Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі

Абай облысыбілім басқармасының Бесқарағай ауданы білім бөлімінің «Семеновка орта мектебі»КММ

Ғылыми жоба

Тақыpыбы: «Тырнақ кеміру әдет пе әлде жерт пе?»

Бағыты: биология

Орындаушы: Сапарбек Толғанай

7 «а» сынып оқушысы

«Семеновка орта мектебі»КММ

Абай облысы, Бесқарағай ауданы

Жeтeкшi: Сансызбаева Жаннат Абугалиевна

Биология пән мұғалімі

Педагог- зерттеуші

«Семеновка орта мектебі»КММ

Абай облысы, Бесқарағай ауданы

2023-2024 жыл

МАЗМҰНЫ

Жұмыстың сипаттамасы

І Кіріспе______________________________2-3 бет

ІI. Негізгі бөлім

2.1. Тырнақтар және олардың құрылымы________4бет

2.2. Адамға тырнақ не үшін қажет?_____________5-6бет

2.3. Неліктен адам тырнақтарын кеміреді?________7-8бет

IІI. ПРАКТИКАЛЫҚ БӨЛІМ

САУАЛНАМА___________________________________9

ІҮ. Эксперементтік бөлім________________________10

3.2. Әдеби көздер мен интернет-ресурстарды талдау_____11-12

IV ҚОРЫТЫНДЫ_______________________________13-14

V ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР_________15

ҚОСЫМШАЛАР__________________16-17

АҢДАТПА

Көбінесе адам тырнақтарын бейсаналық түрде, тек стресстің, толқудың, шиеленісті жағдайдың әсерінен кеміреді. Ол мұны бейсаналық түрде жасайды. Мұндай сәтте адам микробтар мен бактерияларды әрең еске алады, сонымен қатар олар денеге бірден енеді деп ойламайды.

Егер әдет адамның тырнақтарын қанға дейін тістейтін немесе саусақтарын кеміретін деңгейге жетсе, шұғыл түрде дәрігермен кеңесу керек. Егер нәресте тырнақтарын шайнаса, ол бірнеше айдан немесе бірнеше жылдан кейін мұны тоқтатады. Өкінішке орай, бұл әдеттің арқасында тырнақ жасушалары толығымен зақымдалады, бұл тырнақ пластинасының деформациялануына әкеледі.

Аталмыш жобада осы тырнақтың адам өміріндегі маңызы мен тырнақты тілеудің соңы не болмақ екені зерттелді.

Аннотация

Часто человек грызет ногти неосознанно, только под воздействием стресса, волнения, напряженной ситуации. Он делает это неосознанно. В такой момент человек с трудом помнит микробы и бактерии, а также не думает, что они сразу попадут в организм.

Если привычка доходит до того, что человек грызет ногти до крови или грызет пальцы, необходимо срочно обратиться к врачу. Если ребенок грызет ногти, он перестанет это делать через несколько месяцев или лет. К сожалению, из-за этой привычки клетки ногтей полностью повреждаются, что приводит к деформации ногтевой пластины.

В данном проекте было исследовано значение этого ногтя в жизни человека и то, что станет концом желания ногтя.

Annotation

Often a person bites his nails unconsciously, only under the influence of stress, excitement, tense situation. He does it unconsciously. At such a moment, a person hardly remembers germs and bacteria, and also does not think that they will immediately enter the body.

If the habit gets to the point that a person bites his nails until blood or bites his fingers, it is necessary to urgently consult a doctor. If a child bites his nails, he will stop doing it after a few months or years. Unfortunately, due to this habit, the nail cells are completely damaged, which leads to deformation of the nail plate.

In this project, the significance of this nail in a person's life and what will be the end of the nail's desire was investigated.

І Кіріспе

Қазіргі әлемдегі адам денсаулығы көптеген факторларға байланысты. Өкінішке орай, адамның өзі жаман әдеттерді жеңе алмаған кезде денсаулығына үлкен қауіп төндіреді. Осындай әдеттердің бірі-тырнақ тістеу. Көбінесе балалар бұл аурудан зардап шегеді. Мен өз жұмысым үшін " неге тырнақ тістемеу керек?». Бұл таңдау кездейсоқ емес. Мен бұл жаман әдеттен көптен бері зардап шегіп келемін. Ересектер маған бұл өте зиянды дейді, бірақ мен тырнақтарымды тістеуді тоқтата алмаймын. Зерттеу жұмысын аяқтағаннан кейін Мен неге зиянды екенін және жаман әдеттен қалай арылуға болатынын білгім келеді.

Зерттеудің өзектілігі - көптеген балалар тырнақтарын өте зиянды деп ойламай тістейді.

Зерттеудің мақсаты: тырнақты тістеудің неліктен зиянды екенін анықтау.

Міндеттер:

1. Адамның тырнақтарының құрылымы мен қызметін зерттеу;

2. Адамның тырнақтарын не үшін шайнайтынын және оның қаншалықты қауіпті екенін анықтаңыз;

3. Бұл жаман әдеттен арылудың жолдарын табыңыз;

4. Білім алушыларға гигиеналық ережелер туралы жадынама әзірлеу және тарату.

Жоба гипотезасы: егер біз тырнақтарымызды шайнайтын болсақ, онда біздің денемізге үлкен зиян келтіреміз.

Зерттеу нысаны: тырнақтар.

Зерттеу әдістері:

1. Ғылыми әдебиеттерді зерттеу және талдау.

2. Анықтамалық әдебиеттермен жұмыс; интернет-ресурстар.

4. Сауалнама.

5. Әңгіме.

6. Алынған нәтижелерді талдау және жалпылау.

Жоба бойынша жұмыс кезеңдері:

1. Тақырыпты таңдау және тұжырымдау;

2. Ақпаратты іздеу;

3. Білім алушыларға сауалнама жүргізу;

4. Мектеп медбикесімен әңгімелесу;

5. Жобаның тұсаукесері.

ІI. Негізгі бөлім

2.1. Тырнақтар және олардың құрылымы

Тырнақтар-бұл жоғарғы және төменгі аяқтың саусақ ұштарының артқы бетіндегі мүйізді ламиналар. Тырнақтар-эпидермистің туындылары.

Тырнақ ішінара көрінетін тырнақ тақтасынан және тырнақтың тамырынан тұрады.

Тырнақ тақтасы-бұл тырнақтың көрінетін сыртқы бөлігі, негізінен кератинді ақуыздан тұрады, оның тақтайшалары арасында липидті қабаттар мен су молекулалары орналасқан. Үш жағынан тырнақ табақшасы терінің ішіне енеді, ал саусақ ұшының жағында бос өсетін ұшы бар, оны күнделікті өмірде тырнақ деп атаймыз. Тырнақ табақшасы 100-150 кератин қабатынан тұрады және қалыңдығы 0,3 – 0,5 мм.

Тырнақтың түбірі артқы тырнақ ролигінің астындағы тырнақ пластинасының артқы жағы деп аталады. Тырнақ тамырының кішкене бөлігі ғана тырнақ ролигінің астынан жарты ай тәрізді ақшыл аймақ түрінде шығады (тырнақ тесігі).

Тырнақтың түбірі тырнақ төсегінің артқы жағында орналасқан және матрица деп аталады. Матрицадан көрінетін тырнақ тақтасы қалыптаса бастайды және өседі. Матрицада ақуыздың бір түрінен болашақ тырнақтың жасушалары пайда болады. Матрицада пайда болған жаңа жасушалар кератинделген жасушаларды алға қарай итереді, нәтижесінде тырнақ өседі.

Кутикула (эпонихий) - тырнақтың түбіндегі тырнақ пластинасын қоршап тұрған және оған тығыз орналасқан тері жасушаларының тығыз ролигі. Тырнақтың бұл аймағының негізгі қызметі матрицаны бактериялар мен бөгде заттардың енуінен қорғау болып табылады.

Кутикуланың маңызды функцияларының бірі бар-ол тырнақ матрицасына әкелетін пластинааралық саңылаумен қабаттасады. Кутикула-бұл микробқа қарсы қабықтың бір түрі. Су матрицаға ағып кетпейді, демек оның қоршаған ортаның жағымсыз факторларынан зақымдану қаупі жоқ. Алайда, мезгіл-мезгіл кутикуланы емдеу қажет. Бұл патогендік бактериялардың көбеюіне әкелуі мүмкін мүйізді қабаттың шамадан тыс өсуіне байланысты. Сондай-ақ, кутикуланың кептірілген шеттері жиі жыртылады, бұл сау бөліктің қабыршақтануына әкеледі. Бұл бөртпелердің пайда болу механизмі.

Тырнақ пластинасының негізі кератин болып табылады, ол теріде де бар ақуыз. Одан шаш пайда болады. Тырнақтар мен шаштардағы кератиннің тығыздығы бұл ақуызда күкірт атомдарының едәуір мөлшерінің болуына байланысты. Молекулалар арасында түзілген байланыстар ақуызды нығайтады, оны қатты етеді. Көп жағдайда күкірттің мөлшері (дәлірек айтсақ, цистеин, күкірт кіретін амин қышқылы) оның ағзадағы құрамымен ғана емес, тұқым қуалайтын ерекшеліктерімен де анықталады. Сонымен, кейбір адамдарда цистеин концентрациясы жоғары, бұл тырнақтарды қатты етеді.

Кератин қабаттарының арасында май мен судың жұқа қабаттары орналасқан. Дәл осы қабаттар тырнақ пластинасына серпімділік пен жылтыр береді. Тырнақ қалыңдығын арттыра отырып, суды сіңіре алады. Сондықтан сумен жиі байланыста болатын адамдарда тырнақтар жұмсақ және қалың болады.

Күкірттен басқа, тырнақта басқа микроэлементтер бар — кальций, хром, фосфор, селен және мырыш. Олардың болуы тырнақты сау етеді.

2.2. Адамға тырнақ не үшін қажет?

Біз өмір бойы осылай өмір сүреміз және көптеген сұрақтарға ойланбаймыз. Біз өзімізді және қоршаған ортаны зерттемейміз. Содан кейін мен тырнақтарға қарап, олар не үшін қажет екенін зерттедім. Көптеген адамдар келетін сұрақ. Оған жауапты білу өте пайдалы болуы мүмкін. Өйткені, тырнақтар адам ағзасының маңызды көрсеткіштерінің бірі болып табылады. Олардың бірнеше функциялары бар: саусақтардың нәзік ұштарын қорғау, тактильді, сонымен қатар ауруларды тырнақтардан анықтауға болады. Адамның қолдары оның күнделікті іс-әрекеттеріне өте белсенді қатысады, сондықтан олар жиі қауіп төндіреді және ерекше қорғауды қажет етеді. Тырнақ тақталары саусақтарымызға қаттылық береді, олар саусақтардың нәзік терісін қорғау, нәзік механикалық манипуляциялар жасау, тіпті теріні немесе мұрынды тырнау сияқты қарапайым нәрселер үшін қажет. Олар заттарды ұстап, заттарды физикалық сезінуіге мүмкіндік береді.

Сонымен қатар, тырнақтар біздің денеміздің күйін көрсетеді. Мысалы, тырнақ пластинасының шамадан тыс дөңес болуы және түбіндегі ақшыл гало туберкулездің белгісі болуы мүмкін, ақ дақтар көмірсулар алмасуының бұзылуын немесе қант диабетін, ал тырнақтардың көкшілдігі қан тамырлары проблемаларын көрсетуі мүмкін. Тырнақсыз біздің өміріміз мүлдем басқаша болар еді, сондықтан оларға назар аудару және олардың жағдайына қамқорлық ежелден бері бар және ерекше мағынаға толы!

Бір қызығы, тырнақтың қызметі — жүйке ұштары орналасқан жұмсақ тіндерге зақым келтірмеу үшін саусақтардың соңғы фалангтарын қорғау. Тырнақтар саусақтардың нәзік ұштарын қорғауға арналған қатты баспана болып табылады, оның көмегімен біз әртүрлі заттарды алып, айналамыздағы денелерді физикалық түрде сезінеміз. Тырнақтар бізге бір нәрсені ұстауға мүмкіндік береді, егер зат кішкентай болса, онда мұндай қатты түзілімдерсіз оны ұстау қиын.

Өмір бойы кесілген тырнақтардың жалпы ұзындығы ерлерде 3,9 м - ге, ал әйелдерде-4,3 м-ге жететіні белгілі. Бұл орган барлық көптеген тіршілік иесінде бар. Шындығында, біз де, адамдар да өз қызметінде аяқ — қолдарды, ең алдымен қолдарды белсенді түрде қолданатын тіршілік иесіміз. Осыған сүйене отырып, адамдардың қолдары қосымша қорғауды қажет ететін ең осал және өмірлік маңызды орган екені анық. Тырнақ роликтері патогендік бактериялардың тырнақтың өсу секторына енуіне жол бермейді және оны бөгде заттардың енуінен қорғайды.

Ежелгі уақытта тырнақтар өзін-өзі қорғау құралы ретінде қызмет етті, жабайы табиғаттың қатал жағдайында өмір сүруге көмектесті.

Қазіргі уақытта тырнақтар белгілі бір дәрежеде бастапқы мақсатын жоғалтып, бірқатар жаңа қасиеттерге ие болды. Мысалы, оларға маникюр мен педикюр қолдануға болады, олардың жағдайына сәйкес адам денсаулығы туралы қорытынды жасауға болады. Кейбір тырнақ иелері жаңа ойларды тартуға немесе, керісінше, кез-келген рефлексиядан алшақтатуға тырысып, оларды шайнауды жөн көреді.

2.3. Неліктен адам тырнақтарын кеміреді?

Дәрігерлер тырнақты тістеу әдетін онихофагия деп атайды - бұл тырнақтың обсессивті тістеуінен көрінетін психикалық бұзылыс. Көбінесе бұл қажеттілік баланың, жасөспірімнің немесе ересек адамның "жағымсыз" эмоцияларды білдіре алмайтындығымен байланысты. Бұл стресс жағдайында болады. Әдетте бұл ашуланшақтық, сондықтан онихофагия аутоагрессияның бір түріне жатады.

"Аутоагрессия-бұл агрессивті мінез-құлық түрі, онда агрессивті әрекеттер субъектінің өзіне бағытталған. Өзін-өзі кінәлау, өзін-өзі қорлау, өзіне дене жарақатын салу, өзіне-өзі қол жұмсау мінез-құлқында көрінеді". [С. Ю. Головин. Практикалық психологтың сөздігі.]

Бұл жануарлардың тырнақтары агрессия құралы болып табылады. Біз үшін олар, ең алдымен, символдық мағынаға ие, сондықтан "тырнақтарды көрсету", "тырнақтарды босату"сияқты өрнектер. Тырнақтарды тістеу арқылы адам басқаларға бағытталған агрессивтілігін жасыруға тырысады.

Бұл жаман әдеттің пайда болу себебі стресс деп саналады. Адамдар қобалжыған кезде тырнақтарын тістей бастайды. Алайда, бұл мәселе әлі толық зерттелмеген. Кейбіреулер тырнақ тістеу әдеті генетикалық деңгейде беріледі деп мәлімдейді, өйткені балалар тырнақтарын тістейтін көптеген отбасыларда және олардың ата-аналары мұны істеген (немесе осы уақытқа дейін жасаған) бұл бір кездері болған. Басқалары тырнақ тістеу әдеті-бұл үйреншікті әдет деп санайды. Тағы біреулері балалық шағында саусағын соратын әдеті бар балалар тырнақтарын тістей бастайды дейді. Алайда, белгілі болғандай, ерте жаста тырнақтарын кеміретін балалардың барлығында саусақты сору әдеті болған жоқ.

Алайда, өмірлік жағдайларға қарамастан, бұл әдеттен бас тарту керек, өйткені бұл жағымсыз салдарға әкелуі мүмкін.

Негізгі бөлім бойынша қорытынды

Онихофагия-бұл тырнақтар мен оларға іргелес жұмсақ тіндерді тістеу арқылы көрінетін обсессивті әрекет. Негізгі симптом-бұл тырнақ пластинасын, тырнақтарды, саусақтардағы кутикуланы тістеуге деген ұмтылыс. Тырнақтар әлсіз, нәзік, деформацияланған, айналасындағы аймақтар зақымдалған, қабынған, бактериялық, саңырауқұлақ инфекцияларының белгілері жиі кездеседі. Обсессия сенімсіздікпен, мазасыздықпен, эмоционалды қаттылықпен, өзін-өзі бағалаудың төмендеуімен бірге жүреді. Онихофагия баланың қолын тексеру, онымен және оның ата-анасымен сөйлесу нәтижелері бойынша диагноз қойылады. Емдеу бұзылыстың себебін жою үшін арнайы тырнақ күтімін, психотерапия сеанстарын қамтиды.

Тырнақты тістеудің себебі қандай болса да, бұл денсаулыққа байланысты проблемаларға айналуы мүмкін. Қолдарыңыз бен саусақтарыңыздан бактериялардың аузыңызға түсуі тырнақтың айналасындағы инфекция қаупін арттырып, тіс пен қызыл иектің ауруларын тудыруы мүмкін. Сіз тырнақтарыңызды бірінші рет тістеп жатырсыз ба, әлде ондаған рет қолданып көрдіңіз бе, Біздің кеңестер жаман әдетті жеңуге көмектеседі.

IІI. Практикалық бөлім

Бұл мәселені зерттеу үшін мен сауалнама жүргіздім, интернеттегі энциклопедияларды, журналдар мен мақалаларды оқыдым, мектебіміздің медбикесі Баймухамбетова Ләззат Қадырхан қызымен сөйлестім.

2.1. Сауалнама

Мен өз зерттеулерімді мектептің білім алушыларына сауалнама жүргізуден бастадым.

(Сауалнама № 1 қосымшада келтірілген.)

Сауалнамаға 55 адам қатысты (3-8 сынып оқушылары), олардың 29 – ы тырнақтарын кеміреді, ал 26 – сында мұндай әдет жоқ.

Сауалнама сұрағына " Неге тырнақ тістеу зиянды?" барлығы:"өйткені тырнақтардың астында кір мен микробтар көп", - деп жауап берді.

"Бұл әдеттен қалай арылуға болады?"бірнеше жолды атады:

Менің болжамым дұрыс болды: көптеген балалар тырнақтарын тістейді және бұл әдеттен қалай арылуға болатынын білмейді.

Эксперименттік бөлім

Мақта тампондары мен файлдардың көмегімен біз сыныптастарымыздың тырнақтарының астынан көпіршікті алып тастадық.

1сүрет. Тырнақ астындағы

микробтарды алу және микроскоппен қарастыру

Мектепте мен биология пәнінің мұғалімі Жанат Абугалиевнамен бірге үлгіні 40 есе көбейтетін Левенгук цифрлық микроскопының көмегімен кір тырнақтың неден тұратынын қарастырдым.

Біз көпіршіктің мазмұнын әйнекке қойып, қорқынышты суретті көрдік: әйнекте спиральдар мен таяқшалар түрінде қара, қызыл, көк, сары қосындылар пайда болды.

2-сурет. Жетекшімен бірге тырнақтықтын неден тұратынын қарастыру

3.2. Әдеби көздер мен интернет-ресурстарды талдау

Әдебиеттер мен интернет көздерін зерттей отырып, мен тырнақтарды тістеудің неліктен зиянды екенін және оның қаншалықты қауіпті екенін білдім.

Біріншіден, тырнақтың айналасындағы теріні зақымдау арқылы адам инфекцияның қақпасын жасайды. Микроорганизмдер пайда болған жараларға енеді, бұл терінің қабынуына және іріңдеуіне әкеледі.

Екіншіден, тырнақтар мен кутикулаларды тістеуге дағдыланған бала мұны қолдары лас болған кезде де жасайды. Осылайша, бұл жағымсыз әдеті жоқ балаларға қарағанда, ол үшін асқазан-ішек инфекциясын жұқтыру ықтималдығы әлдеқайда жоғары. Тырнақтардың астында көптеген патогендік микробтар бар екенін бәрі біле бермейді, олардың ішінде асқазан-ішек жолдарының қатты улануы мен бұзылуын тудыратындар – алтын стафилококк, сондай-ақ құрт жұмыртқалары.

Өз тырнақтарыңызды тістеудегі басты мәселе-жұқпалы ауруларды, сондай-ақ зиянкестерді, мысалы, гельминттерді жұқтыру ықтималдығы. Сонымен қатар, соңғысы көбінесе басқа қауіпті аурулардың дамуына ықпал етеді, олардың арасында тіпті гепапит болуы мүмкін. Сонымен қатар, бұл жағдайда тырнақтардың өзі жиіркенішті көрінеді, бұл әсіресе қыздарға қатысты.

Үшіншіден, тырнақтарды тістеу әдеті тістердің проблемаларына әкеледі. Тістер өте қатты эмальмен жабылған. Бірақ егер ол жұқа болса, онда тырнақтарға үнемі үйкеліс кезінде ол жүктемеге төтеп бере алмайды және тістер сынады.

Жалпы, бұл әдет өзіне жақсы ештеңе әкелмейді.

2.3. Мектеп медбикесмен әңгімелесу

Адамның тырнақтарының астында не бар? Осындай сұрақпен біз мектептің медбикесі Ләззат Кадырхановнаға келдік. Ол бізге былай деді: "микробтар соншалықты кішкентай, оларды тек арнайы микроскоптың көмегімен көруге болады. Тырнақтардың астында көптеген бактериялар, соның ішінде құрт жұмыртқалары (құрт, дөңгелек құрт, лямблия кисталары) жиналады, біз оларды әр уақытта аузымызға жібереміз. Олар ішекке еніп, өмірлік белсенділігін бастайды. Стафилококктардың кейбір түрлері, сондай-ақ басқа микроорганизмдер тырнақтардың астында өмір сүреді. Микробтар тек іштің ауырсынуын және ішектің бұзылуын тудырмайды. Егер сіз лас қолыңызбен көзіңізді тырнап алсаңыз, ол ауырып, ашыта бастайды. Бұл конъюнктивит. Ең қорқыныштысы, лас қолдар арқылы біз өзімізді ғана емес, басқа адамды да ауыртуымыз мүмкін".

Зерттеу бөлімі бойынша қорытындылар

Гигиена тұрғысынан тырнақ тістеу әдеті қауіпті, өйткені қолдар микробтар мен бактериялардың ең маңызды тасымалдаушысы болып табылады. Микроорганизмдер қолдарында, тырнақтарының астында көп мөлшерде кездеседі, нәтижесінде олар асқазан-ішек жолдары арқылы өтіп, денеде болуы мүмкін.

Медициналық тұрғыдан алғанда, бұл паразиттердің пайда болу ықтималдығы, тіс эмальының бұзылуы.

Эстетикалық тұрғыдан алғанда, басқалардың жағымсыз эмоциялары.

Бұл мәселені зерттеу үшін мен: сыныптастарыма сауалнама жүргіздім, интернеттен энциклопедиялар, журналдар мен мақалалар оқыдым, тырнақтарымның астынан қырғыштар алып, оларды микроскоппен қарадым.

3-сұрет:Мектеп медбикесмен сұқбаттасу

Зерттеу барысында келесі себептер анықталды: толқу, бір нәрсені қолына алуға деген ұмтылыс, жазадан қорқу, кейбір балалар өз отбасыларында бұл жаман әдет кең таралғанын атап өтті.

IV Қорытынды

Сонымен, зерттеу жүргізе отырып, біз өз гипотезамызды растадық: егер біз тырнақтарымызды шайнайтын болсақ, онда денемізге үлкен зиян келтіреміз, өйткені тырнақтардың астында әртүрлі микробтар жиналады. Тырнақты тістеу саусақтардағы қабыну процестеріне және тіс проблемаларына әкеледі. Бірақ ең бастысы, лас тырнақтар тек өздері үшін ғана емес, басқа адамдар үшін де инфекция көзі болып табылады. Сондықтан біз бұл жаман әдеттен арылуды шештік.

Ең бастысы - сіз неге тырнақтарыңызды тістейтініңізді және одан құтылғыңыз келетінін шынымен түсіну.

Міне, осындай шешім қабылдағандарға арналған бірнеше кеңестер.

1. Тырнағыңызды алып отыруды ұмытпаңыз, сондықтан олардың ұштары сізді "азғырмайды";

2. Зеріккен кезде немесе сізде істер ештеңе болмаған кезде, өзіңізге кітап оқу немесе көбейту кестесін қайталау сияқты әрекеттерді табыңыз;

3. Егер сіз қобалжыған кезде тырнақтарыңызды кемірсеңіз, онда өзіңізді алаңдатуды үйреніңіз. Саусақтарыңыз аузыңызға кіріп бара жатқанын сезгеннен кейін, сурет салуды бастаңыз немесе қолыңызға допты алып қысыңыз;

4. Дәріханада тырнаққа қолданылатын арнайы лак сатып алуға болады. Саусағыңызды аузыңызға салғанда, сіз жиіркенішті ащы сезінесіз. Немесе саусақтарыңыз бен тырнақтарыңызды алоэ шырынымен майлаңыз, ол да жиіркенішті дәмге ие.

5. Тырнақтың әр тістеуімен сіздің денеңізге жүздеген түрлі бактериялар, микробтар еніп, сіздің денсаулығыңызға көрініс беретінін жиі еске түсіріңіз;

6. Тырнақтарыңыздың астына жасырылған бактериялар мен паразиттердің суреттерін қараңыз және тырнақтарыңызды тістегіңіз келген бойда оларды есте сақтаңыз.

Интернетте біз бұл әдеттен арылудың бірнеше әдісін таптық:

- Тырнақтарыңызға дизайн жасаңыз (кішкентай жарқын гүл), өйткені сіз әдемі суретті бұзғыңыз келмейді;

- Қолдарыңызды бос ұстаңыз, мысалы, тоқу, мүсіндеу, кесте тігу және т. б.;

- Қолғап киіңіз, қолыңызға жабысқақ сылақ немесе тырнақ тістемеу туралы ескерту жапсырмасын бекітіңіз;

- Тырнақтарды, жасанды жабындарды (акрил немесе гель) салу оңай емес;

- Тырнақ тістеу әдетін басқасына ауыстырыңыз;

- Қол аузына көтеріле салысымен білегіңізді серпімді жолақпен ұрыңыз;

- Стрессті азайту әдістерін қолданыңыз;

- Бірақ ең бастысы, егер ештеңе көмектеспесе, дәрігерге бару керек.

Қорытындылай келе, бұл әдетті бірден қою өте қиын деп айтқым келеді, шыдамдылық, табандылық танытып, жаман әдетпен үнемі күресіп отыру керек. Біз онымен күресуге дайынбыз! Біз бұған сенеміз!

V Пайдаланылған әдебиеттер

1. Алексеева А.А. «Что делать, если ребенок…Психологическая помощь семье с детьми от 1 до 7 лет.» – СПб.: Речь, 2008. – 224 с.

2. Белсон П., Галбрайт Д., Эспеланд Г. «900 практических советов родителям и детям» - М., Русское слово, 2010. – 196 с.

3. Гусева Н.А. «Тренинг предупреждения вредных привычек у детей» - М., Просвещение, 2007. – 250 с.

4. Кулинич Г.Г. «Вредные привычки: профилактика зависимости: 1-4 классы» - СПб.: Речь, 2008.- 226с.

5.http://www.niibaca.ru/boooks/g_g_kulinich_vrednye_privychki_profilaktika_zavisimostei_1_4_klassy.html

6.http://nashclass2009.ucoz.ru/publ/vrednye_privychki_i_ikh_vlijanie_na_zdorove/1-1-0-4

7. http://mulka.ru/glupost/15423-karandash-kotoryj-priyatno-gryzt.html

8. http://make-style.ru/kak-izbavitsya-ot-privyichki-gryizt-karandash

Қосымша 1

"Жаман әдет – тырнақ тістеу" сауалнамасы

Құрметті дос!

Сауалнаманы толтыруға байыпты қарауды және барлық сұрақтарымызға жауап беруді сұраймыз.

Сауалнама:

1. Сіз тырнақтарыңызды тістелейсіз бе? 1) Иә 2) Жоқ

2. Сіздің ойыңызша, тырнақты тістеу зиянды ма және неге?______________________________________________________________

3. Бұл әдеттен қалай арылуға болады?

Қосымша 2

Негізгі гигиена ережелері

Біріншіден, қолды дұрыс жуу керек. Алдымен қолыңызды сабынмен 20 секунд, содан кейін тағы 20 секунд жуыңыз-оны ағынды сумен жуыңыз.

Екіншіден, әр кеш сайын тырнақ астындағы кеңістікті ағынды судың астындағы арнайы щеткамен тазалауды Ережеге айналдырыңыз (адамның тырнақтары ұзын немесе қысқа, табиғи немесе жасанды болуы маңызды емес).

Үшіншіден, қолды жууды назардан тыс қалдырмаңыз. Үйден шыққаннан кейін (тіпті пошта арқылы), ойыннан кейін, үйді тазалағаннан кейін барлығы үшін қолды жуу қалыпты жағдайға айналсын…

Ерніңізді қажетсіз қолыңызбен ұстамаңыз. Ешбір жағдайда тырнақтарыңызды тістемеңіз-бұл қорқынышты көрініп қана қоймайды, сонымен қатар сіздің денсаулығыңызға қауіп төндіреді.

Қосымша 3

Психологтардың кеңестері

* бұл әдет үшін баланы ешқашан ұрып-соғудың қажеті жоқ, әсіресе қолыңызды ұрып-соғу немесе саусақтарыңызды өткір және ащы нәрсемен жағу;

* балаңызбен ықтимал аурулар және тырнақ тістеу кезінде туындауы мүмкін мәселелер туралы сөйлесіңіз;

* баланың жасы бойынша белгіленген ұйқы, ояту және тамақтану режимін сақтау;

* ұсақ моториканы дамыту (модельдеу, сурет салу, конструктор ойнау, музыкалық аспаптарда ойнау және т. б.);

* қолдың тұрақты гигиенасы;

* баланың айналасында қалыпты психологиялық жағдайды қамтамасыз ету;

* баланы эмоцияларын білдіргені үшін мадақтау, маңызды емес – оң немесе теріс;

* баламен оның алаңдаушылығы туралы сөйлесу. Бала өз проблемаларын тек әңгімеде ғана емес, суретте де білдіре алады, мысалы.

Әдемі және зиянсыз маникюр-баланың тырнақтарын тістеуден арылудың бір әдісі

Баланы жаман әдеттен арылту үшін күресті бастағанда, бұл процесс табандылық пен шыдамдылықты қажет ететінін ұмытпау керек! Ең бастысы - мақсаттан бас тартпау, содан кейін бәрі ойдағыдай болады!

«Тырнақ кеміру әдет пе әлде жерт пе?» тақыpыбындағы ғылыми жұмыcының зepттeу күндeлiгi

Бағыты:

Автоp:

Жeтeкшi:

............... атындағы жалпы оpта мeктeбiнiң .... «...» cынып оқушыcы ................... «Тырнақ кеміру әдет пе әлде жерт пе?» атты ғылыми жұмыcы жайлы

К Ү Н Д E Л I Г I

(20....-20.... жыл)