жүктеу мүмкіндігіне ие боласыз
Бұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз
1 жыл бойы шексіз жүктеңіз
Химия пәні бойынша ХХІ ғасыр көшбасшысы
Химия-ХХІ ғасыр көшбасшысы сайысы
Сыныбы: 5В011300
Ұйымдастырушы: Байжұманова.Ә
Тақырыбы: «ХХІ ғасыр көшбасшысы» интеллектуалды сайысы
Мақсаты: Оқушыларды қазіргі заман талабына сай терең білім алуға ынталандыру. Қазіргі ғылыми білім негізінде дүние жүзінің өркениет құндылықтармен қарулануға ниеттерін қалыптастыру. Оқушылардың жан-жақты білімін дамыту, ойлау, сөйлеу қабілеттерін шыңдау
Білімділік:
оқушылардың химия пәнінен алған білімдерін толықтыру, шындау, бекіту және интеллектуалды деңгейін анықтау;
Дамытушылық:
оқушылардың ойлау, есте сақтау қабілеттерін аттыра отырып, нақты және нүктелі қабылдауға, өз ойын еркін жеткізуге дамыту;
Тәрбиелік:
оқушылардың пәнге деген қазығушылығын арттырып, ізденімпаздыққа, жауапкершілікке, ұйымшылдыққа, адалдыққа тәрбиелеу.
Сайыс түрі: интеллектуалды, зияткерлік.
Көрнекілігі: безендірілген слайдтар.
Жүргізуші: Елбасымыз Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың «Тәуелсіздіктің туы- білімді ұрпақ қолында» дегендей, алдымызда тұрған дені сау, рухы биік, ой-өрісі кең, болашағы айқын жеке тұлғаны ХХІ ғасырдың көшбасшысы етіп шығару барша ұстаздың қолында. Ол үшін оқушы да аянбай, яғни, өз бетімен ізденіп, білімдерін және шығармашылық қабілеттерін дамытуға тырысып бағу керек. Бүгінгі сайысымызда біз оқушылырымыздың бойынан осындай жақсы қасиеттерді көргіміз келеді.
Сайыскерлерді таныстырайық!
Жаушыбек Асылзат
Жақсылық Ұлар
Жеңісбек Жантайлақ
Кенжебай Сәуле
Керімбек Ақнұр
Мұрат Серікгүл
Нұргавал Айгерім
Рүстембек Назерке
Серікбол Ақжархын
Тәліп Аружан
Сайыскерлеріміздің білімін саралап, әділ бағасын беретін әділқазылар алқасын сайлап алсақ.
Әділқазылар алқасы:
Сайысымыз ІV кезеннен тұрады:
І кезең «Бәйге»
ІІ кезең «Ізден, ойлан, тап»
ІІІ кезең «Жұмбақ шешу»
ІV кезен «Жорға»
Сайысымыздың ұраны: «Әсемпаз болма әрнеге,
Өнерпаз болсаң арқалан.
Сен де бір кірпіш дүниеге,
Кетігін тап та бар қалан.»
І кезең «Бәйге»
Қарап тұрмай бәйгеге сіз еріңіз
Шәкірттерге әділ шешім беріңіз
Жүзден жүйрік, мыңнан тұлпар шығарар
Бәйге,бәйге, бәйгелерді көріңіз,- дей келе бәйгені кезеңін бастайық.
1.
Жүргізуші қатысушыларға қарапайым
сұрақтар қояды.
2.
Қатысушы дұрыс жауап берген жағдайда
10 ұпай иеленеді.
3.
Жауапқа бес секунд уақыт беріледі, одан
кейінгі жауаптар қабылданбайды.
4.
Тур кезінде артық сөз айтуға тыйым
салынады, бұл шартты екі мәрте бұзған
ойыншы ойыннан шығарылады.
1. 1800 жылы химиялық элементтердің саны нешеу болды?
27 химиялық элемент
2. 1870 жылы химиялық элеметтер саны:
58
3. Натрийдың физикалық қасиеті:
металл, металдық жылтыры бар, элекр тогы мен жылуды жақсы өткізеді
4. Күкірттің физикалық қасиеті:
сары түсті ұнтақ зат, жылу мен электр тогын өткізбейді
5. Екі дайлы элементтерді ата:
Be, Zn, Al
6. Элементтердің қасиеттерінің табиғи триадаларын ұсынған ғалым:
И.В. Деберейнер
7. Алты элеметтен тұратын қасиеттері ұқсас қатарды ұсынған ғалым:
Л.Мейер
8. Д.И.Менделеев периодтық жүйені қай жылы ұсынды:
1869ж
9. Галлий элеметін ашқан ғалым:
Л.Нильсон
10. Скандий элементі қай жылы ашылды:
1879ж
Екідайлы-Әрі металдық, әрі бейметалдық қасиет көрсетету.
Тирадалар қатары-Li Ca P S Cl
Na Sr As Se Br
K Ba Sb Te I
Период-Сілтілк металдан басталып инертті газдамен аяқталатын элементтердің атомдық массалырының артуына қарай орналастырылған көлденең қатар
Периодта солдан оңға қарай.............. Металдық қасиеттің бейметалдық қасиетке ауысуы.
Алғашқы екі металдың оксидтері.... ,алюминийдің оксиді...... , қалған металдардың оксидтері..... .
Негіздік, екідайлы, қышқылдық
Металдың ұшқышсутектік қосылыстары ........ ,бейметалдар ұшқыш сутекті қослыстар ........ .
Болмайды, түзеді.
Топ-Қасиеттері құсас элеметтердің атомдық массасының артуына қарай орналастырған тік бағаны.
Элементтердің, олар түзетін жай заттардың, сондай-ақ олардың.......... қасиеттері элементтердің
атомдық массаларына периоды тәуелді
Әр топ екі топшадан: Негізгі (A) және қосымша (B)
А.Шанкартуа элементтерді салыстырмалы........... Атомдық массаларының өсу ретімен цилиндр бойымен орай орналастырып, қасиеттері ұқсас элементтер негізінен бірінің астына бірі орналасқандығын көрсетті.
(Әділ
қазы әр сайыскердің ұпай санын
хабарлайды.)
ІІ
кезең «Ғажайып
үштік»
Бұл кезеңде әр ойыншының білімін ғылымың жекелеген салаларынан саралайтын боламыз!
Мәнгі бақи есте қалар
Ғажайып бір сайыс болсын
Білімдірек шәкірт озар
Қиынырақ сұрақ болсын, - деп, біз енді сайысымыздың келесі кезеңіне келдік.
1.
Дж.Ньюлендс ұсынған қатар? Жауабы: 8 элеметтен тұратын атомдық массаларының арту ретімен орналасқан қатар
Қазіргі кездегі периодық жүйеде неше элемент бар? Жауабы: 118
Периодық жүйеде тік орналасқан қатар? Жауабы: период
2.
Германий химиялық элементін ашқан неміс ғалымы? Жауабы: К.Винклер
Су неліктен отты өшіреді? Жауабы: Ыстық нәрсеге жанасқан су, одан көп жылу мөлшерін алады да, буға айналады. Бу тез көлемде жайылады. Бу ауаны ығыстырып шығарады. Ал ауасыз жану болмайды.
Периодық жүйеде көлденең орналасқан қатар? Жауабы: элемент топтары
3.
Кіші период неше қатардан тұрады ? Жауабы: 3 қатар
Атомның планетарлық моделін жасаған ғалым. Жауабы: Э. Резерф орд
Төртінші топтың негізгі топшасындағы элементтерді ата? Жауабы: C, Si, Ge, Sn,Pb
4
S химиялық элементі нешінші период, қай қатарда нешінші топта орналасқан ? Жауабы: 3пер,3қатар,6топ, негізгі топша А
Периодық жүйеде неше топ бар? Жауабы: 2 қосымша және негізгі
Элементтер нешеге бөлінеді? Жауабы: метел және бейметал
5
Периодық жүйеде неше период бар? Жауабы: 7
Төртінші топтың қосымша топшасында орналасқан элементтер? Жауабы: Ti, Zr, Hf, Rf
Ca химиялық элементі нешінші период, қай қатарда нешінші топта орналасқан? Жауабы: 4 пер,4қат,2 топ, негізгі топша А
6
Үлкен период неше қатардан тұрады? Жауабы: 4-7 қатардың арасы
Ғ химиялық элементі нешінші период, қай қатарда нешінші топта орналасқан ? Жауабы: 2 период, 2 қатар, 6 топ, негізгі топша А
Периодық жүйеде неше қатар бар? 11-10 қатар
Ш кезең
«Дода» кезеңінің
нәтижесін тындасақ! Ұпайы аз 2 ойыншыны
шығарып саламыз. ---------,----------еш жасымандар!
Бұл сайысқа қатысып, осы 2- кезеңге
жетудің өзі – үлкен бақыт! Алдағы уақытта
бұдан ла жақсы жетістікке жететіндеріңе
сенімдімін.
20-ұпай Сабын жасалатын өсімдік Жауабы: Алабұталар тұқымдасы
20-ұпай Авагадро саны Жауабы: 6,023*1023
20-ұпай Химиялық таңбаны енгізген Швед ғалымы. Жауабы:Бирцелиус
20-ұпай Жаңа туған нәрсеге жасалатын той. Жауабы: Бесік той
30-ұпай Қышқыл ерітіндісінде лакмус қандай түске боялады? Жауабы: Қызарады
30-ұпай Алюминий оттегімен әрекеттескенде түзілетін заттың формуласы. Жауабы: AI2O3
30-ұпай Атом – молекула ілімінің негізін қалаған ғалым. Жауабы: М. В. Ломоносов
30-ұпай Орысша – смерчь. Қытай мен Жапонияда тайфун, ал АҚШ-та қалай аталады? Жауабы: tornado
40-ұпай Балықтар немен тыныс алады? Жауабы: суда еріген оттегімен
40-ұпай 2 моль судың массасы Жауабы: 36
40-ұпай Химиялық элементтердің периодтық жүйесін енгізген ғалым. Жауабы: Менделеев
40-ұпай Алгебрадан тұңғыш, қазақша оқулық жазған ғалым. Жауабы: Сәтбаев
50-ұпай Өсімдіктерде жүретін қарама-қарсы процесс.Жауабы: Ауаның ластануы
50-ұпай 1 моль хлор қанша көлем (қ.ж.) алады? Жауабы: 22,4
50-ұпай Москва мемлекеттік университеті кімнің атында? Жауабы: М. В. Ломоносов
50-ұпай «Төрт мемлекет бір мемлекеттің ішінде», қай мемлекет туралы айтылған?
VI кезең «Жорға»
Ең
қиыны жарыстың “Жорға” келді,
Мықтылары
қалыпты жеңсін енді.
Тез
жауап бер ойланып тұрып қалмай,
Осы
ойыннан көреміз ерен ерді.
Бұл
кезеңге 2 оқушы қатысады. Жүргізуші 1
минут ішінде сұрақтарды оқиды.
1 .Химиялық теңдеуді теңестіру үшін қойылатын сандар? ( коэффициенттер)
2.Авогадро тұрақтысы? (6,023*1023 )
3 Ас тұзының формуласы?
4. Азот қышқылының тұздары? (нитраттар)
5.Химия өнеркәсібінің «наны»аталған қышқыл?( күкірт қышқылы)
6. «Миллионер» атанған элемент?» ( көмертек)
7. Ауаның құрамында оттектің неше пайызы бар? ( 21% )
8. Бөлінбейтін ең ұсақ бөлшек? (атом)
9. Атом-молекулалық ілімді жасаған орыс ғалымы? ( М В Ломоносов)
10. Мыстың латынша аты? ( купрум)
2- сұрақтары:
1. Заттардың өзара ұқсастығын көрсететін белгілері ? ( қасиеттері).
2. Негіздер жіктеледі? ( еритін, ерімейтін, екідайлы).
3. Күкірт қышқылының тұздары? (сульфаттар)
4. Металдардың кернеу қатарын жасаған ғалым? ( Н Н Бекетов)
5. Ауаның құрамында азоттың неше пайызы бар? ( 78% )
6. Өнеркәсіпте оттекті неден алады?( ауадан)
7. Қышқыл және сілті ортада өздерінің түсін өзгертетін заттар? (индикатор)
8. Фосфор қышқылының формуласы?
9. Жылу және жарық бөле жүретін реакция? (жану реакциясы)
10. Зат мөлшерінің өлшем бірлігі ? (моль)
Ал, құрметті көпшілік! Бүгінгі: «ХХІ ғасыр көшбасшысы» интеллектуалды сайысы өз мәресіне жетті!
Әділқазы алқасынан сайыстың нәтижесін қорытындысын сұрасақ .
Ақын Шәміл Мұхаметжанов жас кезінде химияны оқуға мән бермей, өкінгенін былай жырлаған екен:
Химия қиын,
Ашиды миым,
Деуші едік оқып жүргенде,
Мұндайын оның білгенде
Оқитын едік дұрыстап,- деп келіп,
Мен білсем, іні- бауырым,
Химия сенің қалауын,
Жақсылап оқып жүріндер
Келтіріп бірде орайын, деген екен.
Ендеше , мен де сендерге осыны айтқым келеді. Сау –саламатта болыңыздар!

Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген