Б.Шалғынбаев атындағы

№217 ІТ-мектеп-лицей

педагог-психологы А.Құлмырзаева

ЭССЕ

Инклюзивті оқыту жағдайында білім алушыларды сүйемелдеу ерекшеліктері

Қазіргі білім беру жүйесінде инклюзивті оқыту – әрбір баланың сапалы білім алу құқығын қамтамасыз етудің маңызды бағыты болып табылады. Инклюзивті білім беру тек ерекше білім беруді қажет ететін (ЕББҚ) оқушыларды жалпы білім беру ортасына енгізу ғана емес, сонымен қатар олардың жеке мүмкіндіктерін ескере отырып, жан-жақты қолдау көрсету үдерісі болып саналады. Осы тұрғыда білім алушыларды психологиялық-педагогикалық сүйемелдеудің маңызы ерекше.

Инклюзивті ортада сүйемелдеу жұмысы кешенді сипатта жүзеге асырылады. Бұл үдерісте педагог-психолог, логопед, дефектолог, сынып жетекшісі және ата-ана бірлесе әрекет етеді. Әрбір маман өз бағыты бойынша баланың дамуына ықпал етіп, оның әлеуетін ашуға жағдай жасайды. Психологтың негізгі міндеті – баланың эмоционалдық жағдайын тұрақтандыру, бейімделуін жеңілдету және тұлғалық дамуына қолдау көрсету.

Инклюзивті оқыту жағдайында білім алушыларды сүйемелдеудің басты ерекшелігі – жеке тәсілдің басымдығы. Әрбір оқушының танымдық, эмоционалдық, әлеуметтік даму деңгейі әртүрлі болғандықтан, оларға бірдей талап қою тиімсіз. Сондықтан психологиялық диагностика нәтижелері негізінде жеке түзету-дамыту жұмыстары жоспарланады. Бұл жұмыстар оқушының қабілетін арттыруға, өзін-өзі бағалауын қалыптастыруға және оқу мотивациясын көтеруге бағытталады.

Сүйемелдеудің тағы бір маңызды қыры – білім беру ортасын бейімдеу. Яғни, оқу материалының қолжетімділігі, тапсырмалардың саралануы, бағалау жүйесінің икемділігі қамтамасыз етілуі қажет. Мұндай жағдай оқушының өзін жайлы сезінуіне және оқу процесіне белсенді қатысуына мүмкіндік береді. Сонымен қатар сыныпта қолайлы психологиялық ахуал қалыптастыру – табысты инклюзияның негізгі шарттарының бірі.

Ата-анамен жұмыс та сүйемелдеудің ажырамас бөлігі болып табылады. Психолог ата-анаға кеңес беру арқылы баламен дұрыс қарым-қатынас орнатуға, оның ерекшеліктерін қабылдауға және қолдауға бағыт береді. Бұл өз кезегінде баланың даму динамикасына оң әсер етеді.

Қорытындылай келе, инклюзивті оқыту жағдайында білім алушыларды сүйемелдеу – жүйелі, мақсатты және көпсалалы жұмыс. Оның тиімділігі мамандардың кәсіби біліктілігіне, өзара ынтымақтастығына және әрбір балаға деген жеке көзқарасына байланысты. Дұрыс ұйымдастырылған сүйемелдеу жұмысы әрбір оқушының қоғамда өз орнын табуына, әлеуетін толық жүзеге асыруына мүмкіндік береді.