«Болашақ» жоғары медициналық колледжі

Бекітемін

«Жалпы білім пәндер» бірлестік жетекшісі________Айтимова.Н.Ж

«___»________2025ж.

ОҚУ САБАҒЫНЫҢ ЖОСПАРЫ №________

Гипотензивті дәрілер

(сабақ тақырыбы)

Модуль /пән атауы:Фармакология,фармакотерапия

Педагог:Акимбаева.А.А

Күні:" " 2025 жыл

1)Жалпы мәліметтер

Курс:3курс,

топтар:ФМ-11-23-1,Фд-9-23-1\2

Сабақтың түрі: практикалық сабақ

Сабақ мақсаты, міндеттері:

Білім алушыларға:

 қан қысымын төмендететін дәрілердің топтарын, әсер ету механизмін және қолданылуын түсіндіру;

 дәрілік таңдау принциптерін және жанама әсерлерін білу;

 клиникалық жағдайға сәйкес препаратты таңдай алу қабілетін қалыптастыру.

Сабақтың тәрбиелік мақсаты:

«Адал азамат» біртұтас тәрбие бағдарламасының бағыттары

Студенттердің әділдікке, адалдыққа, кәсіби жауапкершілікке және адамгершілікке негізделген көзқарасын қалыптастыру. Медициналық саладағы этикалық нормаларды сақтау, дәрі-дәрмек қолдануда адалдық, қоғам алдындағы жауапкершілік, және кәсіби этиканы ұстану.

Күтілетін нәтижелер:

Қажетті ресурстар: оқулықтар, интерактивті тақта, слайд, таратпа материалдар 

Әдебиеттер:

1. Күшібаев А.Б., Әбдірайымова А.К.
   Фармакология негіздері. – Алматы: «Эверо», 2021 ж.
   (Колледж студенттеріне арналған негізгі оқу құралы)

2. Құлманов Б.Ж., Иманғали Н.М.
   Жалпы фармакология. – Алматы: ҚММУ баспасы, 2020 ж.

3. Кулібаева С.Б.
   Клиникалық фармакология. – Нұр-Сұлтан: Фолиант, 2022 ж.

4. ҚРДәрілікзаттарреестрі

https://www.dari.kz
(Қазақстандатіркелгендәрілікзаттартізімі мен сипаттамасы)

5. WHO Model List of Essential Medicines, 2023

https://www.who.int/publications/i/item/WHO-MHP-HPS-EML-2023.02

Қосымша дереккөздер :

Medscape Drug Reference

https://www.medscape.com/druginfo
(Халықаралық дәрілердің әсері, жанама әсері, фармакокинетикасы туралы)

UpToDate – Antimicrobial Therapy Guidelines

https://www.uptodate.com
(Актуалды клиникалық нұсқаулықтар)

PubMed Central – Ғылыми мақалалар базасы

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/
(Антибиотиктерге төзімділік және вирусқа қарсы терапия бойынша мақалалар)

5) Сабақтың барысы:

Ұйымдастырушылық кезең: Білім алушылармен сәлемдесу, түгендеу, сабаққа дайындығын тексеру.

Сабақ барысы:

Жаңа сабақты түсіндіру:

1-бөлім. Гипотензивті дәрілердің топтары

Жаңа сабақ

I. ГИПОТЕНЗИВТІ ДӘРІЛЕР (Қан қысымын төмендететін дәрілер)

1. Анықтамасы

Гипотензивті дәрілер – қан қысымын төмендететін дәрілік заттар. Олар жүрек-қан тамыр жүйесіне әртүрлі механизмдер арқылы әсер етеді: жүрек жиырылуын бәсеңдету, тамырларды кеңейту, қан көлемін азайту немесе гормоналды жүйені өзгерту.

Мақсаты:

• Артериялық гипертензияны бақылау

• Жүрекке жүктемені азайту

• Қан тамырларының асқынуларын алдын алу

• Жүрек жеткіліксіздігі, инсульт немесе миокард инфаркті қаупін төмендету

2. Негізгі топтары, механизмдері және қолданылуы

3. Қолдану принциптері

1. Бастапқы гипертония: диуретиктер, бета-блокаторлар, RAAS ингибиторлары, кальций арна блокаторлары

2. Жүрек жеткіліксіздігі: RAAS ингибиторлары, диуретиктер, бета-блокаторлар

3. Диабеттік нефропатия: ACE ингибиторлары немесе ARB

4. Рефрактерлі гипертония: Прямые вазодилататорлар

4. Жанама әсерлері

• Диуретиктер: калий тапшылығы, дегидратация, гипотензия, гиперкалиемия (спиронолактон)

• Бета-блокаторлар: брадикардия, шаршағыштық, салмақ қосу, бронхоспазм

• Кальций арна блокаторлары: бас айналу, аяқ ісіну, тахикардия немесе брадикардия

• Альфа-блокаторлар: ортостатикалық гипотензия, жүрек соғуының жиілеуі

• RAAS ингибиторлары: құрғақ жөтел (ACE инг.), гиперкалиемия, гипотензия, бүйрек функциясына әсер

• Прямые вазодилататорлар: бас айналу, тахикардия, ісіну, гипертрихоз

5. Қарсы көрсеткіштер

• Брадикардия, AV-блокада: бета-блокаторлар, кейде кальций арна блокаторлары

• Жедел бауыр және бүйрек жеткіліксіздігі: RAAS ингибиторлары, кейбір диуретиктер

• Жүктілік және лактация: көп гипотензивті препараттар (мысалы, ACE ингибиторлары)

• Ортостатикалық гипотензия немесе кардиогенді шок: альфа-блокаторлар, вазодилататорлар

Үй тапсырмасы

 Гипотензивті дәрілердің салыстырмалы кестесін жасау
немесе

 Науқастың клиникалық жағдайына сәйкес дәрілік схема дайындау

Сабақ/оқу қорытындысын жасау, бағалау:

Студент тақырыпты жетік меңгергендігін, логикалық ойлау дағдысын көрсетсе. Қойылған сұрақтарға толық жауап беріп нақты мысалдармен тұжырым жасай алса 90-100% дұрыс жауап берсе. Студент тақырып бойынша білімін көрсете алды бірақ оқытушының ескертулерінен кейін жөнделген кейбір нақты емес жауаптары болса. Логикалық ойлау дағдысын көрсете алса және нақты мысалдар келтіре отырып тұжырым жасай алса 75-89% дұрыс жауап берсе. Студент тақырыпты толық меңгермеген және қойылған сұрақтарға жүйелі жауап бермейді. Бірақ келесі материалды игеру үшін жетерлік тақырып бойынша жалпы түсінігі бар екенін көрсетсе. Ұғымдардың анықтамаларын толық айта алмаса немесе терминдерді оқытушының бірнеше жөндеулерінен кейін ғана дұрыс айта алса 50-74% дұрыс жауап берсе Студент сабаққа қатысқан. Оқу материалының білмейтіндігін немесе толық түсінбегендігі байқалса, анықтамаларды мүлдем білмесе немесе елеулі қателіктер жіберсе, оқытушының жөндеулерінен кейін де қатесін түзете алмаса дұрыс жауабы 50%-дан төмен болса.