География.6 сынып "Жел"

6 сынып

Жел

Сабақтың мақсаты:

Желдің пайда болуының себебін анықтауды қалыптастыру. Желдің түрлерімен таныстыру. Жел кестесін сызуды үйрету және оған талдау жасай білу.

Көрнекілік.

Бофорт шкаласын үйлестірме материал ретінде тарату. Күндізгі және түнгі бриздің сурет – сызбасы. «Бриз желінің түрі» «Нұсқау картасы» «Ауа райын бақылау күнделігі» Сабақтың барысы I Ұйымдастыру

Сынып оқушыларын 4 оқушыдан топтарға бөлу.

II Үй тапсырмасын сұрау.

Заңдылықтар жайлы білімді тексеру.

• Атмочфералық қысымның өзгеруіне қандай факторлар әсер етеді?

• Жоғарылаған сайын қысым қалай өзгереді?

• Қай уақытта (қай сағатта) ең жоғарғы темпеартура байқалады? Жауабыңды түсіндір.

• Қоңыржай белдеудегі ең жылы ай ішінде, ал Күннің көкжиектен ең биік болуы маусым айында. Не себептен маусыми жылы ай емес?

• Тәулік ішіндегі температураның өзгеруі неге байланысты?

• Жылдың температураның ауысуы неге байланысты? (әртүрлі ендіктегі ауаның температурасы жер бетіне түсетін күн сәулесінің бұрышына байланысты)

• Не себептен экваторда біздің жерімізге қарағанда әлде қайда жылы?

Нақтылы материалды білулеріне байланысты тапсырма

• Атмосфералық қысымды қандай аспаппен өлшейді? Оның құрылыс қандай?

• Төменгі қысымда бір топқа, жоғарғы қысымды екінші топқа топтастыру; 740 мм,778мм, 773мм, 773, 738мм, 749мм, 720мм, 780мм.

Шеберлігін анықтау тапсырамасы.

• Қыраттың етегіндегі атмосфералық қысым 760 мм, ал басындағы қысым 740 мм болса, онда қыраттың биіктігі қанша? Бұл төбе ме, әлде тау ма? 1) 760-740 20мм 21) 20*10,5=210 м

• Ең жоғарғы ауаның температурасы жазда болады .... неге?

• Қия құздың шетінде ауа қысымы 754 мм с.б Құздың түбінде 300м тереңдікте атмосфералық қысым қанша болады? 1)300/10,5=28,6 мм

2)754+28,6=782,6мм

III Жаңа сабақты түсіндіру.

№1 Қадам

• Жел дегеніміз не? Желдің пайда болуы себебі?

• Желдің бағытын бағдаршамен көрсет.

740мм с.б 760 мм с.б

• Бриз дегеніміз не? Не себептен ол өзінң бағытын тәулігіне екі рет өзгертеді?

• Сызбаны толтыр.

• муссон дегеніміз не? ОЛ не себептен өз бағытын жылына 2 рет ауыстырады?

-Муссон мен бриздің ұқсастығы неде?

- Желдің маңызы қандай?

№1 қадамда бір оқушы немесе топ мүшелері кезеңмен жұмыс істей алады. Егер топ болып жұмыс істесе, онда №1 қадамнан кейін №2 қадамда олар өздері білетін мәләмдемені басқа топтармен бөісілер қажет.

2 қадам

Рет – ретімен топқа өз тапсырмаларын айтып беру.

3 қадам

Тренинг өткізу.

1. Жел – ол............

2. Бұл жағдай Ұлы Отан соғысы жылдары болған. Немістер жаулап алған қалаға үндеу тарату қажет болады, бірақ немістер қатаң бақылау орнатқан болатын. Кішкене ғана ер бала партизандардың бұл тапсырмасын зауттың биік мұржасының көмегімен орындап шығады. Зауыт пеші соғыс басталған кезден бастап жұмыс істемей тұрған. Қалай ойлайсыңдар кішкене бала қандай заңдылықты пайдаланады? (Мұржаның ұшар басында от жағылғанына байланысты ауаның қысымы өзгереді де, от жаққан жер мен мұржа басының қысымында айырмашылық болады.)

3. Сурет – сызба қандай жел көрсетілген? Тәуліктің қай мезгілі? (Экранға бриз желінің сурет-сызбасы шығады)

4. Жел қай жаққа соғады? Не себептен. Бағдаршамен (стрелка) көрсет.

760 мм с.б 743 мм с.б 773 мм с.б (760 743 773 мм с.б)

5. Желдің пайда болуын түсіндіретін себеп-салдар тізбегін қалпына келтір: желдің пайда болуы; теңіз бен құрлықтың жылуының айырмашылығы; қысымның айырмашылығы. (теңіз бен құрлықтың жылынуының айырмашы-

лығы (әртүрлі) қысымның айырмашылығы желдің пайда болуы.)

Сарамандық жұмыс. «Жел кестесін құру»

Мақсаты:

Оқушылардың өздерінің жүргізген аурайы бақылауларының материалдарын өңдеу шеберлігін қалыптастыру.

Сарамандық жұмыс барысы.

Желдің бағытын оқушылар ауа райы күнделігіне бақылау нәтижесі ретінде жазып жүреді. Әрбір ай жеке-жеке белгіленген болуы керек.

Нұсқау картасы.

1. Бір нүктеде түйісетін сегіз сызық сызу қажет.

2. Сызықтар көк жиек жақтарына сәйкес жазылып белгіленеді.

3. Сызықтар бірдей бөліктерге бөлінеді. Әрбір бөлік бір нүктеге сәйкес келеді.

4. Мәліметтер оқушылардың ауа-райы күнделігінен алынады.

5. Әрбір бағытқа сәйкес күндер белгіленеді; егер ол айда ондай жел түрі болмаса, онда ол сыщзықты белгілмейді.

6. Белгіленген нүктелер бірінен кейін бірі рет ретімен қосылады. Солтүстік – Солтүстік батыс-шығыс-оңтүстік шығыс-оңтүстік-оңтүстік батыс-батыс-солтүстік батыс-солтүстік.

7. Баяу жел күндерінгің саны жел кестесінің ішіне жазылады.

Үйге тапсырма §34.Мазмұндап келу.

I - нұсқа - желтоқсан

II – нұсқа – қараша айларының жел кестесін сызу.