«Химия есептерін шығарудың тиімді тәсілдері» қолданбалы курс бағдарламасы

«Химия есептерін шығарудың тиімді тәсілдері» қолданбалы курс бағдарламасы

Түсінік    хат

«Химия есептерін шығарудың тиімді тәсілдері»  қолданбалы курс бағдарламасы оқушылардың химия пәнінен алған теориялық білімдерін есеп арқылы кеңейтіп, ойлау қабілеттерін дамыту.

Оқушылар теориялық білімдерін іс жүзінде қолданумен бірге, химиялық есептер оқушылардың тыңдау қабілетін дамытуға, дәстүрлі емес жағдайда білімін қолданып, шығармашылық деңгейде жұмыс істеуге мүмкіндік береді. Оқушылардың есеп шығаруы арқылы, олардың қызығушылығы артады, шабыттанады пәнге деген, білімді болуға деген

шабыты артады. Қазіргі таңда оқушының білімділігі мен тәрбиелілігі- оның ой-өрісін, мәдени дәрежесін, ақыл-парасатын, рухани байлығын көрсететін айнасы. Бұл курс бағдарламасы арқылы оқушылар химиялық теңдеулер, химиялық формулалар, газдардың көлемі және салыстырмалы тығыздығы т.б. ұғымдарға байланысты есептерді шығаруда дұрыс пайдалануға дағдыланады. Есеп шығарып, жаттығулар орындау білімді тексеру ғана емес, сонымен қатар оқушыларды өздігінен ізденуге де дағдыландырады. Оқушылар өз білімдерінің жетіспейтін тұстарын анықтап, онымен жұмыс істеуге, қосымша және арнайы әдебиеттерді пайдалануға үйренеді. Есеп шығару барысында оқушының білімі, зердесі, ойлау қабілеті дамумен қатар, химиялық білімді, заңдарды, құбылыстарды тереңірек түсінуі қалыптасады.

Оқулықтардың теориялық білімін баянды етуде, ой-өрісін кеңейтуде химиядан сандық есептер шығарудың маңызы зор, сондықтан бұл бағдарламада есептер теориялық материяға негізделеді, сандық мәліметтер пайдалана отырып «Химия» пәніннің типтік оқу бағдарламасын басшылыққа алып әзірленген. Бағдарлама аптасына 1 сағат, жылына 34 сағатқа құрылған. 

Курстың мақсаты мен міндеттері:

Курстың мақсаты: Оқушылар мектептік программада қаралған және олимпиадалық тапсырмаларды шешуге үйрету.

Курстың міндеті:

1. есептердің негізгі типін шешуге әртүрлі әдіс және тәсілдерді пайдалану, сандық шешу есептер, алгоритмдерді қолдану.

2. Кейбір жаттығуларды шешу қосымша әдебиеттерді қажет етеді және терең теориялық материалдар қажет.

3. Оқушылардың жаңа материалды игеруін тексеру және оны практикада қолдану.

4. Оқушылардың логикалық ойлауын дамыту.

Оқушылар анықтауға тиісті:

- заттардың химиялық формуласын;

- қосылыстардың, заттар қоспасын және құймалардың құрамын;

- химиялық реакциялардың типі;

Оқушылар есептеуге тиісті:

- химиялық формула бойынша;

- эквиваленттік қатынас заңының негізінде;

- реакциялардың жылу эффектілерін;

- еріген заттың концептрациясы;

- ерігіштік ұғымы;

- тепе-теңдік константасын, реакция өнімінің шығымын, өнімнің

шығуына реагенттердің концентрациясы және қысымның әсері.

Аптасына 1 сағат, барлығы 34 сағат.

Оқу-әдістемелік жоспары

1. Атомдағы электрондардың қозғалысы. (1 сағ)

Электрондардың қозғалысы, энергетикалық деңгейлер, қосылыстардың формулаларын құрастыру, атом модельдерін жасай алу.

2. Химиялық теңдеулер бойынша есептеу (4 сағат)

Химиялық қосылыстардың бір-біріне айналуы, оларды ажырату,химиялық теңдеулер түрінде жазу,оларды теңестіру. Бейорганикалық молекулалардың бір-біріне айналу өзгерістері. Бейорганикалық және органикалық заттар өзгерістерін жүзеге асыру. Айналулар арқылы заттар алу. Химиялық қосылыстарды ажырату. Тотығу-тотықсыздану әдістеріне есептер шығару. Электр қозғаушы күшті анықтау. Әртүрлі қосылыстар мен қоспа құрамындағы ерітінділердің электролизденуіне сандық есептеулер жүргізу.

3. Металдар белсенділігін салыстыру (2 сағат)

Металдардың оттекпен және сумен әрекетесу теңдеулері, металдардың қышқыл ерітінділерімен әрекеттесуі, металдардың жемірілуі және онымен күресу жолдары.

4. Зат мөлшері. Моль.Авогадро саны бойынша есептеу. (4 сағат)

Зат мөлшері, газдардың молярлық көлемі, газдардың салыстырмалы тығыздығы ұғымдарына есептер шығару. Химиялық реакциялардағы газдардың көлемдік қатынасына есептеулер.

5. Газдардың молярлық көлемі бойынша есептер (1 сағат)

Химиялық реакциялардағы газдардың көлемдік қатынасына есептеулер. Қалыпты газдардың күйі теңдеуі. Бірдей жағдайдағы газдар қоспаларына есептер шығару. Заттардың және құймалардың құрамын анықтауға арналған есептеулер.

6. Сутек, оттек, озон (3сағат)

Сутектің қасиеттері, болашақтың отыны жайлы түсінік беру. Аллотропия. Сутекті алу және оның қасиеттерін зерттеу. Оттекті алу және оның қасиеттерін зерттеу.

7. Құрамында қоспасы барзаттарға арналған есептер (5сағ).

Бірдей жағдайдағы газдар қоспаларына есептер шығару. Заттардың және құймалардың құрамын анықтауға арналған есептеулер. Термохимиялық теңдеулер арқылы жүргізілетін есептер.

8. Ерітінділер бойынша есептеулер. (4сағ).

Әртүрлі концентрациялардағы ерітінділерді араластыруға арналған есептерді шығарудың жай әдісі, алгебралық әдісі және крестеу ережесі. Заттардың ерігіштігіне арналған есептер. Еріген заттардың молярлы, моляльды, нормальды концентрациясын есептеу. Ерітінді құрамындағы компоненттердің молярлық үлесін есептеу. Ерігіштік көбейтіндісіне есептер шығару.

9. Химиялық формулаларды табу(1 сағ).

10. Тотығу дәрежесі. Тотығу-тотықсыздану реакциясы (4 сағ).

Тотығу-тотықсыздану әдістеріне есептер шығару. Электр қозғаушы күшті анықтау. Әртүрлі қосылыстар мен қоспа құрамындағы ерітінділердің электролизденуіне сандық есептеулер жүргізу.Электрон баланс бойынша теңестіру.

«Химия есептерін шығарудың тиімді тәсілдері» курсының күнтізбелік-тақырыптық жоспары

Қосымша пайдаланылған әдебиеттер мен көмекші құралдар:

1. «Химия есептер мен жаттығулар жинағы»Темірболатова

2. «Химия анықтамалығы» журналы №5, 2013. №3, 2014.

2.     Аханбаев К . Химия.- Алматы. «Ана тілі» , 1993

3     «Химия мектепте» журналы №6, 2003; №4, 2004; №3, 2005: №2, 2006; №2,№3 2008.

4.     Мырзабаев А. Элементтер – химия негізі. – Алматы. «Рауан», 1990

5.     «Денсаулық журналы»№4,2005;  №11, 2006; №5, 2007.