Қорытынды аттестаттау емтихан материалдары
Пән: География
Бағыты:
жаңартылған
білім
мазмұны
бойынша
жаратылыстану-математикалық
Білім беру ұйымының атауы:___________________________
Сынып: 11 Литер:___
Білім алушылардың аты-жөні___________________________
А бөлімі
Әр сұраққа төрт: A, B, C және D жауабы берілген. Дұрыс деген бір жауапты таңдап, тиісті
ұяшыққа қанатша ( √ ) белгісін қойыңыз.
1.

Жекелендіруді, типтеуді, саралауды, нысандар мен құбылыстарды талдауды жүзеге
асыратын зерттеу әдісті анықтаңыз.
A

баланс

B

сандық

C

сараптама

D

салыстыру
A

2.

B

C

D

[1]

D

[1]

1-суретке қараңыз.

1-сурет. Картоп және жеміс өсіру ареалдары
1-суреттегі картографиялық бейнелеу әдісін анықтаңыз.
A

гистограмма

B

картодиаграмма

C

фондық картограмма

D

нүктелік картограмма
A

1

B

C

3.

Картографияда кәсіби фотосуреттер жасау үшін тиімді компьютерлік бағдарламаны
анықтаңыз.
A

Microsoft OneNote

B

Adobe After Effects

C

Adobe Acrobat

D

Adobe Photoshop
A

4.

B

C

D

[1]

2-суретке қараңыз.

2-сурет
2-cуретті қолданып, ауылшаруашылық алқаптың жақсарту түрін анықтаңыз.
A

ландшафтық дизайн

B

джентрификация

C

рекультивация

D

мелиорация
A

2

B

C

D

[1]

5.

3-суретке қараңыз.

3-сурет. Қазақстанды геоэкологиялық аудандастыру сызбасы
3-суреттегі Қазақстанды геоэкологиялық аудандастыру сызбасын қолданып, қауіпті
деңгейдегі аймақты анықтаңыз.
A

Арал маңы

B

Жем үстірті

C

Балқаш маңы

D

Торғай қолаты
A

6.

B

C

D

[1]

D

[1]

Жаңа индустриалды елдерге тән сипаттаманы анықтаңыз.
A

тропиктік дақылдарды дүниежүзілік нарыққа шығаруы

B

табыстың негізгі көзі ретінде мұнай өнімдерін экспорттауы

C

елдің континенттік орналасуы

D

өңдеуші өнеркәсіптің жетекші сала болуы
A

3

B

C

7.

4-суретке қараңыз.

4-сурет. Солтүстік Қазақстан экономикалық ауданы
4-суреттегі 3 санымен көрсетілген облыстың негізгі мамандану салаларын анықтаңыз.
A

қара металлургия, тамақ өнімдері, автокөлік құралдары

B

азық-түлік, құрылыс материалдары өндірісі, түсті металлургия

C

теміржол көлігіне, энергетикаға, мұнай өңдеуге арналған жабдықтар шығару

D

қара және түсті металлургия, мұнай өңдеу, энергетика
A

8.

B

C

D

[1]

C

D

[1]

Геосаясаттың экономикалық құралын анықтаңыз.
A

құпия ақпараттарға шабуыл жасау

B

саяси ұйымдар арқылы қысым көрсету

C

діни көзқарастар арқылы елдер арасына іріткі салу

D

белгілі бір өнім түрлерін экспорттауға санкция салу

A

4

B

9.

5-суретке қараңыз.

5-сурет. Дүниежүзі елдерінің кескін картасы
5-суретті қолданып, геометриялық шекара сызығы бойымен шектесетін мемлекеттерді
анықтаңыз.
A

Испания – Португалия

B

Қазақстан – Қытай

C

Перу – Колумбия

D

Алжир – Мали
A

5

B

C

D

[1]

10. 6-суретке қараңыз.

6-сурет. Қазақстанның физикалық-географиялық аудандары
6-суреттен 3, 4, 7 сандарымен көрсетілген физикалық-географиялық аудандарды
анықтаңыз.
A

Батыс Сібір жазығы, Сарыарқа, Алтай тауы

B

Тұран ойпаты, Мұғалжар, Сауыр-Тарбағатай

C

Сарыарқа, Шығыс Еуропа жазығы, Тянь-Шань

D

Шығыс Еуропа жазығы, Тұран ойпаты, Жетісу Алатауы
A

B

C

D

[1]

D

[1]

11. Еуропалықтар қоныс аударған тарихи-мәдени аймақты анықтаңыз.
A

Ресей-Еуразиялық аймақ

B

Орталық Шығыс Азия

C

Солтүстік Африка

D

Аустралия
A

B

C

12. Өмір сүру деңгейін жоғарылатудағы жеке азаматтың жауапкершілігін анықтаңыз.
A

азық-түлік сапасына бақылау жасау

B

туризмді дамытуға жағдай жасау

C

денсаулығын сақтау шаралары

D

тұрғын үй құрылысымен айналысу
A
6

B

C

D

[1]

13. 7-суретке қараңыз.

7-сурет. Дүниежүзі елдерінің ЖІӨ бойынша жан басына шаққандағы көрсеткіші
7-суретті қолданып, жан басына шаққандағы ЖІӨ бойынша 45 000 доллардан жоғары
Азия мемлекетін анықтаңыз.
A

Қазақстан

B

Үндістан

C

Индонезия

D

Сауд Арабиясы
A

B

C

D

[1]

D

[1]

14. Саяси ықпал әсерінен туындаған ғаламдық мәселені анықтаңыз.
A

ядролық соғыс

B

апаттық ластану

C

ғаламдық жылыну

D

азық-түлік тапшылығы
A
7

B

C

15. 8-суретке қараңыз.

8-сурет. Антарктида үстіндегі озон тесігі
8-суретте көрсетілген аймақта қыс айларында озон тесігінің ұлғаю себебін анықтаңыз.
A

поляр күндері әсерінен озон қалыптасу үдерісінің бәсеңдеуі

B

қыс айларында жоғары қысым қалыптасуы әсерінен озонның ыдырауы

C

қыс айларында хлор және бор қосылыстары бар өрлеу ағыстарының қарқын алуы

D

қыс айларында өнеркәсіп салаларының хлорфторкөміртек қосылыстарын атмосфераға
шығаруды төмендету
A

8

B

C

D

[1]

В бөлімі
16. (a) Табиғатты тиімді пайдалану ұғымына анықтама беріңіз.

[1]
(b) Табиғатты тиімді пайдалану жолдарына (шамамен 4) мысалдар келтіріңіз.

[4]
(c) Орман ресурстарын қорғаудың екі жолын ұсыныңыз.

[2]
17. (a) Батыс Қазақстан экономикалық ауданы мамандануына керекті
фактор) жағдайларды сипаттаңыз.

(шамамен

3

[3]
(b) Батыс Қазақстан экономикалық ауданының мамандану салаларын анықтаңыз.

[3]
(с) Батыс Қазақстан экономикалық ауданының мамандану салаларының қалыптасу
себептерін түсіндіріңіз.

[2]

9

18. (a) Шанхай ынтымақтастық ұйымының құрылу мақсаттарын талдаңыз.

[3]
(b) Шанхай ынтымақтастық ұйымына мүше болудың Қазақстан үшін оң әсеріне баға
беріңіз.

[2]
19. (a) Қазақстанның жер шарында орналасуына байланысты кестедегі бос орындарды
толтырыңыз.
1
2
3
4
5

6
7

8

Қазақстанның жалпы ауданы
Қазақстан аумағының жер
шарындағы үлесі, %
Қазақстанның жер аумағы
бойынша әлемдегі орны
Қазақстан шекарасының жалпы
ұзындығы
Қазақстанның құрлықтағы
шекара ұзындығы
Қазақстанның батыстан шығысқа
қарай ұзындығы
Қазақстанның солтүстіктен
оңтүстікке қарай ұзындығы

2724,9 мың км2
..................
..................
15000 км

..................
3000 км

.......................

Қазақстанның ең биік нүктесі

.......................
[5]
(b) Қазақстанның
сипаттаңыз.

физикалық-географиялық

орналасуының

артықшылығын

[2]

10

20. 9-суретке қараңыз.

9-сурет. Дүниежүзі елдерінің сауаттылық деңгейі картасы
(а) 9-суретті қолданып, сауаттылық деңгейі 60-70% көрсететін аймақтарды
анықтаңыз.

[2]
(b) Сауаттылық деңгейінің төмен болу себебі мен салдарын анықтаңыз.

[4]
(с) Cауаттылық деңгейін жоғарылату бойынша іс-шаралар ұсыныңыз.

[2]

11

С бөлімі
Берілген екі тапсырманың біреуін орындаңыз.
21. Дамушы елдердегі демографиялық жарылыс мәселесін талдаңыз.
(a) Мәселенің себептерін анықтаңыз.

[2]
(b) Мәселенің салдарын анықтаңыз.

[3]
(c) Мәселені шешу жолдарын ұсыныңыз.

[5]

12

22. Халықаралық лаңкестік (терроризм) мәселесін талдаңыз.
(a) Мәселенің себептерін анықтаңыз.

[2]
(b) Мәселенің салдарын анықтаңыз.

[3]
(c) Мәселені шешу жолдарын ұсыныңыз.

[5]

13