ДАУТБАЕВА РЫСКУЛ
ЭРКИНОВНА БИОЛОГИЯ ПӘНІНІҢ МҰҒАЛІМІ
Баяндама
Тақырыбы: Гендік
инженерия және биотехнология: 7-сынып
биология курсындағы заманауи бағыттар
Мақсаты: 7-сынып
оқушыларына заманауи биотехнологияның
мәнін, оның ауыл шаруашылығы мен
медицинадағы маңызын және болашақтағы
даму келешегін түсіндіру.
1. Кіріспе
Қазіргі таңда биология
ғылымы тек табиғатты бақылап, сипаттаумен
шектелмейді. Жаңартылған білім беру
бағдарламасы бойынша 7-сынып биология
курсына енгізілген ең өзекті әрі қызықты
тақырыптардың бірі — «Гендік инженерия
және биотехнология негіздері». Бұл
бағыт адамзат алдында тұрған азық-түлік
тапшылығы, емделуі қиын аурулар және
экологиялық мәселелерді шешуге жол
ашады.
2. Негізгі бөлім
Биотехнология және
оның салалары:
Биотехнология — бұл
тиімді өнімдер (дәрі-дәрмек, тағам
түрлері, тыңайтқыштар) алу үшін тірі
ағзалар мен биологиялық процестерді
өндірісте қолдану. 7-сынып бағдарламасында
оқушылар микроағзалардың (бактериялар
мен саңырауқұлақтардың) көмегімен
ірімшік, айран, наб және антибиотиктер
алу сияқты дәстүрлі және заманауи
әдістерді оқып үйренеді.
Гендік инженерияның
мәні:
Гендік инженерия —
ағзаның ДНҚ құрылымына мақсатты түрде
өзгеріс енгізу арқылы жаңа қасиеттері
бар организмдерді (ГМО) алу әдісі. Мысалы,
өсімдіктердің бойына зиянкес жәндіктерге
немесе құрғақшылыққа төзімділік беретін
гендерді отырғызу.
Медицина мен ауыл
шаруашылығындағы маңызы:
Медицинада: Инсулин
гормонын гендік инженерия жолымен
бактериялар арқылы өндіру қант диабетімен
ауыратын миллиондаған адамның өмірін
сақтап қалуға мүмкіндік берді.
Ауыл шаруашылығында:
Өнімділігі жоғары, суыққа немесе тұзды
топыраққа шыдамды өсімдік сұрыптарын
алуға жол ашты.
3. Қорытынды
7-сынып биология сабағында
бұл тақырыпты өту оқушылардың ғылыми
көзқарасын кеңейтіп, танмдық қызығушылығын
арттырады. Инновациялық білім беру
үдерісінде мұндай заманауи тақырыптар
оқушыларды болашақ технологияларға
бағыттап, сыни ойлау дағдыларын
қалыптастыруға үлкен септігін тигізеді.