химия пәнінен мұғалімдер мен оқушыларға арналған тапсырмалар

О-дік бақылау жұмысы

Тақырыбы: Бейорганикалық химия курсы бойынша негізгі

сұрақтарды қайталау.

Мақсаты: Оқушылардың бейорганикалық қосылыстардың

негізгі кластары жөніндегі алған білімдерін қол-

дана білуін қалыптастыру.

Білуге тиіс: Бейорганикалық қосылыстардың негізгі кластарын,

формулаларын,бейорганикалық заттардың негізгі

кластары арасындағы генетикалық байланысты.

Орындай Бейорганикалық заттардың химиялық қасиеттері,қол-

алуы керек: данылуы.Шығымның теориялық мүмкіндігі бойынша

массалық үлесін анықтау.

І-нұсқа

1. Кремний қышқылы,оның қасиеттері және тұздары.

2. Төмендегі өзгерістерді химиялық теңдеулермен көрсет:

CaCO₃→CO₂→H₂CO₃→Na₂CO₃

3. Карбонат- ионға қандай сапалық реакция жүргізуге болады?

4. Массасы 50 гр. кальций карбонатын қыздырғанда салмағы 11 гр.

көмір қышқыл газы бөлінген. Алынған карбонаттың құрамында

қоспаның массалық үлесі қандай?

ІІ-нұсқа

1. Көміртегінің оксидтері және олардың қасиеттері.

2. Төмендегі өзгерістерді химиялық реакция теңдеулерімен көрсет:

SiO₂→K₂SiO₃→H₂SiO₃→CaSiO₃

3. Өнеркәсіпте шыны және цемент алу.

4. Массалық үлесі 5 %-тік қоспасы бар құмды 64,2 кг. содамен қосып

балқытқанда қанша кг.натрий силикаты түзіледі?

Тақырыбы: Қаныққан көмірсутектер

Мақсаты: Қаныққан көмірсутектер бойынша алған

білімдерін тексеру

Білуі тиіс: Алкандердың құрылысы,гомологтары,

изомериясы және қасиеттері

Орындай Алкандердың құрамын,құрылысын,формула-

алуы тиіс: ларын,изомериясын,гомологтарын білуге тиіс

Номенклатураны қолдана білу,заттың жану

өнімдері бойынша формуласын табуға арнал-

ған есептерді шығара білуі керек

І-нұсқа

1.Химиялық реакция теңдеулерін аяқтап,түзілген заттардың атын ата :

t,1000⁰C

а) С₄Н₁₀ + О₂→ ә) С₅Н₁₂→

б) С₂Н₆ + СІ₂→ в) гексанның изомерленуі

2.Мынадай зат берілген: СН₃−СН−СН₃

׀

СН₃

Осы заттың екі гомологын жазып,атын ата.

3.Органикалық заттың құрамына көміртегі-92,23%,сутегі-7,77% кіреді.Сутегі

бойынша салыстырмалы тығыздығы -13.Осы заттың молекулалық

формуласын тап.

4.0,28 г көмірсутекті жаққанда 0,88 г көмірқышқыл газы,0,36 г су түзіледі.

Ауа бойынша салыстырмалы тығыздығы 0,965.Осы заттың молекулалық

формуласын тап.

ІІ-нұсқа

1.Химиялық реакция теңдеулерін аяқтап,түзілген заттардың атын ата :

а) Циклопропан + Н₂→(қосылу) ә) СН₃−СН₂−СН₂−СН₂СІ +СІ₂→

б) С₂Н₆→ в) С₇Н₁₆+О₂→

2.Мынадай зат берілген: СН₃ СН₃

׀ ׀

СН₃−СН−С−СН₃

׀

СН₃

3.Осы заттың екі изомерін жазып,атын ата.3.Органикалық заттың құрамына

көміртегі- 75%,сутегі-25%,оттегі бойынша салыстырмалы тығыздығы 0,5

Осы заттың формуласын тап.

4.4,2 г көмірсутекті жаққанда 13,2 г көмірқышқыл газы,5,4 г су түзілді,ауа

бойынша салыстырмалы тығыздығы 2,9.Осы заттың формуласын тап.

Тақырыбы: Қанықпаған көмірсутектер

Мақсаты: Қанықпаған көмірсутектер бойынша алған

білімдерін тексеру

Білуі тиіс: Алкендердің құрылысы,гомологтары,

изомериясы және қасиеттері

Орындай Алкендердің құрамын,құрылысын,формула-

алуы тиіс: ларын,изомериясын,гомологтарын білуге тиіс

Номенклатураны қолдана білу,заттың жану

өнімдері бойынша формуласын табуға арнал-

ған есептерді шығара білуі керек.

11 класс

І-тоқсан

І-нұсқа

1.Мынадай зат берілген: CH₂═CH-CH-CH-CH₃

׀ ׀

CH₃ CH₃

Осы заттың екі изомерінің формуласын жазып,атын ата.

2.Пропин төменде берілген заттардың қайсысымен реакцияға түседі:

O₂,CI₂,NaOH,HCI,t,KMnO₄ Мүмкін болатын реакцияларды жазыңдар.

3.Төмендегі өзгерістерді жүзеге асырыңдар,заттардың аттарын ата:

CH₄→C₂H₂→ C₂H₄→ C₂H₆→ C₂H₅CI

↓

( -CH₂-CH₂-)_n

4.20%- қоспасы бар 100 г техникалық кальций карбидінен (қ.ж) ацетиленнің

қандай көлемін алуға болады.

ІІ-нұсқа

1.Мынадай зат берілген: CH≡C-CH₂-CH-CH₃

׀

CH₃

Осы заттың екі гомологының формуласын жазып,атын ата.

2.Пропен төменде берілген заттардың қайсысымен реакцияға түседі:

H₂SO₄,Br₂,KOH,HCI,H₂O,Mg,H₂ Мүмкін болатын реакцияларды жазыңдар

3.Төмендегі өзгерістерді жүзеге асырыңдар,заттардың аттарын ата:

CH₄→C₂H₂→ CH₂═CHCI→ ( -CH₂-CH-)_n

׀

CI

4.Теориялық мүмкіндікпен салыстырғанда шығымы 84% болса,51,2 кг.

Кальций карбидін сумен әректтестіргенде,ацетиленнің (қ.ж.) қандай көлемі түзіледі.

Тақырыбы: Оттекті органикалық қосылыстар

Мақсаты: Оттекті органикалық қосылыстар жөніндегі

білімді қабылдау деңгейлерін тексеру

Білуі тиіс: Спирттер мен фенолдардың құрылысы,құрамы,

функционалдық топтары,қасиеттерін,алыну әдістерін

Орындай Заттарды жүйелеу номенклатурасы бойынша

алуы тиіс: аталуын,құрылымдық формулаларын жаза білуі,

гомологтары мен изомерлерді айыра білуі тиіс.

І-нұсқа

1.Этил спирті мен фенолдың химиялық қасиеттерін салыстырыңдар

(ұқсастығы мен айырмашылығын) реакция теңдеуі арқылы көрсетіңдер

2.Мынадай зат берілген: HO-CH₂-CH₂-CH-CH-CH₃

׀ ׀

CH₃ CH₃

Осы заттың бір гомологын және бір изомерін жазып,аттарын атаңдар.

3.Төмендегі өзгерісті жүзеге асырыңдар:

HC≡CH→C₆H₆→C₆H₅CI→C₆H₅OH→тринитрофенол

4.3,2 г метанолды 3,2 г натрий металымен әрекеттестіргенде сутегінің (қ.ж.)

қандай көлемі түзіледі.

ІІ-нұсқа

1.Фенол мен бензолдың химиялық қасиеттерін салыстырыңдар

(ұқсастығы мен айырмашылығын) реакция теңдеуі арқылы көрсетіңдер

2.Мынадай зат берілген: СН₃-СН₂-СН-СН₂-СН₂-СН₂-ОН

׀

С₂Н₅

Осы заттың бір гомологын және бір изомерін жазып,аттарын атаңдар.

3.Төмендегі өзгерісті жүзеге асырыңдар:

С₂Н₂→С₆Н₆→С₆Н₅СІ→С₆Н₅ОН

4.Егер шығымы 96% болатын 4,6 г этил спиртінен (қ.ж.) этиленнің қандай

көлемін алуға болады

Тақырыбы: Альдегидтер мен карбон қышқылдары

Мақсаты: Өтілген тақырыптар бойынша оқушылардың білім-

дерін тексеру.

Білуге тиіс: Альдегидтер мен карбон қышқылдарының құрылысын

номенклатурасын,гомологтарын,изомериясын,қасиет-

терін,алынуын,құрамы бойынша ұқсастығы мен

айырмашылығын білуі тиіс.

Орындай Изомерлері гомологтарының құрылымдық формула-

алуы керек: ларын жаза білуі керек,формула бойынша заттардың

атын атай білуі тиіс,көмірсутектермен оттекті органи-

калық қосылыстардың арасындағы генетикалық байла-

нысты дәлелдей алуы керек.

І-нұсқа

1.Бутанальдің:а) изомерін б) гомологын жазып,осы заттардың атын ата.

2.Төмендегі өзгерісті жүзеге асыр:

метан→бромметан→формальдегид→көмірқышқыл газы

↓ ↑

құмырсқа қышқылы

3.Органикалық заттың құрамына көміртегі-54,55%,сутегі -9,09%,оттегі-

36,36% кіретін,сутегі бойынша тығыздығы -44 болып келетін заттың

формуласын тап.

4.500 г техникалық кальций карбидінен 4% қоспасы бар,қанша сірке

қышқылын алуға болады,егер шығымы 80% болса.

ІІ-нұсқа

1.Май қышқылының: а)изомерін б)гомологын жазып,осы заттардың атын ата.

2.Төмендегі өзгерісті жүзеге асыр:

метан→ацетилен→сірке альдегиді→көмірқышқыл газы

↓

сірке қышқылы→магний ацетаты

3. Органикалық заттың құрамына көміртегі-40%,сутегі -6,66%,оттегі-

53,34% кіретін,ауа бойынша тығыздығы -2,07 болып келетін заттың

формуласын тап.

4.Егер іс жүзінде шығымы 90% десек,44,8 л ацетиленнен қанша сірке

альдегидін алуға болады.

Тақырыбы: Көмірсулар

Мақсаты: Көмірсулар бойынша алған білім деңгейлерін

тексеру

Білуге тиіс: Көмірсулардың құрамы,құрылысы,алынуы,

физикалық,химиялық қасиеттерін,қолданылуын

білуі тиіс.

Орындай Көмірсулардың тотығу-тотықсыздану,ашу,гидролиз

алуы тиіс: реакцияларын жаза білуі керек

І-нұсқа

1.Күрделі эфирлерге,сахарозаға,крахмалға қандай ортақ химиялық қасиет

тән,реакция теңдеулері арқылы көрсет.

2.Төмендегі өзгерісті жүзеге асыр:

крахмал→глюкоза→этил спирті

↓

глюкон қышқылы

3.Глюкозаның көп атомды спирт екенін дәлелдейтін реакция теңдеулерін

Жазыңдар

4.20% қоспасы бар 69 г этил спирті мен 75 г сірке қышқылы өзара әрекеттес-

кенде түзілетін сірке қышқылы этил эфирінің массасын есепте

ІІ-нұсқа

1.Глюкоза мен сахарозаның құрылысын,құрамын,химиялық қасиеттерін

салыстырып,оларға тән химиялық қасиеттерін жаз.

2.Төмендегі өзгерісті жүзеге асыр:

сахароза→глюкоза→целлюлоза→динитроклетчатка

3.Өсімдік майының жануар майынан құрамы жағынан айырмашылығы

қандай? Реакция теңдеулерін жазыңдар.

4.50% қоспасы бар 300кг ағаш үгінділерінен (целлюлоза массасы-162)

спирттің қандай массасы түзіледі,егер спирттің шығымы 70%болса.

Тақырыбы: Азотты органикалық қосылыстар

Мақсаты: Өтілген тақырыптар бойынша оқушылардың білімдерін

тексеру

Білуге тиіс: Аминдердің,амин қышқылдарының,белоктардың,

құрылысы,құрамы,изомериясы,химиялық қасиеттері

Орындай Гомологтар мен изомерлердің құрылымдық

алуы керек: формулаларын салыстыра білуі керек.Формулаға қарап

заттардың атын атай білуі керек

І-нұсқа

1.Төмендегі өзгерісті жүзеге асыр:

метан→ацетилен→этан→нитроэтан→этилмин

2.Амин пропан қышқылының және оның изомерлерінің формулаларын

жазып,олардың аттарын ата.

3.Амин сірке қышқылы мен пропанол-1 дің арасындағы этерификация

реакция теңдеуін жазыңдар.

4.123 г нитробензолды тотықсыздандыру арқылы 8,5 г анилин алынды.

Анилиннің шығымы қанша?

ІІ-нұсқа

1.Төмендегі өзгерісті жүзеге асыр:

C₂H₂→C₆H₆→C₆H₅NO₂→C₆H₅NH₂→{C₆H₅NH₂}CI→NaCI

2.C₅H₁₅N болып келетін аминнің изомерлерінің формулаларын жазыңдар.

3.Амин сірке қышқылы төменде берілген заттардың қайсысымен реакцияға

түседі:этил спирті,тұз қышқылы,натрий гидроксиді,L-амин пропион

қышқылы.Мүмкін болатын реакция теңдеуін жаз.

4.18,6 г анилин мен 14,6 г хлорсутегі әрекеттескенде түзілген өнімнің

массасын есепте,егер өнімнің шығымы 10% болса.

Тақырыбы: Органикалық химиядан алған білімді қорыту

Мақсаты: Оқушылардың органикалық химия курсынан

алған білімдерін қорытындылап,тексеру.

Білуге тиіс: Органикалық заттардың құрылымдық,электрондық

формулаларын,гомологын,изомериясын,номенкла-

турасын,химиялық қасиеттерін,органикалық

заттардың алынуын

Орындай Салыстырмалы тығыздықтары бойынша,түзілген

алуы керек: өнімнің массалары бойынша және есептеу

есептерін шығара алуы керек

І-нұсқа

1.Мынадай заттар берілген:CI₂,HCI,Na,H₂O,O₂,HNO₃,Ag₂O,C₂H₅OH,t

Пропил спирті осы заттардың қайсысымен әрекеттеседі.

2. Төмендегі өзгерісті жүзеге асыр:

қаныққан көмірсутектері→қанықпаған көмірсутектері→ацетилен

көмірсутектері→ароматты көмірсутектер→нитроқосылыстар→аминдер

3.Сірке қышқылы,пропанол-1,май альдегидінің құрылымдық және электрон

дық формулаларын жаз.

4.1 л спирттен 250 л этилен (қ.ж.) алуға болады.Этиленнің шығымын

есептеңдер.

ІІ-нұсқа

1.Мынадай заттар берілген: Br₂,HBr,K,H₂O,O₂,HNO₃,Ag₂O,CH₃OH,t

Сірке альдегиді осы заттардың қайсысымен әрекеттеседі.

2.Төмендегі өзгерісті жүзеге асыр:

қаныққан көмірсутектері →ацетилен көмірсутектері→альдегидтер→

карбон қышқылдары →галогені бар карбон қышқылдары →амин

қышқылы

3.Бутанол-1,май қышқылы,пропион альдегидінің құрылымдық және

электрондық формулаларын жазыңдар

4.Газ тәріздес органикалық затты жаққанда 11,2 л көмірқышқыл газы (қ.ж.)

және 12 г су түзіледі.Ауа бойынша салыстырмалы тығыздығы 1,51.Осы

заттың молекулалық формуласын табыңдар.