400 000+ дайын материалды
1 жыл бойы шексіз жүктеңіз
ҚМЖ, БЖБ, ТЖБ, презентациялар және авторлық материалдар
4 990₸/ 1 жыл
🔥Арнайы баға ·10.12.2026 дейін
Одан кейін - 29 990 ₸
Бір рет төлейсіз · Автотөлем жоқ
Тақырып бойынша 26 материал табылды

Функцияның кесіндідегі ең үлкен және ең кіші мәндері 10 сынып 1 сабақ

Материал туралы қысқаша түсінік
Функцияның кесіндідегі ең үлкен және ең кіші мәндері
Материалдың қысқаша нұсқасы

Алгебра және анализ бастамалары пәні бойынша 10 сынып оқушысының өзіндік жұмысының жоспары

IV тоқсан Сабақтың нөмірі:13

Сабақтың тақырыбы: Функцияның кесіндідегі ең үлкен және ең кіші мәндері

Мақсаты: Функцияның ең үлкен (ең кіші) мәндерін табуға байланысты қолданбалы есептер шығару


Оқулық Алгебра және анализ бастамалары 10 Алматы «Мектеп» 2019ж


Конспект: Тақырып бойынша нені білу керектігіне назар аударыңыз!

Просмотри видеоурок на ютуб (пройди по ссылке) https://youtu.be/LfhKXSBOWYY

Егер y = f (x) функциясы [a; b] аралығында анықталып, үзіліссіз болса, онда осы аралықта ол өзінің ең үлкен және ең кіші мәндеріне ие болады.

1)Егер f (x) функциясының мәні x0 ∈ [a; b] нүктесінде максимумы болса, онда f (x0) локальді максимум болады, бірақ ол функцияның осы кесіндіде ең үлкен мәні болмауы мүмкін. Себебі f (x) функциясы [a; b] кесіндісінің ұштарында да максимум мәнінен үлкен М мәніне ие бола алады. Сондықтан функцияның [a; b] аралығындағы ең үлкен мәнін табу үшін оның (a; b) аралығындағы барлық максимумдарын, f (x) үшін [a; b] кесіндісінің ұштарындағы мәндерін де табу керек. f (a), f (b), f (x0) арасынан үлкенін таңдау керек. Кейде максимумды анықтамай-ақ, сындық нүктелердегі функция мәндерін табу жеткілікті.

Осы сияқты [a; b] кесіндісіндегі f (x) функциясының m ең кіші мәнін табамыз.

Функцияның ең кіші және ең үлкен мәнін үнемі анықтауға бола ма? Жоқ. Кей жағдайда, аралықтардың Х шектері анықталу облысының шекарасымен сәйкес келеді немесе Х аралығы шексіз болады.



Функцияның берілген кесіндідегі ең үлкен және ең кіші мәндерін табу үшін келесі алгоритмді қолданамыз:

  1. f`(x) функциясының туындысын табу;

  2. f `(x)=0 теңдеуін шешіп, сындық нүктелерін анықтау;

  3. Осы кесіндіге тиісті сындық нүктелерді анықтау;

  4. Кесіндінің шеткі нүктелеріндегі және осы аралыққа тиісті сындық нүктелеріндегі функцияның мәнін есептеу;

  5. Функцияның табылған мәндерін салыстырып, ең үлкен және ең кіші мәндерін анықтаймыз.

Мысалдар қарастырайық.

1-мысал. f(х)= х3-3x2 функциясының[ -2;4] кесіндісіндегі ең үлкен және ең кіші мәндерін табайық.

Шешуі. Функцияның берілген аралықтағы ең кіші және ең үлкен мәндерін табу алгоритмін қолданамыз.

  1. Функцияның туындысын табамыз, f `(x)= 3x2 -6х

  2. f `(x)=0 теңдеуін шешеміз, сонда 3x2-6х=0, 3х(х-2) =0, х1 =0, х2 =2;

  3. Сындық нүктелердің берілген кесіндіге тиісті болатынын анықтаймыз, 0€[-2;4]; 2€[-2;4];

  4. Енді функцияның мәндерін есептейміз: f(-2) =(-2)3-3(-2)2= -20; f(0) = 03-3·02=0, f(2) =23-3∙22=-4, f(4) =43-3∙42=16;



5.Сонымен, f(0) =0; f(2) =-4, f(4) =16, f(-2) = -20.

Функцияның ең кіші мәні f(-2) = -20;

фукцияның ең үлкен мәні f(4) =16.

Жауабы: 16; -20.

2-мысал. f (х) 2х-3 функциясының[ -1;1] кесіндісіндегі ең үлкен және ең кіші мәндерін табайық.

f (х) 2х-3 [-1;1]

1.f `(x)=2

2 . f `(x)≠ 0 екі нолге тең емес

3. 2 сындық нүкте кесіндіге тиісті емес

4. f (-1) = 2∙(-1)-3 =-5; f (1) = 2∙1-3 =-1

5. функцияның ең үлкен мәні f (1)= 1, ең кіші мәні f (-1)= 2∙(-1)-3=-1



Жауабы:-1; 1

Тапсырма:

122 бет №51.1; 123 бет №51.7



Материалды Word форматында жүктеп аласыз
Тарифке кіреді
2 ұстаз жүктеп алған
30 сәуір
2825
Бұл материалды қолданушы жариялаған. UstazTilegi материалдың мазмұны мен авторлық құқықтарына жауап бермейді. Авторлық құқық бұзылған жағдайда шағым қалдыра аласыз
"Ұстаз" платформасында тіркелген пәндік олимпиадалар
Аттестацияға жарамды екенін көру үшін "Ұстаз" платформасында "Жарыстар, олимпиадалар тізімінен "Ustaz tilegi" деп іздесеңіз шығады
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Осы тақырыпта
көрнекілік керек па?
10 000 астам көрнекіліктерді жинап қойдық.
Көрнекілік бөліміне өтіп тақырыбын жазып жүктеп алыңыз!
Министірлікпен келісілген Аттестацияға жарамды курстар тізімі