Бөлімі:

Газ заңдары

Педагогтің аты-жөні:

Күні:

Сыныбы:

Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Идеал газ күйінің теңдеуі

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты

10.2.2.1 - идеал газ күйінің негізгі теңдеуін есептер шығаруда қолдану;

Сабақтың мақсаты:

- идеал газ күйінің негізгі теңдеуін есептер шығаруда қолданады;

Сабақ кезеңі/

Уақыты

Педагогтің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

2 минут

Ұйымдастыру кезеңі

Оқушылармен сәлемдесу, түгелдеу, сабаққа дайындығын тексеру.

Топқа бөлу

Оқушылар «Қысым» «Көлем» « Температура » әдісі арқылы 3 топқа бөлінеді.

стикерлер

Жаңа сабаққа дайындық

-4 минут

«Ой қозғау» әдісі

Оқушылардың жаңа сабаққа дайындығын тексеру мақсатында сұрақтар қою. Өткен тақырып бойынша

1. Идеал газ деген не?

2. Зат мөлшері ?

3.Термодинамикалық параметрлерге жататын .

4.температура деген не ?

Сабақтың тақырыбын, оқу мақсатын хабарлау

Оқушылар сұрақтарға жауап береді, бүгінгі сабақтың тақырыбын ашады.

ҚБ: ынталандыру, ауызша мадақтау

презентация

Жаңа сабақ

4 минут

Сабақтың ортасы

Топтық жұмыс

15 минут

Жұптық жұмыс

8 минут

Жеке жұмыс

12 минут

Термодинамикалық параметрлерді байланыстыра-тын теңдеуді газ күйінің теңдеуі

деп атайды.

Газ күйі параметрлерінің қатынасын МКТ нің

негізгі теңдеуінен аламыз:

p = nkT. (1)

(1) теңдеуге концентрацияны есептеу формуласын:

(2)

және зат мөлшері арқылы өрнектелген заттағы молекулалар санын:

N = νN_A, (3)

қойып, мына өрнекті аламыз . (4) Менделеев-Клапейрон теңдеуі немесе

Идеал газ күйінің теңдеуі /қысым , көлем , температура арасындағы байланысты беретіндіктен / деп аталады .

k* 8,31Дж/К*моль (5) /Универсал газ тұрақтысы /

Газ заңдары газ күйінің

өзгерісін сипаттайды және газдың бастапқы және соңғы

күйлерінің параметрлері арасында байланыс орнатады.

Қандай да бір газдың екі түрлі күйін қарастырайық. Бастапқы күй параметрлері: p₁, V₁, T₁, m₁, соңғы күй параметрлері:

p₂, V₂, T₂, m₂. Бастапқы күй үшін газ күйінің теңдеуі мына түрде болады

Айнымалы шамаларды теңдеудің сол жағына ауыстырамыз .

(6)

(7)

Егер газдың бастапқы күйден соңғы күйіге өтуі кезінде массасы өзгермесе

m= , онда біріккен газ заңы мына түрге келеді .

(8)

Немесе

(9)

Алынған (8) және (9) өрнектер біріккен газ

заңы немесе француз физигі Бенуа Клапейронның

құрметіне Клапейрон теңдеуі деп аталады .

Есеп шығару үлгісімен таныстыру

1. Есеп. Қысымы 2,3·10⁵ Па, көлемі 0,02м³, массасы 30г аммиактың NН₃ температурасын анықтаңдар.

2. Қысымы 0,29МПа, сыйымдылығы 10л баллонның температурасы 17⁰С. Осы баллонда қанша зат мөлшері бар екенін анықтаңдар.

3. Температура 47⁰С, атмосфералық қысым 10⁵ Па болған кездегі оттек тығыздығын анықтаңдар.

Бізден-есеп, сізден-жауап.

1-жұп.Формулалар сөйлейді (қосымша 1)

2-жұп. Егер жүйедегі газ кемісе немесе керісінше , газ артса қандай теңдеу арқылы анықталады ?

3-жұп.?

Егер зат мөлшері өзгермейтін жүйеде термодинамикалық процесс жүрсе ,онда белгісіз параметр қандай теңдеу арқылы анықталады ?

Кім жылдам? ( тапсырма)

мүшелері мәтінмен танысады, содан соң жұппен талдайды, топ ішінде талқылайды. Топ спикерлері топтық жұмысты қорғайды.

Оқушылар жұптық жұмысты орындайды. Тақтадағы дайын жауаптар үлгісі арқылы бірін-бірі бағалайды.

Оқушылар тапсырманы жеке орындайды. Тақтадағы дайын жауаптар үлгісі арқылы өзін-өзі бағалайды.