«Экономикалық география» бөлімі бойынша жиынтық бағалау

3 БЖБ

Тақырып Табиғи ресурстарды экономикалық және экологиялық

тұрғыдан бағалау. Дүнижүзі аймақтарының

табиғиресурстық потенциалы. Табиғи ресурстарды өңдеу

технологиясы, орталықтары және дайын өнім түрлері.

Оқу мақсаты 8.5.1.1 Табиғи ресурстарды экономикалық және

экологиялық тұрғыдан бағалайды

8.5.1.2 Жекелеген дүниежүзі аймақтарының

табиғиресурстық әлеуетін бағалайды

8.5.1.3 Жергілікті компонентті қосымша қамту негізінде

жекелеген табиғи ресурстарды өңдеу технологиясын

сипаттай отырып, орталықтары мен

дайын өнім түрлерін атайды

Білім алушы

Бағалау критерийі • Табиғат ресурстарына экономикалық және

экологиялық тұрғыдан баға береді.

• Жеке аймақтардың табиғи ресурстық әлеуетін

анықтайды

• Табиғи ресурстарды өңдеу технологиясын

сипаттайды

• Табиғат ресурстарының орталықтары мен өнім

түрлерін атайды

Ойлау дағдыларының деңгейі Қолдану

Жоғары деңгей дағдылары

Орындау уақыты 20 минут

Тапсырмалар

1. Табиғат ресурсын игеру жолы көрсетілген суретпен жұмыс жасаңыз.

(а) 1-суретте көрсетілген пайдалы қазбаны игерудің мемлекет экономикасына тигізетін

әсерін бағалаңыз.

1-суретте көрсетілген, жанатын пайдалы қазбаны игеру мемлекет экономикасына тигізетін әсері өте зор. Себебі жанатын пайдалы қазбаны өндеп, экспортқа шығару ел экономикасын көтереді.

(b) 2 -суретті пайдаланып, қазба қалдықтарының әсеріне экологиялық тұрғыдан баға

Беріңіз

Экологиялық тұрғыдан баға бере кетсем, жанатын пайдалы қазба елдің экономикасын көтергенмен, ауаға, топыраққа, тірі организмдерге көп зияны тиеді.

2. Табиғат ресурсының таралу картасын қолданып, жанғыш пайдалы қазбалардың

әрқайсысына қатысты ірі қоры бар 3 кен орнын жазыңыз.

(a)Көмір

Шұбаркөл (қоры 2,2 млрд. тонна), Борлы (0,5 млрд. тонна), Самара (1,3 млрд. тонна)

(b)Мұнай

Байшонас мұнай кен орны, Бакланий мұнай кен орны, Батыс Новобогат мұнай кен орны

(c)Газ

Қамысты мұнай-газ кен орны, Қансу мұнай-газ кен орны, Қарашығанақ мұнай-газ конденсат кен орны

3.(а) Сызбада тамақ өнеркәсібінің бір саласы көрсетілген. Сызба бойынша шикізаттан

дайын өнімге дейінгі аралықта болатын үдерісті сипаттаңыз.

Сызбада көрсетілгендей, ең алдымен тұқым пайда болады, содан соң өскін өсе бастайды, өскін өсе келе бидайға айналады, бидайдан бидайдің дәнің алып, одан ұн жасайды,ал ұннан қамыр жасап, дүкендер мен наубайханаларда дайын өнімді сатып аламыз.

(b) Солтүстік Қазақстан бойынша дайын өнім алатын бір орталықты атаңыз.

Солтүстік Қазақстан бойынша дайын өнім алатын бір орталық : петропавлда макарон зауыты.