Физикалық құбылыстарға мысалдар келтіру

Ұзақмерзімдіжоспардыңтарауы:

7.1.1Физика – табиғат туралы ғылым.

Мектеп:

Күні:

Мұғалімніңаты-жөні:

Сынып: 7

Қатысқандар:

Қатыспағандар:

Сабақтыңтақырыбы

Физика – табиғат туралы ғылым.

Оқумақсаты

7.1.1.1 – Физикалық құбылыстарға мысалдар келтіру.

Сабақтыңмақсаты

Барлықоқушылар:

Физика – табиғаттызерттейтіннегізгіғылымекенінтүсінеді, табиғатқұбылыстарынамысалдаркелтіреалады.

Оқушылардың басым бөлігі:

Қоршаған орта жаратылыстарын қасиеттеріне қарай ажырата алады (мысалы: зат немесе дене).

Кейбір оқушылар:

Физикалық құбылыстарды бірдей сипаттамалары бойынша жүйелей алады (мысалы: электрлік құбылыстар, жарық құбылыстары, механикалық құбылыстар).

Бағалаукритерийлері

• Физика ғылымының негізгі мақсатын ұғынады,табиғатқұбылыстарынатүсініктеме береді.

• Қоршаған орта жаратылыстарын, атап айтқанда, зат пен денені қасиеттерінеқарайажыратаалады.

• Физикалық құбылыстарды сипаттамаларына сәйкес жүйелеп, құбылыстарды ажырата алады.

Ойлаудағдыларыныңдеңгейлері

Білу, түсіну, қолдану.

Тілдікмақсаттар

Пәндік лексика және терминология:

Физика, табиғат құбылыстары, физикалық ұғымдар, ғарыш, материя, дене, зат терминдерінің ғылыми анықтамаларымен танысады, ауызша және жазбаша түрде еркін қолданады.

Қазақша

Русский

English

Физика

Физика

Phisics

Табиғат

Природа

Nature

Құбылыс

Явление

Scene

Материя

Материя

Materya

Зат

Вещь

Thing

Өріс

Поле

Field

Құндылықтарды дарыту

Еліміздіңәртүрліөңіріндегітабиғатқұбылыстарын, нақтырақайтқанда, ауарайықұбылыстарынсалыстыраотырып, қазақжерініңкеңдігінетоқталып, оқушыбойындаөзелінедегенмақтанышсезімінояту, ТәуелсізҚазақстанның патриоты болуға баулу.

Пәнаралықбайланыс

Жаратылыстану, География, Русский язык, English

Қосымша білім

• 5-6-сыныптардағы Жаратылыстанупәнінентабиғатқұбылыстарытуралынегізгі білімдермен таныс.

• Табиғатқұбылыстарынамысалдаркелтіреалады.

• Табиғатқұбылыстарыныңорыналусебептерінішінаратүсіндіреалады.

• Осы тақырыптаөтілетінфизикалықұғымдартуралыалғашқытүсініктері бар.

Сабақбарысы

Сабақтыңжоспарланғанкезеңдері

Сабақтағыжоспарланғанқызмет (іс-әрекет)

Ресурстар

Сабақтың басы

2 мин

«Таза тақта»

Білу және түсіну

6 мин

Ой қозғау

"Сократ шеңбері"

Білу және түсіну

8 мин

Ұйымдастыру кезеңі:

Оқушылармен сәлемдесу, оқушыларды түгелдеу, сабаққа назарын аудару.

Жаңа пән – Физика ғылымына білім алушылардың қызығушылығын анықтау тұрғысында төмендегі сұрақтар тақтаға ілінеді, оқушылар тақтадағы сұрақтарды алып, жұпта талдап, кезекпен жауап беру арқылы тақтаны тазартады.

Кіріспе сұрақтары:

1. Физика пәнінен не күтесіз?

2. «Физика» терминін қалай түсінесіз?

3. Физика пәніне қаншалықты қызығушылығыңыз бар?

4. «Физика пәні күрделі, еңсеру қиын» - деген сөзді естіп пе едіңіз? Бұл туралы не ойлайсыз?

5. Физика пәнін қандай үлгеріммен оқимын деп жоспарлап отырсыз?

6. Физика пәні бұған дейін өткен қандай пәндермен байланысты деп ойлайсыз?

7. Физика пәнінде жаңа бағалау түрі пайдаланылады. Бұл жайында көзқарасыңыз қандай?

8. Достарыңызбен бір топта бірігіп жұмыс жасауға дайынсыз ба?

9. Мұғалімнің атына қандай талап-тілектеріңіз бар?

10. Физика анықтамалар мен формулалардан және есеп шығарудан тұрады. Сіз бұл білімдерді игеруге дайынсыз ба?

Жаңа тақырыпқа байланысты оқушылардың алдыңғы білімін анықтау және ойларын қозғау мақсатында түрліқызықтысұрақтардайындалыпәкелінеді. Оқушылардыекішеңбергебөліп (ішкіжәнесыртқы), оларғасұрақтаратылыпберіледі. Келесі қадамда ішкі шеңбер сағаттіліне бағыттас, ал сыртқы шеңбер сағат тіліне қарсы айналып, сұрақтардыөзараауысаотырыпжауапбереді

Тапсырма №1:

1. Табиғат дегеніміз не?

2. Ғылым ұғымын қалай түсінесіз?

3. Табиғат құбылыстары туралы не ойлайсыз?

4. Табиғат құбылыстарына мысалдар келтіріңіз?

5. Табиғат құбылыстарының пайда болу себептері туралы ойланып көрдіңіз бе?

6. Не себепті аспанның түсі қызыл немесе жасыл емес?

7. Жел қайдан пайда болады?

8. Неліктен таң атып, күн батады?

9. Кемпірқосақ неге жаңбырдан соң ғана шығады?

10. Найзағай қайдан пайда болады?

Дескриптор:

• Табиғаттуралытүсінігінөзсөзіменжеткізеді.

• Күрделісұрақтардыңжауабынбілугеықыластанытады. Бір-біріменпікіралмасады.

• Табиғатқұбылыстарытуралытүсініктеріннығайтады.

• Табиғатқұбылыстарыныңорыналуыныңбелгілібірсебеп-салдарыболатынынтүсінеді.

Таза тақта, тақырыпты ашуға арналған сұрақтар жазылған стикерлер.

Алдын-ала дайындалған кеспе қағаздардағы сұрақтар

Сабақтыңортасы

«Мұғалімнің түсіндірмесі»

Білу және түсіну

6 мин

Деректердің графикалық органайзері: Кесте

Қолдану

7 мин

«Сәйкестендіру» әдісі

Қолдану

8 мин

Қорытындылау

«Сыныптан шығу билеті»

Сабақ соңына дейін

Оқушылардың тарапынан айтылған ойларды қолдай отырып, жалпы «Физика» пәнінің негізгі мақсатын және физикалық құбылыстардың табиғаты мен орын алуының себеп-салдарын, сонымен қатар адам өміріндегі маңызына тоқталып, тақырыптың мән-мағынасын, мазмұнын ашу.

Теориялық түсінік:

Әлемде орын алатын сан алуан өзгерістер табиғат құбылыстары деп аталады.

Физика ғылымының табиғатты зерттеуде өз мақсаты мен міндеті бар. Мысалы, физика механикалық қозғалысты, жылу, электр, жарық құбылыстарын зерттейді.

«Физика» грекше фюзис – табиғат дегенді білдіреді.

Физикалық құбылыстар мен заңдылықтардың мағынасын терең ашып беретін арнайы терминдер физикалық ұғымдар деп аталады.Мысалы, физикада материя, дене, зат сияқты ұғымдар жиі қолданылады.

Әлемде не бар болса, соның бәрі материя деп аталады.

Материяның екі түрі бар: зат және өріс.

Дененің шығу тегін және сапалық қасиеттерін сипаттайтын материя түрін зат деп айтады.

Кеңістікте белгілі пішіні және нақты көлемі бар жеке тұрған нәрсе дене деп аталады.

Оқушыларға қос бағанадан тұратын кесте ұсынылады. Бізді қоршаған ортадан мысалдар келтіре отырып, оларды қасиеттеріне қарай төмендегі кестеге сәйкес жіктейді.

Дескриптор:

• Оқушылар зат және дене ұғымдарының ғылыми анықтамаларын санасына бекітеді.

• Зат пен дененің айырмашылықтарын толық түсініп, кесте бойынша жіктейді.

Оқушыларға сипаттары бірдей физика құбылыстарының аттары (электр құбылыстары, жарық құбылыстары, жылу құбылыстары, дыбыс) жазылған ұяшықтары бар А4 форматындағы қағаз және әр түрлі табиғат құбылыстарының суреттері таратылады.

Оқушылар өздеріне таратылған суреттерде бейнеленген құбылыстарды (найзағай, кемпірқосақ, жауын-шашын, күн сәулесі, жаңғырық, көлеңкенің пайда болуы, жанартаулардың атқылауы, Күннің тұтылуы) бірдей сипаттарына сәйкес қағазда көрсетілген ұяшықтарға орналастырады.

Дескриптор:

• Оқушылар табиғат құбылыстарының орын алу себептерін оқу әңгімелері арқылы жұпта талқылыйды.

• Пайда болу заңдылықтарын болжай отырып, бірдей сипаттарға топтастырады

Өтілген тақырып бойынша әрбір оқушының қабілеттерін ескере отырып дайындалған сұрақтары бар сыныптан шығу билеті беріледі.Билет ішіндегі сұрақтарғаоқушылар сыныптаншығуғарұқсатетілгенуақытқадейін жауап беріпмұғалімгебереді.

Билет сұрақтары:

1. «Табиғат» деген сөздің мағынасын қалай түсінесіңдер?

2. Табиғат құбылыстары деп нені айтамыз?

3. Қандай табиғат құбылыстары физикалық құбылыстарға жатады?

4. Күннің тұтылуын қалай түсіндіруге болады?

5. Табиғатты қандай ғылымдар зерттейді?

6. Физика атауы нені білдіреді?

7. Физиканың негізгі мақсаты не?

8. Физика заңдары қалай ашылады?

9. Физикалық терминдер мен ұғымдар дегеніміз не?

10. Материя, дене, зат ұғымдарының қайсысының мағынасы кеңірек?

Дескриптор:

• Оқушылар сабақ барысында танысқан терминдерге ғылыми тілмен анықтама береді.

• Табиғатты зерттейтін өзге де ғылым салаларын атап көрсетеді.

• Әрбір ұғымдардың мағынасының ауқымын салыстыра алады.

Оқулық, слайд, бейнекөрсетілім

Кесте кескінделген қағаз қиындылары

Ұяшықтарға бөлінген А4 форматты қағаздар, физикалық құбылыстардың шағын суреттері

Cабақты қорытындылауға арналған сұрақтары бар билеттер

Сабақтыңсоңы

«Рефлексия пирамидасы»

3 мин

Сыныптан шығу билетін бергеннен кейін аз кідірістен соң Рефлексия пирамидасы таратылады, мұны толтыра отырып оқушы өз-өзіне есеп береді.

Е сте сақтау керек ең

маңызды бір нәрсе

Көбірек білгіңіз

келетін екі нәрсе

Сіз бұрыннан

білетін үш нәрсе

Сіз үйренген

төрт нәрсе

Үй тапсырмасы:

1 мин

Өзіміздің айналамызда болып жатқан құбылыстарға назар аудару, қосымша мысалдар келтіру;

Оқулық кіріспесімен танысу;

«Физика – табиғат туралы ғылым» теориялық түсінік.

Саралау – Сізқандайтәсілменкөбірекқолдаукөрсетпексіз? Сізбасқаларға қарағанда қабілетті оқушыларғақандайтапсырмалар бересіз?

Бағалау – Сізоқушылардыңматериалдыигерудеңгейінқалайтексерудіжоспарлапотырсыз?

Денсаулықжәнеқауіпсіздіктехникасынсақтау

Уақытты тиімді пайдалану және оқушыларға қолдау көрсету, сонымен қатар әрбір оқушы біліміне жеке көңіл бөлу мақсатында сабақ барысында мынадай саралау тапсырмалары жүзеге асырылады.

• «Таза тақта» және «Сократ шеңбері» әдістерібарлық оқушылардың орындауына;

• «Деректердің графикалық органайзерлері: Кесте» арқылы оқушылардың басым бөлігінің орындауына;

• «Сәйкестендіру» арқылы ұсынылған тапсырма кейбір оқушылардың орындалуына негізделеді.

Сабақты қорытындылауға арналған «Сабақтан шығу билеті» әдісінде әрбір оқушының деңгейіне, жеке қызығушылығына арналып тапсырмалар дайындаймын.

Сабақ басында оқушыларға тақырыпқа қатысты негізгі ұғымдар (немесе формулалар) жазылған «Игердім 100% кестесін» кері байланыс беру кестесін ұсынамын. Бұл кестені оқушы сабақ соңына дейін толтырады. Осы кесте бойынша оқушылардың материалды игеру деңгейін анықтап, игеру пайызы төмен болған ұғымдарды келесі сабақта толықтырамын.

Әрбір оқушыға жазбаша кері байланыс беріп, қалыптастырушы бағалауды жүргізіп отырамын.

Қауіпсіздік техникасы ережелерінің тармақтары

1. Сақ болыңдар, абайлаңдар, мұғалімнің айтқанын бұлжытпай орындаңдар.
2. Жұмыс орнын мұғалімнің рұқсатынсыз бос қалдыруға болмайды.
3. Жұмыс орнындағы приборларды, материалдарды, құралдарды мұғалімнің нұсқауы бойынша орналастырыңдар.

4. Жұмыс орнына қажетсіз заттарды қоймаңдар.
5. Жұмысқа кірісер алдында  мақсаты мен нұсқауларын мұқият оқыңдар.

14. Шыныдан жасалған приборлармен жұмыс істегенде, сақ болған жөн.

Сабақбойынша рефлексия

1. Сабақ мақсаттары немесеоқу мақсаттары шынайы, қолжетімді болды ма?

2. Барлық оқушылар оқу мақсатына қолжеткізді ме?

3. Егер оқушылар оқу мақсатына жетпеген болса, неліктен деп ойлайсыз?

4. Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?

5. Сабақ кезеңдерінде уақытты тиімді пайдаландыңыз ба?

6. Сабақ жоспарынан ауытқулар болды ма және неліктен?

Бұл тарауды сабақ туралы рефлексия жасау үшін пайдаланыңыз. Сол бағандағы өзіңіз маңызды деп санайтын сұрақтарға жауап беріңіз.

____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

Жалпыбағалау

Сабақтаеңжақсыөткенекінәрсе (оқытуменоқуғақатысты)?

1:_______________________________________________________________

2:________________________________________________________________

Сабақтыңбұдандажақсыөтуіненеоңықпалетереді (оқытуменоқуғақатысты)?

1: _______________________________________________________________

2:________________________________________________________________

Осысабақтыңбарысындаменсыныптуралынемесежекелегеноқушылардыңжетістіктері/қиыншылықтарытуралыненіанықтадым, келесісабақтарданенәрсегеназараударуқажет?

__________________________________________________________________

____________________________________________________________________________________

____________________________________________________________________________________