Пәні:

қазақ тілі

Тоқсан:

ІІ

Бөлім:

4-бөлім: Ғарышты игеру жетістіктері. Синтаксис. Сөз тіркесінің байланысу тәсілдері. Сөз тіркесінің байланысы түрлері.

Сөз тіркесінің түрлері.

Педагогтің аты-жөні:

Джадирова Жанар Джамбуловна

Күні:

02.12. 2024

Сынып: 7

Қатысушылар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Ғарышты зерттеген астрономдар

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

8.3.5.1 оқылым және тыңдалым материалдары бойынша мәтіннің баяндау желісін сақтап, әр бөлігінен алынған ақпараттардан жинақы мәтін (аннотация, тезис) жазу.

8.4.4.1 - сөз тіркесінің байланысу тәсілдері мен түрлері, есімді, етістікті сөз тіркестерін ажырату, қолдану;

Сабақтың мақсаты:

Мәтіннің баяндау желісін сақтап, әр бөлігінен алынған ақпараттардан жинақы мәтін жазады; сөз тіркесінің байланысу тәсілдері мен түрлері, есімді, етістікті сөз тіркестерін ажыратады, қолданады.

Сабақтың кезеңі/ уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

3 мин

Қызығушылықты ояту.

5 мин.

(Ұ). Ұйымдастыру кезеңі:

1. Оқушылармен амандасамын, түгендеймін.

Сәлеметсіңдер ме, балалар?! Бүгінгі сабаққа деген көңіл-күйіміз қандай? Сыныпта бүгін кім жоқ?

Ұ) «Миға шабуыл» әдісі арқылы өткен тақырыппен жаңа сабақты байланыстыру мақсатында ой қозғау сұрақтарын ұжымдық талқылау. Бір-біріне сұрақтар қояды. Сыныптастырының пікірін толықтырады.

Өз ойымен бөліседі.

Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, өзара ұжымдық талқылау жасағаннан кейін мұғалім оқушыларға сабақтың тақырыбы, мақсатымен таныстырады.

1. Астрономдар нені зерттейді?

2. Ежелгі астрономдар туралы не білесіңдер??

3. Қазіргі ғарыш әлемі туралы қандай жаңалықтар білесіңдер?

4. Неліктен адамдарды «аспан әлемі» қызықтыра бастады?

5. Атақты астрономдардың қандай еңбектерін білесіңдер?

Оқушылар сұрақтарға жауап беріп, өзара ұжымдық талқылау жасағаннан кейін оқушыларға сабақтың тақырыбымен, мақсатын таныстырамын.

Оқушылар сәлемдеседі.

Оқушылар мәтін бойынша сұрақтарға нақты жауап береді.

Оқушылар сабақтың тақырыбын дәптерлеріне жазады және сабақ мақсатымен танысады.

Дескриптор:

- сұрақтарға нақты жауап берген оқушыға 1 ұпай беріледі.

Әрінова Б., Молдасан Қ., Байшағырова А.

Қазақ тілі. Жалпы білім беретін мектептің

8-сыныбына арналған оқулық.

-Алматы, Атамұра, 2018 ж. 4-5-бб.;

жұмыс дәптерлері.

Сабақтың ортасы

Мағынаны ашу.

30 мин.

1-тапсырма. Мәтінді оқыңдар. Әр бөліктегі маңызды ақпараттарды іріктеп алыңыздар; Мәтіннің баяндау желісін сақтап, жинақы мәтін жазыңыздар. Жалқы есімдерді қолданыңыз.

Жинақы мәтіннің негізгі критерийлері:
1. Формасы жағынан қысқа, мазмұны жағынан бай болу керек
2. Бастапқы мәтіннің мазмұнын қысқаша және жалпыланған түрде жеткізу керек
3. Жинақы мәтін жазуда, автордың негізгі ойларын, оқиғалардың логикалық реттілігін жасалып жатқан жаңа мәтінде көрсету керек.
4. Мәтіндердегі ойлардың арасында алшақтық болмау керек.
Жинақы мәтінді жазудың тәсілдері.
1. Алып тастау. Мәтіндегі негізгі ойды анықтап алып, қалғанын сызып тастау
2. Жинақтау. Бірдей фактілерді жинақтап, оларды бір оймен беретін тіл құралдарын таңдап, жаңа мәтін құрау.
Жинақы мәтін жазуда қолданылатын тілдік құралдар:
Ауыстыру.
1. Бірыңғай мүшелерді жалпылауыш мүшелермен
2. Берілген фрагменттерді мағынасы ұқсас синонимдермен ауыстыру
3. Сілтеу есімдіктерімен алмастыру
4. Жалпылау есімдіктерін
5. Құрмалас сөйлемдерді жай сөйлемге алмастыру.

ЕБҚ: Мәтінді оқып, өз түсінгені жазады.

Оқушылар мәтінді оқып, әр бөліктегі маңызды ақпараттарды іріктейді; Мәтіннің баяндау желісін сақтап, жинақы мәтін жазады.

ЕБҚ: Мәтінді оқып, өз түсінгенін мұғалім көмегімен жазады.

Дескриптор: Жалпы – 4 балл.

- мәтіннің әр бөлігінен маңызды ақпараттарды іріктейді;

- мәтін мазмұнын сақтайды;

- жинақы мәтін жазады;

- жалқы есімдерді қолданады.

ЕБҚ:

ҚБ: «Жарайсың!» деген мадақтау сөзімен ынталандырып отырамын.

Слайд

Жұмыс дәптері

2-тапсырма. Берілген сөйлемнен сөз тіркестерін анықтаңдар. Байланыс түрлері мен тәсәлдерін көрсетіңдер.

Қайрат балаларға Досанмен болған әңгіменің мән-жайын баяндады.

Оқушылар берілген сөйлемнен сөз тіркестерін анықтаңдар.

1. Қайрат балаларға;

2. балаларға Досанмен;

3. Досанмен болған;

4. болған әңгіменің;

5. әңгіменің мән-жайын;

6. мән-жайын баяндады.

Дескриптор: Жалпы - 3 балл.

• - Сөйлемдерді сөз тіркестеріне ажыратады;

• Байланысу түрлерін анықтайды;

• Байланысу тәсілдерін анықтайды;

3-тапсырма. Топпен жұмыс.

І топ.

Асқар мектеп шеберханасынан үлен қондырғы жасап әкелді.

ІІ топ.

Даладағы айқайды естіген Күләштың зәре-құты қалмады.

ІІІ топ.

Енді бірде ортаншы әпкем Әлиман мені ойнапы жүріп, үйдің ескі-құсқысынан дөңгелек қора жасады.

ЕБҚ: Берілген сөйлемнен сөз тіркестерін анықта.. Байланыс түрлері мен тәсәлдерін көрсет.

Дәрігерлер ауылға келіпті.

Оқушылар топқа бөлініп, берілген сөйлемнен сөз тіркестерін анықтайды.

ЕБҚ: Берілген сөйлемнен сөз тіркестерін мұғалім көмегімен анықтайды. Байланыс түрлері мен тәсілдерін көрсетеді.

Дескриптор: Жалпы - 2 балл.

• Сөйлемдерді сөз тіркестеріне ажыратады;

• Байланысу түрлерін анықтайды;

• Байланысу тәсілдерін анықтайды;

ЕБҚ:

ҚБ: «Жарайсың!» деген мадақтау сөзімен ынталандырып отырамын.

Сабақтың соңы

Ой толғаныс.

Рефлексия

7 мин.

Рефлексия. «Еркін микрофон» әдісін сабақты қорытындылау мақсатында оқушылардың сабаққа деген көзқарасын, рефлексиясын білу үшін қолданамын.

Үйге тапсырма: 9-тапсырма. «Ғалам мен мен» тақырыбына 220-250 сөзден тұратын эссе жаз. Сөз тіркестерінің түрлерін анықта.

Оқушылар бүгінгі сабақтың мақсаты, тақырыбы бойынша өз ойын айту арқылы сабаққа қорытынды жасайды.

1-10 баллдық жүйе бойынша оқушылардың сабаққа қатысу белсенділігі бойынша бағаланады.