Функционалды сауаттылық және жасанды интеллект

Қазіргі әлемде ақпараттың көптігі соншалық, жай ғана білім жинау жеткіліксіз болып қалды. Ендігі кезекте сол білімді өмірде қолдана алу, яғни функционалды сауаттылық алдыңғы планға шықты. Ал жасанды интеллекттің қарқынды дамуы бұл ұғымның мазмұнын мүлдем жаңа деңгейге көтерді.

1. Функционалды сауаттылық дегеніміз не?

Функционалды сауаттылық — бұл адамның сыртқы ортамен қарым-қатынасқа түсе алу қабілеті және өзгермелі өмір жағдайларына тез бейімделе білуі. Ол тек оқу мен жазу емес, сонымен қатар:

• Оқу сауаттылығы: Мәтінді түсіну және одан қажетті ақпаратты сүзіп алу.

• Математикалық сауаттылық: Логикалық ойлау және сандарды өмірлік есептерде қолдану.

• Жаратылыстану-ғылыми сауаттылық: Қоршаған ортадағы құбылыстарды ғылыми тұрғыдан түсіндіре алу.

2. Жасанды интеллекттің рөлі

Жасанды интеллект (ChatGPT, Gemini және т.б.) білім берудің құралына айналды. Ол функционалды сауаттылықты дамытуда келесідей мүмкіндіктер береді:

• Персонализация: Әр оқушының деңгейіне қарай тапсырмаларды бейімдеу.

• Күрделі деректерді өңдеу: ЖИ үлкен көлемдегі ақпаратты секунд ішінде талдап, қорытынды шығаруға көмектеседі.

• Сын тұрғысынан ойлауды шыңдау: ЖИ берген ақпараттың қатесін табу немесе оны тексеру арқылы адам өзінің сауаттылығын арттырады.

3. ЖИ дәуіріндегі жаңа сауаттылық түрлері

Технология дамыған сайын функционалды сауаттылықтың құрамына жаңа элементтер қосылуда:

4. Мәселелер мен шешімдер

Жасанды интеллект адамды ойлаудан мақұрым қалдырмауы керек. Керісінше, ол "интеллектуалды серіктес" рөлін атқаруы тиіс.

"Функционалды сауатты адам — бұл ЖИ-ге сұрақты дұрыс қоя білетін және одан алған жауапты өмірлік тәжірибесімен ұштастыра алатын тұлға."

Қорытынды

Жасанды интеллект функционалды сауаттылықты алмастырмайды, оны күшейтеді. Болашақта тек техникалық дағдылары бар адамдар емес, алған білімін технологиямен ұштастырып, кез келген мәселенің шешімін таба алатын функционалды сауатты мамандар сұранысқа ие болады.