құрылыс да әртүрлі ортаға бейімделіп өзгеріп отырады. Мысвлы: сүтқоректілер класының өкілдері: кит « алдыңғы аяқарымен» суда есіп жүзуге бейімделген.

Оқушылар жаңа тақырыпты ашады және түсінеді.

3.Жаңа сабақты қолдану

15

мин

«Шатасқан тізбек» әдісі арқылы сөздерді ретімен қояды.

Қалған қазіргі кезде белгілер атқармайтын қызмет қалдық ататегінен рудименттер

Қазба ғылым саласы организмдердің зерттейтін аталады деп палентология қалдықтарын

Табиғат зерттеушісі 6 атап аймақты А. Р. Уоллес биогеографиялық көрсетті.

Ақиқат пен жалған

1.Құрылысы мен шығутегі бір мүшелерді гомологиялық мүшелер деп атайды.

2.Атавизмдер-ататегінен қалған, қазіргі кездеқызмет атқармайтын қалдық белгілер.

3.Құс пен жарғанаттың қанаттары –өзгерген алдыңғы аяқтары

4.Ағзаларды қазба қалдықтары бойынша зерттейтін ғылым эмбриология деп аталады.

5.А.Р.Уоллес 6 географиялық аймақты атап көрсетті.

6.Археоптерикс бауырмен жорғалаушылар мен құстардың арасындағы өтпелі форма болып табылады.

7.Эмбриология - организмдердің эмбрионын дамуын зерттейтін ғылым саласы

+-+-+++

Оқулықпен жұмыс.

Топтық жұмыс

Оқушылар топ болып тапсырмаларды орындайды.

5

мин

«Лездемелік сұрақтар» әдісі арқылы сабақты қорытындылаймын.

1. Эволюциялық дәлелдемелерді неше топқа бөлеміз?

2. Морфологиялық дәлелдемеге анықтама бер

3. Рудименттер дегеніміз не?

4. Атавизмдер дегеніміз не?

5. Эмбриологиялық дәлелдемеге анықтама бер

6. Палентологиялық дәлелдемеге анықтама бер

7. Биогеграфиялық дәлелдемеге анықтама бер.

8. Аналогиялық мүше дегеніміз не?

Оқушылар сұрақтарға жауап береді.

7

2 мин

Кері байланыс
«3+2+1»

Ұнаған 3 кезең, ұнаған 2 сұрақ, келесі сабаққа 1 ұсыныс беру тапсырмасын орындайды.

Оқушылар сабақ туралы пікірлерін жазады.

8

2 мин

Бағалау

Мұғалімнің қорытынды бағалауы.

9

2

мин

Үйге тапсырма.

Өтіген тақырыпты оқып келу;

Күнделікке жазады.