физика 9 сынып 3 тоқсан ҚМЖ лары

Тақырып бойынша 31 материал табылды

физика 9 сынып 3 тоқсан ҚМЖ лары

Материал туралы қысқаша түсінік
физика 9 сынып 3 тоқсан ҚМЖ лары
Материалдың қысқаша нұсқасы

Тексерілді:

Білім беру ұйымының атауы

60 ЖОББМ

Пәні:

Физика

Бөлім:

9.3 А Сақталу заңдары

Педагогтің аты-жөні:

Рустемова Ж

Күні:8,9,11/01


Сынып: 9 в,г,д,е

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Дене импульсі және күш импульсі

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

9.2.3.1 дене импульсі мен күш импульсін ажырату

Сабақтың мақсаты

Барлық оқушылар істей алады: Дене импульсының анықтамасын оның жылдамдығы мен массасының көбейтіндісі ретінде біледі;

Көптеген оқушылар істей алады: Нәтижеге болжамалы баға бере алады;

Кейбір оқушылар істей алады: Күш импульсы дене импульсының өзгеру мөлшері болып табылатынын түсінеді.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Ұйымдастыру

Өзін-өзі тексеру


Сабақтың басы

10 минут


Өткен білімді еске түсіру



























Жаңа білім

10 минут
































Бекіту

10 минут











Кері байланыс

Сабақтың соңы

10 минут

Бағалау

Үйге тапсырма

Оқушылармен сәлемдесу, оқушыларды түгелдеу. Үй тапсырмасымен жұмыс.

Заттың агрегаттық күйлері. Қатты денелердің балқуы және қатаюы. Балқу және қатаю температурасы. Балқу және қатаю кезіндегі ішкі энергияның өзгеруі. Меншікті балқу жылуы.

Түрткі, сынама, қайта бағыттау сұрақтары

  1. Ауырлық күші деп қандай күшті айтады?

  2. Еркін түсу үдеуі қандай шамаларға тәуелді?

  3. Денелердің еркін түсуі қандай қозғалыс түріне жатады?

  4. Еркін түсу үдеуінің дене массасына тәуелді еместігін қалай дәлелдеуге болады?

Мұғалім әр оқушының жауаптарына мадақтау сөздерін айтады.

Мағынаны тану

«Импульс»  гректің   «impulses»деген сөзінен шыққан,  оның сөбе сөз аудармасы «соққы» дегенді білдіреді.  Бұл термин механикада  екі шаманы:  күш импульсі мен  дене импульсін білдіреді.

Ой толғау әдісі бойынша топтар жаңа тақырыпты оқып, топта талқылап, қорғайды

Дене импульсі дененің массасы мен оның қозғалыс жылдамдығының көбейтіндісіне тең болатын физикалық шама = m

Р дене импульсінің ХБ (СИ) жүйесіндегі өлшем бірлігі  секундына килограмм метр [кг · м/с]

Масса – скалярлық шама, ал жылдамдық векторлық шама.

Күш импульсі мен дене импульсі арасындағы байланыс.

0 немесе

---«Жалғасын тап» –формулаларды жазу

----«Лото әдісі»

Лото әдісі

Скаляр шамалар----қызыл

Векторлық шамалар-----жасыл

Тұрақты шамалар------сары

p

G

g

t

а

---Әр топқа есептер таратамын

Жұптық жұмыс.

Есеп: массасы 1 кг дене түзусызықты қозғала отырып, өзінің жылдамдығын 10 м/с –тен 20 м/с –ке дейін өзгертеді. Дененің импульсінің өзгерісін анықтау керек..

Есеп: Бірінші дененің массасы 2 кг, жылдамдығы 6 м/с, ал екінші дене тыныш тұр. Соқтығыстан кейін, екі дене бірге 2 м/с жылдамдықпен қозғалып кетті. Екінші дененің массасын анықтаңдар.

Ой-толғаныс

Жеке жұмыс. Деңгейлік тапсырмалар

Жеке оқушылармен жұмыс. Үлестірме карточкалар арқылы.

. Семантикалық карта.

Дене импульсі формуласы


Дене импульсі өлшем бірлігі


Күш импульсі формуласы


Күш импульсі өлшем бірлігі


Дене импульсі мен күш импульсі арасындағы байланыс формуласы


Импульстің сақталу заңы формуласы


Рефлексия. «Бас бармақ» әдісі.

Толық түсіндім Түсіндім, бірақ көмекті қажет етем. Түсінген жоқпын

Тақырыпты оқу.

Оқушылар өткен тақырып сұрақтарына жылдам жауап беріп, бүгінгі тақырыппен танысады









Оқушылар жаңа тақырыпты бірлесіп ашады.




















Енді оқушылар «беру арқылы жаңа тақырып бойынша постер қорғау. «Себет» тәсілі. Тақырып бойынша сұрақтардың жауабын сол себетке жазады



Оқушылар жұптаса отырып есептер шығарады


Оқушылар жеке тапсырманы орындайды

Сабаққа кері байланыс береді

Бағалау критерийі


оқушылар сабақ мазмұнын түсінеді

-қойылған сұрақтарға толық жауап бередіі

-формуланы меңгергені,

-формуладан белгісіз шаманы табуыды біледі

- Үдеу, жылдамдық және жүрілген жол графиктерін байланыстыруды пайдаланады


Дескриптор:

Оқушылыр бұрынғы өткен тақырыптарды еске түсіреді.

-Импульс анықтамасын дұрыс айтады

-Импульсті анықтау тәсілдерін дұрыс анықтайды

-Әр түрлі ортадағы импульстерді талдай алады


Жалпы тапсырма- 3 балл

Дескриптор

Дене импульсін атау

Дене импульсін формуласын көрсету

Импульстер арасындағы байланысты жазу

Тұйық жүйеге анықтама беру

Жалпы 4 балл




Дескриптор:Векторлық және скаляр

Шамаларды ажырата алады-1 балл


Формуланы дұрыс жазады-1 балл



Дескриптор:

Есептің шартын жазады;

Формуланы қорытады;

Шешімін табады;

Жалпы -3 балл



Оқушылар жалпы жинаған балдары бойынша бағаланады

Жалпы балл-12 балл













Үлестірмелі материал,


кітап







Тексерілді:

Білім беру ұйымының атауы

60 ЖОББМ

Пәні:

Физика

Бөлім:

9.3 А Сақталу заңдары

Педагогтің аты-жөні:

Рустемова Ж

Күні:12,13,14/01


Сынып: 9 в,г,д,е

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Импульстің сақталу заңы.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

9.2.3.2 импульстің сақталу заңын тұжырымдау және есептер шығаруда қолдану;

Сабақтың мақсаты

Барлық оқушылар:импульстің сақталу заңын тұжырымдау және есептер шығаруда қолдан ды үйренеді .

Оқушылардың басым бөлігі:Импульстің сақталу заңын күнделікті тұрмыста және формулаларын есептер шығаруда қолдана білуге үйренеді.

Кейбір оқушылар:Білімді сыныптастарына түсіндіріп оқулықтан тыс ресурстар қоса алады.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Ұйымдастыру

Өзін-өзі тексеру


Сабақтың басы

10 минут


Өткен білімді еске түсіру



























Жаңа білім

10 минут























Бекіту

15 минут






















Кері байланыс

Сабақтың соңы

10 минут

Ұйымдастыру.

Үй тапсырмасын сұрау «Ашық микрофон» әдісі арқылы сұрақ жауап

1. Дене импульсі дегеніміз не? Белгіленуі, формуласы, өлшем бірлігі.

2. Күш импульсі дегеніміз не? Формуласы, өлшем бірлігі.

3. Дене импульсі мен күш импульсі арасындағы байланысты жаз.

4. Тұйық жүйе дегеніміз не?

Проблемалық сұрақ?

Үлкен жылдамдықпен келе жатқан допты футболшы аяпен немесе баспен тоқтатады.

Өте жай жылдамдықпен қозғалып келе жатқан вагонды адам тоқтата алмайды. Неге?

Күш пен оның әрекет ету уақытының көбейтіндісі күш импульсі деп аталады.

Күш импульсі: ; өлшем бірлігі Н·с

Дененің массасы мен оның қозғалыс жылдамдығының көбейтіндісіне тең болатын физикалық шаманы дене импульсі деп аталады.

Дене импульсі: ; өлшем бірлігі кг·м/с

Дене импульсінің өзгерісі күш импульсіне тең.

Импульстің сақталу заңы: жүйе ішінде туындайтын өзара әрекеттесулер нәтижесінде тұйық жүйенің қосынды импульсі өзгермейді.

Жұптық жұмыс «Нені білдік?»

1.Дене импульсі деп ............................

2.Дене импульсінің формуласы.............

3.Өлшем бірлігі.....................

4.Бағыты ........бағытымен бағытталады.

5.“Импульс” ұғымын енгізген француз ғалымы.........................

6.Күш импульсі деп.............................

І топ «Аналитектер»

1Дене импульсі деп (дене массасы мен жылдамдығының көбейтіндісіне тең физикалық шама)

2Прямая со стрелкой 1 .Импульстің формуласы__( = m ) өлшем бірлігі: (кг м/с)

3."Импульс"ұғымын енгізген  француз ғалымы (Рене Декарт)

4.Күш импульсі; I=( )__ өлшем бірлігі _(Н·с)_

ІІ топ «Қолданушылар»

Берілген құрал-жабдықтармен маятникті жасап көрсетіңіздер

ІІІ топ «Зерттеушілер»

Сұрақтарға жауап беріңіздер:

1. Неліктен хоккейде қорғанушыны салмақтылау, ал шабуылшыны жеңілдеу әрі ептілеу болатындай етіп таңдайды?

2. Мылтықтанатқанда неге керісерпілуболады?

3.Массасы әртүрліеківагон бірдейжылдамдықпенқозғалады.

Топтық жұмыс. Есептер шығару

Жеке жұмыс Есептер шығару

Сабақты бекітуге арналған есептер.

1 топ

1. 6 км/сағ жылдамдықпен жүгіріп келе жатқан массасы 60 кг адамның импульсі қандай?

2 топ

2. Массасы 50 кг бала 5 м/с жылдамдықпен жүгіріп келе жатып,2 м/с жылдамдықпен келе жатқан массасы 100 кг арбаның үстінде қарғып мінді.Осыдан кейін арба қандай жылдамдықпен қозғалады?

Рeфлексия пирамидаcы:Қарастырылған мәсел Рeфлексия пирамидаcы

Сабақ соңында әр тапсырманың бағалау критериилері бойынша жалпы баллдық жүйемен бағалау

-Тақырып соңындағы сұрақтарға жауап жазу.

Оқушылар өткен тақырып сұрақтарына жылдам жауап беріп, бүгінгі тақырыппен танысады.

Оқушылар сұрақтарға бүгінгі өткен тақырыпты талдай отырып, жауап береді.







































Әр түрлі мысалдар келтіру арқылы дененің импульсін салыстырады

Бағалау критерийі


оқушылар сабақ мазмұнын түсінеді

-қойылған сұрақтарға толық жауап бередіі

-формуланы меңгергені,

-формуладан белгісіз шаманы табуыды біледі

- Үдеу, жылдамдық және жүрілген жол графиктерін байланыстыруды пайдаланады


Дескриптор:

Оқушылыр бұрынғы өткен тақырыптарды еске түсіреді.

-Импульс анықтамасын дұрыс айтады

-Импульсті анықтау тәсілдерін дұрыс анықтайды

-Әр түрлі ортадағы импульстерді талдай алады


Жалпы тапсырма- 3 балл




Дескриптор


-жылдамдықтарын және массаларын салыстырады

-доптың және вагонның импульстерін салыстырады.

-Тенис добы мен оқтың импульстерін салыстырады

Жалпы 3 балл








Жауаптары:

Әр дұрыс жауап 1 балл мен бағаланады




Оқулық





Кеспелер

Кітап

дәптер





















Тексерілді:

Білім беру ұйымының атауы

60 ЖОББМ

Пәні:

Физика

Бөлім:

9.3 А Сақталу заңдары

Педагогтің аты-жөні:

Рустемова Ж

Күні:16,17,18/01


Сынып: 9 в,г,д,е

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Реактивтi қозғалыс

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

9.2.3.3 табиғаттағы және техникадағы реактивті қозғалысқа мысалдар келтіру;

9.2.3.4 Байқоңыр ғарыш айлағының аймақтық және халықаралық маңыздылығына баға беру

Сабақтың мақсаты

Барлық оқушылар істей алады: импульстің және энергияның сақталу заңдарын дене жүйелерінің өзара әрекеттсесуінде қолданады;

Көптеген оқушылар істей алады: табиғатта және техникада реактивті қозғалыстарға мысалы келтіреді;

Кейбір оқушылар істей алады: Байқоңыр космодромының елді және халықаралық маңыздылығын бағалайды

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Ұйымдастыру

Өзін-өзі тексеру


Сабақтың басы

10 минут


Өткен білімді еске түсіру



























Жаңа білім

10 минут





Бекіту

15 минут
















Кері байланыс

Сабақтың соңы

10 минут


Ұйымдастыру:Ынтымақтастықты қалыптастыру:

Үй тапсырмасын тексеру. "Өткенге шолу"

«Реактивті қозғалыс».

Белсенді оқыту әдісі: «3D» әдісі

Тапсырма (G):Оқушылар физикалық шамалар бойынша топқа бөлінеді

1. Зымыран қалай қозғалады?

2. Реактивті қозғалыс дегеніміз не? 
3. Қандай мақсатпен зымырандар көпсатылы болып жасалады? 
4. Реактивті қозғалыс жылдамдығы қандай шамаларға байланысты? 
5. Ғарышты зерттеудегі қандай жетістіктерді білесіңдер? 
Жұптық жұмыс Формулалар тақтасы:

Жеке жұмыс Есептер шығару.

21-жаттығу

1.Зарядымен қоса есептегенде массамы 250 г болатын кішкене зымран вертикаль жоғары қарай 150 м биіктікке көтерілді.Заряд лезде жанады деп есептеп ,зымыраннан бөлініп шығатын газ жылдамдығын анықтаңдар.

2.Кішкене зымранның массасы 200г.Ондағы жанғыш заттың массасы 50 г.Газ зымран соплосынан 100м/с жылдамдықпен лезде шығады деп есептеп зымыранның қозғалыс жылдамдығын анықтаңдар

5. Гидрореактивті катер әрбір секунд сайын V0=0,5 м3 суды сорады және лақтырады. Лақтырылған судың катерге қатысты жылдамдығы υ = 25 м/с тең. Реактивті күшті анықтаңдар

Рефлексия: «Чемодан, еттартқыш, себет»

Үй тапсырмасы §25 Реактивті қозғалыс тақырыбын оқу

Ғарышкерлік –біздің өміріміздің ажырамас бөлшегі тақырыбына эссе жазу








Оқушылар өткен тақырып сұрақтарына жылдам жауап беріп, бүгінгі тақырыппен танысады.















Оқушылар суретті көреді










Есептің шартын түзеді

Формуласын жазады

Есептің шешімін табады


















Бағалау критерийлері

- Импульстің сақталу заңдарын біледі

- Реактивті қозғалысқа мысалдар келтіре алады

- Байқоңыр ғарыш айлағының маңыздылығына баға береді

- табиғатта және техникада реактивті қозғалыстарға мысалы келтіреді

Дескриптор:

- табиғатта және техникада реактивті қозғалыстарға мысалы келтіреді;


- Байқоңыр космодромының елді және халықаралық маңыздылығын бағалайды


Дескриптор

- реактивті қозғалыстың теориясын біледі

-қолдану аясын айтады

-басқа пәндермен байланысын

-өз жұмысын дұрыс таныстырады


4 балл


Дескриптор


Есептің шартын түзеді

Формуласын жазады

Есептің шешімін табады

3 балл


Жалпы балл 10 балдық жүйе бойынша бағалаймын.



Оқулық


Кеспе,суреттер

















































Тексерілді:

Білім беру ұйымының атауы

60 ЖОББМ


Пәні:

Физика


Бөлім:

9.3 А Сақталу заңдары


Педагогтің аты-жөні:

Рустемова Ж


Күні:10,11,12/01



Сынып: 9 а,г,д,е

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:


Сабақтың тақырыбы:

Механикалық жұмыс және энергия.БЖБ№5


Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

9.2.3.5 механикалық жұмысты аналитикалық және графиктік тәсілдермен анықтау;

9.2.3.6 жұмыс пен энергияның байланысын түсіндіру


Сабақтың мақсаты

Барлық оқушылар істей алады: механикалық жұмысты аналитикалық және графикалық жолымен анықтайды

Көптеген оқушылар істей алады: жұмыс және энергияның байланысын түсінеді

Кейбір оқушылар істей алады: энергияның сақталу заңын есеп шығаруда қолданады


Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар


Ұйымдастыру

Өзін-өзі тексеру


Сабақтың басы

10 минут


Өткен білімді еске түсіру


















Жаңа білім

10 минут













Бекіту

15 минут












Кері байланыс

Сабақтың соңы

10 минут

Ұйымдастыру:

Үй тапсырмасын тексеру. "Серпілген сауал" әдісі

1.Зымыран қалай қозғалады?

2.Реактивті қозғалыс дегеніміз не?Оған мысалдар келтіріңдер

3.Реактивті қозғалыс қандай шамаларға байланысты?

4.Ғарышты зерттеудегі қандай жетістіктерді білесіңдер?

5.Қандай мақсатпен зымырандар көп сатылы болады?

Жаңа сабақ

Белсенді оқыту әдісі:«Ментальды карта» Тапсырма: )Механикалық жұмыстың формуласын энергияның формуласымен байланыстыру

А= FS= mg ∆h = mg ( )= mg

АПрямоугольник 1 =



Тапсырма

Сурет

Жүк тарапынан түсірілген күш

Дене жол жүріп барады

Дене механикалық жұмыс жасады

Графикте кескіндеу

F * 0

S * 0

A = F S

A * 0

Прямая со стрелкой 2

Прямая со стрелкой 3

Тапсырма

Сурет

Жүк тарапынан түсірілген күш

Дене жол жүріп барады

Дене механикалық жұмыс жасады

Графикте кескіндеу

F * 0

S * 0

A = F S

A * 0

Прямая со стрелкой 4

Прямая со стрелкой 5



Керібайланыс: Өзін-өзі бағалау «Бес саусақ»

Оқушылар жоғары қаратып бір-біріне жауап парақтарын көтеріп көрсетеді. «Зикзак» суреті шығу керек. Өз-өздерін саусақпен бағалайды.

SWOT-талдау

Кері байланыс « Ой түйіндеу»

Үй жұмысы: «Еркін тақырып»

1) Эссе «Энергия әлемі»

5) 22- жаттығу 4,5 -жаттығу

Бағалау: «Өзін-өзі бағалау ашады.



Керібайланыс

Оқушылар өткен тақырып сұрақтарына жылдам жауап беріп, бүгінгі тақырыппен танысады.


Оқу мақсатымен танысады


Мұғаліммен бірге тапсырмаларды талдау.

Оқушылар сұраққа жауап беріп сабақ тақырыбына шығады. Сабақ мақсаттарын оқушылармен бірге қою



Оқушылар энергия мен жұмысты байланыстыратын теңдеуді жазып қорытады




Оқушылар топтасып есептер шығарады




Механикалық жұмыстың формуласына күрделі есептерді шығарады


Физикалық шамаларды әріппен дұрыс белгілейді


Өлшем бірлктерді ХБЖ-ге айналдырады

Есепті шығаруда формуланы дұрыс пайдаланады

Механикалық жұмыс және энергия.

-механикалық жұмысты аналитикалық және графикалық жолымен анықтау;

- жұмыс және энергияның байланысын түсіндіру;





Сурет формула кітап






























Тексерілді:

Білім беру ұйымының атауы

60 ЖОББМ

Пәні:

Физика

Бөлім:

Сақталу заңдары

Педагогтің аты-жөні:

Рустемова Ж

Күні:23,24,25,26,27,28/01


Сынып: 9 в,9г,9д,9е

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Энергияның сақталу және айналу заңы №5 БЖБ

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

9.2.3.7- энергияның сақталу заңын тұжырымдау және есептер шығаруда қолдану

Сабақтың мақсаты

Барлық оқушылар істей алады: энергияның сақталу заңын біледі

Көптеген оқушылар істей алады: энергияның сақталу заңын тұжырымдайды

Кейбір оқушылар істей алады: энергияның сақталу заңын есеп шығаруда қолданады

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар


Ұйымдастыру

Өзін-өзі тексеру


Сабақтың басы

10 минут


Өткен білімді еске түсіру






















Жаңа білім

10 минут














Бекіту

15 минут



































Кері байланыс

Сабақтың соңы

10 минут

Ұйымдастыру кезеңі

Сәлемдесу.

«Сөйлемді толықтыр» жеке орындау

1) Күш пен оның әрекет ету уақытының көбейтіндісі ----------- деп аталады.

2) Кг* м/с --------------- өлшем бірлігі.

3) Өлшем бірлігі Дж (джоуль) физикалық шамалар:

4) Е= mgh --------- энергия формуласы.

5) Импульстің сақталу заңы ----------------- жүйеде орындалады.

1. Дене импульсі дегеніміз не?

2. Күш импульсі дегеніміз не?

3. Импульстің сақталу заңы қалай тұжырымдалады?

4. І және І ғарыштық жылдамдық неге тең?

5. Зымыранның құрылысы және олардың қозғалуы.

заңы қалай тұжырымдалады?

Белсенді оқыту әдісі: «Түйінді байланысын тап!» Тапсырма:(G)Мына берілген суреттердің ортақ байланыстарын атаңдар.



Рисунок 1 Рисунок 2

Рисунок 3





Мына берілген суреттерде ортақ қандай іс-қимыл байланыстырып тұр.

Керібайланыс: «Формулалар әлемі» (G)

Энергия түрлерінің аталуы

Белгілену әрпі

Формуласы

Мұндағы шамаларды ата

Өлшем бірлігі


















5 БЖ

Рефлексия. Кері байланыс «Сөйлемді аяқтау» әдісі

«Мен үшін ... қиын болды».«Мен ... түсіндім»«Мен ... үйрендім» «Мені ... таң қалдырды»

«Алдағы уақытта ...»

Оқу мен оқытуды бағалау «Менің шыққан шыңым

Оқушылар өткен тақырып сұрақтарына сөйлемді толтыру жеке жеке орындайды










Суреттерді энергияның сақталу заңымен байланыстырады.
















Рисунок 4

























Формулаларды толықтай жазып тапсырманы орындайды.

















Дескриптор


Сұрақтарға тез-тез жауап беріп 1 баллдан жинайды









Суреттерді көріп энергияның сақталу заңын түсіндіреді











Рисунок 5








Рисунок 6





Рисунок 7




Дескриптор

Энергия түрлерін атайды

Белгілейді

Физикалық шамаларды атайды

Өлембірлігін жазады

5 балл



Рисунок 8

Рисунок 9


Оқулық


Үлестірме материалдар

Стиккерлер

Кестелер





























Тексерілді:

Білім беру ұйымының атауы

60 ЖОББМ

Пәні:

Физика

Бөлім:

9.3 В Тербелістер мен толқындар

Педагогтің аты-жөні:

Рустемова Ж

Күні:15,16,18/01


Сынып: 9 а,г,д,е

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Тербелмелі қозғалыс

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

9.2.5.1 еркін және еріксіз тербелістерге мысалдар келтіру;

9.2.5.2 эксперименттік әдіспен амплитуда, период, жиілікті анықтау;

9.2.5.3 формулаларды қолданып, период, жиілік, циклдік жиілікті анықтау

Сабақтың мақсаты

Барлық оқушылар істей алады: тербелмелі қозғалыс туралы мағлұматтар береді

Көптеген оқушылар істей алады: тербелмелі қозғалыстың түрлері және оларды сипаттайтын шамаларды біледі

Кейбір оқушылар істей алады: Тербеліс жылдамдығы, жиілігі және толқын ұзындығы формулаларын есеп шығаруда қолданады

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Ұйымдастыру

Өзін-өзі тексеру


Сабақтың басы

10 минут


Өткен білімді еске түсіру



























Жаңа білім

10 минут
























Бекіту

10 минут



















Кері байланыс

Сабақтың соңы

10 минут

Оқушылармен сәлемдесу, оқушыларды түгелдеу. Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру.

Жаңа тақырып

Тербеліс процесіне мысалдар:

  • Желден ағаш бұтақтарының тербелуі ;

  • Сағат маятнигінің тербелісі;

  • Біздің жүрегіміздің соғуы және т.б.

Тербеліс дегеніміз не?

Тербелмелі қозғалысқа анықтаманы оқушылар өздері айтады.

Тербелмелі қозғалысты сипаттайтын шамалар

Амплитуда, тербеліс периоды, тербеліс жиілік

1-тапсырма

Хм = 15 см болғанда

  1. t = 30 с-ғы толық тербеліс n саны : n = _______________

  2. Бір тербеліске кететін уақыт:

2-тапсырма

Тербеліс амплитудасын 5см-ге азайтып, t = 30 с-ғы толық тербелістің санын n санаңдар:

n =

Есептеңдер: Т =

Қорытынды

3-тапсырма

1 с-ғы толық тербеліс санын анықтаңдар

  1. Тербеліс жиілігі n

Формуласы Өлшем бірлігі

  1. Циклдік жиілік w

  2. Тербелісфазасы Кері байланыс беру

«Ойлан – жұптас – бөліс» әдісі

тест тапсырмалырын орындау.

  1. Уақыт өткен сайын амплитудасы азайып отыратын тербелістер –

А) өшетін тербелістер В) гармоникалық тербелістер С) өшпейтін тербелістер

2. Дененің тепе-теңдік күйінен ең үлкен ығысуының мәні-

А) тербеліс периоды В) тербеліс амплитудасы С) тербеліс жиілігі

  1. 10 секундта 5 рет тербеліс жасайтын механикалық тарбелістің периоды қандай?

А) 5 с В) 0,2 с С) 2 с

4. Механикалық тербеліс кезінде энергияның жалпы мөлшері-

А) артады В) өзгермей сақталады С) кемиді

5. Механикалық тербеліс кезіндегі потенциалдық энергияның шамасы неге тәуелді?

А) периодқа В) жиілікке

«Рефлексиялық шеңбер»

Оқушылар өткен тақырып сұрақтарына жылдам жауап беріп, бүгінгі тақырыппен танысады.

Оқкшылар тербеліске өз ойларымен жауап беруге тырысады

Оқушылар тербелісті сипаттайтын шамалармен танысады

Бинебаянды тамашалайды


Тақырып бойынша берген тапсырмаларды ор Тербелмелі қозғалыстың басты белгісі, олардың барлығы қайталанып отырады.

Механикалық тербеліс деп дененің бірдей уақыт аралығындағы дәлме-дәл немесе жуықтап қайталанып отыратын қозғалысын айтады.



Оқушыларға қорытынды жасайды.ындайды








Оқушылар кері байланыс береді


Бағалау критерийлері

көлденең және бойлық толқындардың анықтамасын біледі.

көлденең және бойлық толқындарды салыстырады.

толқын жылдамдығы, жиілігі және толқын ұзындығы формулаларын есеп шығаруда қолданады.

Дескриптор:


-тербеліс көздерін біледі

-тербелмелі қозғалысқа анықтама айтады

-тербелістің түрлерін ажырата алады

3 балл


Дискрипторлар

1. Есептің берілгенін дұрыс жазады. (ХБЖ айналдыру)

2. Қажетті формуланы дұрыс қолданады.

3. Есепетеу жолын дұрыс жүргізеді.

4. Жауабын дұрыс жазады



4 балл





















Тест тапсырмасын орындап 5 балл жинайды







Жалпы балл 12 бойынша бағаланады.



Сурет


кеспелер




Тексерілді:


Бөлімі:

Тербелістер және толқындар

Педагогтің аты-жөні:

Рустемова Ж

Күні:22,23,25/01


Сыныбы:9 а,г,д,е

Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Тербелістер кезіндегі энергияның түрленуі.

Тербелмелі қозғалыстың теңдеуі

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты

9.2.5.4 тербелмелі процесте энергияның сақталу заңын сипаттау;

9.2.5.5 гармониялық тербелістердің графиктері бойынша координатаның, жылдамдықтың және үдеудің теңдеулерін жаза білу

Сабақтың мақсаты:

Барлық оқушылар істей алады: Тербелмелі жүйелердегі энергияның түрленуін зерттейді

Көптеген оқушылар істей алады: Тербелмелі жүйелердегі механикалық энергияның сақталу заңының орындалуын дәлелдейді

Кейбір оқушылар істей алады: Гармоникалық тербеліс теңдеуін қолданып есептер шығарады


Сабақтың барысы:

Сабақ кезеңі/

Уақыты

Педагогтің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Бағалау

Ресурстар





Сабақтың басы

10 минут







Оқушылармен сәлемдесу, оқушыларды түгелдеу. Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру. Оқушылардың назарын сабаққа аудару.

Активити – ойша есептеу

1.Дененің тербеліс периоды 2000Гц. Тербеліс периоды неге тең?

2.Дененің тербеліс периоды 10-2с. Тербеліс жиілігі неге тең?

3.Материалдық нүкте 440Гц тербеліс жиілігімен 5с ішінде қанша тербеліс жасайды?

4.20с уақытта толық 50 тербеліс жасайтын материалдық нүктенің тербеліс периодын анықтаңдар.






Оқушылар өткен тақырып сұрақтарына жылдам жауап беріп, бүгінгі тақырыппен танысады.

Бағалау критерийлері

  • Энергияның түрленуіне мысалдар келтіру және графикке зертеу жүргізуді;

  • Гармоникалық тербелістердің теңдеуіне кіретін тербелмелі шамалардың физикалық мағынасын түсінеді;

Дескриптор:

- тербеліс периодының формуласын біледі

-жиіліктің формуласын біледі


Оқулық




Кеспе


формулалар








Сабақтың ортасы


20 минут
























10 минут













Жаңа тақырып

І. Гармониялық тербелістің теңдеуі x=Xmaxcosφ немесе x=Аcosωt немесе x=Xmaxsinφ немесе x=Аsinωt немесе x=Аcos(2π/T)t немесе x=Аsin(2π/T)t немесе x=Аcos2πνt немесе x=Аsin2πνt түрінде, яғни, синус немесе косинус заңымен жазылады.

Механикалық тербелістерді сипаттайтын негізгі дифференциалдық теңдеуді беру: a=-ω2x немесе: x=x''=a=-ω2x, яғни, координатаның екінші ретті туындысы координатаның өзіне тура пропорционал екендігін көрсету өте маңызды, себебі, жоғары сыныптарда электромагниттік тербелістердің теңдеуін оқу кезінде барлық гармониялық тербелістер – ол механикалық тербеліс болсын, ол ЭМ тербеліс болсын, тек бір ғана гармониялық заңға бағынатынын білу маңызды.


Бекіту. Есептер шығару

  1. Серіппеде еркін тербеліп тұрған жүктің максимал кинетикалық энергиясының мәні 5 Дж, оның максимал потенциалдық энергиясының мәні 5 Дж. Жүктің толық механикалық энергиясы қалай өзгереді?

  2. Қатаңдығы 160Н/м серіппеге ілінген массасы 200г дене горизонталь жазықтықта 2см амплитудамен тербеледі. Дене тербелісінің циклдік жиілігін және жүйенің энергиясын анықтаңдар.

  3. Массасы 400г жүк қатаңдығы 250Н/м серіппеде тербелістер жасайды. Тербеліс амплитудасы 15см. Тербелістің толық механикалық энергиясы мен жүктің үлкен қозғалыс жылдамдығы неге тең?

Кері байланыс беру



суреттер


Сабақтың соңы.

5 мин








Рефлекция


Бағалау



Рeфлексия пирамидаcы:


Сабақ соңында әр тапсырманың бағалау критериилері бойынша жалпы баллдық жүйемен бағалау

-Тақырып соңындағы сұрақтарға жауап жазу.

Сабақты қорытындылау барысында оқушылар өз ойларын үлестірме қағаздарға жазып, пирамиданы кім қай мәселені ұққандығына қарай толтырады.








Жалпы сабақты бағалау критерийлер бойынша ең жоғарғы 10 балл


Үлестірме стикерлер







Дескриптор




Оқулық












Тексерілді:


Бөлімі:

Тербелістер және толқындар

Педагогтің аты-жөні:

Рустемова Ж

Күні:31/01 1,2/02


Сыныбы:9 а,г,д,е

Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Математикалық және серіппелі маятниктердің тербелістері

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты

9.2.5.6 әртүрлі тербелмелі жүйедегі тербелістің пайда болу себептерін түсіндіру;

9.2.5.7 маятниктер тербелісі периодының әртүрлі параметрлерге тәуелділігін зерттеу

Сабақтың мақсаты:

Барлық оқушылар білуі тиіс: маятник түрлерін ажыратып, формулаларын біледі.

Оқушылардың көпшілігі орындай алады: формулаларды түрлендіріп,есептерді шығара алады.

Кейбір оқушылар орындай алады: тәжірибелерді қорытындылай алады.


Сабақтың барысы:

Сабақ кезеңі/

Уақыты

Педагогтің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

10 минут







Оқушылармен сәлемдесу, оқушыларды түгелдеу. Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру. Оқушылардың назарын сабаққа аудару.


Тербелмелі жүйелерге мысал келтіріңдер



Оқушылар өткен тақырып сұрақтарына жылдам жауап беріп, бүгінгі тақырыппен танысады.

Оқушылар тербелмелі жүйелерге мысалдар айтады, мысалы әткеншек, маятникті сағат,

Серіппеге ілініп тербеліп тұрған жүк

Оқулық







Сабақтың ортасы


25 минут













Жаңа тақырып

Маятник түрлерін демонстрациялау және олардың жұмыс істеу принципімен таныстыру.

  • 1-жұп:математикалық маятник

  • 2-жұп:Фуко маятнигі

  • 3-жұп:физикалық маятник

  • 4-жұп:сфералық маятник.

  • 5-жұп: серіппелі маятник

Picture 3


Математикалық және серіппелі маятникке есептер шығару (жай деңгей, орта деңгей есептерін шығару).

1) Егер математикалық маятниктің тербеліс периоды 12,56 с болса, оның ұзындығы қандай? (g=10 м/с2; π=3,14)

2) Қатаңдығы 2500 Н/м серіппеге асылған 16 кг дене қандай периодпен тербеліс жасайды?

3) Қатаңдығы 100 Н/м серіппеге асылған 4 кг дене қандай периодпен тербеліс жасайды?


Оқушылар жұп болып, маятник түрлерін зерделеп, олардың жұмыс істеу принциптерін сыныптағы басқа оқушыларға түсіндіреді















Дескриптор

-период теңдеуін біледі

-серіппелі маятник үшін период формуласын қолданады









Маятниктің түрлері:





Үлестірмелі тапсырмалар

Сабақтың соңы.

10мин




Рефлекция





Бағалау





Үй тапсырмасы

Рeфлексия пирамидаcы:Қарастырылған мәселелерді қаншалықты ұққандығыңды өзің бағалап, пирамиданы толықтыр:


Shape1













Сабақ соңында әр тапсырманың бағалау критериилері бойынша жалпы баллдық жүйемен бағалау


-Тақырып соңындағы сұрақтарға жауап жазу.

Сабақты қорытындылау барысында оқушылар өз ойларын үлестірме қағаздарға жазып, пирамиданы кім қай мәселені ұққандығына қарай толтырады.








Жалпы сабақты бағалау критерийлер бойынша ең жоғарғы 10 балл


Үлестірме стикерлер







Дескриптор








Оқулық








Тексерілді:


Бөлімі:

Тербелістер және толқындар

Педагогтің аты-жөні:

Рустемова Ж

Күні:29,30/01 1/02


Сыныбы:9 а,г,д,е

Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

3-зертханалық жұмыс. "Математикалық маятниктің көмегімен еркін түсу үдеуін анықтау"

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты

9.2.5.8 математикалық маятник периодының формуласынан еркін түсу үдеуін анықтау;

9.2.5.9 период квадратының маятник ұзындығына тәуелділік графигін тұрғызу және талдау;

9.1.3.1 алған нәтижені түсіндіру және қорытынды жасау

Сабақтың мақсаты:

Оқушылардың барлығы:Тербелмелі қозғалысты біледі және түсінеді;

Көптеген оқушылар: математикалық маятниктің көмегімен еркін түсу үдеуін тәжірибе жүзінде анықтайды. Барлық есептеулерді жүргізіп, қателіктердде анықтайды және қорытынды жасайды.

Кейбіреуі: Зертханалық жұмысты жақсарту жолдарын ұсынады


Сабақтың барысы:

Сабақ кезеңі/

Уақыты

Педагогтің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

5 минут







Оқушылармен сәлемдесу, оқушыларды түгелдеу. Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру. Оқушылардың назарын сабаққа аудару.

Сұрақтар:

- Математикалық маятниктің формуласы қалай жазылады?

-Математикалық маятникті қайда қолданады?

-Математикалық маятниктің периоды қандай шамаларға тәуелді?

- Математикалық маятниктің тербеліс периодының формуласынан еркін түсу үдеуінің формуласын қорытып шығарыңыздар

Оқушылар өткен тақырып сұрақтарына жылдам жауап беріп, бүгінгі тақырыппен танысады.

Бағалау критерийлері

Зертханалық жұмысты қалай орындау керектігін біледі және түсінеді.

-Математикалық маятниктің тербеліс периодының формуласынан еркін түсу үдеуінің формуласын қорытады. Есептеулерді дұрыс жүргізеді.

- Зерттеу тәжірибелерін жүргізе алады, зертханалық жұмыста алынған/есептелген мәндер мен еркін түсу үдеуінің нақты мәнін салыстырады, егер алған мәндері өте жуық болып шықса, немесе нақты мән мен есептелген мәннің арасында алшақтық бар болса, неліктен олай болғандығына талдау жасайды.

- Тәжірибе жасау арқылы мәліметтер алады: қозғалыс және уақыт мәндері


Оқулық







Техника қауіпсіздігінің ережелерінен осы жұмысқа қажетті үзінді

Сабақтың ортасы


35 минут













Зертханалық жұмыс: «Математикалық маятниктің көмегімен дененің еркін түсу үдеуін анықтау»

Мақсаты: Математикалық маятниктің қасиеттерін зерттей отырып дененің еркін түсу үдеуін тәжірибе жүзінде анықтау.

Теориялық бөлім

Жұмыс барысы:

1.Тұрғыны парта шетіне орнатып, оған металл шар ілінген жіпті еденнен 3-5см жоғары тұратындай ілу

2.Маятникті тепе-теңдік күйінен 5-8см-ге ауытқытып, тербелтіп жіберу

3. Жіптің ұзындығын алдын-ала өлшеу. Маятниктің толық 40 тербеліс жасауға кеткен уақытты өлшеу.

4.Тәжірибені қайталап, уақыттың орташа мәнін алу. Сол уақыттың орташа мәні бойынша орташа периодты есептеу: Торт=tорт/N

5. формуласы бойынша еркін түсу үдеуінің орташа мәнін есептеу.

6.Барлық өлшеулерді кестеге енгізіп, қателікті анықтап, қорытындылау.

N

t,с

tорт

Tорт, с

gорт, м/с2

1






Қателіктерді анықтау:Қорытынды жазу.




Зертханалық жұмысты орындауға қажетті құрал-жабдықтар: қысқышы мен сақинасы бар тұрғы, жіп, сызғыш немесе өлшеуіш лента, секунд өлшегіш, металл шар, магнит.


Сабақтың соңы.

5 мин


Рефлекция


Бағалау




Рефлексия. Бағалау.

Төмендегі сөздермен бастап, 1-2 сөйлеммен өз іс-әрекеттеріңді бағалаңдар.

Кестеде 1 ғана бағанды толтырыңдар (таңдау бойынша)


Сабақты қорытындылау барысында оқушылар өз ойларын үлестірме қағаздарға жазып, пирамиданы кім қай мәселені ұққандығына қарай толтырады.


Оқушылар зертханалық жұмысты орындап болып, қорытындыларын жасайды. Әр жұптан 1 сөйлемнен тыңдап, барлық қорытындылардан жалпы бір қорытынды жасау.



мұғалім ұсынған қорытындыны көрсетуге де болады.

































Тексерілді:


Бөлімі:

9.3 В Тербелістер және толқындар

Педагогтің аты-жөні:

Рустемова Ж

Күні:5,6,8/02


Сыныбы:9 в,г,д,е

Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Еркін және еріксіз тербелістер, резонанс

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты

9.2.5.10 еріксіз тербеліс амплитудасының мәжбүрлеуші күштің жиілігіне тәуелділігін график бойынша сипаттау;

9.2.5.11 резонанс құбылысын сипаттау

Сабақтың мақсаты:

Барлық оқушылар істей алады: Еркін және еріксіз тербеліске сипаттама береді.

Көптеген оқушылар істей алады: Резонанс құбылысын түсіндіреді

Кейбір оқушылар істей алады: резонанстың пайдасы мен зиянына мысал келтіреді

Сабақтың барысы:


Сабақ кезеңі/

Уақыты

Педагогтің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

10 минут







Ұйымдастыру – сыныптағы оқушыларды түгендеу; бүгінгі сабақтың барысы – жоспарымен, орындалатын іс-әрекеттермен таныстыру. Осы тақырыптың алдында өтілген материалдарды пысықтау, үй тапсырмасын еске түсіру мақсатында оқушылармен жұптық жұмыс орындау

Серіппелі маятниктің қозғалысы кезінде энергияның түрленуін қарастырыңыздар. Кестеде келтірілген шамалар қалай өзгеретіндігіне қарай оны толтырыңыздар. Төмендегі белгілерді қолданыңыздар

Нүкте

Серпімділік және ауырлық күшінің тең әрекет күші

Жылдамдық

Потенциалдық энергия

Кинетикалық энергия












Оқушылар өткен тақырып сұрақтарына жылдам жауап беріп, бүгінгі тақырыппен танысады.

Еркін және еріксіз тербелістерге сипаттама береді

Резонанс құбылысының сипаттамасын сапалы түсіндіреді;

Резонанстың техникадағы және тұрмыстағы қолданылысын түсіндіреді;

Құбылысты тәжірибе жүзінде бақылап, резонатор құралын қолдана алады (мысалы, камертон);

Резонанстың пайдасы мен зияны туралы түсіндіреді

Кестенің толтырылуын тексеру – бағалау

Оқулық







Таратпа материал – кестені толтыру


Сабақтың ортасы


30 минут













Жаңа тақырып

Келесі жаңа сабақтың тақырыбы мен мақсаты айқындалады.

Мұғалім тербелістің екі түрімен таныстырылады.

  • Еркін тербелістер

  • Еріксіз тербелістер

Оқушылар осы екі түріне мысалдар келтіреді.

  • Қандай тербелістерді өшетін тербелістер деп атайды?

  • Өшетін тербелістердің бар болуының себептерін атаңыздар.

Picture 6

Сабақ соңында әр тапсырманың бағалау критериилері бойынша жалпы баллдық жүйемен бағалаурсетіледі

Оқушылар екі- үш сөйлеммен қорытындылайды.

Резонанстың пайдалы және зиянды әсерлері туралы мағлұмат беріледі. Осыдан кейін резонанстың теріс және пайдалы әсерлері туралы видео көрсетіледі және талданады.




Керілген жіпке ілінген бірнеше конустық маятниктерден және жетекші маятниктен тұратын Бартон маятнигі моделі



Сабақтың соңы.

5 мин


Рефлекция


Бағалау


Сабақты қорытындылау.

Рефлексия

Кері байланыс беру.



-§31 Тақырып соңындағы сұрақтарға жауап жазу.26- жаттығу есептері

Сабақты қорытындылау барысында оқушылар өз ойларын үлестірме қағаздарға жазып, пирамиданы кім қай мәселені ұққандығына қарай толтырады.


Жалпы сабақты бағалау критерийлер бойынша ең жоғарғы 10 балл


Үлестірме стикерлер


Оқулық

«Жетістік сатысы» немесе «Жетістік көпірі» немесе «Жетістік ағашы»









Тексерілді:


Бөлімі:

9.3 В Тербелістер мен толқындар

Педагогтің аты-жөні:

Рустемова Ж

Күні:26,27,29/02

15,16/02

Сыныбы:9 а,г,д,е

Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Толқындық қозғалыс. Тербелмелі қозғалыстарды қайталау

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты

9.2.5.12 толқын жылдамдығы, жиілігі және толқын ұзындығы формулаларын есеп шығаруда қолдану

Сабақтың мақсаты:

  1. Барлық оқушылар істей алады: Тербелмелі контурдағы еркін электромагниттік тербелістерді сапалық түрде сипатай біледі

  2. Көптеген оқушылар істей алады: Формулаларды тұжырымдау, есеп шығаруды қолдана біледі

Кейбір оқушылар істей алады: Тербелмелі контур, Томсон теңдеуілерін біледі, есептер шығарады.

Сабақтың барысы:



Сабақ кезеңі/

Уақыты

Педагогтің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

10 минут







Оқушылармен сәлемдесу, оқушыларды түгелдеу. Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру. Оқушылардың назарын сабаққа аудару.

«Миға шабуыл» (4  минут)

  1. Тербелмелі контур дегеніміз не?

2.   Идеал тербелмелі контурды қалай түсінесің?

3.   Тербелмелі контурдағы электромагниттік тербелістерді сипаттап бер?

4.   Еркін тербелістер дегенді қалай түсінесіңдер?

5.   Гормоникалық тербелістер жайлы не білеміз?

6.   Тербеліс амплитудасы, периоды, жиілігі жайлы не білеміз?

Кері байланыс: оқушы-мұғалім, оқушы-оқушы

Бағалау: «Мадақтау» арқылы








Оқушылар өткен тақырып сұрақтарына жылдам жауап беріп, бүгінгі тақырыппен танысады.

Бағалау критерийлері

Тербелмелі контурдағы еркін электромагниттік тербелістерді сапалық түрде сипаттайды

Формулаларды тұжырымдау, есеп шығаруды қолданады

Электромагниттік тербелістермен таныстырып солар жайлы түсінік береді

Дескриптор:

-тербелмелі контурды біледі

-электромагниттік тербелістерді сипаттайды

-еркін тербеліс анықтамасын біледі

-амплитуда, жиілік, период ұғымдарын біледі


Әр дұрыс жауапқа 1 балл

Оқулық







Ауызша сұрауға да болады немесе сурет түрінде көрсетіледі

Сабақтың ортасы


30 минут













Жаңа тақырып

Тапсырма: Оқулықпен жұмыс, оқушылар тақырыпты өз бетінше оқып, содан соң , тақырып соңындағы сұрақтарға жауап береді. Тақырыпты сыныппен талқылайды

оқушылар тақырыпты өз бетінше оқып, содан соң , тақырып соңындағы сұрақтарға жауап береді. Тақырыпты сыныппен талқылайды



Тақырып соңындағы сұрақтарға жауап береді

Әр дұрыс жауапқа 1 балл





Оқулық





Таратпа материалдар, есептерді

Жеке жұмыс «Есептер шығару» (10 минут)

1.      Индуктивтілігі 0,1 Гн катушка мен сыйымдылығы 2 мкФ конденсатордан тұратын тербелмелі контурдың меншікті тербелісінің периодын табыңдар?

2.      Индуктивтілігі  0,04 Гн болатын тербелмелі контурдың ерікті тербелістерінің жиілігі 800 Гц. Осы контур конденсаторының сыйымдылығы қандай?

V. Деңгейлік есептер. Жұптық жұмыс

  1. 6 секунд ішінде материалық нүкте 12 тербеліс жасайды. Тербеліс периоды мен жиілігі неге тең?

  2. Ұзындығы 0,5 м математикалық маятниктің периоды неге тең?

  3. Контурдағы конденсатор сыйымдылығы 200 мкФ, тербеліс периоды 1с. Контурдың индуктивтілігін анықтаңдар?


Сабақтың соңы.

5 мин




Рефлекция


Бағалау






Рeфлексия пирамидаcы:Қарастырылған мәселелерді қаншалықты ұққандығыңды өзің бағалап, пирамиданы толықтыр:



Сабақ соңында әр тапсырманың бағалау критериилері бойынша жалпы баллдық жүйемен бағалау

Үйге тапсырма§32 27-жаттығу есептері

Сабақты қорытындылау барысында оқушылар өз ойларын үлестірме қағаздарға жазып, пирамиданы кім қай мәселені ұққандығына қарай толтырады.








Жалпы сабақты бағалау критерийлер бойынша ең жоғарғы 10 балл


Үлестірме стикерлер




Дескриптор


Оқулық















Тексерілді:

Бөлімі:

9.3 В Тербелістер мен толқындар

Педагогтің аты-жөні:

Рустемова Ж

Күні 21,22,23/02


Сыныбы:9 а г д е

Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

4-зертханалық жұмыс. "Беттік толқындардың таралу жылдамдығын анықтау"

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты

9.2.5.14 су бетіндегі толқындардың таралу жылдамдығын эксперимент түрінде анықтау

Сабақтың мақсаты:

Барлық оқушылар істей алады: судағы беттік толқындардың таралу жылдамдығын анықтайды

Көптеген оқушылар істей алады: толқындарды сипаттайтын ұғымдарды түсіндіреді

Кейбір оқушылар істей алады: серпімді ортада толқындардың таралу жылдамдығын анықтау формуласын есептер шығаруда қолданады


Сабақтың барысы:

Сабақ кезеңі/

Уақыты

Педагогтің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

10 минут







Оқушылармен сәлемдесу, оқушыларды түгелдеу. Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру. Оқушылардың назарын сабаққа аудару.

Оқушылармен бірге ОМ анықтап алу; Мұғалім оқушылармен бірге тақтаға сабақтың мақсатымен сабақ жоспарын және бағалау критерилерін жазады

Тапсырма Оқушыларға есептер мазмұнымен таныстырып, есеп жазылған парақшаларды үлестіреді.





Оқушылар өткен тақырып сұрақтарына жылдам жауап беріп, бүгінгі тақырыппен танысады.

Бағалау критерийлері

судағы беттік толқындардың таралу жылдамдығын анықтай алады;

толқындарды сипаттайтын ұғымдарды түсіндіре алады;

толқын жиілігі мен ұзындығын өлшей алады;

Дескриптор:

-беттің толқындардың таралу түрін біледі

-толқын таралу жылдамдығын біледі

-толқын ұзындықты анықтай алады

Оқулық



Сурет


кеспелер







Сабақтың ортасы


30 минут













Жаңа тақырып

Жұмыстың мақсаты: судағы беттік толқындардың таралу жылдамдығын анықтау.

Құрал-жабдықтар: зертханалық жұмыстарға арналған ұзындығы 0,5-1 м болатын кең ыдыс, қалтқы, пластилин, секундтық бөліктері бар сағат немесе секундомер, сызғыш.

Зертханалық жұмысты нұсқау бойынша орындау.

Жұмысты орындау:

  1. Ыдысты үстел үстіне қойып, оның ішіне су құйыңдар.

  2. Ыдыс ернеуінің бір шетіне қалтқы салыңдар, ал оның қарсы шетінен су бетіне кішірек тасты тастап жіберіңдер.

  3. Осы кезде пайда болатын толқулардың қалтқыға дейін таралу уақытын белгілеп алыңдар.

  4. Мұндай тәжірибені бірнеше рет қайталап, толқынның қашықтыққа тарайтын уақытының орташа мәнін анықтаңдар.

  5. Толқынның таралу жылдамдығын есептеңдер.

  6. Алынған нәтижелерді кестеге жазыңдар.

 Тәжі-рибе

реті

Уа-қыт,

t, с

Уақыттың орташа мәні, tорт, с

Қашықтық,

l, м

Толқын жылдам-дығы, v, м/с



1.

2.

3.

4.

5.








Оқушылар су бетіндегі толқынның таралу уақытын және толқын санын білу арқылы толқын жылдамдығын дұрыс есептейді


Әр бір дұрыс есептелінген және зертханалық жұмыста алынған мән үшін 1 балл


Алынған нәтижелер болйынша жұмысты жақсарту жолдарын ұсынады және қорытынды жазады





Сабақтың соңы.

5мин




Рефлекция

Бағалау






Рeфлексия пирамидаcы:Қарастырылған мәселелерді қаншалықты ұққандығыңды өзің бағалап, пирамиданы толықтыр:




Сабақ соңында әр тапсырманың бағалау критериилері бойынша жалпы баллдық жүйемен бағалау



-Тақырып соңындағы сұрақтарға жауап жазу.

Сабақты қорытындылау барысында оқушылар өз ойларын үлестірме қағаздарға жазып, пирамиданы кім қай мәселені ұққандығына қарай толтырады.








Жалпы сабақты бағалау критерийлер бойынша ең жоғарғы 15 балл


Үлестірме стикерлер




Дескриптор




Оқулық








Тексерілді:

Бөлімі:

9.3 В Тербелістер мен толқындар

Педагогтің аты-жөні:

Рустемова Ж

Күні:19,20,22/02


Сыныбы:9 а,г,д,е

Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Дыбыс, дыбыстың сипаттамалары, акустикалық резонанс, жаңғырық.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты

9.2.5.15 дыбыстың пайда болу және таралу шарттарын атау;

9.2.5.16 дыбыс сипаттамаларын дыбыс толқындарының жиілігі және амплитудасымен сәйкестендіру;

9.2.5.17 резонанстың пайда болу шарттарын атау және оның қолданылуына мысалдар келтіру;

9.2.5.18 жаңғырықтың пайда болу табиғатын және оны қолдану әдістерін сипаттау;

9.2.5.19 табиғатта және техникада ультрадыбыс пен инфрадыбыстықолдануға мысалдар келтіру

Сабақтың мақсаты:

Барлық оқушылар істей алады: дыбыс толқындарының пайда болу процесін сипаттай алады;

Көптеген оқушылар істей алады: әртүрлі ортадағы дыбыс толқындарының таралу ерекшеліктерін түсіндіре алады;

Кейбір оқушылар істей алады: дыбыс сипаттамаларымен (қаттылығы,жоғарылығы және тембрі) таныстыру және оларды ажырата біледі


Сабақтың барысы:

Сабақ кезеңі/

Уақыты

Педагогтің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

10 минут







Оқушылармен сәлемдесу, оқушыларды түгелдеу. Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру. Оқушылардың назарын сабаққа аудару.

Дыбыс көздеріне не жатады ?

Адам дыбысы қалай шағады ?


Тербеліс көздерінен дыбыстың пайда болу процесі.

Оқушылардан түрлі аспаптар дыбыс толқындарын қалай шығаратынын сұрау.

Ауада молекулалар жоғары жылдамдықта ретсіз қозғалады. Дыбысты ауа молекулалары вибрациясы тудырады.

Сығылу және ортаны сирету процестері тұрғысынан бойлық дыбыс толқындар табиғатын сипаттау.

«Сығылған» кезде молекулалар бір біріне жақын болады және қысым атмосфералық қысымнан барынша жоғары болады.

Оқушылар өткен тақырып сұрақтарына жылдам жауап беріп, бүгінгі тақырыппен танысады.

Бағалау критерийлері

Дыбыс толқындарының пайда болу процесін сипаттай алады

Есептер шығару кезінде қашықтықты анықтау үшін шағылу толқынында қолданылады.

әртүрлі ортадағы дыбыс жылдамдығын анықтауға берілген есептерді шығара алады

Дескриптор:

-дыбыс анықтамасын біледі

-дыбыс сипаттамасын біледі

-Амплитуда, жиілік, резонанс ұғымдарын біледі

Оқулық


Р. Башарұлы т.б. Физика: Жалпы білім беретін мектептің 9-сыныбына арналған оқулық, Алматы, «Мектеп»


Сабақтың ортасы


30 минут













Жаңа тақырып

Графикке түсінік беріңіз, камертонның дыбысы бойынша сипаттама беріңіз:

Дыбыстық толқынның адам құлағының жарғағына әсер күші дыбыс қысымына тәуелді. Дыбыс қысымы деп дыбыстық толқын өткендегі газда немесе сұйықта пайда болатын қосымша қысымды атайды. Дыбыс қысымының жоғарғы шегінде құлақта ауырсыну байқалады.Дыбыс қысымы үлкен амплитудамен өзгеретін дыбыстық толқындар қатты дыбыстар, ал дыбыстық қысымы кіші амплитудамен өзгеретін дыбыстық толқындар әлсіз дыбыстар ретінде қабылданады. Есту мүшесінің дыбысты қабылдауы дыбыс толқынының құрамына қандай жиіліктердің енетініне байланысты.

Дыбыс тоны тербеліс жиілігімен анықталады, яғни тербеліс жиілігі үлкен болса, тон да биігірек болады.



(Т/D) Дыбыс толқынды таралуына ортаның қажет екендігін және толқын жылдамдығының әртүрлі ортада әртүрлі екендігін түсіндіру.

Дыбыстың қатты ортада жылдамырақ таралуының себебі - қатты ортада молекулалар сұйық немесе газ тектес ортадағы молекулаларға қарағанда бір- біріне жақын орналасады.




Оқушылар көрсетілген графиктерге және анимацияларға қарап дыбысқа сипаттама береді.

Дыбыс қаттылығын, дыбыс тонын және дыбыс тембірінің қандай физикалық шамаларға тәуелді екендігін ажыратады













Жауабы:

1-А

2-В 3-D

4-С 5-А

6-С 7-С

8- D 9-С

10-В



Қатты денеде, сұйықтықта және газдарда дыбысты көрсететін бейнетаспа:




Сабақтың соңы.

5мин


Рефлекция



Бағалау



Рефлексия – «кері байланыс», оқушылардың өз іс- әрекеттерін бағалауы


ӨЗІҢДІ-ӨЗІҢ БАҒАЛА


-Тақырып соңындағы сұрақтарға жауап жазу.

Сабақты қорытындылау барысында оқушылар өз ойларын үлестірме қағаздарға жазады..






Жалпы сабақты бағалау критерийлер бойынша ең жоғарғы 20 балл


Үлестірме стикерлер

Дескриптор


Оқулық












Тексерілді:


Бөлімі:

9.3 В Тербелістер мен толқындар

Педагогтің аты-жөні:

Рустемова Ж

Күні:11,12/03

18,19,20/03

Сыныбы:

Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Электромагниттік толқындар. Электромагниттік толқындар шкаласы

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты

9.4.4.2 механикалық толқындар мен электромагниттік толқындардың ұқсастығы мен айырмашылығын салыстыру;

9.4.4.3 электромагниттік толқындар шкаласын сипаттау және әртүрлі диапазондағы толқындардың қолданылуына мысалдар келтіру;

9.4.4.4- шыны призма арқылы өткен жарықтың дисперсиясына сапалы сипаттама беру

Сабақтың мақсаты:

Барлық оқушылар істей алады: Электромагниттік толқындарды сипаттады

Көптеген оқушылар істей алады: Әр түрлі диапазондағы электромагниттік толқындар қолданылуына мысалдар келтіреді

Кейбір оқушылар істей алады: Электромагниттік сәулелердің адам өміріндегі ролін, сәулелердің әсерін біледі


Сабақтың барысы:

Сабақ кезеңі/

Уақыты

Педагогтің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

10 минут







Оқушылармен сәлемдесу, оқушыларды түгелдеу. Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру. Оқушылардың назарын сабаққа аудару.«Электромагниттік толқындар шкаласына саяхат» - п жаңа материалды меңгеру.

Сәулеленуді меңгеру жоспары:

1. Диапазонның аталуы

2. Жиілік

3. Шығу көзі

4. Қасиеттері

5. Қолданылуы

6. Адамға әсері

Электромагниттік толқындар шкаласындағы әрбір сәуленің қасиеттері мен қолданылуын таныстыру. Электромагниттік сәулелердің толқын ұзындығы мен жиілігіне байланысты өтімділік қасиеттері туралы түсініктер беру.

Оқушылар өткен тақырып сұрақтарына жылдам жауап беріп, бүгінгі тақырыппен танысады.




Оқушы әр электромагниттік толқын шкаласынның диапазонын анықтап, дәптерлеріне жазып отырады

Бағалау критерийлері

Көлденең және бойлық толқындар мысалдары арқылы толқындық қозғалысты сипаттайды.

Электромагниттік толқындарды сипаттайды;

Әр түрлі диапазондағы электромагниттік толқындар қолданылуына мысалдар келтіреді.

Электромагниттік сәулелердің адам өміріндегі ролін, сәулелердің әсерін көрсетеді.

Оқушылар өзін-өзі бағалайды және мұғалім тарапынан кері байланыс беріледі


Оқулық



Сабақтың ортасы


25 минут













Жаңа тақырып

Төменгі жиілікті толқындар (от 3-10 3 до 3-103 Гц) электрлік генераторлар арқылы өндіріледі;

радиотолқындар (от 3-104 до 3-1012 Гц) Герц вибраторы арқылы өндіріледі, антенналарда.

Инфракрақызыл сәулелер (от 3-1011 до 4-1014 Гц) қызған денелер шығарады;

Жарық толқындары (от 4-1014 до 8-1014 Гц) жеткілікті жоғары температураға дейін қызған денелер шығарады, қызған шамның қыл сымы.

Ультракүлгін сәулелер (от 8-1014 до 3-1016 Гц) 3000 °С температураға дейін, не одан жоғары температураға дейін қызған денелер шығарады; бұл- Күн сәулесі, жерде- доғалық разряд.

Рентген сәулелер (от 3,7-1015 до 3-1020 Гц) электр өрісінде тежелген электрондар шығарады.

гамма-сәулелену (от 3- 1019 Гц одан жоғары) атомдар ыдырағанда шығарады.Электромагниттік толқындар шкаласында барлық сәулелердің ортақ қасиеттері мен айырмашылықтары болады:

Ортақ қасиеттері

Айырмашылықтары Различия

физикалық табиғаты бірдей.

электр зарядтарының үдемелі қозғалысы кезінде туындайды

барлық ЭМТ қасиеттері: шағылуы, сынуы, жұтылуы.. т.б.

вакуумде 300 000 км/с жылдамдықпен таралады.

Жиіліктің жоғарылауына байланысты:

- толқын ұзындығы кемиді.

- жұтылу қасиетінің азаюы. – өтімділік қасиетінің артуы.

- тірі организмге зиянды әсерінің артуы.

Сапалық есептерді ауызша орындау:

  1. Дәрігер рентгенологтар жұмыс істеу кезінде қорғасын тұзына батырылған қолғап, алжапқыш және көзілдіріктерді қолданады?

(Қорғасын және қорғасын тұзы рентген сәулесін жақсы жұтады)

  1. Адамның асқазан- ішек ауруына ретгенодиагностика жасау кезінде не үшін «барий ботқасын» береді?

(Барийдің сұр қышқыл тұзы ретген сулесін жақсы жұтады, адамның жұмсақ тіндерінің (асқазан, ішек) көрінуін жүзеге асырады)


(I,f) Сөйлемдерді толықтырыңдар:
a) Өтімдігі өте жоғары сәулелену ------ b) Ғарыш аппаратттарымен байланысты жүзеге асыру үшін ________қолданады .
c)Адамның көзіне көрінетін сәуле
d)Жеміс- жидектерді кептіру кезінде _________қолданады.

Жауаптары:

а) Гамма b) Радиотолқындар

с) Көрінетін жарық d) Инфрақызыл сәулелер



Дисперсия және жарық спектрі


Сабақтың соңы.

5 мин




Рефлекция



Бағалау



Рeфлексия пирамидаcы:Қарастырылған мәселелерді қаншалықты ұққандығыңды өзің бағалап, пирамиданы толықтыр:



Сабақ соңында әр тапсырманың бағалау критериилері бойынша жалпы баллдық жүйемен бағалау

-Тақырып соңындағы сұрақтарға жауап жазу.

Сабақты қорытындылау барысында оқушылар өз ойларын үлестірме қағаздарға жазып, пирамиданы кім қай мәселені ұққандығына қарай толт.




Жалпы сабақты бағалау критерийлер бойынша ең жоғарғы 10 балл


Үлестірме стикерлер



Дескриптор



Оқулық





Жүктеу
bolisu
Бөлісу
ЖИ арқылы жасау
Файл форматы:
docx
10.12.2024
349
Жүктеу
ЖИ арқылы жасау
Жариялаған:
Бұл материалды қолданушы жариялаған. Ustaz Tilegi ақпаратты жеткізуші ғана болып табылады. Жарияланған материалдың мазмұны мен авторлық құқық толықтай автордың жауапкершілігінде. Егер материал авторлық құқықты бұзады немесе сайттан алынуы тиіс деп есептесеңіз,
шағым қалдыра аласыз
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Материал жариялап, аттестацияға 100% жарамды сертификатты тегін алыңыз!
Ustaz tilegi журналы министірліктің тізіміне енген. Qr коды мен тіркеу номері беріледі. Материал жариялаған соң сертификат тегін бірден беріледі.
Оқу-ағарту министірлігінің ресми жауабы
Сайтқа 5 материал жариялап, тегін АЛҒЫС ХАТ алыңыз!
Қазақстан Республикасының білім беру жүйесін дамытуға қосқан жеке үлесі үшін және де Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық материалыңызбен бөлісіп, белсенді болғаныңыз үшін алғыс білдіреміз!
Сайтқа 25 материал жариялап, тегін ҚҰРМЕТ ГРОМАТАСЫН алыңыз!
Тәуелсіз Қазақстанның білім беру жүйесін дамытуға және білім беру сапасын арттыру мақсатында Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық жұмысын жариялағаны үшін марапатталасыз!
Министірлікпен келісілген курстар тізімі