жүктеу мүмкіндігіне ие боласыз
Бұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз
1 жыл бойы шексіз жүктеңіз
Физика пәні бойынша дидактикалық материалдар
ЖЕТІСАЙ ЖОҒАРЫ МЕДИЦИНА КОЛЛЕДЖІ
«Физика» пәні бойынша
физикалық диктанттар жинағы
Жетісай 2024 жыл
«Салыстырмалы теорияның постулаттары. Лоренц түрлендірулері» тақырыбына арналған жұмыс парағы
1..... .... анықтауға арналған тәжірибені 1881 жылы америкалық ғалымдар .... және ..... жасады. Тәжірибе барысында .... .... өте үлкен болуынан қиындық туындады.
2. Бір санақ жүйесінен екіншісіне өту кезінде .... .... , .... .... және координаталарын анықтау үшін орын ауыстырулар мен жылдамдықтарды қосу формулалары мен Галилей түрлендірулері қолданылады.
3.А.Эйнштейннің постулаттары:
1)
2)
4.Релятивистік эффектілерді атаңыз:
1)
2)
3)
5. Лоренц дененің бір инерциялық жүйеден екіншісіне өтуі кезіндегі .... және .... .... есептеудің жалпылама формулаларын қорытып шығарды.
«Салыстырмалы теорияның постулаттары. Лоренц түрлендірулері» тақырыбына арналған жұмыс парағы
1..... .... анықтауға арналған тәжірибені 1881 жылы америкалық ғалымдар .... және ..... жасады. Тәжірибе барысында .... .... өте үлкен болуынан қиындық туындады.
2. Бір санақ жүйесінен екіншісіне өту кезінде .... .... , .... .... және координаталарын анықтау үшін орын ауыстырулар мен жылдамдықтарды қосу формулалары мен Галилей түрлендірулері қолданылады.
3.А.Эйнштейннің постулаттары:
1)
2)
4.Релятивистік эффектілерді атаңыз:
1)
2)
3)
5. Лоренц дененің бір инерциялық жүйеден екіншісіне өтуі кезіндегі .... және .... .... есептеудің жалпылама формулаларын қорытып шығарды.
«Рентгендік сәулелену» тақырыбына физикалық диктант
І-нұсқа
1........... ........... – рентгендік диагностика әдісі, ол тығыздығы әртүрлі ұлпалардың рентгендік сәулеленуінің әлсіреуін компьютерлік өңдеу және өлшеуге негізделген.
2. Спиральді сканерлеу екі әрекеттің бір мезетте орындалуына – рентгендік түтікшенің науқас денесінің маңында ......... ............ және үстелдің сканерлеу өсі бойымен үздіксіз ілгерілемелі қозғалуына негізделеді.
3. Томографтардың принциптік айырмашылығы: рентгендік сәулеленуді ...... шеңберінде екі немесе одан да көп қатарда орналасқан ............ бір мезетте қабылдайды.
4. Магниттік-резонанстық томографияның (МРТ) даму тарихы: 1980 жылы...............
5.Заманауи томографтардың күшті .... ...... қуатты көздері бар. Осындай көздер ретінде .......... қолданылады, олар тудырған өрістің ........ ..........1 Тл-дан 3 Тл-ға дейін жетеді. Тұрақты магнит өрісінің ...... ....... 0,7 Тл-ға жетеді.
«Рентгендік сәулелену» тақырыбына физикалық диктант
ІІ-нұсқа
1....... ....... ........ 1973 жылы пайда болды, компьютерлік томограф цилиндрлік рамаға жалғанған арнайы ......... ......... тұрады. Рама ортасында орналасқан науқасқа ........ .......... жіңішке шоғын түсіреді.
2. Магниттік-резонанстық томографияның (МРТ) даму тарихы: 1988 жылы...............
3. МРТ сурет – адам денесі бөлетін ........... компьютерлік көрінісі.
4. Магниттік-резонанстық томография (МРТ) ........ мен ........ ........... жоғары жүйелердің суреттерін алуға мүмкіндік береді.
5. МРТ сапасы ..... ........ ғана емес, алынған бейнені бағалайтын және дерттің бар болуын анықтай алатын ........, зерттеу параметрлеріне, ............ қолдануға да байланысты болады. МРТ кезіндегі контраст ретінде ........... қолданылады.
Сәулеленудің түрлері. Инфракызыл және ультракүлгін сәулелену. Рентген сәулелері. Электромагниттік сәулелену шкаласы
«Атомдық және кванттық физика» тарауына физикалық диктант
І-нұсқа
1. ............... сәулелерді 1800 жылы ағылшын астрономы ........... анықтаған. Ол призма көмегімен Күн сәулесін құраушы компоненттерге бөліп, ...............көмегімен спектрдің қызыл бөлігінде ............. көтерілуін байқады.
2........... ............ – көрінетін және рентгендік сәулеленулер арасындағы диапазонда орналасқан электрмагниттік толқындар.
3. ...... ........ ......... ........... бір-бірінен өндіру тәсілімен және тіркеу әдісімен ерекшеленеді.
4........ .......... ............: рентгендік және g-сәулелер әлсіз жұтылады.
5. ........... адам денесінің ұлпаларын құрайтын ....... ............, сондай-ақ геномның .... ........... ыдыратады, олар мутагенді және канцерогенді белсенділікке ие.
6. Ультракүлгін сәулеленудің толқын ұзындығы .......-ден .......-ге дейінгі, жиілік диапазоны ..... Гц-тен ......... Гц-ке дейінгі аралықты қамтиды.
«Атомдық және кванттық физика» тарауына физикалық диктант
ІІ-нұсқа
1. .......... ............ неміс физигі ............. анықтаған. Ол жасаған тәжірибеде көрінетін спектрдің ............. бөлігінің сыртындағы көрінбейтін сәулелену .............. ыдырау процесін тездетті.
2. ............ ............. ұзындығы 103 м мен 10-10 м аралығындағы кең диапазонда өзгеріп отырады. Әдетте олар...... ....... ....... , ........., инфрақызыл сәулелер, .......... ........., ....... ......... , ....... ........, γ-сәулелену деп бөлінеді.
3. .......... медицинада .........., ........... көмегімен диагностика жасауда, сондай-ақ сәулелік терапияда қолданылады.
4......... ........... көзі ішінде вакуумы бар анод пен катодтан тұратын түтікше болып табылады.
5. Аса үлкен ........... белсенділікке ие ....... ......... заттың химиялық құрамын өзгерте отырып жұтылады. ................ әсерінен термопластиктер: оргәйнек, полиэтилен ыдырайды.
6. Инфрақызыл сәулеленудің жиілік диапазоны ...... Гц-тен ........Гц-ке дейінгі, толқын ұзындығы .....-ден .........-ге дейінгі аралықты қамтиды.
«Атомдық және кванттық физика» тарауына физикалық диктант
І-нұсқа
Сәулелену заттың ішкі энергиясының өзгерісіне байланысты .......... ............ және .............. деп бөлінеді.
2............ – біршама уақыт аралығына созылатын жарықтану.
3.............. – күрделі жарықты жіктеуге және спектрлерді бақылауға арналған аспап.
4. Аустриялық ғалым .............. Күн спектрін спектроскоппен бақылағанда шын мәнінде ол үзіліссіз болып табылмайтынын байқады.
5. Бактериялардың кейбір түрлері ............. есебінен жарық бөледі, жеке топтар фотолюминесценцияға ие, олар ультракүлгін сәулелермен сәулелендіру кезінде жарық бөледі.
6.«Салқын жарық» шығара алатын заттар ............ деп аталады.
«Атомдық және кванттық физика» тарауына физикалық диктант
ІІ-нұсқа
1............... – атомдардың қозуы тоқтағаннан кейін 10–8 с аралығында лезде өшетін жарықтану.
2.Жарықтану ұзақтығына сәйкес люминесценцияның барлық түрлері ............. және .............. деп бөлінеді.
3.Спектроскоптың негізгі элементтері: ............... (1), ...... ..........(2), ............... (5), ...... ............ (3). Коллиматорда зерттеліп отырған сәулелену көзінен шыққан жарық өтетін ........... (4) бар.
4.............. – күрделі жарықты жіктеуге және спектрлерді суретке түсіруге арналған аспап.
5. ......... және .......... жаңалықтары Күн атмосферасының құрамын анықтауға мүмкіндік берді. 1859 жылы ғалымдар заттың химиялық құрамына ...... ......... жасау әдісін ойлап тапты.
6. Люминесценция түрлері люминофорлардың қозу әдісіне қарай ажыратылады: ........., ........., ........., ..... .
«Салыстырмалы теорияның элементтері» тарауына физикалық диктант
І-нұсқа
Сәулелену заттың ішкі энергиясының өзгерісіне байланысты .......... ............ және .............. деп бөлінеді.
2............ – біршама уақыт аралығына созылатын жарықтану.
3.............. – күрделі жарықты жіктеуге және спектрлерді бақылауға арналған аспап.
4. Аустриялық ғалым .............. Күн спектрін спектроскоппен бақылағанда шын мәнінде ол үзіліссіз болып табылмайтынын байқады.
5. Бактериялардың кейбір түрлері ............. есебінен жарық бөледі, жеке топтар фотолюминесценцияға ие, олар ультракүлгін сәулелермен сәулелендіру кезінде жарық бөледі.
6.«Салқын жарық» шығара алатын заттар ............ деп аталады.
«Салыстырмалы теорияның элементтері» тарауына физикалық диктант
ІІ-нұсқа
1............... – атомдардың қозуы тоқтағаннан кейін 10–8 с аралығында лезде өшетін жарықтану.
2.Жарықтану ұзақтығына сәйкес люминесценцияның барлық түрлері ............. және .............. деп бөлінеді.
3.Спектроскоптың негізгі элементтері: ............... (1), ...... ..........(2), ............... (5), ...... ............ (3). Коллиматорда зерттеліп отырған сәулелену көзінен шыққан жарық өтетін ........... (4) бар.
4.............. – күрделі жарықты жіктеуге және спектрлерді суретке түсіруге арналған аспап.
5. ......... және .......... жаңалықтары Күн атмосферасының құрамын анықтауға мүмкіндік берді. 1859 жылы ғалымдар заттың химиялық құрамына ...... ......... жасау әдісін ойлап тапты.
6. Люминесценция түрлері люминофорлардың қозу әдісіне қарай ажыратылады: ........., ........., ........., ..... .
«Толқындық оптика» тарауына физикалық диктант
І-нұсқа
1.Жарық дифракциясының екі түрі бар:.............. ........................ ....................... ...................
2. Дифракциялық тордың жұмыс істеу принципі ........ дифракциясына негізделген.
«Толқындық оптика» тарауына физикалық диктант
ІІ-нұсқа
1. Жарық дифракциясы −– жарықтың өлшемдері кішкентай денелерді орағытып өтіп, оның геометриялық көлеңке аймағына өтуі.
2........... ........ – түссіз аралықтармен бөлінген жіңішке саңылаулардың жиынтығы.
«Салыстырмалы теорияның элементтері» тарауына физикалық диктант
І-нұсқа
1.......... .......... .........– электр өрісін қолданып, энергиясы жоғары зарядталған бөлшектер алуға арналған құрылғы. Бөлшектер магнит өрісі арқылы басқарылады.
2. .......... ................. жуық жылдамдықпен қозғалатын дене үшін кеңістік пішіні өзгереді: бөлшектің қозғалыс бағыты бойынша қысқарады, уақыт баяулайды. Бір процесс ......... ........... ........... әртүрлі уақыт аралығында өтеді.
«Салыстырмалы теорияның элементтері» тарауына физикалық диктант
ІІ-нұсқа
1. ................ салыстырмалылық туралы арнайы теориясы ......... пен ............ туралы көзқарасты толығымен өзгертті. Оның теориясы ........... ............. тұрақтылығына негізделген.
2......... ........., циклотронда, фазотронда, синхротронда ............... ............... бөлшектердің жылдамдықтарын жоғары жылдамдыққа дейін арттырып, олардың ............. соқтығысуын тудырады.
«Салыстырмалы теорияның элементтері» тарауына физикалық диктант
І-нұсқа
Эйнштейннің салыстырмалылық теориясымен сипатталатын құбылыстарды .......... (лат. «relatives» – салыстырмалы) деп атайды.
Барлық физикалық құбылыстар әртүрлі .......... жүйелерде бірдей жүреді.
«Салыстырмалы теорияның элементтері» тарауына физикалық диктант
ІІ-нұсқа
1.Релятивистік эффектілерге мыналар жатады: ......... баяулауы, ........қысқаруы және ...........қосу.
2. Вакуумдағы ...... .......... барлық инерциялық санақ жүйелерінде бірдей. Ол жарық көзінің ........... да, бақылаушының ........... да тәуелді емес.
«Толқындық оптика» тарауына физикалық диктант
І-нұсқа
1................ механикалық толқындардың кедергіні орағытып өту қасиеттеріне сүйеніп, жарықтың .............. теориясына тоқталды.
2. ................ теория негізінде XIX ғасырдың басында жарықтың интерференциясы, дифракциясы, дисперсия және жарық поляризациясы сияқты құбылыстар түсіндірілді.
3. Алғаш рет зертханалық әдіс арқылы жарық жылдамдығын 1849 жылы француз физигі ............. анықтады.
4. Күн мен Жердің белгілі арақашықтығын қолданып, ...........жарық жылдамдығын есептеп шықты.
5. Жарық .......... денелер сияқты түзу сызықты қозғалады және кедергілерді орағытып өтпейді, олардың артында .......... қалдырады.
«Толқындық оптика» тарауына физикалық диктант
ІІ-нұсқа
1.Алғаш рет жарықтың таралу, шағылу және сыну процестерін 1690 жылы жарық көрген «Жарық туралы трактатында» толқындық теория тұрғысынан қарастырған .................. болатын.
2. ............... теория негізінде жарық бөлшектері кеңістікті қиып өткенде неге шашырамайтынын түсіндіру мүмкін болмады.
3. 1924–1927 жылдары америкалық физик ............... жарық сәулесі Вильсон тауының шыңынан шамамен 35 км қашықтықтағы Сан-Антонио тауының шыңына бағытталатын тәжірибенің сұлбасын құрастырды.
4. Жарық ........-............дуализмге ие, яғни ол корпускулалық қасиеттерге де, толқындық қасиеттерге де ие.
5. XIX ғасырдың екінші жартысында Дж.Максвелл ............. .......... теориясын тұжырымдады.
«Толқындық қозғалыс» тарауына физикалық диктант
І-нұсқа
1. Біртекті орталарда толқынның таралу жылдамдығы тұрақты шама болады.
2. Дененің серпімді ортадағы тербелмелі қозғалысы механикалық толқын көзі болып табылады.
3. Толқын ұзындығын гректің λ әрпімен белгілейді.
4. Толқынның таралу жылдамдығы - тербелістің бірлік уақытында толқынның қандай қашықтыққа таралғанын көрсететін физикалық шама.
5. Толқын шебі нүктелік көзден туындаса – сфераны, жазық пластинадан туындаса – жазықтықты, музыкалық аспап ішектерінен туындаса цилиндрді береді.
«Толқындық қозғалыс» тарауына физикалық диктант
ІІ-нұсқа
1. Толқын ұзындығы — Т периодқа тең уақыт аралығында толқын таралатын арақашықтық.
2. Толқын шебі − берілген t уақыт мезетінде кеңістіктің тербеліс жеткен нүктелерінің геометриялық орны.
3. Толқынның бір ортадан екінші бір ортаға өтуі кезінде оның жылдамдығы өзгереді.
4. Бөлшектерінің тербелісі толқынның таралуы бойында жүзеге асатын толқынды бойлық толқын деп атайды.
5. Тұрғын толқынды ерекшелейтін қасиет тербеліс энергиясының тасымалданбауы болып табылады.
«Толқындық қозғалыс» тарауына физикалық диктант
ІІІ-нұсқа
1. Пайда болу табиғатына қарай толқындар механикалық және электромагниттік болып бөлінеді.
2. Толқындық бет – берілген уақыт мезетінде кеңістіктің бірдей фазада тербелетін нүктелерінің геометриялық орны.
3. Тұрғын толқында түйіндер деп аталатын қозғалмайтын нүктелер болады.
4. Қума толқын – энергия тасымалдайтын толқын.
5. Сұйықтар мен газдарда олардың аққыштығы салдарынан қабаттардың ығысуы кезінде серпімділік күштері пайда болмайды.
«Толқындық қозғалыс» тарауына физикалық диктант
І-нұсқа
1. Біртекті орталарда толқынның ...... ........ тұрақты шама болады.
2. Дененің серпімді ортадағы тербелмелі қозғалысы ...... ....... ....... болып табылады.
3. Толқын ұзындығын гректің ...... әрпімен белгілейді.
4. Толқынның ........ ........... - тербелістің бірлік уақытында толқынның қандай қашықтыққа таралғанын көрсететін физикалық шама.
5. Толқын шебі нүктелік көзден туындаса –........., жазық пластинадан туындаса –........, музыкалық аспап ішектерінен туындаса .......... береді.
«Толқындық қозғалыс» тарауына физикалық диктант
ІІ-нұсқа
1. Толқын ......... — Т периодқа тең уақыт аралығында толқын таралатын арақашықтық.
2. Толқын ......... − берілген t уақыт мезетінде кеңістіктің тербеліс жеткен нүктелерінің геометриялық орны.
3. Толқынның бір ортадан екінші бір ортаға өтуі кезінде оның ............ өзгереді.
4. Бөлшектерінің тербелісі толқынның таралуы бойында жүзеге асатын толқынды ........... толқын деп атайды.
5. Тұрғын толқынды ерекшелейтін қасиет тербеліс ........... ........... болып табылады.
«Толқындық қозғалыс» тарауына физикалық диктант
ІІІ-нұсқа
1. Пайда болу табиғатына қарай толқындар ........... және ........... болып бөлінеді.
2. Толқындық .......... – берілген уақыт мезетінде кеңістіктің бірдей фазада тербелетін нүктелерінің геометриялық орны.
3. ............ толқында түйіндер деп аталатын қозғалмайтын нүктелер болады.
4. .......... толқын – энергия тасымалдайтын толқын.
5. Сұйықтар мен газдарда олардың аққыштығы салдарынан қабаттардың ығысуы кезінде ....... ........... пайда болмайды.
«Толқындық қозғалыс» тарауына физикалық диктант
І-нұсқа
1. Егер толқын көздері фазалық ығысулары тұрақты әрі жиіліктері бірдей тербелістер жасайтын болса, толқындарды ........... деп атайды.
2. Кеңістіктің ауытқу жеткен барлық нүктелері ....... ....... толқын көздері болып табылады.
3......... – толқындардың кедергілерді орағытып өту құбылысы.
4. Толқындардың .........– екі немесе бірнеше ....... толқынның қабаттасуы кезінде олардың қорытқы амплитудаларының ...... немесе ...... .
«Толқындық қозғалыс» тарауына физикалық диктант
ІІ-нұсқа
1.Интерференцияның ......... және ....... ......... түрлері бар.
2. .......... ретті толқындардың орағытып өтетін ....... қорытқы толқынның ...... болып саналады.
3. Саңылаудың немесе кедергінің шетінде орналасқан орта бөлшектері тудырған екінші ретті толқындар қисаяды да, кедергіні орағытып өтеді.
4. Екінші ретті толқындарды қабаттастыру кезінде интерференция орындалады, нәтижесінде тербеліс амплитудасы кеңістіктің әртүрлі мәндерінде түрліше болады.
«Толқындық қозғалыс» тарауына физикалық диктант
І-нұсқа
1. Егер толқын көздері фазалық ығысулары тұрақты әрі жиіліктері бірдей тербелістер жасайтын болса, толқындарды ........... деп атайды.
2. Кеңістіктің ауытқу жеткен барлық нүктелері ....... ....... толқын көздері болып табылады.
3......... – толқындардың кедергілерді орағытып өту құбылысы.
4. Толқындардың .........– екі немесе бірнеше ....... толқынның қабаттасуы кезінде олардың қорытқы амплитудаларының ...... немесе ...... .
«Толқындық қозғалыс» тарауына физикалық диктант
ІІ-нұсқа
1.Интерференцияның ......... және ....... ......... түрлері бар.
2. .......... ретті толқындардың орағытып өтетін ....... қорытқы толқынның ...... болып саналады.
3. Саңылаудың немесе кедергінің шетінде орналасқан орта бөлшектері тудырған екінші ретті толқындар қисаяды да, кедергіні орағытып өтеді.
4. Екінші ретті толқындарды қабаттастыру кезінде интерференция орындалады, нәтижесінде тербеліс амплитудасы кеңістіктің әртүрлі мәндерінде түрліше болады.
«Механикалық тербелістер» тарауына физикалық диктант
І-нұсқа
1.Резонанс жағдайында шарғы мен конденсатордағы кернеу активті кедергінің төменгі мәндерінде кірістегі кернеуден бірнеше есе ....... болуы мүмкін.
2.Кернеулердің резонансы құбылысын ......... ........... қолданады.
3. Айнымалы ток тізбегінде резонанс ....... ............ тербеліс амплитудасының бірден артуы кезінде байқалады.
4. Активті кедергі неғұрлым ..... болса, резонанс соғұрлым анық байқалады
«Механикалық тербелістер» тарауына физикалық диктант
ІІ-нұсқа
1........ ........... айнымалы ток тізбегіндегі энергияның қанша бөлігі басқа энергия түріне айналатынын көрсетеді.
2. Сыйымдылық кедергі ............ .......... үшін және жиілігі төмен айнымалы ток тізбегінде қуаты төмен аспаптар арқылы өтетін ....... ......... шектеу үшін қолданылады.
3. Қуаттың уақытқа тәуелділік графигін ...... ........ мен ............ сәйкес лездік мәндерін көбейту арқылы аламыз.
4. Активті кедергідегі қуаттың орташа мәні мынаған тең: .............. .
«Механикалық тербелістер» тарауына физикалық диктант
І-нұсқа
1............... ............ – бірдей тригонометриялық функциямен өрнектелген, жиіліктері бірдей гармоникалық тербелістердің фазаларының айырымы.
2. x = Asinw0 t, мұндағы A − ығысудың ............. мәні, w0 – меншікті ...... .........
3. ........ ......... ............ – шарғыдағы ток күшінің және конденсатор астарлары арасындағы кернеудің сырттан энергия алмай периодты түрде қайталанатын өзгерісі.
4.Сәйкестендір:
-
Белгіленуі
Физикалық шама
ХБЖ
Тербеліс периоды
Ν
Гц
Тербеліс жиілігі
Ω
рад/с
Айналу жиілігі
Т
с
«Механикалық тербелістер» тарауына физикалық диктант
ІІ-нұсқа
1........ ......... ...... – дененің оған әсер ететін барлық күштердің теңәсерлі күші нөлге тең болатын күйі.
2.Тербелмелі контур үшін Ом заңын жазыңыз: ..............
Физикалық диктант
1.
«Механикалық тербелістер» тарауына физикалық диктант
ІІІ-нұсқа
1. Электрмагниттік тербелістердің ......... мен ...... ........ тек конденсатор сыйымдылығына С және шарғының индуктивтілігіне L тәуелді.
2.......... ........... – периодты түрде әсер ететін сыртқы күштің әсерінен болатын тербелістер.
3. ........ ......... ...... – дененің оған әсер ететін барлық күштердің теңәсерлі күші нөлге тең болатын күйі.
4.Сәйкестендір:
-
Белгіленуі
Физикалық шама
ХБЖ
ток күшінің өзгеру жылдамдығы
L
Гн
бастапқы фаза
А/с
шарғының индуктивтілігі
φ0
рад
«Магнит өрісі» тарауына тест тапсырмалары
І нұсқа
1.Индукциялық
ток қандай жағдайда пайда болады?
А)
Магниттік өзекшесі бар катушканы
біртекті магнит өрісіне орналастырған
кезде
В)
Тұйықталмаған өткізгіштің контурын
қиып өтетін магнит ағынының барлық
өзгерісі кезінде
С)
Біртекті магнит өрісінде тыныштықта
тұрған кез-келген өткізгіште
Д)
Тұйықталған өткізгіштің контурын қиып
өтетін магнит ағынының барлық өзгерісі
кезінде
Е)
Қышқылдар мен сілтілер ерітінділеріне
металл электродтарды батырған жағдайда
2.
Контурды қиып өтетін магнит ағыны 2 с
ішінде 10 Вб-ден 2 Вб-ге дейін азаяды. Осы
кезде контурда
пайда болған индукция ЭҚК-і қаншаға тең
болады?
А)
3
В
В)4
В
С)
5
В
Д) 6
В
Е)
8
В
3.Лоренц
күші мына келтірілген шамалардың қайсысы
өзгерте алады?
А)
Заряд жылдамдығының шамасын
В) Заряд жылдамдығының бағытын
С) Зарядтың кинематикалық энергиясын
Д) Зарядтың шамасын
Е) Өріс индукциясының шамасын
4.Ұзындығы
0,2м өткізгіш 0,6 Тл біртекті өрісінің
индукция векторына перпендикуляр
орналасқан. Өткізгіштің ток күші 5 А.
Өткізгіш магнит өрісінде 3 см-ге орын
ауыстырса Ампер күші қандай жұмыс
атқарған?
А)
1,8*10-2Дж.
В) 2 *10-2Дж.
С) 2,2*10-2Дж.
Д) 1,6*10-2Дж.
Е) 1,4*10-2Дж.
5.
6 Ом кедергіге арналған мектептің
сырғымалы тиекті лабораториялық реостаты
ұзындығы 6,7 м, көлденең қимасының ауданы
0,5 мм2 сымнан
оралған. Сымның меншікті кедергісін
анықтаңыз?
А)
47*10-8 Ом*м;
В) 110*10-8 Ом*м;
С)72*10-8 Ом*м;
Д)
63*10 Ом*м; Е)36*10-8 Ом*м.
«Магнит өрісі» тарауына тест тапсырмалары
ІІ нұсқа
1.Кюри
температурасы дегеніміз:
А)
Суынуға байланысты белгілі бір
температурада заттың магниттік қасиеті
ең жоғары мәнге
ие болатын
температура
В)
Суынуға байланысты заттың магниттік
қасиеті мүлдем жойылатын температура
С)
Қыздыруға байланысты заттың магниттік
қасиеті ең жоғары мәнге ие болатын
температура
Д)
Қыздыруға байланысты заттың магниттік
қасиеті мүлдем жойылатын температура
Е)
Заттың магниттік қасиеті сақталатын
температура
2.Индукция
0,25 Тл біртекті магнит өрісіне жақтамаларының
әрқайсысының ұзындығы 8 см болатын,
бойымен 4 А ток жүретін төрт бұрышты
рамка суретте көрсетілгендей етіп
орналастырылған. Рамкаға
әсер ететін Ампер күшінің шамасын
анықтаңыз.
А)
0,1Н В) 0,22Н С) 0,12Н Д) 0,08Н Е) 0,16Н
3.Индукциясы
0,05 Тл біртекті магнит өрісіне индукция
сызықтарына перпендикуляр бағытта
40000 км/с жылдамдықпен электрон ұшып
кірді. Электрон траекториясының қисықтық
радиусын анықтаңыз.
А)
4,55мм В) 5,2мм С) 5,5мм Д) 5,7мм
Е) 6мм
4.Ферромагниттердің
магниттік өтімділігі төменде келтірілген
мәндердің қайсысына сәйкес келеді?
А)
μ=1
В)
μ>1
C)μ>>1
Д)μ<1
Е)μ<<1
5.
Термоэлектронды
эмиссия деп нені айтады?
А)
Қыздыру нәтижесінде газдардың иондану
құбылысын;
В) Температураның жоғарылауына байланысты өткізгіштегі ток шамасының төмендеуін;
С) Қызған металдардың бетінен электрондардың бөлініп шығу құбылысын;
Д) Өткізгіштің қызуына байланысты кернеудің жоғарылауын;
Е) Ток жүрген өткізгіштің қатты қызуынан оның жарық шығаруын.
«Магнит өрісі» тарауына тест тапсырмалары
ІІІ нұсқа
1. Катушкадан
10
А
ток жүрген кезде магнит ағыны 5
Вб
болады. Катушканың индуктивтігін
анықтаңыз.
А)
3Гн
В) 2,5Гн
С)
2Гн
Д)
1,5Гн
Е) 0,5Гн
2.Контурда
пайда болған индукциялық ток:
А)
өзінің магнит өрісімен бағыты индукцияны
тудырушы токтың магнит өрісіне әрқашан
кері әсерде болады
В)
Магнит өрісінің бағыты индукцияны
тудырушы токтың магнит өрісінің бағытымен
әрқашан бағытттас болып, оны демеп
отырыды
С)
Тізбекті қосқан кезде негізгі токпен
бағыттас, ал ажыратқан кезде оған қарсы
бағытта болады
Д)
тізбекті қосқан кезде де, ажыратқан
кезде де негізгі токпен бағыттас
болады
Е)
тізбекті қосқан кезде де, ажыратқан
кезде де негізгі токқа қарсы бағытта
болады
3.Плазма
деген не?
А)
Жоғары қысымдағы және температурадағы
газ немесе бу;
В) Жоғары температурада сұйыққа айналған қатты дене;
С) Төменгі температурада немесе үлкен қысымда сұйықталған газ;
Д)Не қатты, не сұйық денеге жатпайтын қоймалжың зат;
Е) Жоғары температурада немесе жарық әсерінен газдар мен қатты денелердің өте жоғары дәрежеде ионданған ерекше күйі.
4.Газдардың
электр тогын өткізудегі заряд тасымалдаушы
бөлшектер:
А)
Оң және теріс иондар;
В) электрондар;
С) оң иондар;
Д)Электрондар және теріс иондар;
Е) Электрондар және оң иондар.
5.Транзисторлар
қандай мақсатта пайдаланылады?
А)
Айнымалы токты тұрақты токқа түзету
үшін;
В) Тұрақты токты айнымалы токқа айналдыру үшін;
С)Кез-келген электрлік тербелісті күшейту үшін;
Д)Тізбектегі токты тұрақты етіп ұстап тұру үшін;
Е) Жартылай өткізгіштің электрондық немесе кемтіктік өткізгіштігін қамтамасыз ету үшін.
«Магнит өрісі» тарауына сәйкестендіру тесті
|
Физикалық заң |
|
Формуласы |
1 |
Ампер күші |
A |
?
|
2 |
Траекторияның қисықтық радиусы |
B |
Ф = BScosα |
3 |
Лоренц күші |
C |
T
=
|
4 |
Электронның айналу периоды |
D |
?
|
5 |
Магнит ағыны |
E |
?
|
«Магнит өрісі» тарауына физикалық диктант
Бөлшек ........ неғұрлым үлкен болса, оның біртекті B = const магнит өрісіндегі траекториясының ........ ......... соғұрлым үлкен болады.
Оң зарядталған бөлшекке әсер ететін ........... күшінің бағытын сол қол ережесімен анықтайды. ............. зарядталған бөлшектердің бағыты керісінше болады.
Магнит өтімділігі бірден үлкен μ > 1 заттарды.........., ал μ < 1 бірден кіші заттарды ......... деп атайды.
Кюри нүктесінен жоғары температурада ......... ......... айналады, олардың магнит өтімділіктері бірге жуық μ > 1 мәнге дейін азаяды.
«Магнит өрісі» тарауына сәйкестендіру тесті
|
Физикалық заң |
|
Формуласы |
1 |
Ампер күші |
A |
?
|
2 |
Траекторияның қисықтық радиусы |
B |
Ф = BScosα |
3 |
Лоренц күші |
C |
T
=
|
4 |
Электронның айналу периоды |
D |
?
|
5 |
Магнит ағыны |
E |
?
|
«Магнит өрісі» тарауына физикалық диктант
Бөлшек ........ неғұрлым үлкен болса, оның біртекті B = const магнит өрісіндегі траекториясының ........ ......... соғұрлым үлкен болады.
Оң зарядталған бөлшекке әсер ететін ........... күшінің бағытын сол қол ережесімен анықтайды. ............. зарядталған бөлшектердің бағыты керісінше болады.
Магнит өтімділігі бірден үлкен μ > 1 заттарды.........., ал μ < 1 бірден кіші заттарды ......... деп атайды.
Кюри нүктесінен жоғары температурада ......... ......... айналады, олардың магнит өтімділіктері бірге жуық μ > 1 мәнге дейін азаяды.
«Магнит өрісі» тарауына тест тапсырмалары
1.Сәйкестендіру тесті:
|
Физикалық заң |
Тұжырымдамасы |
1 |
Ампер тәжірибесінің қорытындысы: |
Егер оң қолымызды шарғыға тигізбей, төрт саусағымызбен оның орамдарындағы ток бағытын көрсететіндей етіп ұстасақ, онда 90º-қа бұрылған бас бармақ магнит өрісінің бағытын көрсетеді. |
2 |
Бұрғы ережесі: |
Тұрақты магниттердің магниттік қасиеттері оларда элементар дөңгелек токтардың болуына негізделген. |
3 |
Ампер гипотезасы: |
Жердің магнит өрісі тогы бар рамаға және магниттік тілшеге бағыттаушы әсер етеді. Мұнда магнит тілшенің осі орам жазықтығына перпендикуляр. |
4 |
Оң қол ережесі: |
Егер бұрғының ілгерілемелі қозғалысын өткізгіштегі ток бағытымен сәйкестендірсе, онда бұрғы тұтқасының айналмалы қозғалысы магнит өрісінің күш сызықтарының бағытын көрсетеді. |
2.Физикалық диктант:
1.Магнит тілшенің солтүстік полюсі ....... ........ сызықтарының бағытын көрсетеді.
2. Магнит өрісінің ....... ......... – жанамалары кез келген нүктеде магнит индукция векторының бағытын көрсететін ......... .
3. ............ ішіндегі магнит өрісі біртекті, күш сызықтары өзара параллель орналасады.
4. Био – Савар – Лаплас заңының математикалық өрнегі: ..................... .
3.Тест сұрақтары:
1.Ампер гипотезасы:
А) Атом ядросы протондар мен нейтрондардан тұрады
Б) Электр өрісінде орналасқан теріс зарядты цинк бөлшегіне екі күш әсер етеді
В) Дененің магниттік қасиеті оның ішімен шыр айнала қозғалатын ток арқылы түсіндіріледі
Г) Атомдар ішінде бос кеңістіктің болуы
Д) Атомның сыртқы қабықшасындағы электрондар ядромен нашар байланысқан
2.Магнит
өрісі қандай жағдайда пайда болмайды?
А)
Зарядталған бөлшек қозғалыс болған
кезде.
В)
Тұрақты магнит тыныштықта тұрған
жағдайда.
С)
Өткізгіш бойымен ток жүрген кезде.
Д)
Металл атомдары бейтарап күйде болған
кезде.
Е)
Айнымалы электр өрісі болған
жағдайда.
3.Магнит
өрісін сипаттайтын шама:
А)
Магниттік өтімділік
В)
Индуктивтік
С)
Магниттік индукция векторы
Д)
Өткізгіш бойындағы ток шамасы
Е)
Электр өрісінің кернеулігі
4.Магнит индукциясының өлшем бірлігі:
А) 1 Вебер
Б) 1 Кулон
В) 1 Генри
Г) 1 Тесла
Д) 1 Фарад
5.Термоэлектронды
эмиссия деп нені айтады?
А)
Қыздыру нәтижесінде газдардың иондану
құбылысын;
В) Температураның жоғарылауына байланысты өткізгіштегі ток шамасының төмендеуін;
С) Қызған металдардың бетінен электрондардың бөлініп шығу құбылысын;
Д) Өткізгіштің қызуына байланысты кернеудің жоғарылауын;
Е) Ток жүрген өткізгіштің қатты қызуынан оның жарық шығаруын.
«Әртүрлі ортадағы электр тогы» тарауы
Физикалық диктант І-нұсқа
1. Газдағы заряд тасымалдаушылар ....... және ...... ион және еркін .......... болады.
2. .................., ...................., .................... және ................ сәулеленулер арқылы иондалған газ өткізгішке айналады.
3. Бейтарап молекулаларды иондауға қажетті энергияны мына формуламен есептейді:..................... .
4........... .......... ............ – электр тізбегіндегі тез өзгеретін электромагниттік құбылыстарды зерттеуде қолданылатын вакуумдық құрал.
5.Экранда түтік пластиналарына берілген кернеудің өзгеру заңын сипаттайтын сызық – .................... пайда болады.
6.Электронды-сәулелік түтікше ............................... негізгі бөлігі болып табылады.
7............... ................ кезінде жоғары 5000–6000 К-ге дейін жететін температурада және жарық жарқыл пайда болады.
8. .................. – бұл ауасыз кеңістік, онда заряд тасымалдай алатын бөлшектер болмайды.
«Әртүрлі ортадағы электр тогы» тарауы
Физикалық диктант ІІ-нұсқа
1. ........... ........... – металды жоғары температураға дейін қыздырған кезде одан еркін электрондардың шығуы.
2.Ток өткен кезде .................. жоғары температураға дейін қызады және .............. шығарады, олар ............. ................. түзеді.
3.Вакуумға .......... ............ ...................... вакуумдағы заряд тасымалдаушылар болып табылады.
4. Электрондар шыны бөлшектеріне сосын суық жарқырау – ................ түрінде шығарылатын кинетикалық энергия береді.
5. Төменгі, шамамен 10 Па, қысым және 200–300 В шамасындағы жоғары кернеу кезінде газразрядты түтікте ........... ........... байқалады.
6. ............ ................ металдарды дәнекерлеуде, болат балқытатын доғалық пештерде, прожекторлар, кварцтық шамдарда кеңінен қолданылады.
7. Қалыпты атмосфералық қысым кезінде өріс кернеулігі жоғары, шамамен 3 · 106 В/м болғанда, газда ........ .......... пайда болады.
8.......... ................. – атомдар немесе молекулалардың шапшаң электрондармен соқтығысуы нәтижесінде оң зарядталған иондардың түзілу процесі.
«Әртүрлі ортадағы электр тогы» тарауы
Физикалық диктант
1. Екі p-n ауысуы бар жартылай өткізгіш құралдарды ............................ деп атайды.
2. ......................... – электр энергиясы көрінетін сәулеленуге айналатын p-n ауысуы.
3. Қоспалы өткізгіштік – ............. және .............. қоспасы бар жартылай өткізгіштегі өткізгіштік қасиеті.
4. Термистор – .................... температураға тәуелді жартылай өткізгішті ...................
5.Меншікті кедергінің өлшем бірлігі ............... болып табылады.
6. Жартылай өткізгіштердегі заряд тасымалдаушылар: ...................... мен ...................
7. Еркін электрондардың өткізгіштігін электронды өткізгіштік немесе ............... өткізгіштік деп атайды.
8. Кемтіктердің орын ауыстыруына байланысты өткізгіштікті ................ ............. ...... өткізгіштік деп атайды.
9. Жартылай өткізгіш элементтер – .........., .........., ............ .
10. Электронды-кемтіктік өткізгіштікті жартылай өткізгіштердің ........... .................. деп атайды.
«Әртүрлі ортадағы электр тогы» тарауы
Физикалық диктант
1. Екі p-n ауысуы бар жартылай өткізгіш құралдарды ............................ деп атайды.
2. ......................... – электр энергиясы көрінетін сәулеленуге айналатын p-n ауысуы.
3. Қоспалы өткізгіштік – ............. және .............. қоспасы бар жартылай өткізгіштегі өткізгіштік қасиеті.
4. Термистор – .................... температураға тәуелді жартылай өткізгішті ...................
5.Меншікті кедергінің өлшем бірлігі ............... болып табылады.
6. Жартылай өткізгіштердегі заряд тасымалдаушылар: ...................... мен ...................
7. Еркін электрондардың өткізгіштігін электронды өткізгіштік немесе ............... өткізгіштік деп атайды.
8. Кемтіктердің орын ауыстыруына байланысты өткізгіштікті ................ ............. ...... өткізгіштік деп атайды.
9. Жартылай өткізгіш элементтер – .........., .........., ............ .
10. Электронды-кемтіктік өткізгіштікті жартылай өткізгіштердің ........... .................. деп атайды.
«Әртүрлі ортадағы электр тогы» тарауы
Физикалық диктант
1. Екі p-n ауысуы бар жартылай өткізгіш құралдарды ............................ деп атайды.
2. ......................... – электр энергиясы көрінетін сәулеленуге айналатын p-n ауысуы.
3. Қоспалы өткізгіштік – ............. және .............. қоспасы бар жартылай өткізгіштегі өткізгіштік қасиеті.
4. Термистор – .................... температураға тәуелді жартылай өткізгішті ...................
5.Меншікті кедергінің өлшем бірлігі ............... болып табылады.
6. Жартылай өткізгіштердегі заряд тасымалдаушылар: ...................... мен ...................
7. Еркін электрондардың өткізгіштігін электронды өткізгіштік немесе ............... өткізгіштік деп атайды.
8. Кемтіктердің орын ауыстыруына байланысты өткізгіштікті ................ ............. ...... өткізгіштік деп атайды.
9. Жартылай өткізгіш элементтер – .........., .........., ............ .
10. Электронды-кемтіктік өткізгіштікті жартылай өткізгіштердің ........... .................. деп атайды.
І - нұсқа
1. Қысқа тұйықталу кезінде тізбектегі ток күші?
A) ең аз мәніне ие болады
B) қалыпты жағдайдағы мәніне тең болады
C) ең үлкен мәнге ие болады
D) орташа мәніне ие болады
E) өзгеріссіз қалады
2. Электр тогының жұмысын анықтайтын формула?
A)
B)
C)
D)
E)
3.Параллель жалғанған екі су қыздырғыш элементтердің әрқайсысындағы ток күші 5 А-ден. Өткізгіштерден өтетін жалпы ток күші неге тең?
A)25 А
B)5 А
C)2,5 А
D)10 А
E)6 А
4.Ток күшінің өлшем бірлігі не?
а) 1 А
в) 1 В
с) 1 Ом
д) 1 Ом * м
е) 1 Вт
5. Меншікті кедергінің өлшем бірлігі қайсысы?
а) 1В
в) 1 Ом * м
с) 1 А
д) 1 Ом
е) 1 Вт
ІІ - нұсқа
1. Тізбек бөлігі үшін Ом заңының формуласы:
а) U = IR
в)
I =
c)
R = p
д)
R =
е)
2. Кедергілері 4 Ом және 6 Ом болатын өткізгіштер параллель жалғанған. Жалпы кедергісін тап.
а) 2,4 Ом
в) 3,7 Ом
с) 4,2 Ом
д) 5,8 Ом
е) 4 Ом
3.Мыналардың қайсысы кернеудің өлшем бірлігі?
а) 1 В
в) 1 Ом
с) 1 А
д) 1 Ом * м
е) 1 Вт
4.Өткізгіштерді параллель қосқанда қай шама бірдей болады?
а) Ток күші
в) Кернеу
с) Кедергі
д) Заряд
е) Электр
қуаты
5. Өткізгіштің меншікті кедергісі қандай формуламен есептеледі?
а) р =
в) I =
c) p =
д) p =
е)
ІІІ - нұсқа
1. Металдардағы электр тогын .............. тудырады.
Электрондар
Протондар
Позитрондар
Оң және теріс иондар
Нейтрондар
2. Металл өткізгіштегі ток күшін есептейтін формуланы көрсет?
a)
;
b)
;
c)
;
d)
;
e)
.
3.Еркін электр зарядтары жоқ материалдар - ......... деп аталады.
A) өткізгіштер.
B) парамагнетиктер.
C) диэлектриктер.
D) диамагнетиктер.
E) ферромагнетиктер
4.Жарық жылдамдығының мәні неге тең?
A) 2,0 * 106 м/с
B) 9,8 * 107 м/с
C) 3 * 108 м/с
D) 4,1 * 105 м/с
E) 2,24 * 103 м/с
5.Бір атомды идеал газдың ішкі энергиясы қандай формуламен есептеледі?
A)
.
B)
.
C)
D
E)
«Толық тізбек үшін Ом заңы. Электр тогының жұмысы мен қуаты. Джоуль – Ленц заңы. Ток көзінің пайдалы әсер коэффициенті» тақырыбына тапсырмалар
1.Теориялық есептер шығару:
1. Егер қалта фонары шамының кернеуі 3,5 В, ал ток күші 0,28 А болса, ондағы электр тогы 5 минутта қандай жұмыс істейді?
2. Егер резистордағы ток күші 10 мА,ал кедергісі 1 кОм болса, онда 10 минут ішінде қанша жылу мөлшері бөлініп шығады?
3. Кедергісі 1 кОм резисторды кернеуі 100 В тізбекке қоссақ, онда 10 минут ішінде қанша жылу мөлшері бөлініп шығады.
4. Кернеуі 400 В электр двигателіндегі токтың күші 92 А. Электр двигателінің орамындағы токтың қуатын анықтаңдар.
5. Кернеуі 220 В болатын дәнекерлегіштегі ток күші 0,9 А. Дәнекерлегіштегі токтың қуатын табыңдар.
6.Жүкшығырын айналдыратын электрқозғалтқышы 9120 Дж-ге тең жұмыс атқарады. 4 А ток күшінде 24 Кл заряд өткендегі электрмотордың қуатын табыңдар.
2.Кестені толтырыңыз.
|
Белгі ленуі |
Өлшем бірлігі |
Формуласы |
|
Электр тогының жұмысы |
|
|
|
|
Электр тогының қуаты |
|
|
|
|
Джоуль- Ленц заңы |
|
|
|
|
3. Физикалық диктант
1.Ампер топтың
тапсырмасы: 1. I = U / … 2. … = I U Δt
3. … = A / t 4. Q = … R Δt
2.Вольт топтың
тапсырмасы: 1. I = … / Δt 2. R = … l / S
3. … = I R 4. A = U2 / … t
3.Ом топтың
тапсырмасы: 1. A = … U 2. … = I U
3. … = I2 R 4. R = …/I
Бақылау жұмысы
1.Электр тогын сипаттайтын параметрлер. Формуласын жазып көрсету керек
№ |
Таңбалануы |
Атауы |
Формуласы |
Өлшем бірлігі |
1 |
|
ток күші |
|
|
2 |
|
электр кернеуі |
|
|
3 |
|
Кедергі |
|
|
4 |
|
Заряд |
|
|
5 |
|
электр қозғаушы күші |
|
|
6 |
|
токтың жұмысы |
|
|
Физикалық диктант
Зарядталған бөлшектің реттелген бағытталған қозғалысы ….. деп аталады.
Уақыт бойынша өзгермейтін ток …….. деп аталады.
Уақыт бірлігіндегі өтетін зарядтың мөлшеріне тең шама ……. деп аталады.
Ток күші …. өлшенеді
Тест тапсырмалары
1. Тізбек бөлігі үшін Ом заңының формуласы:
а) U = IR
в)
I =
c)
R = p
д)
R =
2. Кедергілері 4 Ом және 6 Ом болатын өткізгіштер параллель жалғанған. Жалпы кедергісін тап.
а) 2,4 Ом
в) 3,7 Ом
с) 4,2 Ом
д) 5,8 Ом
3.Мыналардың қайсысы кернеудің өлшем бірлігі?
а) 1 В
в) 1 Ом
с) 1 А
д) 1 Ом * м
4.Өткізгіштерді параллель қосқанда қай шама бірдей болады?
а) Ток күші
в) Кернеу
с) Кедергі
д) Заряд
5. Өткізгіштерді тізбектеп қосқанда қай шама бірдей болады?
а) Ток күші
в) Кернеу
с) IU көбейтіндісі
д) Заряд
6. Кедергінің өлшем бірлігін көрсет:
а) 1 Ом * м
в) 1 В
с) 1 Ом
д) 1 А
д) Әсерлеседі
7.Электронның электр заряды:
А) 1,6 · 10-24 Кл
В) 3,2 · 10-16 Кл
С) 1,6 · 10-9 Кл
D) -1,6 · 10-19 Кл
Е) -3,2 · 10-6 Кл
Сәйкестендіру тесті
Ньютон заңдары |
Тұжырымдамасы |
|
|
F1=-F2 |
Егер денеге күш әсер етпесе немесе күштердің әсері теңгерілген болса, онда дене инерциялық санақ жүйелеріне қатысты тыныштық күйін сақтайды немесе бірқалыпты және түзу сызықты қозғалады.
|
|
|
Сәйкестендіру тесті
Ньютон заңдары |
Тұжырымдамасы |
|
|
F1=-F2 |
Егер денеге күш әсер етпесе немесе күштердің әсері теңгерілген болса, онда дене инерциялық санақ жүйелеріне қатысты тыныштық күйін сақтайды немесе бірқалыпты және түзу сызықты қозғалады.
|
|
|
Сәйкестендіру тесті
|
Физикалық шама |
Белгіленуі |
Формуласы |
1. |
БӘТ заңына сәйкес арақашықтық |
F |
|
2. |
Гравитациялық масса |
G |
|
3. |
Бүкіләлемдік тартылыс заңы |
М |
|
4. |
Инертті масса |
R |
|
5. |
БӘТ заңына сәйкес гравитациялық тұрақты |
M |
|
«Абсолют қатты дененің инерция моменті. Импульс моменті. Импульс моментінің сақталу заңы және оның кеңістік қасиеттерімен байланысы» тақырыбына тапсырмалар
Шатасқан сөйлем әдісі
1.Мына сөйлемнің сөздерін дұрыс реттілікпен орналастырыңыз, сонда тақырып бойынша түпнұсқа сөйлемді табасыздар:
қозғалып дене бара инерция жатқан радиусының Массаның квадратына көбейтіндісіне тең аталады шама шеңбер моменті деп
Шатасқан сөйлем әдісі
2.Мына сөйлемнің сөздерін дұрыс реттілікпен орналастырыңыз, сонда тақырып бойынша түпнұсқа сөйлемді табасыздар:
қашықтығы күш әсер абсолют деп етсе де, дене ара өзгермей Қандай болып бөліктерінің дене қалатын қатты атаймыз денені тұрақты
3.Абсолют қатты дененің және оның әрбір нүктесінің айналмалы қозғалысын сипаттайтын шамалардың кестесін толықтыр:
кинематикалық бұрыштық шамалар |
динамикалық шамалар |
|
|
|
|
|
|
4.Күш моментінің өлшем бірлігі:
А) 1 м/с
Ә) 1 м/с2
Б) 1 Н*м
В) 1 Н*м2
Г) 1 Н/м
5.Айналмалы қозғалыс үшін Ньютонның екінші заңын табыңыз:
А)
Ә)
Б)
I
В)
Г)
6.Штейнер теоремасы бойынша алынған формула қайсысы?
А) I1 = I2 + md2
Ә) I2 = I1 + md2
Б) I2 = I1 + md
В) I2 = I1 + nd2
Г) I1 = I1 - md2
7.Инерция моментінің өлшем бірлігі:
А) 1 кг/м
Ә) 1 м/с2
Б) 1 кг*м2
В) 1 Н*м2
Г) 1 Н/м
8. Айналатын дененің энергиясы қандай формуламен анықталады?
А)
W =
Ә)
W
=
Б)
W
=
В)
W
=
Г)
W
=
«Молекула-кинетикалық теорияның негіздері» тарауы
Физикалық диктант №1
1. ............... – берілген денедегі молекулалар санының 0,012 кг көміртектегі атомдар санына қатынасына тең шама.
2. ....................... – макроскопиялық жүйенің термодинамикалық тепе-теңдік күйін сипаттайтын физикалық шама.
3...................... – денелердің температурасын өлшеу үшін пайдаланылады, онымен резервуар және капиллярдың бір бөлігі толтырылады. .......... және .......... аралығындағы температураны өлшеу үшін сұйықтық термометрін этил спиртімен, .............. және ........... аралығындағы температураны өлшеу үшін оны сынаппен толтырады.
4. Барлық термометр түрлерінің ішінде .......... термометрлер көрсеткішінің дәлдігі жоғары болып табылады.
5. Өзара және қоршаған ортамен жылулық әрекеттесу жүріп тұратын денелердің жиынтығын .................. ........ деп атайды.
6. 1920 жылы неміс физигі Отто Штерн молекулалардың ............. ................ анықтау үшін тәжірибе жүргізді.
7............. .............– бір моль мөлшерінде алынған заттың массасы. Өлшем бірлігі - ..........
8. Кез келген заттың бір моліндегі молекула мөлшері бірдей болады, бұл сан италиялық ғалым, физик және химик А.Авогадроның құрметіне Авогадро саны деп аталған, ол NА = ...................... моль-1-ге тең.
9. МКТ І қағидасының сенімді дәлелі – ағылшын физигі Дж. Рэлейдің ............ ............... мен ............... анықтауы болып табылады.
10. Дененің күйін сипаттайтын макроскопиялық шамаларды .............. ....................... деп атайды. ........... ............ параметрлерге ............., ................. , ............................. жатады.
«Молекула-кинетикалық теорияның негіздері» тарауы
Физикалық диктант №2
1............... ............. – тұйық денелер жүйесінің барлық макроскопиялық параметрлері ұзақ уақыт бойы өзгермей тұратын кездегі күйі.
2. Олардың әрекеті негізделген физикалық құбылыстарға сәйкес ................... мынадай түрлері болады:............., ................., .............., ................., ..................... және ................... .
3. Жылулық құбылыстарды зерттеу мен сипаттау үшін ........... шкаласы пайдаланылады.
4.......... .......... ......... – молекулалардың ілгерілемелі қозғалысы толығымен тоқтайтын, Әлемдегі барлық физикалық денеде болатын температураның ең төменгі шегі.
5. Қалыпты атмосфералық қысымда мұздың еру температурасы ........ деп, судың қайнауы ........ деп қабылданған.
6. Жоғары ......... мен төменгі ............ газды идеал деп санауға болмайды.
7. ХБЖ-да қысым ........... өлшенеді.
8. Молекулалық-кинетикалық теорияның негізгі теңдеуі ............... параметрлерді ............... параметрлермен байланыстырады.
9.......... ....... − молекулалар арасындағы өзара әрекеттесудің ........... энергиясын ескермеуге болатын, молекулалары арасындағы ............... молекулалардың өлшемдерінің біршама үлкен болатын газдың физикалық моделі.
10. .............. – универсал газ тұрақтысы болып табылады.
«Электр заряды. Зарядтың сақталу заңы Кулон заңы» тақырыбы
Физикалық диктант №1
1. Кез келген тұйық жүйедегі электр ............. алгебралық қосындысы осы жүйедегі кез келген процестер кезінде .................. қалады.
2. ........ .......... – өлшемдері олардың арасындағы арақашықтықтан әлдеқайда кіші болатын зарядталған денелер.
3. Зарядтың ХБЖ-дағы өлшем бірлігі [q] = ........ .
4.Сәйкестендір:
-
Зарядтың беттік тығыздығы
Кулон заңы
Зарядтың сақталу заңы
Зарядтың көлемдік тығыздығы
5.Мүмкін болатын минимал электр заряды бар электронды .......... ............ деп атайды.
6.Пропорционалдық коэффициенттің сандық мәні - ..................... .
7.Электрон зарядының шамасын алғаш рет 1909–1913 жылдары америкалық физик ............... өлшеген. Ол e ≈ ....................Кл-ға тең.
8.Екі ......... зарядтардың өзара әрекеттесу күші зарядтарды қосатын түзу сызық бойымен бағытталған, ........... модульдерінің көбейтіндісіне ........ пропорционал және олардың ................. квадратына ........ пропорционал.
9. Атом бейтарап. Электрондарының бір бөлігін жоғалтқан атом ..... ...... айналады. Артық электрондары бар атомды ........ ....... деп атайды.
10. Үйкеліс арқылы электрлеу әдісін .................... үшін пайдаланады.
«Идеал газ. Газдардың молекулалық-кинетикалық теориясының негiзгi теңдеуі. Идеал газ күйінің теңдеуі. Изопроцестер» тақырыбына тапсырмалар
Сәйкестендіру тесті №1
|
Физикалық заң |
Формуласы |
1 |
Газ қысымының молекулалар шоғырына және температураға тәуелділігі |
|
2 |
Идеал газ күйінің теңдеуі |
|
3 |
Бір атомды идеал газдың ішкі энергиясы |
|
4 |
Газдың жұмысы |
|
Сәйкестендіру тесті №2
|
Физикалық заң |
Формуласы |
1 |
Клапейронның біріккен газ заңы |
|
2 |
Дальтон заңы |
|
3 |
Менделеев-Клапейрон заңы |
|
Сәйкестендіру тесті №3
|
Физикалық заң |
Тұжырымдамасы |
1 |
Бойль – Мариотт заңы: |
Газ массасы тұрақты және қысым өзгермейтін болса, оның көлемінің температураға қатынасы тұрақты шама болып қалады |
2 |
Гей-Люссак заңы: |
Газдың массасы тұрақты және көлемі өзгермейтін болса, оның қысымының температураға қатынасы тұрақты шама болып қалады |
3 |
Шарль заңы: |
Температураның тұрақты мәнінде берілген газ қысымы мен көлемінің көбейтіндісі тұрақты шама болып қалады. |
Сәйкестендіру тесті №4
|
Физикалық заң |
Формуласы |
1 |
Бойль – Мариотт заңы: |
|
2 |
Гей-Люссак заңы: |
P1V1 = P2V2 |
3 |
Шарль заңы: |
|
«Электр өрісі. Біртекті және біртекті емес электр өрісі. Электр өрісінің кернеулігі.
Электр өрісінің суперпозиция принципі» тақырыбына тапсырмалар
Физикалық диктант №1
Бірнеше зарядтың әрекеттесуі нәтижесінде өрістердің қабаттасуы болады, бұны .......... ............ деп атайды.
Кернеулік векторы модулін Пифагор теоремасы бойынша есептеу формуласы...........
Екі пластина тудырған өрістің күш сызықтары бір-біріне бірдей аралықта орналасқан параллель сызықтар, олардың тығыздығы өзгермейді. Мұндай өрісті ................ деп атау келісілген.
Электр өрісінің ....... ........... – әрбір нүктедегі жанамаларының бағыты өріс кернеулігі векторының бағытымен сәйкес келетін сызықтар.
Кернеулік – электр өрісінің ............. сипаттамасы.
Өрістің кеңістіктің берілген нүктесіне орналасқан оң сынақ зарядқа әсер ететін күшінің, осы заряд шамасына қатынасына тең физикалық шаманы ................ ........... ............... деп атайды.
Қозғалмайтын және уақыт өте келе өзгермейтін зарядтың электр өрісін .............. ................ деп атайды.
.............. ............. – зарядталған денелер өзара әрекеттесуін сипаттайтын материяның ерекше түрі.
Электр өрісі ұғымын алғаш рет ағылшын ғалымы ... .............. енгізген.
Кернеулік векторының бағыты кеңістіктің кез келген нүктесінде оң сынақ зарядқа әсер ететін ....... ........... сәйкес келеді.
Электр өрісінің кернеулігі ............... шама болып табылады.
«Электр өрісіндегі өткізгіштер мен диэлектриктер. Электрсыйымдылығы. Конденсаторлар. Конденсаторларды жалғау. Электр өрісінің энергиясы» тақырыбына тапсырмалар
Сәйкестендіру тесті №1
|
Физикалық шама |
Формуласы |
1 |
Заряд пен шар арасындағы тәуелділік |
|
2 |
Оқшауланған өткізгіштің электрсыйымдылығы |
|
3 |
Оқшауланған сфераның электрсыйымдылығы |
|
4 |
Екі концентрлік өткізгіш сфералар үшін сыйымдылықты есептеу формуласы |
|
Сәйкестендіру тесті №2
|
Физикалық шама |
Формуласы |
1 |
Жазық конденсатордың сыйымдылығын есептеу формуласы |
|
2 |
Пластиналар арасындағы біртекті өріс кернеулігі |
|
3 |
Потенциалдар айырымы |
|
Сәйкестендіру тесті №3
|
Физикалық шама |
Формуласы |
1 |
Параллель жалғанған конденсаторлардың сыйымдылығы |
q=q1 + q2 + .. .+ qn |
2 |
Параллель жалғанған конденсаторлардағы заряд |
U=U1=U2=...=Un |
3 |
Параллель жалғанған конденсаторлардың потенциалдар айырымы |
C=C1 + C2 + ... + Cn |
Сәйкестендіру тесті №4
|
Физикалық шама |
Формуласы |
1 |
Тізбектей жалғанған конденсаторлардың сыйымдылығы |
q=q1=q2=...=qn |
2 |
Тізбектей жалғанған конденсаторлардағы заряд |
U=U1 + U2 + ... + Un |
3 |
Тізбектей жалғанған конденсаторлардың жалпы кернеуі |
|
І - нұсқа
1. Бірдей таңбалы электр зарядтары бар денелердің әсерлері қандай?
а) Әсерлеспейді
в) Тартылады
с) Тебіледі
д) Әсерлеседі
2.Протон – бұл ...
А) -1,6·1019 Кл теріс зарядты, элементар бөлшек
В) +1,6·1019Кл оң зарядты, элементар бөлшек
С) сутек ионы
D) гелий ионы
Е) неон ионы
3.Электронның электр заряды:
А) 1,6 · 10-24 Кл
В) 3,2 · 10-16 Кл
С) 1,6 · 10-9 Кл
D) -1,6 · 10-19 Кл
Е) -3,2 · 10-6 Кл
4.Екі нүктелік зарядтың (Кулон заңы) әсерлесу күшінің модулі:
А)
|F| =
В)
|F| =
С)
|F| =
D)
|F | =
Е)
|F| =
5.Әр қайсысының заряды 10нКл екі денелердің арақашықтығы 3 см – ге тең.
Олардың
арасындағы әсерлесу күші (k = 9∙109
)
А) 1 Н
В) 1 мН
С) 10 Н
D) 0,01 Н
Е) 100 Н
6.Электр өрісі кернеулігінің формуласы:
А)
В)
С)
D)
Е)
7. Электр өрісінің күштік сипаттамасы:
A)
электр заряды.
B) ара қашықтық.
C)
кернеулік .
D) электр сыйымдылығы.
E)
электр кернеуі.
8.1∙10-10 Кл заряд орналасқан нүктедегі электр өрісінің кернеулігі 10 В/м.
Зарядқа әрекет етуші күш?
А) 1∙10-9 Н
В) 1∙10-10 Н
C) 1∙10-11 Н
D) 1∙1010 Н
Е) 1∙108 Н
9.
5∙10-9
және 6∙10-9
Кл-ға
тең екі заряд 12∙10-4
Н
күшпен тебілу үшін, оларды қажетті
қашықтық (k = 9∙109
)
А) 7 см
В) 5,5 см
С) 6,7 см
D) 6 см
Е) 1,5 см
10. Универсал газ тұрақтысын көрсет.
R=83,1 Дж/(моль*К);
R=1,38 Дж/(моль*К);
R=8,31*1023 Дж/(моль*К);
R=8,31 Дж/(моль*К);
R=83,1 * 1019 Дж/(моль*К);
ІІ - нұсқа
1. Температура тұрақты болғанда жүретін процесс .......... деп аталады.
Адиабаталық;
Изобаралық;
Изотермиялық;
Изохоралық.
Термодинамикалық
2. Қысым тұрақты болғанда жүретін процесс ........... деп аталады.
Адиабаталық;
Изобаралық;
Изотермиялық;
Изохоралық.
Термодинамикалық
3. Газ қысымының молекулалар концентрациясына және температураға тәуелділігі?
p=NkT;
p=nRT;
p=nkT;
p=mkT.
4. Қаныққан бу деп ................ айтамыз.
Қысымы қаныққан будың қысымынан кем буды;
Сұйығымен динамикалық тепе-теңдіктегі буды;
Қайнау температурасына дейін қыздырылған сұйықтың бірлік массасын буға айналдыруға қажетті жылу мөлшерін;
Тұрақты температурадағы бу қысымының оның көлеміне тәуелділігін.
Сұйығымен динамикалық тепе-теңдікте болмайтын буды;
5. Универсал газ тұрақтысын көрсет.
R=83,1 Дж/(моль*К);
R=1,38 Дж/(моль*К);
R=8,31*1023 Дж/(моль*К);
R=8,31 Дж/(моль*К);
R=83,1 * 1019 Дж/(моль*К);
ІІ - нұсқа
1. Температура тұрақты болғанда жүретін процесс .......... деп аталады.
Адиабаталық;
Изобаралық;
Изотермиялық;
Изохоралық.
Термодинамикалық
2. Қысым тұрақты болғанда жүретін процесс ........... деп аталады.
Адиабаталық;
Изобаралық;
Изотермиялық;
Изохоралық.
Термодинамикалық
3. Газ қысымының молекулалар концентрациясына және температураға тәуелділігі?
p=NkT;
p=nRT;
p=nkT;
p=mkT.
4.Қаныққан бу деп ................ айтамыз.
Қысымы қаныққан будың қысымынан кем буды;
Сұйығымен динамикалық тепе-теңдіктегі буды;
Қайнау температурасына дейін қыздырылған сұйықтың бірлік массасын буға айналдыруға қажетті жылу мөлшерін;
Тұрақты температурадағы бу қысымының оның көлеміне тәуелділігін.
Сұйығымен динамикалық тепе-теңдікте болмайтын буды;
5. Универсал газ тұрақтысын көрсет.
R=83,1 Дж/(моль*К);
R=1,38 Дж/(моль*К);
R=8,31*1023 Дж/(моль*К);
R=8,31 Дж/(моль*К);
R=83,1 * 1019 Дж/(моль*К);
6.Өткізгіштерді параллель қосқанда қай шама бірдей болады?
а) Ток күші
в) Кернеу
с) Кедергі
д) Заряд
7. Кедергілері 4 Ом және 6 Ом болатын өткізгіштер параллель жалғанған. Жалпы кедергісін тап.
а) 2,4 Ом
в) 3,7 Ом
с) 4,2 Ом
д) 5,8 Ом
8.Мыналардың қайсысы кернеудің өлшем бірлігі?
а) 1 В
в) 1 Ом
с) 1 А
д) 1 Ом * м
9. Денеге жылу алмасу жолымен берілетін энергияны .... деп атайды.
А)Жылу сыйымдылық;
Б)Жылу мөлшері;
В)Ішкі энергия;
Г)Жұмыс.
Д)Дене импульсі
10.Бірлік массалы біртекті жылу сыйымдылығын ..... деп атайды.
А)Жылу мөлшері.
Б)Ішкі энергия;
В)Меншікті жылу сыйымдылық;
Г)Жұмыс;
Д)Потенциалдық энергия
ІІІ - нұсқа
1.Нейтрон – бұл ................
А) –1,6 · 10-19 Кл теріс зарядты элементар бөлшек
В) +1,6 · 10-19 Кл оң зарядты элементар бөлшек
С) заряды жоқ элементар бөлшек
D) гелий ионы
Е) неон ионы
2.Электр зарядының сақталу заңының математикалық формуласын көрсет.
А)
B) q1 + q2 + q3 + …= const
C)
E =
D)
E) m = m1 +m2 + m3 +…
3. Дененің ішкі энергиясын қалай өзгертуге болады?
А)Механикалық жұмыс істеу және жылу алмасу арқылы;
Б)Сәулелендіру арқылы;
В)Қайнату арқылы;
Г)Жүйені тұйықтау арқылы
4. Өткізгіштерді тізбектеп қосқанда қай шама бірдей болады?
а) Ток күші
в) Кернеу
с) IU көбейтіндісі
д) Заряд
І-нұсқа
1. Дененің температурасын бір градусқа өзгерту үшін қажетті жылу
мөлшеріне сан жағынан тең шаманы .... деп атайды.
А)Жылу сыйымдылық;
Б)Ішкі энергия;
В)Жұмыс;
Г)Жылу мөлшері.
Д)Дене импульсі
2. Сұйықтың бетінде ғана емес, оның толық көлемі бойынша жүретін булану процесін ......... деп атайды.
А)Конденсация;
Б)Булану;
В)Қайнау;
Г)Сұйықтың буы.
Д)Қанықпаған бу
3. Ауаның салыстырмалы ылғалдылығы деп ........ айтамыз.
Қайнау температурасына дейін қыздырылған сұйықтың бірлік массасын буға айналдыруға қажетті жылу мөлшерін;
Берілген температурадағы су буы қысымының сол температурадағы қаныққан су буы қысымына қатынасын;
Тұрақты температурадағы бу қысымының оның көлеміне тәуелділігін.
Берілген қысымдағы бу қанығатын немесе салыстырмалы ылғалдылық 100 тең болатын температураны;
Берілген температурада ауа құрамындағы су буы қысымының осы температурадағы қаныққан су буы қысымының процентпен өрнектелген қатынасын
4. Көлем тұрақты болғанда жүретін процесс ......... деп аталады.
Адиабаталық;
Изобаралық;
Изотермиялық;
Изохоралық.
Термодинамикалық
5. Идеал газ күйінің теңдеуі немесе Менделеев – Клапейрон теңдеуі.
p=
RT;
pV=νRk;
V=
RT;pV=
kT;pV=
RT
9. Газ молекулаларының жылдамдығын өрнектейтін формуланы көрсет.
=
;=
;=
;=
.
10. Идеал газ күйінің теңдеуі немесе Менделеев – Клапейрон теңдеуі.
p=
RT;
pV=νRk;
V=
RT;pV=
kT;pV=
RT
5.1
мкКл және 10нКл зарядтар өзара 9 мН күшпен
ауада әрекеттеседі. Екі зарядтар
арасындағы арақашықтығы (k = 9∙109
)
А) 1 см
В) 0,1 см
С) 100 см
D) 10 см
Е) 0,01 см
84.Еркін электр зарядтары жоқ материалдар-......
A) өткізгіштер.
B) парамагнетиктер.
C) диэлектриктер.
D) диамагнетиктер.
E) ферромагнетиктер.
87.Потенциалдар айырымы 1000В, конденсатордың заряды 5∙10-9 Кл. Осы конденсатордың электр сыйымдылығы.
A)
5∙10-12
Ф.
B)
8∙103
Ф.
C)
3∙102
Ф.
D)
4∙102
Ф.
E)
5 Ф.
«Толқындық оптика» тарауына физикалық диктант
І-нұсқа
1.Жарық сәулесі үш қырлы призмада екі рет сынып, өзінің бастапқы бағытынан ауытқып, спектрдің жеті негізгі түсіне жіктелді: қызыл, қызғылт, сары, жасыл, көгілдір, көк және күлгін.
2. Дисперсия жиіліктері әртүрлі толқындардың бір ортада әртүрлі жылдамдықпен таралуының салдары болып табылады.
3. Бақыланған спектрде 7 түрлі түс ажыратылады. Ал шын мәнісінде, ақ түс негізгі үш түстен: қызыл, жасыл және көк түстен тұрады. Бұл түстерді алғашқы деп атайды, себебі олар басқа түстердің үйлесімдері арқылы алынбайды.
4. Сыну көрсеткіші берілген ортада электрмагниттік толқынның таралу жылдамдығы неше есе кемитінін көрсетеді: n = .........
5. Зерттеулер жарық оптикалық тығыз ортадан шағылғанда толқын фазасы π-ға өзгеретінін көрсетті.
«Толқындық оптика» тарауына физикалық диктант
І-нұсқа
1. Ең аз ауытқитын қызыл түсті сәуле, ең көп ауытқитын күлгін түсті сәуле, демек, шыны жиілігі жоғары жарық үшін ең үлкен сыну көрсеткішіне, ал жиілігі төмен жарық үшін ең кіші сыну көрсеткішіне ие.
2. Алғашқы түстер жарықтарының қоспасынан тұратын жарықты күрделі деп атайды.
3. Қосымша түстерге сары мен көк, көгілдір мен қызыл, күлгін мен жасыл жатады.
4. Түссіз заттардың түстерін шағылған сәулелер, түсті заттардың түсін шағылатын және сынатын сәулелер анықтайды.
5. Жарықтандыруға арналған жарық көздері когерентті толқындарды шығармайды, оларда жиілігі мен фазалар айырымы әртүрлі толқындар болады.
«Толқындық оптика» тарауына физикалық диктант
І-нұсқа
1.Жарық сәулесі үш қырлы ............ екі рет сынып, өзінің бастапқы бағытынан ауытқып, спектрдің жеті негізгі түсіне жіктелді: қызыл, қызғылт, сары, жасыл, көгілдір, көк және күлгін.
2. Дисперсия ............ әртүрлі толқындардың бір ортада әртүрлі ........... таралуының салдары болып табылады.
3. Бақыланған ............ 7 түрлі түс ажыратылады. Ал шын мәнісінде, ақ түс негізгі үш түстен: қызыл, жасыл және көк түстен тұрады. Бұл түстерді ................ деп атайды, себебі олар басқа түстердің үйлесімдері арқылы алынбайды.
4. ..... ........... берілген ортада электрмагниттік толқынның таралу жылдамдығы неше есе кемитінін көрсетеді: n = .........
5. Зерттеулер жарық оптикалық тығыз ортадан шағылғанда толқын ........ π-ға өзгеретінін көрсетті.
«Толқындық оптика» тарауына физикалық диктант
ІІ-нұсқа
1. Ең аз ауытқитын ...... түсті сәуле, ең көп ауытқитын ........ түсті сәуле, демек, шыны жиілігі жоғары жарық үшін ең үлкен сыну көрсеткішіне, ал жиілігі төмен жарық үшін ең кіші сыну көрсеткішіне ие.
2. Алғашқы түстер жарықтарының қоспасынан тұратын жарықты ......... деп атайды.
3. ........ түстерге сары мен көк, көгілдір мен қызыл, күлгін мен жасыл жатады.
4. Түссіз заттардың түстерін .......... сәулелер, түсті заттардың түсін шағылатын және .......... сәулелер анықтайды.
5. Жарықтандыруға арналған жарық көздері ..................... толқындарды шығармайды, оларда жиілігі мен ....... .......... әртүрлі толқындар болады.

Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген