Географиялық деректерді визуализациялау

Бөлім:

5.1 Геосаясат негіздері

Педагогтің аты-жөні:

Исаева Улжас Батырханқызы

Күні:

Мектеп: Әл-Фараби атындағы мектеп-лицей

Сыныбы: 11 ҚГБ

Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Географиялық деректерді визуализациялау

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты

11.2.2.3 - компьютерлік бағдарламаларды қолдану мен тақырыптық картасызбалар жасау

Сабақтың мақсаты:

Графикалық редакторлар мен картографиялық платформалар арқылы әлемдік саяси аренадағы күштер теңгерімін визуализациялау және кеңістіктік деректерді өңдеу дағдыларын қалыптастыру.

Сабақ кезеңі/Уақыты

Педагогтің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

5 минут

1. Ұйымдастыру кезеңі. Оқушылармен амандасу. Түгендеу.

«Біртұтас тәрбие» бағдарламасы аясында наурыз «Тәуелсіздік және отаншылдық» айы.

«Тәуелсіздік – тәтті сөз ғана емес, ұлттық жауапкершілік» (Б.Момышұлы).

Тәуелсіздік — бұл еркіндік қана емес, сол еркіндікті сақтап қалу жолындағы күнделікті емтихан.

2. Сыныпта жағымды психологиялық ахуал қалыптастыру: «Досыма тілек» әр оқушы өзінің досына тілек айтады.

3. Өткен тақырыпты тексеру. Оқушылар тапсырма орындайды.

Мұғалім үшін сілтеме: https://www.educaplay.com/game/27851901-learning_resource.html

Оқушылар мұғаліммен амандасады. Оқушылар мұғаліммен амандасады. Кезекші оқушы сыныпты түгендейді.

Жағымды психологиялық ахуал мақсаты: Оқушылар бүгінгі сабақтың тақырыбын түсінеді.

Оқушы үшін сілтеме:

Оқушыларды жетондармен бағалау.

Бағалау жетоны

Сабақтың ортасы

10 мин.

1-тапсырма. Жеке жұмыс. Онлайн картаны ашып «Мемлекеттердің әскери-саяси қуаты» тақырыбында карта-схема жасау.

1. Google Earth немесе кез келген онлайн картаны аш.

2. Әлемдегі ең ірі 5 әскери блок немесе экономикалық одақтың (мысалы, НАТО, БРИКС, ШЫҰ) штаб-пәтерлерін тап.

3. Осы одақтарға мүше елдерді кез келген графикалық редакторда (Canva, Paint немесе телефондағы фоторедактор) түстермен ерекшеле.

4. Әр одақтың әлемдік ЖІӨ-дегі (ВВП) үлесін көрсететін инфографикалық элемент қой.

Тапсырма мақсаты: Оқушының картографиялық платформалармен (Google Earth немесе ArcGIS) өз бетінше жұмыс істеу дағдысын қалыптастыру.

Жауабы: Оқушы НАТО елдерін көк түспен, БРИКС елдерін сары түспен бояп, олардың орналасу ерекшеліктеріне (теңіздік немесе құрлықтық стратегия) қысқаша түсініктеме жазады.

Бағалау критерий: халықаралық ұйымның географиялық қамтылуын дұрыс көрсетеді және түстерді дұрыс қолданады.

Оқулық дәптер

10 минут

2-тапсырма. Жұптық жұмыс. Жұппен жұмыс істейсіздер. Бірінші оқушы — «Меркатор проекциясын», екінші оқушы — «Петерс проекциясын» қолданады.

1. Екі оқушы да бірдей деректі (мысалы, Ресей мен Африканың немесе Гренландия мен Үндістанның ауданын) салыстырады.

2. Талдау: Неліктен кейбір карталарда дамыған солтүстік елдері үлкенірек, ал дамушы оңтүстік елдері кішірек болып көрінеді?

3. Бірлесіп, «Геосаясаттағы карта — бұл қару» деген тақырыпта 3 аргумент дайындаңыздар.

Тапсырма мақсаты: Екі түрлі картографиялық проекцияны салыстыру арқылы саяси манипуляцияны түсіну.

Жауабы: Меркатор проекциясында Гренландия Африкамен бірдей көрінгенімен, іс жүзінде Африка 14 есе үлкен. Бұл картаның «еуропацентристік» сипатын көрсетеді деген қорытынды жасалады.

Бағалау критерий: Картографиялық платформалар арқылы әлемдік саяси аренадағы күштер теңгерімін визуализациялайды.

​ ​

Оқулық, дәптер, Regtool онлайн картасы

10 минут

3-тапсырма. Топтық жұмыс. Сынып 3 топқа бөлінеді: «Экономистер», «Стратегтер», «Экологтар».

Құралдар: А3 форматы немесе планшеттегі графикалық бағдарламалар.

Жұмыс барысы: Топтарға 2050 жылға арналған болжамды карта жасау тапсырылады.

1-топ: Экономистер: Жаңа сауда жолдарын (мысалы, Арктикалық жол) сызып, жаңа қаржы орталықтарын белгілейді.

2-топ: Стратегтер: Жаңа геосаяси тартыс нүктелерін (су ресурстары, сирек металдар үшін) анықтайды.

3-топ: Экологтар: Климат өзгеруіне байланысты шекарасы өзгеруі мүмкін елдерді визуализациялайды.

Тәжірибелік бөлім: Әр топ өз картасын қорғап, ондағы «күш теңгерімінің» қалай өзгеретінін графикалық деректермен (графиктер, диаграммалар) дәлелдеуі тиіс.

Тапсырма мақсаты: Кеңістіктік деректерді болжам жасау үшін қолдану.

Жауабы: Топтар Арктиканың еруіне байланысты Солтүстік теңіз жолының маңызы артып, Ресей мен Канаданың рөлі өсетінін, ал Оңтүстік-Шығыс Азияда су тапшылығынан қақтығыстар болуы мүмкін екенін картада көрсетуі керек.

Бағалау критерий: Кеңістіктік деректерді өңдеуде шығармашылық пен логиканы ұштастырады.

Топтық жұмыс тапсырмасы

ЕБҚ

Тапсырма: "Әлемнің саяси картасы"

Google Earth немесе дайын кескін картаны ашыңыз.

Берілген тізімдегі елдерді картадан тауып, оларды графикалық редакторда (Paint немесе онлайн редактор) әртүрлі түстермен бояңыз:

АҚШ — Көк түс

Қытай — Қызыл түс

Еуропалық Одақ елдері — Сары түс

Әр елдің үстіне олардың астанасының атауын жазыңыз.

Мақсаты: Картографиялық платформалармен (Google Maps/Earth) танысу және дайын шаблондарды қолдана отырып, әлемдегі ірі саяси орталықтарды картадан тауып, белгілеуді үйрену.

Жауабы: Оқушы картадан АҚШ (Вашингтон), Қытай (Бейжің) және ЕО елдерін (мысалы, Германия - Берлин, Франция - Париж) дұрыс тауып, көрсетілген түстермен бояуы тиіс.

Бағалау критерийлері:

Картографиялық платформадан қажетті нысандарды таба алады-1 б.

Графикалық редактордың қарапайым құралдарын (бояу, мәтін жазу) қолданады-1 б.

Елдер мен олардың астаналарын қатесіз сәйкестендіреді-2 б.

Карточка

ЕҚБ

Тапсырма: "Көпполярлы әлем: Күштер теңгерімі"

1. Datawrapper немесе ArcGIS платформасын қолданып, соңғы жылдағы "G20" елдерінің ЖІӨ (ВВП) көрсеткіштері негізінде жылу картасын (Heat map) жасаңыз.

2. Графикалық редакторда саяси одақтардың (НАТО, ШЫҰ, БРИКС) ықпал ету аймақтарын көрсететін векторлық схема сызыңыз.

3. Деректерді өңдеу: Елдердің әскери шығындары мен экономикалық қуаты арасындағы корреляцияны есептеп, қорытынды жасаңыз.

Мақсаты: Кеңістіктік деректерді (GWP, әскери бюджет, халық саны) талдау және графикалық редакторлар (Canva, Adobe Illustrator, ArcGIS) арқылы саяси күштер теңгерімінің инфографикасын немесе интерактивті картасын жасау.

Жауабы: Оқушы ұсынған жобада:

Деректердің нақтылығы (Дүниежүзілік банк немесе СИПРИ мәліметтері).

Визуалды эстетика (түстер үйлесімі, инфографикалық элементтер).

Талдамалық қорытынды (мысалы: "Қазіргі таңда экономикалық орталықтың Азияға қарай ығысуы байқалады...").

Бағалау критерийлері:

Күрделі кеңістіктік деректерді өңдеу және интерпретациялау дағдысы жоғары.

Кәсіби графикалық және картографиялық бағдарламаларды еркін меңгерген.

Геосаяси жағдайға сыни тұрғыдан баға бере алады.

Карточка

Сабақтың соңы

10 минут

Рефлексия

Бағалау

Үйге тапсырма

Кері байланыс. Classroomscreen платформасында кері байланыс жасайды.

Бағалау: Оқушылар 1-10 баллдық шәкілмен бағаланады.

Үйге тапсырма: Өзінің авторлық дизайнымен карта жасап келу.

Бүгінгі сабақтан түйген ойлары мен тұжырымдарына байланысты кері байланыс жасайды.

Оқушылар дескрипторды мұғалімге тексертеді.

Бағалау парағы

Classroomscreen тақтасы

Бағалау парағы