Қызылорда облысың білім басқармасы

Жалағаш индустриалды-аграрлық колледжі

Студенттің өзіндік жұмысы

Дайындаған : 3 курс № ДІ -23/4 топ

студенті Кәметай Рахат

Тақырыбы: Газ жандырғылары

Кіріспе

Газ жандырғылары – газ тәрізді отынды жағып, жоғары температуралы жалын алуға арналған құрылғылар. Олар өндірісте, құрылыс саласында, металл өңдеуде, дәнекерлеу және кесу жұмыстарында кеңінен қолданылады. Газ жандырғыларының тиімділігі, қарапайым құрылысы және жоғары температура беру мүмкіндігі оларды өндірістік процестерде маңызды құралға айналдырды.

1. Газ жандырғылары туралы жалпы түсінік

Газ жандырғысы – жанғыш газ бен ауаны (немесе оттегіні) белгілі бір қатынаста араластырып, тұрақты жалын алуға арналған құрылғы. Жану процесі кезінде көп мөлшерде жылу бөлінеді, бұл металдарды қыздыруға, балқытуға немесе кесуге мүмкіндік береді.

Газ жандырғылары көбінесе:

• Газбен дәнекерлеуде

• Металл кесуде

• Металл қыздыруда

• Жөндеу жұмыстарында қолданылады

2. Газ жандырғыларының түрлері

Газ жандырғылары бірнеше белгілері бойынша жіктеледі.

1) Жұмыс принципіне қарай:

Инжекциялық жандырғылар – газ жоғары қысыммен шығып, ауаны өзімен бірге сорып араластырады.
Инжекциясыз жандырғылар – газ бен ауа жеке-жеке беріледі және араластырғыш камерада қосылады.

2) Қысымына қарай:

• Төмен қысымды

• Орта қысымды

• Жоғары қысымды

3) Қолданылатын газ түріне қарай:

• Ацетиленді

• Пропанды

• Табиғи газды

• Сутекті

3. Газ жандырғысының құрылысы

Газ жандырғысы келесі негізгі бөліктерден тұрады:

1. Саптама (мундштук) – жалын шығатын бөлік

2. Араластырғыш камера – газ бен ауаның араласу орны

3. Газ беру вентилі – газ ағынын реттейді

4. Қауіпсіздік құрылғылары – кері жалыннан қорғайды

5. Тұтқа – құралды ұстауға арналған бөлік

Әр бөлшек жандырғының қауіпсіз әрі тиімді жұмыс істеуін қамтамасыз етеді.

4. Жұмыс істеу принципі

Газ жандырғысында жанғыш газ бен ауа (немесе оттегі) араласып, саптама арқылы шығады. Қоспа тұтанып, тұрақты жалын түзіледі. Жалын температурасы қолданылатын газға байланысты өзгереді.

Мысалы:

• Ацетилен + оттегі жалынының температурасы шамамен 3000–3200°C

• Пропан + оттегі жалынының температурасы шамамен 2500–2800°C

Жоғары температура металды тез қыздыруға және балқытуға мүмкіндік береді.

5. Артықшылықтары мен кемшіліктері

Артықшылықтары:

• Қарапайым құрылыс

• Қолдануға ыңғайлы

• Жоғары температура

• Жылжымалы (портативті)

Кемшіліктері:

• Өрт және жарылыс қаупі

• Газ баллондарын сақтау қажеттілігі

• Ашық ауада жұмыс істеу кезінде жалын тұрақсыз болуы мүмкін

6. Қауіпсіздік техникасы

Газ жандырғыларын қолдану кезінде келесі талаптарды сақтау қажет:

• Газ баллондарын тік күйде сақтау

• Ағып кетуді сабынды ерітіндімен тексеру

• Ашық от көздерінен алыс ұстау

• Қорғаныс көзілдірігін және арнайы киім кию

• Жұмыс орнын жақсы желдету

Қауіпсіздік ережелерін сақтамау ауыр жарақатқа немесе өртке әкелуі мүмкін.

Қорытынды

Газ жандырғылары – өндіріс пен техникалық қызмет көрсету салаларында кең қолданылатын маңызды құралдардың бірі. Олар металдарды дәнекерлеу, кесу және қыздыру жұмыстарында жоғары тиімділік көрсетеді. Дегенмен, газбен жұмыс істеу қауіпті болғандықтан, қауіпсіздік техникасын сақтау басты талап болып табылады. Газ жандырғыларының құрылысын, жұмыс принципін және қолданылу ерекшеліктерін білу – болашақ маман үшін маңызды.