Ғылым әлеміне саяхат

Ғылым әлеміне саяхат

С

Ассалаумағалайкум, калайық, Сайыстың бетін ашайық. Сұраққа шешу табайық, Физика деген ғылымның Бұл думанды кеште біз Нәр білімді, бар өнерді Көрсетіп бір қалайық Мақал-мәтел, жұмбақтар Суретке қара, байқап қал Есепті шешіп ойланып Шабыт тасып шалқысып Көнілді кеш жасайық, Ат салысып аянбай Бар өнерге басайық, Женіске жетіп екі топ Думанды сайысты тойлайық - Құрметті, ұстазтар, оқушылар, біздің қызықты физика әлемінде сайысқа қош келдіңіздер!

абақ мақсаты: оқушылардың информатика және физика пәндерінен алған білімдерін тиянақтау. Сабақтың міндеттері: 1.оқушылардың ауызша, жазбаша есептеу қабілетін ойын арқылы жетілдіру; 2.пәнге қызығушылығын арттыра отырып, есте сақтау, жаңғырту, дамыту арқылы өз ойын жеткізуе білу дағдысын дамыту; 3.ұқыптылыққа, байқампаздыққа, төзімділікке, тапқырлыққа, ұйымшылыққа, еңбектенуге тәрбиелеу; Сабақ әдісі: сұрақ – жауап, талдау, іздену. Пәнаралық байланыс:математика, қазақ тілі, ағылшын тілі. Жоспары: I.Ұйымдастыру кезені (таныстыру) II. «Дешифратор» сайысы. III."Тіл - өнер" IV.Физика заңдарын өлеңге қоссақ(оқушылар ғалымдар туралы өлен құрастырады) V. « Ойлан тап !». VI. «Білімді мынды жығар» мақал – мәтелдер сайысы. Жүргізуші:

Әділқазы алқасы – деп сайысымыздың алғашқы қадамын бастамас бұрын, әділқазылар алқасы - мен таныстырып өтейік.

Жүргізуші: Білім деген – биік шын, Бақытқа жеткізер сендерді. Білім деген ақылшын, Қйындықтан өткізер сендерді.

Эмблема

Жүргізуші: Құрметті!Ұстаздар мен балалар, Біздерде де алғыр, білгір дана бар. Шығып жүрген жақсы аты Жиналған ылғи дарындар Жүректе от, көздерінде жалын бар Алға қойған мақсаты бар Сұнқар Тұлпар «Сұнқар мен Тұлпар» топтары.

Қол соғып қарсы алыңыздар, - дей келе,сайысымыздың бірінші кезеңі бойынша әр топ өз-өзін таныстырып өтсін.(Топ басышылары ортаға шығып, өз тобын таныстырады)

«

Сұнқар құстай ұшамыз Алыстарға самғаймыз Шаршы аланда топ жарып Қарсыластан қалмаймыз

Жермен бірге жарысқан Тұлпар қалмас жарыстан Тұлпар болып самғаймыз Жарыстан еш қалмаймыз

Сұнқар» тобының ұраны «Тұлпар» тобының ұраны

Жүргізуші: Бәйгеге түсіп жарыспай Жүйріктің бағы жанар ма? Білім мен өнер жарысып, Тәрбие, тәлім табар мән. Бұл бәйге ойдың бәйгесі

II. «Дешифратор» кезеңі
Ойынның шарты: Әр командаға 15 сұрақтан қойылады. Сұраққа “иә” не “жоқ” деп жауап беру керек. Әр дұрыс жауап 10 ұпай деп саналады.
І топ:
1. «Ақпарат» сөзі латын тілінен аударғанда түсіндіру, баяндау, мәлімет дегенді білдіреді. (ия)
2. Баспаға шығару құрылғысы пернетақта деп аталады. (жоқ)
3. Адам ақпаратты сақтай алмайды. (жоқ)
4. Ең алғашқы ЭЕМ 1946 жылы АҚШ - та пайда болды.(ия)
5. Ақпараттың ең кіші өлшем бірлігі килобайт деп аталады. (жоқ)
6. Компьютер ақпараттық процестерді жүзеге асыратын құрал.(ия)
7. Тышқан ақпаратты сақтауға арналған құрылғы. (жоқ)
8. Пернетақта компьютерге ақпаратты енгізу құрылғысы. (ия)
9. Қазіргі компьютерлердің пернетақтасында 80 перне болады. (жоқ)
10. Delete алдыңғы символды өшіру пернесі (жоқ)
11. Компьютерде жұмыс жасау үшін операциялық жүйенің қажеті жоқ. (жоқ)
12. 1 Мегабайт 8 байтқа тең. (жоқ)
13. ЭЕМ дамуының І буынында электрондық шамдар пайдаланылды. (ия)
14. Адамға ақпарат дыбыс, мәтін, графикалық түрде берілмейді. (жоқ)
15. Процессор - ол компьютердің миы. (ия)

ІІ топ:
1. «Информатика» пәні ЭЕМ - нің көмегімен ақпараттарды жинау, сақтау, өңдеу заңдылықтарын зерттейтін ғылым. (ия)
2. 1 Килобайт 1024 байтқа тең. (ия)
3. Дисплей компьютер экранына ақпаратты шығарушы құрылғы (ия)
4. Сканер ақпаратты енгізу құрылғысы. (ия)
5. Электронды есептеуіш техниканың даму тарихы бірнеше буындарға бөлінеді. (ия)
6. ЭЕМ - нің дамуының ІІІ буынында электрондық шамдар пайдаланылды. (жоқ)
7. Бит, байт ақпараттың өлшем бірліктері. (ия)
8. Пернетақта, сканер ДК - дің сыртқы құрылғыларына жатады. (ия)
9. Принтер - ақпаратты қағазға басып шығаратын құрылғы. (ия)
10. 1846 жылы Бэббидж машинасына программа жазған Ада Лавлейс. (ия)
11. 1 Кбайтта 1024 Мбайт бар. (жоқ)
12. Процессор - ол компьютердің миы. (ия)
13. Пернетақта компьютерге ақпаратты енгізу құрылғысы. (ия)
14. 1 Килобайт 8 байтқа тең. (жоқ)
15. ЭЕМ - нің даму тарихы 7 буыннан тұрады. (жоқ)

2.Жәй уақыттан артық, Өзгеріске орнатады тәртіп, Процесстін толық бір Қайталануына кететін уақыт

(период,период,inscription)

III."Тіл - өнер" - «Өзге тілдің бәрін біл, өз тілінді құрметте» демекші, «Тіл – өнер бөлімін бойынша жұмбақтардың шешуі айтылып, оның орысша, ағылшынша аудармаларын берілуі керек. 1.Жылдамдықты өзгертеді, Қозғалысты тездетеді, Қарсы шықса қозғалысқа, Тоқтарына көз жетеді.

( удеу, ускорение, increase)

3.Өз еркіне жіберсек, Дүниені бүлдірер. (От, огонь, fire)

4.Ток бар жерде, біреу бар, Өлшемі вольт, киловольт. Ұмытып кетпе тағы да, Гектавольт пен мегавольт. (кернеу, напряжение,voltage)

5.Пайдаланған мені жұрт, Отын менен жарыққа. Қызмет етем әрқашан, Түсіне білген халыққа. (электр тогы, ток, electric current)

6.Бойындағы зарядты, Ұзақ уақыт сақтайды. Реленің күшімен, Бүлдірместен баптайды. (аккумулятор, аккумулятор, battery)

IV.Физика заңдарын өлеңге қоссақ(оқушылар ғалымдар туралы өлен құрастырады)

Денені суға лақтырсан, Кейде оған батыпты. Кейде қалқып шығыпты, Неге бұлай болғанын Архимед ғана ұғыпты. Күші соның екен ғой, Денені кері итерген. Әсерінен сол күштін Дене қалқып жүр екен.

Француз Кулон Электростатика заңын білген. Бірі минус, бірі плюс, Екі дененің арасындағы Тартылыс күшін сезген Сенде оны ұмытпа Ара қашықтыққа байланысты екенін Зарядтың шамасы Денеде көп болғанда Тартылыс күші өседі Шамасы оның азайса Тартылыс та өшеді Сенде осыны ұмытпа

Жұмсақ қана резенке, Немесе қатты пружина. Гук заңынын мысалы Созылу мен ұзару. Қатаңдықта осында, Деформацияны сезесің. Ұзарса дене, майысса, Күш әсері екенін Айтқызбай – ақ білесің.

Сұйықтар мен газдарда, Бар ерекше қасиет. Шарды үрлеп көрсеніз, Біркелкі болып ұлғаяды. Блез Паскаль француз, Қысым барлық бағытта, Берілеттнің дәлеллдеді, Осыны көнілге түйіңіз.

V. « Ойлан тап !»

1. Мына программаны орындағанда A=5, B=4, A=b+4 жауабы неге тең?

2.  Мына операторларды орындағанда х айнымалысы неге тең?

х:=4;

While x<6 do

Begin

х:=x+1;

х:=x+5:

End;

3. Мына теңдеудегі х айнымалысы неге тең. х:=4; n:=0;

repeat

x:=x+n*n;

n:=n+1;

until n>1;

4.  Егер х= 0,05, онда 70 жолға көшеміз осы жол программада қалай жазылады?

«

Менің ойым»...Сұнқар тобы ( тоқтын жұмысын А = ?)

Оқушылар өз бетерінше тізбек құрастырып, тізбек бойындағы тоқтың жұмысын есептеп шығарды. А=IUt

«

Менің ойым»... Тұлпар тобы (тоқтын қуатын P = ?)

Оқушылар өз бетерінше тізбек құрастырып, тізбек бойындағы тоқтың қуатын есептеп шығарды. Р = UI

4

Байланысты формуланы теріп жазу

.Екі топқа «Кім жылдам?» «Сұнқар» тобы .( Күшке ) «Тұлпар» тобы(Жұмысқа)

F

А

Жауабы:

F=Eq

F=mg

F=mа

E_к=

E_п = mgh

E_п =

A=Fh

Q=qm

Q=mс(t₂-t₁)

Q=λm

Q= r m

A=Pt

А=IUt

A=Uq

А

F=kх

F=Nµ

F

F= G

F= k

F =

F =

F_A= gV_Д

5.«Байқап қал» кезініне жол берейік (Суреттерді лезде көріп атын атайды) «Сұнқар» тобы «Тұлпар» тобы

V

1.Аяқ сүрінсе, басқа салмақ түсер ( инерция, инерция,inertia)

1.Тонның жылуы терісінен емес, жүнінен ( Жылуөткізгіштік, thermal conductivity, теплопроводности)

I. «Білімді мынды жығар» мақал – мәтелдер сайысы( үш тілде) «Сұнқар» тобы «Тұлпар»тобы

2.Қол жұмылмай, жылынбайды (Жылуөткізгіштік, thermal conductivity, теплопроводности)

2.Көсеу ұзын болса, қол күймейді. ( жылу берілу, передачи тепла, Heat transfer)

Музыкалық сәлемдеме.Женімпаз топ марапатталады.

Жүргізуші: Ғылым дами берсін ғаламдағы, Білімді үйренейік жаңа замандағы. Аман – сау тұрыныздар, осыменен, Информатика және физика кешімізде тәмамдалды.

Қалманбай Аян Нұралыұлы

Ешім орта мектебінің

Информатика пәні мұғалімі. Ақмола облысы ,

Жақсы ауданы.

«Ишимское орта мектебі» КММ.

Тақырыбы: «Ғылым әлеміне саяхат»