Исабекова Лазат Кенесбековна

«Физика» пәнінің оқытушысы,

Талдықорған индустриялық колледжі

Талдықорған қаласы, Жетісу облысы

Физика сабағында заманауи әдіс-тәсіл элементтерін қолдану арқылы білім алушылардың қызығушылығын арттыру

Қазіргі білім беру жүйесі қоғамның сұранысына сай үнемі жаңарып, жетілдіріліп келеді. Бүгінгі таңда колледждің басты мақсаты – білім алушыларға тек білім беріп қана қоймай, алған білімін өмірде қолдана алатын, шығармашылықпен ойлайтын, бәсекеге қабілетті тұлға қалыптастыру. Бұл міндетті жүзеге асыруда мұғалімнің кәсіби шеберлігі, жаңашылдығы және заманауи әдіс-тәсілдерді тиімді қолдануы ерекше рөл атқарады.

Физика – табиғаттағы құбылыстар мен заңдылықтарды зерттейтін іргелі ғылым. Алайда білім алушылар арасында физика пәні күрделі, формулаға толы, түсінуге қиын пән ретінде қабылданатын жағдайлар жиі кездеседі. Мұндай көзқарасты өзгерту үшін сабақта білім алушылардың қызығушылығын арттыратын, белсенділігін күшейтетін, өмірмен байланыстыратын әдістерді қолдану қажет.

Сондықтан физика сабағында заманауи әдіс-тәсіл элементтерін пайдалану – білім сапасын арттырудың маңызды жолдарының бірі.

Негізгі бөлім

1. Заманауи оқыту әдістерінің теориялық негізі

Заманауи оқыту әдістері білім алушының жеке тұлға ретінде дамуына бағытталған. Бұл тәсілдер білім алушыны дайын ақпаратты қабылдаушы емес, білімді өз бетімен құрастырушы субъект ретінде қарастырады.

Мұндай әдістердің негізгі ерекшеліктері:

білім алушы белсенді әрекет етеді;

топтық жұмыс арқылы ынтымақтастық орнайды;

проблемалық жағдайлар шешіледі;

зерттеушілік дағды қалыптасады.

Физика сабағында бұл әдістерді қолдану білім алушылардың логикалық ойлауын, талдау жасау қабілетін, ғылыми тілде сөйлеу дағдысын дамытады.

2. Интерактивті әдістерді қолдану

Интерактивті оқыту – мұғалім мен білім алушының, білім алушы мен білім алушының өзара әрекеттесуіне негізделген әдіс.

Физика сабағында қолдануға болатын интерактивті тәсілдер:

«Миға шабуыл»

«Джигсо» әдісі

«Ыстық орындық»

«Кластер құру»

Дебат ұйымдастыру

Мысалы, «Энергияның сақталу заңы» тақырыбында білім алушыларға күнделікті өмірдегі энергия түрлерінің өзгеруін талдату арқылы сабақтың мазмұнын өмірмен байланыстыруға болады. Бұл тәсіл теорияны нақты мысалдар арқылы түсінуге көмектеседі.

Топтық жұмыс барысында білім алушылар бір-бірімен пікір алмасып, өз ойын дәлелдеуге үйренеді. Нәтижесінде олардың коммуникативтік дағдылары қалыптасады.

3. Ақпараттық-коммуникациялық технологияларды пайдалану

Қазіргі заман – цифрлық технологиялар заманы. Білім алушылардың көпшілігі ақпаратты визуалды түрде жақсы қабылдайды. Сондықтан физика сабағында АКТ қолдану өте тиімді.

АКТ мүмкіндіктері:

виртуалды зертханалық жұмыстар;

анимациялық модельдер;

бейнеэксперименттер;

интерактивті тесттер.

Мысалы, электромагниттік индукция құбылысын тәжірибе жүзінде көрсету кей жағдайда қиын болуы мүмкін. Ал анимациялық модель арқылы білім алушылар магнит өрісінің өзгерісін көзбен көріп, процесті терең түсінеді.

Сонымен қатар онлайн платформалар арқылы жедел кері байланыс ұйымдастыруға болады. Бұл білім алушылардың білімін жедел бағалауға мүмкіндік береді.

4. STEM технологиясы және жобалау әдісі

STEM бағыты – ғылым, технология, инженерия және математиканы біріктіретін оқыту жүйесі. Бұл тәсіл физика пәнімен тығыз байланысты.

Физика сабағында STEM элементтерін енгізу арқылы:

қарапайым техникалық құрылғылар құрастыру;

тәжірибелер жасау;

Мысалы:

көпір макетін жасап, оның беріктігін зерттеу;

жел диірменінің моделін құрастыру;

жарық диодты шамнан қарапайым тізбек жинау.

Жобалау әдісі білім алушылардың өздігінен ақпарат іздеуіне, талдау жасауына, қорытынды шығаруына жағдай жасайды. Бұл олардың зерттеушілік мәдениетін қалыптастырады.

5. Ойын технологиялары және шығармашылық тапсырмалар

Ойын – оқытудың тиімді құралдарының бірі. Әсіресе физика сияқты күрделі пәнде ойын элементтерін қолдану сабақты жандандырады.

Қолдануға болатын ойын түрлері:

физикалық турнирлер;

есептер сайысы;

викториналар;

«Кім жылдам?» жарысы.

Сонымен қатар шығармашылық тапсырмалар беру маңызды. Мысалы:

«Физика өмірде» тақырыбында презентация жасау;

белгілі бір физикалық құбылысқа тәжірибе ойлап табу;

ғылыми жоба қорғау.

Бұл тапсырмалар білім алушылардың қиялын дамытып, пәнге деген қызығушылығын арттырады.

6. Саралап оқыту және критериалды бағалау

Әр білім алушының білім деңгейі әртүрлі болғандықтан, саралап оқыту әдісі маңызды рөл атқарады.

Сабақта:

базалық деңгейдегі тапсырмалар;

орта деңгейдегі есептер;

күрделі, шығармашылық тапсырмалар берілуі тиіс.

Бұл тәсіл білім алушылардың жеке мүмкіндіктерін ескеруге мүмкіндік береді. Сонымен қатар критериалды бағалау жүйесі оқушыларға өз нәтижесін нақты бағалауға жағдай жасайды.

Заманауи әдістерді қолданудың нәтижелері

Заманауи әдіс-тәсілдерді жүйелі қолдану мынадай нәтижелер береді:

білім алушылардың пәнге қызығушылығы артады;

сабаққа қатысу белсенділігі жоғарылайды;

білім сапасы жақсарады;

логикалық және сыни ойлау қабілеті дамиды;

ғылыми дүниетанымы қалыптасады.

Ең бастысы – білім алушы физиканы өмірмен байланыстыра алады және алған білімін практикада қолдануға үйренеді.

Қорытынды

Физика сабағында заманауи әдіс-тәсіл элементтерін тиімді пайдалану – білім алушылардың қызығушылығын арттырудың сенімді жолы. Мұғалім сабақта тек ақпарат беруші емес, бағыт-бағдар беруші, ұйымдастырушы рөлін атқаруы тиіс.

Физика – табиғаттың заңдылықтарын түсіндіретін ғылым. Оны қызықты, қолжетімді әрі өмірмен байланыстыра оқыту арқылы біз білімді, ізденімпаз, шығармашыл ұрпақ тәрбиелей аламыз.

Қорыта келгенде, баланы оқыту мен тәрбиелеудің мақсаты жан-жақты дамыған жеке тұлғаны қалыптастыру болып табылады.  

Әрбір мұғалімнің басты міндеті білім алушының жеке басының қасиеттерін, қабілеттерін дамытып, талантын, шығармашылығын ашу. «Мұғалім өзінің білімін үздіксіз көтеріп отырғанда ғана мұғалім , оқуды, ізденуді тоқтатысымен оның мұғалімдігі де жойылады.» деп ұлы ғалым К.Д.Ушинский айтқандай мұғалім үнемі ізденіс үстінде болуы керек.