"Химия әлемі" Химиядан сабақтан тыс жұмыс

Бұланды орта мектебі

8-11сынып оқушыларына арналған

сабақтан тыс жұмыс

Дайындаған: Адий Аманжол

Армысыздар, құрметті оқушылар!

Таңғажайып химия әлеміне қош келдіңдер.

Ойынымыз 4 турдан тұрады. Гексанның жану реакциясын жазып теңестіру арқылы ойынды бастайтын топты анықтаймыз. Жауабын коэффиценттердің қосындысы арқылы айтасыңдар.

2С₆Н₁₄ + 19О₂= 12СО₂ + 14Н₂О. Жауабы: 47.

Және реті бойынша төмендегідей топ аттары беріледі: Алтын Аи, күміс Аg, мыс Си, сынап Нg.

І кезең “Химиялық сатылар”

Ойлануға 1 минут уақыт беріледі. Сұрақты таңдаған топ жауап береді. Егер жауап бере алмаса, басқа топ жауабын айтуға болады.

8 – сынып

1000 - Салыстырмалы молекулалық масса деп нені айтады?

800 – Формула арқылы валенттілігін табу.

600 – Еріген заттың массалық үлесін табу.

400 - Салыстырмалы молекулалық массаны қалай есептейді?

9 – сынып

1000 - Эл. диссоциация тұрғысынан негіздерге анықтама.

800 - Өндірісте күкірт қышқылын алу жолдары.

600 – Тұздар гидролизі.

400 – Тотығу – тотықсыздану реакция деп нені айтады?

10 – сынып

1000 – Марковников ережесі

800 – Алкендердің изомериясы неге тәуелді?

600 – Гомологтар деп не?

400 – Изомерлер деп не?

11-сынып

1000-Пептидтік байланыс деп қандай байланысты айтады?

800 – Аминқышқылдардың анықтамасы.

600 – Полимер, мономер деп не?

400 – Иондық байланыс деп не?

Жалпы сұрақтар

1000 - Цис – транс изомерия

800 – Радикал анықтамасы, белгіленуі, жалпы атауы.

600 - Металдық кристалл торлар деп не?

400 – Тотығу процесі?

ІІ кезең “Кім жылдам”

Барлық топтарға бірдей сұрақ беріледі.

1. 3 және 4 әріптерден тұратын элементтер – 10. (В,Си, J, N, F, Nе,СІ, Сr, Вr,U)

2. Қазақша аттары бар элементтер – 12. (Н, О, С, Аи, Аg, Нg, Fе, Zn, S, Рв, Sn)

3. Құрамында сандары бар элементтер – 10.(Ne, Na, Аr, Кr, Sr, Zn, Xe, Rn, Y, Аи)

ІІІ кезең “Химиялық ұғымдар”

500 – Электрол. диссоциация теориясының негізін қалаған ғалым (С.Аррениус)

400 – Химиялық құрылыс теориясының негізін қалаған ғалым (Бутлеров)

300 – Каучукты синтетикалық жолмен алған ғалым (Лебедев)

200 – Заттар құрамының тұрақтылық заңын ашқан ғалым (Ж. Пруст)

100- Металдарды сапқа тұрғызған ғалым (Бекетов)

Сандар

500 – Авогадро саны (N_А=6.02 *10 ^–23)

400 – Кез келген 1 моль газдың көлемі (22,4 л)

300 – Алкандардың изомері нешінші көміртек атомынан басталады? (С₄ –тен)

200 – Химиялық формуланың алдына қойылатын сан (коэффицент)

100 – Химиялық формуланың сол жақ астына қойылатын сан (Индекс)

Өлшем бірлік

500 – Тығыздықтың белгіленуі, өлшем бірлігі (p г/л)

400 – Молярлық көлем ( V_М, л/моль)

300 – Массалық үлес (W, % немесе бірдің үлесі)

200 – Зат мөлшерінің өлшем бірлігі (моль)

100- Салыстырмалы тығыздықтың белгіленуі, өлшем бірлігі (D, жоқ)

........ат.....

500 – Бертолле тұзының химиялық атауы (калий хлораты)

400 – АІ(Н₂РО₄)₃ тұздың аты (алюминий дигидрофосфаты)

300 - СиSО₄*5Н₂О (мыс (ІІ) сульфатының кристаллогидраты)

200- Суды бөле жүретін реакция (дегидраттану)

100 – Көмір қышқылының тұздары (карбонат және гидрокарбонат)

ІҮ кезең “Химиялық реакциялар”

Химиялық формула	1000	800	600	400
Химиялық реакция	1000	800	600	400
Есептер	1000	800	600	400

Таңдаған топ ғана жауап береді.

Химиялық формула

1000- Нейтрон санын табу формуласы

800 – 1 энергетикалық деңгейдегі электрондардың максимал санын табу

формуласы

600 – Еріген заттың массалық үлесін табу формула

400 – Молярлық массаны табу формула

Химиялық реакция

1000- Этиленнің полимерлену реакция теңдеуін жазу

800 – Сульфат ионын анықтау (қысқартылған иондық теңдеуі)

600 – Алюминийдің жануын электрондық баланспен теңестіру

400 – Бензолдың жану реакция теңдеуін жазып теңестіру

Есептер

1000- 100г 28% ерітінді құрамындағы тұздың және судың массасы қанша?

(m₁= 28 г, m (Н₂О) = 72 г)

800 – 32 г метан жанғанда түзілген көміртегі (ІҮ) оксидінің көлемі? (44,8 л)

600 – Кальций карбонатының құрамындағы оттектің массалық үлесі? (48 %)

400- Мыс (ІІ) сульфатының құрамындағы әр элементтің массалық қатынасы (2:1:2)

Көрермендерге сұрақтар

1. 5 – периодта орналасқан мемлекеттің атымен аталған элемент – рутений

2. Сілтілік металдарды қайда сақтайды? керосинге

3. Суды тесік сумкаға қалай құюға бола ма?

4. І буыны алда кел деген мағынаны білдіреді

ІІ буыны сан есім - оз – он

5. І буыны көп сөздің антонимі

ІІ буыны сан есім - азот.

6. Тұтас алғанда химиялық элемент

Бастапқы әріпті алып тастасаң

Зат сала бер сен маған фтор

7. Тұтас алғанда химиялық элемент

Бастапқы әріпті алып тастасаң

Ішімдік боламын ішетұғын бром

8. Польшаның құрметіне қойылған элемент полоний

Осымен біздің сайысымыз да аяқталды. Сау – саламат болыңдар! (Жеңімпаздар анықталып марапатталды.)