С.Асанов атындағы №38 жалпы білім беретін мектеп коммуналдық мемлекеттік мекемесі

Ғылыми жоба

Тақырыбы: «Оқушылар арасында пайдаланатын ағылшын тілінен

енген кірме сөздері»

Бағыты: Гуманитарлық

Секция: Қазақстанның тарихи ескерткіштері болашақ дамуы бар саяхат маршруттары.

Авторы: 9-сынып оқушысы Асан Ардақ Ердосқызы

Жетекші: ағылшын тілі пәнінің мұғалімі Насырбекова Жұлдыз

Талапты ауылы 2024

Мазмұны.

1. Кіріспе

2. Негізгі бөлім

2.1. Кірме сөздерінің пайда болуы

2.2.Ағылшын тілі сөздерін қарым-қатынас шеңберіне бөлу

3.Эксперименттік бөлім

3.1. Ағылшын тілінің кірме сөздерінің жастар арасында пайда болуының себебі.

3.2. Оқушылар арасында да ағылшын тілінің кірме сөздерін пайдалануы.

4.Нәтиже.

5.Қорытынды.

6.Библиография.

7. Қосымша.

Кіріспе.

Ана тілін қадірлей отырып, өзге тілді білуге ұмтылу – бізге қойып отырған өмірдің талабы.

Басқа тілдерден келген кірме сөздер- табиғи және тұрақты үдеріс.

Халықтар, елдер, мемлекеттер әрқашан бір-бірімен байланыста болғандықтан басқа тілдерден кірме сөздердің келуі заман талабы.

Ақпараттық тасқынның күшейюі-ғаламдық интернет желісінің пайда болуы, дүниежүзілік экономикалық нарықтың дамуы, халықаралық  туризм,  мәдениет байланыстары , ақпараттық технологиялар, халықаралық олимпиадалар, фестивальдар – осының барлығы ағылшын тілінен енген кірме сөздерінің келуіне себеп болды.

Мысалы:

ноутбук, сканер, интернет, сайт т.б.

Ағылшын тілінен енген кейбір сөздердің аудармасы біздің тілде жоқ.

Мысалы: чипсы, видеоклип.

Мұндай сөздер ағылшын тілінен енген кірме сөздердің көмегімен түсіндіріледі.

Мысалы:

[термопот – термо және шәйнек, пиллинг-крем – бетті тазартатын крем]

Бұны көп түсіндіру қажет емес, бірақ сөзбен айтылады.

Мысалы: клубқа кірер алдындағы тексеріс -  face-контроль, имидж – , шоу - қойылым.

Бір жағынан ағылшын тілінен енген кірме сөздер сөздік қорын кеңейтеді, екінші жағынан өз тіліміздің әдеби көркемдік мағынасын жояды.

Қазіргі жағдай туралы көптеген филологтар мен лингвистардың ойынша,

ағылшын тілінен енген кірме сөздердің көптігі сонша, өз тіліміздің қасиеті жойылып барады.

Бізді қобалжытатын жағдай, күнделікті өмірде қазіргі жастар ағылшын тілінен енген кірме сөздерің жиі пайдаланады. Жастарға өз ойын, сезімін ағылшын тілінің кірме сөздер арқылы білдіру оңайырақ көрінеді.

Нақтырақ айтатын болсақ, жастардың күнделікті өмірде ағылшын тілінен енген кірме сөздері  табиғи тілдік үдеріспен, әлеуметтік-идеологиялық себептерге байланысты.

Аталмыш қайшы сұрақтар ағылшын тілінен енген кірме сөздер тақырыбының өзектілігі бізге осы тақырыпта зерттеу жұмыстар жүргізуге ой салды.

Зерттеудің өзектілігі- Ағылшын тілінен енген кірме сөздерінің алатын орны.

Қазіргі заманда ағылшын тілі-халықаралық тіл болғандықтан оның мәртебесі әрине жоғары. Кірме сөздерді дұрыс пайдалана отырып, өз тіліміздің де мәртебесін арттыру.

Зерттеу тақырыбы- Жастар арасында пайдаланатын ағылшын тілінен

енген кірме сөздер.

Мақсаты: Қазіргі жастардың сөйлесу мәнерінде ағылшындық қаншалықты қалыптасқаның зерттеу

Міндеттері:

1.Тақырыпқа байланысты теориялық материалдарға талдау жасау.

2.Ағылшын тілі пәнінің білімдерін тереңдету, молайту.

3.Кірме сөздерінің келу себептерін анықтау.

4.Кірме сөздерінің пайда болуын қарастыру.

5.Кірме сөздердің жіктерге бөліну шеңбері.

6.Осы тақырыпқа байланысты оқушылар арасында сауалнама өткізу.

7.Оқушылар арасында көп пайдаланатын кірме сөздерінің сөздігін құрастыру.
Алға қойылған міндеттерді шешу үшін түрлі әдістер пайдаланды:

1.теориялық [әдебиетті оқу және зерттеу- нәтижесі]

2. социологиялық: [әңгіме, сауалнама]

3. статистикалық :[әдістерін көрсету]

Гипотеза: Жастар арасында ағылшын тілінің кірме сөздерін пайдалану көптеп орын алуда.

Күтілетін нәтиже: Қазіргі заман талабына сай ағылшын тілі халықаралық тіл болып есептеледі . Ағылшын тілінен келген кірме сөздер-тілдің дамуының бір жолы. Ағылшын тілі жастардың арасында үлкен орын алуда екені анықталады.

Аннотация

Зерттеудің мақсаты: Қазіргі оқушылардың сөйлесу мәнерінде ағылшындық қаншалықты қалыптасқанын зерттеу.

Зерттеудің болжамы: Ағылшын тілінен енген кірме сөздердің әсері, зияны мен пайдасы.

Зерттеу кезеңі:

1.Деректер, материалдармен танысу

2.Ағылшын тілі сөздерін қарым-қатынас шеңберіне бөлу

3.Сауалнама жүргізу

4.Мұғалімдер мен оқушылар арасында интервью алу.

Эксперимент әдістер:

1) теориялық [әдебиетті оқу және зерттеу- нәтижесі]

2) социологиялық: [әңгіме, сауалнама]

3) статистикалық :[әдістерін көрсету]

Зерттеудің көкейтестілігі: Ағылшын тілінен енген кірме сөздерінің алатын орны. Ағылшын тілінен енген кірме сөздердің келу жолдарын қарастыру.

Зерттеу нәтижесі: Қазіргі заман талабына сай ағылшын тілі халықаралық тіл болып есептеледі . Ағылшын тілінен келген кірме сөздер-тілдің дамуының бір жолы. Ағылшын тілі жастардың арасында үлкен орын алуда екені анықталады.

Annotation

Research purpose: study of degree of penetration of anglicizmov in speech of modern schoolboys.

Supposed result: anglicizmy firmly entered in style of intercourse of pupils.

Research methods: 1. theoretical [at the study of literature, comprehension and generalization of research results]

2. sociological [conversation, questionnaire]

3. statistical methods of processing of data.

Problem for research:

modern youth widely uses loan-words in the speech.

Importance of the research:

Loan-words of English firmly entered in style of intercourse of pupils.

2. Негізгі бөлім

2.1. Кірме сөздердің пайда болу себептері.

    Бүгінгі күні жер шарынының төрттен бір бөлігі ағылшын тілінде сөйлейді, ал миллиардтаған халық оны оқиды. Жаңа ақпараттық технологиялар халықаралық ғылыми конференцияларда айтылады, барлық баяндамалар ағылшын тілінде оқылады, халықаралық байланыс та ағылшын тілінде жүргізіледі.

Кірме сөздерінің пайда болу жолдары:

1.Заман талабына сай қажет сөздер

[ноутбук, органайзер, сканер]

2. Екі ағылшын тілі сөзінен құрастырылған сөздер, [секонд-хэнд, видео-салон]

3.Біздің тілге келген кірме сөздер нақтылы заттардың аттарымен, жұмыс жүргізу тәртібімен қалыптасқан сөздер.

[фейс-контроль, пиллинг]

4. Тілдің мағынасын көрнекті түсініктермен толықтыру [имидж, прайс-лист ,шоу]

5. Шетел сөздерінің мәртебесін жоғары бағалау [презентация, эксклюзив]

6. Басқа елдін спецификалық ұлттық салтын бейнелейтін сөздер [сендвич-гамбургер, фишбургер, чикенбургер]

Кірме сөздерін бірнеше топқа бөлуге болады:

Тура аударылымдар.

Біздің тілде бұл сөздер өзгертілмей дәл солай айтылады.

Бүл сөздер: уик-энд – демалыс, мани – ақша.

Шата аударымдар. Бұл сөздерге спикер [to speak – сөйлеуші], [busy – беймаза, мазасыз]

Өз қалпында сақталған. Шетел тілінен пайда болған сөздер, бұл сөздердің фонетикалық, графикалық түрі сақталған.

Бұл сөздер меню, пароль, диск, вирус, клуб.

Өзіндік ерекшеліктік.

Ағылшындардың ұлттық салтын бейнелейтін сөздер.

Бұл сөздердің ерекшелігі олардың синонимдері жоқ.

Мысалы: чипсы [chips], хот-дог [hot-dog], чизбургер [cheeseburger]

Шетел тілі туындысының жұрнақтары. Бұл сөздердің лексикалық эквиваленттері бар, бірақ стилистика жағынан ерекшелігі көп.

Мысалы: о’кей [ок]

Жүктеу

ЖИ арқылы жасау

ЖИ арқылы жасау

Бөлісу