400 000+ дайын материалды
1 жыл бойы шексіз жүктеңіз
ҚМЖ, БЖБ, ТЖБ, презентациялар және авторлық материалдар
4 990₸/ 1 жыл
🔥Арнайы баға ·10.12.2026 дейін
Одан кейін - 29 990 ₸
Бір рет төлейсіз · Автотөлем жоқ
Тақырып бойынша 11 материал табылды

«Физика курсындағы графикалық есептер» атты факультативтік курс

Материал туралы қысқаша түсінік
Осы курсты оқу кезінде білімді өз бетінше алуға, алған ақпаратты сыни бағалауға, талқыланатын мәселе бойынша өз көзқарасын баяндауға, басқа да көзқарастарды тыңдауға және оларды конструктивті талқылауға, анықтамалық әдебиетте, интернетте ақпаратпен салыстыруға ерекше назар аударылады
Материалдың қысқаша нұсқасы

«ФИЗИКА КУРСЫНДАҒЫ ГРАФИКАЛЫҚ ЕСЕПТЕР» АТТЫ ФАКУЛЬТАТИВТІК КУРС


ТҮСІНІКТЕМЕ ХАТ


Физика табиғаттың жалпы заңдары туралы ғылым ретінде, оқу пәні ретінде қоршаған орта туралы білім жүйесіне үлкен үлес қосады.

Физиканы оқыту қазіргі мәдениеттің құрамдас бөлігі болып табылатын жаратылыстану ғылымдарының негіздерін меңгеру үшін ғана емес, сонымен қатар әлем түсінігін қалыптастыру үшін, ойлау стилін дамыту үшін қажет.

Ғылыми білім шынайы, олар тұрмыстық, көркем, мифологиялық, оккульттік, діни және басқа да білімдермен ерекшеленеді. Ғылым жаңа, әлі таныс емес құбылыстар мен табиғат объектілерін түсіндіруге, болжауға, алуға және пайдалануға мүмкіндік береді.

Физикадан бұл курс-білім беру мекемесінің компонентінен мектеп таңдау бойынша міндетті оқу пәні.

Факультативтік курс бағдарламасы жоғары мектепте оқытудың физика-математикалық бейінін таңдаған 9 сынып оқушыларына арналған.

Мектептерде бірыңғай физика-математика кеңістігін құру - қазіргі заманғы математикалық және физикалық білім берудің негізі. Физика мен математика тығыз байланысты екені белгілі. Бұл ғылымдардың байланысы тек пәнаралық интеграцияға қарағанда әлдеқайда терең. Математика физиканың «тілі» бола отырып, бірқатар дербес стратегиялық міндеттерді шешетіні белгілі. Бірыңғай физика-математикалық кеңістік жағдайында физиктерге өз есептерін шешу үшін қолайлы математикалық аппаратты таңдау оңайырақ.

Ғылыми-техникалық прогресс адамнан еңбек және ақыл-ой іс-әрекетінің ептілігі мен дағдыларын барынша дамытуды талап етеді. Бұл жағдайда физика техниканы, технологиялық процестерді құрудың негізі ретінде маңызды рөл атқарады.

Осы курстың басты мақсаты оқытудың физика-математикалық бейінін саналы таңдау үшін бағдарлы дәлелді негіз құру, оқушылардың жан-жақты қызығушылықтары мен қабілеттерін дамыту, сондай-ақ оның фундаменталдылығын сақтау және жеке адамның, қоғамның, мемлекеттің өзекті және перспективалық қажеттіліктеріне сәйкес болу негізінде білім берудің қазіргі заманғы сапасын қамтамасыз ету; оқушылардың жалпы оқу білімін, іскерлігін және дағдыларын алуы (ақпаратты талдау тәсілдерін, хабарламаларды құрастыру тәсілдерін меңгере отырып); оқушылардың өзіндік қызметін жандандыру, олардың оқу және өмірлік мәселелерін шешуге, білім алуға үйрету; өзін шығармашылық танытуға, еңбек тәрбиесінің тиімділігін арттыруға деген ынтасын ояту.

Факультативтік курс келесі міндеттерді шешеді:

  • материалдық әлем және табиғатты ғылыми тану әдістері туралы білімді тереңдету;

  • әр түрлі ақпарат көздерін, оның ішінде интернет-ресурстарды пайдалана отырып, физикадан білім мен шеберлікті өз бетінше алу процесінде оқушылардың танымдық қызығушылықтарын, зияткерлік және шығармашылық қабілеттерін дамыту;

  • оқушыларды қоршаған әлем заңдары мен құбылыстарын түсіндіру үшін негізгі оқу курстарында алынған негізгі ұғымдарды белсенді пайдалануға үйрету; пәнаралық байланыстарды құру және бекіту; түрлі ғылымдардың синтезін қуатты ой қаруы ретінде көрсету;

  • эксперименталды фактілерді түсіндіру үшін бақылау жүргізу, жоспарлау және эксперимент орындау, гипотезалар ұсыну және модельдер құру іскерліктерін меңгеру;

  • жеке тұлғаның шығармашылық өсуі және әрбір оқушыдан өзінің өмірлік ұстанымын қалыптастыру үшін жағдай жасау;

  • оқушылардың өз қызығушылықтары мен танымдық талғамдарын қанағаттандыру мүмкіндігін жасау, алған білім шеңберін кеңейту, сол арқылы оқытуды өзектендіру және дараландыру мәселелерін шешу;

  • оқушыларды бағдарлау және олардың болашақ еңбек қызметінің бейінін анықтау;

  • бірлескен жұмыс процесіндегі ынтымақтастық дағдыларын тәрбиелеу, пікірталас процесіндегі оппоненттің пікіріне құрметпен қарау, табысты жұмысқа бағытталған топтарда қолайлы микроклимат құру •

Бұл факультативтік курс:

  • сынамалық-оқушы физикада өз күштерін сынап көру үшін құрылды;

  • бағдарлы-оқу бейінінің дұрыс таңдауына (немесе дұрыс еместігіне) көз жеткізуге көмектеседі;

  • тереңдетуші-жасөспірімдердің білімге табиғи ұмтылысын және оқытудың міндетті стандартының қатаң шеңберімен шектелмеген өзіндік танымдық іс-әрекетін қанағаттандырады;

  • монографиялық-бір, бірақ кең түрде ұсынылған проблема аясында құрылған;

  • пәнаралық – физиканың математикамен, географиямен, биологиямен, экономикамен және экологиямен байланысын орнатады және көрсетеді.

Факультативтік курстың ерекшеліктері:

  • өзіндік зерттеу жұмысына, оның ішінде оқушылардың шығармашылық жұмысына жоғары көңіл бөлінеді;

  • оқытудағы компетенттік тәсілді жүзеге асыру;

  • телефондық ақпараттық қызметті, радио, теледидар мен интернетті пайдалану;

  • оқушылар үшін өз қызығушылықтары мен танымдық талғамдарын қанағаттандыру мүмкіндігін жасау, оқытуды дараландыру;

  • оқудан өздігінен білім алуға көшуді қамтамасыз етеді;

  • физика-логикалық ойлауды қалыптастыру;

  • физика-математикалық білімді жетілдіру;

  • зерттеу және іздену сипатындағы жұмыстарды орындау процесімен танысу арқылы табиғат құбылыстарын зерттеуге бейімділікті анықтау;

  • қымбат емес жабдықтар мен өлшеу құралдарын пайдалану •

Шығармашылық қызметтің негізгі элементтері:

- жаңа жағдайда бұрын меңгерген білім мен іскерлікті өз бетімен қолдану;

-қойылған есептерді шешу үшін жинақталған білім мен іскерлікті пайдалану;

- таныс жағдайда жаңа проблеманы көру;

- осы мәселені шешудің әртүрлі тәсілдерін табу

Білім алушылардың танымдық қабілеттерін дамыту шарттары:

  • уәждің жоғары деңгейі, оның тиімділігіне сенім;

  • білім алушының қызметінің барлық салаларында табысты болуы үшін уәждің маңыздылығын түсіну.

Факультативтік курстың негізі:

Курс басында әртүрлі физикалық құбылыстар мен заңдардың графиктерімен зерттеу жұмысы қойылған.

Қойылған міндеттерді шешуге физикадағы графиктердің әртүрлілігімен танысу арқылы қол жеткізуге болады.

График-бұл маңызды үлгі. Физиканы оқытудағы графиктік тәсіл өкінішке орай өте аз, ал ол – күрделі математикалық есептеулерден құтылуға және физикалық процестер мен құбылыстардың мәніне шоғырлануға, сондай-ақ логикалық-физикалық ойлауды қалыптастыруға мүмкіндік беретін физикалық процестер мен құбылыстарды талдауға арналған маңызды құрал.

Есептерді шешудің графиктік тәсілі олардың мазмұнымен анықталады. Графиктік есептер-график шарты немесе талабына кіретін есептер. Тапсырмада график функциясы бойынша графиктік есептердің бірнеше түрі бөлінеді:

1. Екі физикалық шамалардың арасындағы графиктік тәуелділік берілетін немесе олардың арасындағы графиктік тәуелділікті білдіру талап етілетін есептер

2 Физикалық процестердің графиктік интерпретациясын қолданатын есептер.

3 Тапсырманың графиктік тәсілі шамалар арасындағы тәуелділікті кестелік немесе аналитикалық түрге және керісінше ауыстыратын есептер.

Графиктерді оқуды үйрену-бұл олардың мазмұнын түсінуді, олар бойынша әңгімелерді жасауды, графика бейнесінен басты ақпаратты алуды үйренуді білдіреді. Бұл іскерліктер әр түрлі кәсіптегі адамдарға қажет: архи-тектор, құрылысшы, инженер, токарь, банкир, экономист.

Курстың басты мазмұны-жаратылыстану-ғылыми зерттеу қызметі. Ол бақылау, талдау, салыстыру, өлшеу, гипотезаларды ұсыну, жіктеу, жүйелеу, эксперименттің түсіндірмелі модельдерін құру сияқты элементтерді қамтиды, сондай-ақ коммутативтік біліктерді (жұптармен, топтармен жұмыс істеу) пайдалануды көздейді.

Бағдарламаның мазмұны мынадай талаптар мен шектеулермен айқындалады:

  • Оған кіретін зерттеу тапсырмалары әртүрлі орындау деңгейіне жол беруі, оқушылардың зерттеуге уәждемесі болатын айқын және қызықты қойылымы болуы тиіс;

  • Есептер қымбат немесе күрделі жабдықты талап етпеуі тиіс;

  • Есептер тізбегі зерттеу әрекеттерін біртіндеп күрделендіруге негізделген белгілі бір логикаға бағынуы тиіс;

  • Зерттеу есептерін орындау бойынша оқу сабақтарының сценарийі топта жұмыс істеу, пікірталасқа қатысу, алынған нәтижелерді таныстыру сияқты коммуникативтік іс-әрекеттің түрлерін қамтуы тиіс.

Курсты оқу нәтижесінде:

  • Болашақ профильді таңдауға қатысты өз ұстанымын қалыптастыру;

  • Материалдық әлем және табиғатты ғылыми тану әдістері туралы білімді тереңдету;

  • Зерттеу жоспарын құру, бақылау жүргізу, эксперимент орындау, тәуелділік графигін сызу;

  • Құбылыстың жұмыс моделіне сүйеніп механизмін сипаттау;

  • Құбылыстардың жаңа сипаттамаларын анықтау.

  • Математика және физика сабақтарында алған білімдерін қолдануды үйрену;

  • 7-9 сынып физикасы курсында қарастырылатын әртүрлі есептерді жіктеуді және жүйелеуді үйрену;

  • Интеллект деңгейін арттыру;

  • Жұптарда, топтарда жұмыс істей отырып, достарымен ынтымақтасу;

  • Жұмыс нәтижелерін қысқа хабарлама немесе жазбаша есеп түрінде ұсыну;

  • Ғылыми-практикалық және зерттеу жұмысының бастапқы дағдыларын меңгеру;

  • Жоғары мектептегі физиканы оқу кезінде, сондай-ақ өмірдің әр түрлі салаларына қатысты нақты есептерді шешу үшін өз білімдерін қолдана алады.




«Физика курсындағы графикалық есептер» атты факультативтік курстың тақырыптық жоспары



Факультативтік курс бағдарламасы негізгі мектепте математика мен физиканы оқып-үйренуде оқушының алған білімі мен іскерлігіне сүйене отырып құрылған және оқу мақсаттарына жету үшін қажетті барлық білімдерді қамтиды. Бағдарлама оқушылардың түрлі топтарына арналған.

Осы курсты оқу кезінде білімді өз бетінше алуға, алған ақпаратты сыни бағалауға, талқыланатын мәселе бойынша өз көзқарасын баяндауға, басқа да көзқарастарды тыңдауға және оларды конструктивті талқылауға, анықтамалық әдебиетте, интернетте ақпаратпен салыстыруға ерекше назар аударылады.

Факультативтік курс бағдарламасы оқушылармен дифференциалды және вариативті жұмыс мүмкіндігін қамтамасыз етеді.

Барлық курс 34 оқу сағатына есептелген (аптасына 1 сағат). Ол 4 жеке, тәуелсіз бөлімге бөлінген: кинематика (9 сағат), динамика (8 сағат), молекулалық физика (8 сағат), тұрақты ток (7 сағат), зерттеу нәтижелері бойынша конференциямен аяқталады. Әрбір бөлімде бақылау, эксперимент, зертханалық зерттеу жұмыстары, есептер мен сынақты шешу практикумы қарастырылған. Зертханалық зерттеу жұмыстарына 50% уақыт бөлінеді, 40% артық уақыт графиктік тапсырмаларды шешу бойынша практикумға бөлінген. Әрбір зертханалық немесе практикалық жұмыс бес балдық шкала бойынша бағаланады. Бұл алынған бағаларды ағымдағы тоқсанда қосымша ретінде пайдалануға мүмкіндік береді, бұл оқушыларды белсендіреді және ынталандырады.

Курс конференциямен аяқталады, онда оқушылардың дербес зерттеулерінің нәтижелері талқыланады, курсты оқу кезінде жеке қызметтің қорытындысы шығарылады.

«Физика курсындағы графикалық есептер»

9 сынып (Оқу жылында 34 сағ, аптасына 1 сағ)

№

мерзім

Тақырыбы

Кинематика – 9 сағат

1


Халықаралық тіл ретінде графиктердің «тілі» туралы қысқаша әңгіме.

Зертханалық жұмыс №1 «Адам қозғалысының орташа жылдамдығының графигін құру» (өлшеудің жеке нәтижелерін қолдану).

Ү/ж.: ақпаратты жинақтау бойынша оқушылардың өзіндік жеке жұмысы. Қостанай қаласының жел жылдамдығы мен оның бағытының графиктіктәуелділігін зерттеуге дайындау (Интернет-болжамдар және жергілікті радио хабарларының деректері бойынша екі апта ішінде).

2


«Түзу сызықты және қисық сызықты механикалық қозғалысы кезіндегі жылдамдықтың, орын ауыстыру және үдеудің уақытқа тәуелділік графиктерін құру принципін зерттеу» есептерін шығару практикумы

3


4


5


«Әртүрлі механикалық қозғалыстың: түзу сызықты, қисық сызықты қозғалыс кезіндегі жылдамдықтың, орын ауыстыру және үдеудің уақытқа тәуелділік графиктерін талдау» есептерін шығару практикумы

Графиктен жылдамдықтың, орнын ауыстыру, үдеу және координаттардың уақытқа тәуелділік теңдеулерін құру.

6


7


8


9


«Кинематикадағы графиктер»сынақ тест.

Динамика –8 сағат


10


Зертханалық жұмыс №2 «Өлшенген денелер массасының графигі бойынша болжамдау» (жұптасып жұмыс істеу).


11


Зертханалық жұмыс №3 «Үйкеліс күшінің жүктемеден графиктік тәуелділігі» (жұптасып жұмыс істеу).


12


Зертханалық жұмыс №4 «Серіппенің деформациясынан серпімділік күшінің графиктік тәуелділігі» (жұптасып жұмыс істеу).

13


Зертханалық жұмыс №5 «Горизонтқа бұрышпен лақтырылған дененің қозғалысы» (жұпты жұмыс). Горизонтқа бұрышпен тасталған денелердің қозғалыс графиктерін талдау.

14


15


«Динамикадағы график» есептерін шығару практикумы. Динамикадағы графиктерді құру және талдау принципін зерттеу.

16


17


«Динамикадағы графиктер»сынақ тест.

Молекулалық физика– 8 сағат

18


Зертханалық жұмыс №6 «Балауыздың еру температурасының уақытқа тәуелділігін зерттеу» (жұппен жұмыс істеу).

19


Зертханалық жұмыс №7 «Судың қызуы мен қайнауын бақылау және температураның графигін салу» зертханалық жұмыс (жұппен жұмыс істеу).

20


Изопроцестерге есептер шығару практикумы

21


«Заттың фазалық күйінің уақыт бойынша өзгеруінің графиктерін талдау» есептерін шығару практикумы.

22


23


Зертханалық жұмыс №8 «Қоршаған ауа температурасының, атмосфералық қысымның, ауаның салыстырмалы ылғалдылығының, желдің жылдамдығы мен бағытының графиктік тәуелділігін Қостанай қаласында зерттеу» (3 апта ішінде алдын ала өлшеу нәтижелері бойынша).

24


25


«Молекулалық физикадағы графиктер» сынақ тест.

Тұрақты ток – 7 сағат

26


Зертханалық жұмыс №9 «Ток күшінің кернеуге графиктік тәуелділігін зерттеу» (жұппен жұмыс істеу).

27


«Ток күшінің кернеуге тәуелділік графиктерін құру және оқу» есептерін шығару практикумы.

Тәуелділік графиктері бойынша кедергіні есептеуге арналған есептерді шығару практикумы I(U)

28


29


Зертханалық жұмыс №10 «Тоқ көзі қуатының тоқ күшіне тәуелділігін зерттеу».

30


Зертханалық жұмыс №11 «Өткізгіштен бөлінген жылу мөлшерінің ондағы ток күшіне (Джоуль-Ленц Заңын пайдалана отырып) графиктік тәуелділігін зерттеу» (жұпта жұмыс істеу).

31


Зертханалық жұмыс №12 «Жартылай өткізгіш диодтың вольтамперлік сипаттамасын алу»

32


«Электр құбылыстарындағы графиктер»сынақ тест.

Қорытынды сабақ-2сағат

33,34


«Графиктер-халықаралық тіл»сабақ-конференциясы.




Материалды Word форматында жүктеп аласыз
Тарифке кіреді
17 ұстаз жүктеп алған
2 маусым
2027
Бұл материалды қолданушы жариялаған. UstazTilegi материалдың мазмұны мен авторлық құқықтарына жауап бермейді. Авторлық құқық бұзылған жағдайда шағым қалдыра аласыз
"Ұстаз" платформасында тіркелген пәндік олимпиадалар
Аттестацияға жарамды екенін көру үшін "Ұстаз" платформасында "Жарыстар, олимпиадалар тізімінен "Ustaz tilegi" деп іздесеңіз шығады
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Осы тақырыпта
көрнекілік керек па?
10 000 астам көрнекіліктерді жинап қойдық.
Көрнекілік бөліміне өтіп тақырыбын жазып жүктеп алыңыз!
Министірлікпен келісілген Аттестацияға жарамды курстар тізімі