ИНКЛЮЗИВТІ БІЛІМ БЕРУ ЖАҒДАЙЫНДА ЕРЕКШЕ БІЛІМДІ ҚАЖЕТ ЕТЕТІН ОҚУШЫНЫ ӘЛЕУМЕТТЕНДІРУ ТӘЖІРИБЕСІ

Қарағанды қаласының «№14мектеп-гимназиясы» КММ

бастауыш сынып мұғалімі Омирбаева Майгуль Рымбековна

Аннотация:

Мақалада инклюзивті білім беру жағдайында ерекше білімді қажет ететін оқушыны әлеуметтік ортаға бейімдеу және оқыту үдерісіндегі педагогикалық тәжірибе сипатталады. Даун синдромы бар оқушымен жүргізілген жүйелі жұмыс нәтижелері ұсынылып, оның тұлғалық дамуы мен әлеуметтенуіндегі оң өзгерістер талданады. Зерттеу барысында педагогтың бағытталған қолдауы, сынып ұжымының ықпалы және тьюторлық сүйемелдеудің маңыздылығы айқындалады.

Түйінді сөздер: инклюзивті білім беру, әлеуметтендіру, ерекше білімді қажет ететін оқушы, тьютор, педагогикалық қолдау, бейімделу.

Кіріспе

Қазіргі білім беру жүйесінде инклюзивті оқыту – ерекше білімді қажет ететін балаларды жалпы білім беру ортасына кіріктірудің маңызды бағыты болып табылады. Бұл үдеріс тек білім берумен шектелмей, баланың әлеуметтік ортаға бейімделуін, тұлғалық дамуын қамтамасыз етуді көздейді. Осы орайда мұғалімнің кәсіби шеберлігі мен педагогикалық ұстанымы шешуші рөл атқарады.

Негізгі бөлім

Зерттеу нысаны ретінде Даун синдромы бар Еркеназ есімді оқушымен жүргізілген педагогикалық жұмыс тәжірибесі алынды. Оқушы бастауыш сыныпқа келген алғашқы кезеңде әлеуметтік ортаға бейімделуде бірқатар қиындықтарды бастан өткерді. Атап айтқанда, шуға жоғары сезімталдық, сыныптастарымен қарым-қатынас орнатудағы кедергілер, қорқыныш пен мазасыздық белгілері байқалды.

Аталған мәселелерді шешу мақсатында жүйелі педагогикалық жұмыс ұйымдастырылды. Ең алдымен, оқушы үшін психологиялық тұрғыдан қауіпсіз орта қалыптастыруға басымдық берілді. Сынып оқушыларына толеранттылық, мейірімділік және өзара қолдау құндылықтарын дарыту арқылы қолайлы әлеуметтік ахуал жасалды.

Оқушыны оқу үдерісіне біртіндеп енгізу стратегиясы қолданылды. Әсіресе еңбек және бейнелеу өнері сабақтарында топтық және ойын әрекеттері арқылы оның қызығушылығы арттырылды. Бұл тәсілдер оқушының эмоционалдық жай-күйін тұрақтандырып, өзіне деген сенімділігін қалыптастыруға ықпал етті.

Кейінгі кезеңде, оқушы орта буынға өткенде, екі жыл бойы тьюторлық қолдау көрсетілді. Тьюторлық сүйемелдеу барысында оқушының жеке ерекшеліктері ескеріліп, оқу тапсырмалары сараланып ұсынылды. Нәтижесінде оқушының әлеуметтік белсенділігі артып, мектеп өміріне қатысу деңгейі айтарлықтай жақсарды.

Нәтижелер

Жүргізілген педагогикалық жұмыстың нәтижесінде:

- оқушының әлеуметтік бейімделу деңгейі артты;

- сыныптастарымен қарым-қатынасы тұрақталды;

-эмоционалдық тұрақтылығы қалыптасты;

- оқу әрекетіне деген қызығушылығы күшейді;

- өзіне деген сенімділігі артты.

Ең маңызды нәтиже – оқушының жалпы білім беру ортасында табысты әлеуметтенуі және 9-сыныпты аяқтау деңгейіне жетуі.

Қорытынды

Қорытындылай келе, инклюзивті білім беру жағдайында ерекше білімді қажет ететін оқушылармен жұмыс жүйелілік пен шыдамдылықты талап етеді. Тәжірибе көрсеткендей, педагогтың мақсатты қолдауы, сынып ұжымының жағымды қарым-қатынасы және тьюторлық сүйемелдеу оқушының табысты дамуына тікелей әсер етеді.

Бұл тәжірибе әрбір баланың әлеуетін ашуға болатынын және дұрыс ұйымдастырылған педагогикалық ортада оның толыққанды тұлға ретінде қалыптасуына мүмкіндік бар екенін дәлелдейді