Материалдарды шектеусіз жүктеңіз ҚМЖ, ашық сабақтар, презентациялар, көрнекіліктер, дидактикалық материалдар, авторлық бағдарламалар және тағы басқа 400 000-астам материалды шексіз жүктеп алғыңыз келе ме?
Толығырақ
Толығырақ
Тақырып бойынша 11 материал табылды

Химиялық элементтердің электртерістілігі, валенттілігі және тотығу дәрежесі

Материал туралы қысқаша түсінік
Химиялық элементтердің электртерістілігі, валенттілігі және тотығу дәрежесі
Материалдың қысқаша нұсқасы

«ЖЕТІСУ ОБЛЫСТЫҚ БІЛІМ БАСҚАРМАСЫ»

«Ілияс Жансүгiров атындағы Жетісу университетi» коммерциялық емес акционерлік қоғамы «Zhansugurov College»






Қазақстан Республикасы

Білім және ғылым министрінің

2020 жылғы 6 сәуірдегі

130 бұйрығына

8-қосымша

Оқу сабақтарының жоспары №

Сабақтың тақырыбы:

Химиялық элементтердің электртерістілігі, валенттілігі және тотығу дәрежесі

Модуль /пән атауы:

Химия

Педагог:

Бигалымова Дана Канатовна

Күні:





Курс, топ





Сабақтың түрі:

Лекция сабақ

Сабақ мақсаты:


- электртерістілік не екенін білу;

- күрделі заттардағы химиялық элементтердің электртерістілігін салыстыру;

- атом құрылысы туралы түсініктері одан әрі дамыту;

- оқытушылардың сөйлеу, есте сақтау, өздігімен жұмыс жасау сияқты дағдылары одан әрі қалыптастыру;

- өткен материал бойынша қорытынды жасау, оқулықпен жұмыс жасау дағдыларын дамыту

Міндеттері:

- электртерістілік не екенін біледі;

- күрделі заттардағы химиялық элементтердің электртерістілігін салыстырады;

- атом құрылысы туралы түсініктері одан әрі дамытады;

- оқытушылардың сөйлеу, есте сақтау, өздігімен жұмыс жасау сияқты дағдылары одан әрі қалыптастырады;

- өткен материал бойынша қорытынды жасау, оқулықпен жұмыс жасау дағдыларын дамытады

Құндылықтарды дамыту:

Тақырыпты әртүрлі әдіс-тәсілдері қолдана отырып оқыту арқылы студенттердің танымдық белсенділіктері мен ой-өрістерін дамыту. Өз беттерімен тапсырма орындауға, ізденімпаздыққа, пәнге деген сүйіспеншілікке тәрбиелеу

Күтілетін нәтижелер:

-электртерістілік не екенін біледі;

- күрделі заттардағы химиялық элементтердің электртерістілігін салыстыра алады;

- атом құрылысы туралы түсініктері одан әрі дамиды;

- оқушылардың сөйлеу, есте сақтау, өздігімен жұмыс жасау сияқты дағдылары одан әрі қалыптасады;

- өткен материал бойынша қорытынды жасау, оқулықпен жұмыс жасау дамдылары дамиды

Қажетті ресурстар:

Тақта, периодтық кесте, ғаламтор желісі


Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңдер

Оқытушының әрекеті

Студент

әрекеті

Бағалау

Сабақтың басы

Білу


Ұйымдастыру кезеңі

Оқытушының әрекеті:
– Сәлемдесу
– Студенттерді түгендеу
– Сабақ мақсатын хабарлау


сабаққа дайындалады
– назар аударады

өз пікірлерін білдіреді

Ауызша мадақтау



Сабақ ортасы

Түсіну



Химиялық элементтердің электртерістілігі – бұл олардың отамдарының электрлік зарядтарының санына байланысты.

Валенттілік – атомдардың арасындағы электрондық қабаттардың саны. Валенттілікті өзгермейтін элементтер тұрақты валентті, ал қзгеретін элементтер айнымалы валентті деп аталады.

Валенттік қабаттары элементтерді тотығу дәрежесіне байланысты екіге бөлінеді:

I валентті элементтер: H, Li, Na, K, Rb, Cs, F, Ag

II валентті элементтер: O, Be, Mg, Ca, Sr, Ba, Zn, Cd

III валентті элементтер: B, Al

Әрбір элементтің валенттілігі оның тотығуларына және қосылыстағы басқа элементтерге қатысты өзгерістерімен байланысады.

Конспект жазады

Презентация

Қолдану



Терминдермен жұмыс. Сәйкестендір:

1. Топ

1. Химиялық элементтер мен олар түзетін жай және күрделі заттардың қасиеттері олардың атомдық массаларының шамасына периодты түрде тәуелді болады

2. Екідайлы зат

2. Атом ядросының зарядына тең болады

3. Негізгі топша

3. Химиялық элементтердің тік қатары

4. Реттік нөмір

4. Сілтілік металмен басталып, инертті элементпен аяқталатын химиялық элементтердің көлденең қатары

5. Қосымша топша

5. Оксидтері мен гидроксидтері әрі қышқылмен, әрі сілтімен әрекеттесе алады

6. Период

6. Кіші және үлкен периодтардың элементтері кіретін қатар

7. Период заң анықтамасы

7. Тек қана үлкен период элементтері кіретін қатар


Сұрақтарға жауап береді


Бір-бірін тексеру: 1-3, 2-5, 3-6, 4-2, 5-7, 6-4, 7-1

Жұмыс дәптері

Талдау



Кестені пайдалана отырып, команда жина:

I. Э.О < 2

Na

II.Э.О > 2

1.

Zn

1.

2.

S

2.

3.

Ca F

3.

4.

Mg O

4.

5.

Cl K I

5.



Екі команданың құрамына сараптама жасаңдар:

Жауабы:

I. Э.О < 2 II.Э.О > 2

1. Na 1. S

2. Zn 2. F

3. Ca 3. O

4. Mg 4. Cl

5. K 5. I

1-ші команда – металдар

2-ші команда – бейметалдар


Протон, нейтрон жіне электрон санын анықтай алады;


Период бойынша энергетикалық деңгей санын анықтай алады;


Энергетикалық деңгейде орналасқан электрондар санын жазады;


Атом моделін сипаттай алады

Жұмыс дәптерлері

Жинақтау


1-тапсырма. Келтірілген формулалардағы ЭТ жоғары элементтің астын сызыңдар:

CaCl2, K2O, N2, H2S, Al2O3

Жауабы: CaCl2, K2O, N2, H2S, Al2O3

2-тапсырма. Мына қосылыстардаэлектрондар қай элементке ығысатынын көрсетіңдер:

NH3, HCl, P2O5, CH4

Жауабы: NH3, HCl, P2O5, CH4

3-тапсырма. Атом ядросының заряды белгілі мына элементтердің жұбындағы бір элементтің ЭТ-нің жоғары болу себебін түсіндіріңдер:

а) +6 және +8 ...........

б) +12 және +20 ..........


4-тапсырма. Сөйлемдерді толықтырыңдар:

1. ЭТ мәнін біле отырып, элементтің .......... немесе .......... екенін білуге болады.

2. Металдардың ЭТ әдетте .........., ал бейметалдардың ЭТ ..........

3. Элементтердің ЭТ периодта .......... өседі, ал негізгі топшаларда ..........

4. Химиялық реакция кезінде ЭТ .......... элемент атомдарынан электрондар ЭТ .......... элемент атомдарына ..........


ЭТ жоғары элементті анықтайды

Электрондардың ығысу бағытын анықтайды

Сөйлемдерді толтырады

Жұмыс дәптері

Сабақтың соңы

Бағалау



Үйге тапсырма. Мына сұрақтарға жауап беріңдер:

ЭТ ең жоғары элемент, ЭТ ең төмен элемент?

ЭТ ең жоғары фтор, ЭТ ең төмен цезий

Периодта ЭТ қалай өзгереді?

Периодта солдан оңға қарай ЭТ өседі

Негізгі топшаларда ЭТ қалай өзгереді?

Негізгі топшада жоғарыдан төмен қарай ЭТ кемиді

ЭТ-пен атом радиусы арасында қандай байланыс бар?

Периодта солдан оңға қарай – радиус кемиді, ЭТ артады, электрондар ядроға күшті тартылады. Топта жоғарыдан төмен қарай – радиус артады, ЭТ кемиді, электрондардың ядромен байланысы әлсірейді.

Қорытынды: Неғұрлым элементтің бейметалдық қасиеті басым болса, соғұрлым оның ЭТ жоғары болады, неғұрлым элементтің металдық қасиеті басым болса, соғұрлым оның ЭТ төмен болады.

«Бір минуттық рефлексия» әдісі

1. Осы сабақтағы мен үшін ең маңызды ақпарат __________

2. Әлі де маған мына жайттар түсініксіз __________

3. Бүгінгі сабақтан түйгенім __________


Сұрақтарға жауап береді

Жұмыс дәптері





Жүктеу
bolisu
Бөлісу
ЖИ арқылы жасау
Файл форматы:
docx
25.06.2026
0
Жүктеу
ЖИ арқылы жасау
Бұл материалды қолданушы жариялаған. Ustaz Tilegi ақпаратты жеткізуші ғана болып табылады. Жарияланған материалдың мазмұны мен авторлық құқық толықтай автордың жауапкершілігінде. Егер материал авторлық құқықты бұзады немесе сайттан алынуы тиіс деп есептесеңіз,
шағым қалдыра аласыз
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Материал жариялап, аттестацияға 100% жарамды сертификатты тегін алыңыз!
Ustaz tilegi журналы министірліктің тізіміне енген. Qr коды мен тіркеу номері беріледі. Материал жариялаған соң сертификат тегін бірден беріледі.
Оқу-ағарту министірлігінің ресми жауабы
Сайтқа 5 материал жариялап, тегін АЛҒЫС ХАТ алыңыз!
Қазақстан Республикасының білім беру жүйесін дамытуға қосқан жеке үлесі үшін және де Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық материалыңызбен бөлісіп, белсенді болғаныңыз үшін алғыс білдіреміз!
Сайтқа 25 материал жариялап, тегін ҚҰРМЕТ ГРОМАТАСЫН алыңыз!
Тәуелсіз Қазақстанның білім беру жүйесін дамытуға және білім беру сапасын арттыру мақсатында Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық жұмысын жариялағаны үшін марапатталасыз!
Министірлікпен келісілген курс саны 12