
1 из 37
Инновациялық технологиялар-мектепке дейіңгі білім сапасын арттыру
2 слайд
І. Кіріспе
ІІ. Негізгі бөлім
Теориялық бөлім
А) Инновациялық технология туралы
Ә) Балабақшаларда білім берудің инновациялялық технологияларды
қолдану жолдары
Б) Балабақшадағы жаңа технологияларды пайдалану
Практикалық бөлім
ІІІ. Қорытынды
IV. Пайдаланылған әдебиеттер
V. Қосымша материалдар
Жоспар:
3 слайд
Қазіргі
таңда білімге ерекше көңіл бөлінгендігі белгілі. Ол бүгінгі өмірдің
талаптарына сай маңыздылығымен ерекшеленеді. Қазақ халқының
көрнекті ақыны Сұлтанмахмұт Торайғыров
айтқандай:
«Сүйемін
туған тілді анам тілін,
Бесікте
жатқанымда-ақ берген білім.
Шыр етіп жерге түскен
минөтіменен,
Құлағыма сіңірген таныс
үнін»
«Халықтың кемеліне келіп өркендеуі үшін, ең алдымен азаттық пен
білім керек» деп көрегендікпен Шоқан Уәлиханов айтқандай,
халқымызды кемеліне келтіру үшін жастарымызды білімді, мәдениетті,
Отанын, тілін шексіз сүйетіндей етіп дайындауға - әрбір ұстаз
міндетті. Елбасы жүргізіп отырған парасатты саясаттың арқасында
мемлекеттік тіл – қазақ тілі де елімен бірге өзінің қайта өрлеуінің
әрбір күні ғасыр жүгін арқалаған ауыр болса да – абыройлы, күрделі
кезеңін жүріп өтті.
Бүгінгі күні
бәсекеге қабілетті елу елдің қатарына қосылу үшін еліміздің білім
саласы әлемдік білім беру кеңістігіне ену арқылы жас ұрпаққа саналы
білім,саналы тәрбие беру.Елбасымыздың өз халқына жолдауында атап
көрсеткен: “Еліміздің ертеңі бүгінгі жас ұрпақтың қолында,ал жас
ұрпақтың тағдыры ұстаздардың қолында”.Мектепке дейінгі тәрбие мен
білім беру саласында мамандар инновациялық технологияларды көптеп
қолданып жүр.
Жүсіп Баласағұни айтқандай: “Тәрбиенінің негізі бес жасқа дейін
қаланады,бес жасқа дейін жүргізген ісіңіз бүкіл тәрбие үрдісінің
тоқсан пайызы”деп бала тәрбиесі кішкентай кезінен бастап
қаланады.
Қазақ халқында “Тәрбие тал бесіктен басталады” деген мақал –
мәтелдің өзінде ақ бала тәрбиелеу мәселесін жоғары қойған.
Мектепке дейінгі ұйымдарда қарастырылған әрбір технологияның
әрқайсысы денсаулық сақтау бағытында болуы,ал кешенде қолданылатын
денсаулық сақтау іс - әрекетінің нәтижесінде балада салауатты өмір
салтына тұрақты мотивация толыққанды және күрделі емес дамуының
қалыптасуы аса маңызды. Қазіргі кезде жас ұрпаққа жаңаша білім беру
жолында түбегейлі өзгерістер жүріп жатыр. Дарынды,шығармашылық
тұлға қалыптастыру білім мен тәрбие берудегі мемлекеттік ісінің ең
маңыздысы.
4 слайд
Инновациялық технология
туралы
5 слайд
Жаңашылдық (инновация) – бұл шығармашылық ғылыми – зерттеу немесе өндірістік қызметтің өнімі, кез – келген құбылыс, оны пайдалану адам өмірінің нақты өмір сүру сферасында белгілі бір нәтижеге қол жеткізеді. Жаңашылдық – бұл ерекше сипаты болып қоғамға бұрынырақта белгісіз болған өнімдерді тұрақты іздеу мен жасап шығару болып табылатын, шығармашылық қасиеті бар тұлғалар қызметінің қорытындысы. Жаңашылдық болып мыналар табылуы мүмкін: бұйым түрі, техника мен технология, ұйымдастырушылық нысан, тәжірибелік құрал, идея, қызмет түрі, материалды объект, өнертабыс, және т.б. Инновация – қандай дар бір тиімге қол жеткізетін, адам өмірінің барлық сфераларына енгізілген жаңашылдық.. «Инновация»термині, көптеген зерттеушілердің пікірінше, XV ғасырдың бірінше жартысында ағылшынның «innovation» сөзінен пайда болған, ол сөз «қайта жаңғырту» немесе «бұйымдарды жасаудың жаңа жолы» дегенді білдіреді. Австралиялық ғалым Джозеф Шумпетер XX ғасырдың 30 – жылдарында инновациялар түсінігін экономикалық ғылымға енгізді, және оны тұтынушылық тауарлардың жаңа түрлерін, жаңа өндірістік және көлік құралдарын, өнеркәсіптегі ұйымдастырудың жаңа нысандарын енгізу және қолдану мақсатында өзгеріс ретінде түсіндірді. Дж.Шумпетер бойынша, инновация – бұл тек қана жаңашылдық емес, ол кәсіпкерлікпен тығыз байланысты өндірістің жаңа функциясы. Инновация – инновациялық қызметтің, инновациялық үрдістің нәтижесі, оның барысында әртүрлі қызметтер жүзеге асырылады, мысалы: ғылыми – техникалық зерттеулер, өндіріс, маркетинг және менеджмент. Оның «пайдалы инновациялық тиімділігін» анықтау пайдалы функциясы арқылы жүзеге асырылады – ол инновацияның жаңашылдықтан, белгілі бір ашудан ерекшелігі. Өнертабыстардың әлеуметтік немесе экономикалық құндылығы болмайды, егерде олар инновацияларға айналмаса
6 слайд
ҚР «Инновациялық қызметті мемлекеттік қолдау туралы» Заңында
инновация деп экономикалық айналыста жүрген жаңа немесе
жетілдірілген технологиялық үрдіс немесе жаңа немесе жетілдірілген
тауар ретінде жүзеге асырылған интеллектуалды шығармашылық еңбек
нәтижесі түсіндіріледі.
Сонымен, экономикалық талдау үшін «инновация» категориясының төрт
маңызды аспектісі маңызды:
инновация – кәсіпкердің инновациялық қызметі арқылы инновациялық
өнім түрінде нақты өмірге жүзеге асырылған интеллектуалды еңбек
нәтижесі ретінде;
инновация –бұл нарықтық тепе – теңдікті бұзатын бәсекелік күш;
инновация пайдалы тиімді қамтамасыз ететін жаңа немесе
жетілдірілген өнім немесе үрдіс ретінде;
инновация экономикалық өсу факторы ретінде.
Инновациялар түсінігі өзінің эволюциялық дамуында әртүрлі нысандар
мен мазмұнға ие болды. И.В. Афонин пікірінше, «ғасыр
метаморфозасының өкілі» ретнде белгілі ғалым Джон А.Гобсонды айтуға
болады. Ол ғалым құнның үш факторына, яғни «жер – еңбек - капитал»
категорияларына төртінші «талантты» енгізді және «агрессивті
өнеркәсіп сферасы» түсінігін
енгізді.
7 слайд
Соңғысы
түсінік ретінде автор экономика сферасын түсінеді, онда жаңа
технологиялар өндіріледі, игеріледі және енгізіледі, және онда
капитал пайдасын иелену мүмкін болады. Кейіннен 1912
ж. Й.Шумпетер– инновациялардың қазіргі концепциясының негізін
қалаушы – «Экономикалық даму теориясы» атты өз еңбегінде алғаш рет
«новатор» және «жаңашылдық» түсініктерін енгізді. Өз зерттеулерінде
ол инновациялылықпен – яғни өндіріс күштерін жаңа ұйымдастыру,
шоғырландыруға деген қабілеттерімен сипатталған кәсіпкердің жаңа
қасиетін бөліп көрсетті. Бұл қабілет тек қана кәсіпкерлік пайда
алуға ғана емес, сонымен қатар өндірістің қолда бар циклдарын
жеделдетуге және жалпы экономикалық өсуді жылжытуға мүмкіндік
береді. Шумпетер өзінің өзектілігін әлі күнге дейін жоғалтпаған
инновациялардың келесідей түрлерін бөліп көрсетті:
жаңа өнім мен қызметтер;
ұйымдастырудың жаңа нысандары;
өндірістің жаңа түрлері;
қамсыздандырудың жаңа көздері;
өткізудің жаңа нарықтары.
«Іскерлік белсенділік циклдары» атты өзінің теориясында ғалым
гипотезасын шығарды, оған сәйкес экономикалық дамудың қозғаушы күші
– яғни құрылымдық өзгерістердің циклдың үрдісінің қозғаушы күші
болып кәсіпкердің инновациялық қызметі – тәуекелді бизнес арқылы
инновацияларды нарыққа жылжытудың уникалды және сирек кездесетін
қабілеті табылады. Сәйкесінше, кәсіпкер экономикалық өсу мен
экономиканы бәсекелік қайта құрылымдаудың тұрақты көзі болып
табылады.
8 слайд
Балабақшаларда білім берудің инновациялялық - технологияларды қолдану жолдары
9 слайд
Мектепке
дейінгі білім беруде инновациялық технологияларды қолдану
Біз даналықты үш жолмен үйренеміз:
ойлану - ең ізгі жол;
Еліктеу – ең жеңіл жол;
Тәжірибе жолы – ең ауыр жол. Бенедикт Спиноза
Қазіргі таңда мектепке дейінгі орындарда инновациялық технологияны
ендіруге көптеп күш жұмсалады. Сол себепті мектепке дейінгі
ұйымдарда педагогтардың негізгі міндеті: әдіс тәсілдерді дұрыс
таңдау, жаңаша педагогикалық технологияларды дұрыс қолдана білу,
жеке тұлғаның дұрыс дамып қалыптасуы үшін ыңғайлы жағдай жасау.
Мектепке дейінгі білім беру орындарында, педагогикалық
технологиялар мектепке дейінгі білім беру стандартын жүзеге асыруға
бағытталған.
Педагогикалық технологияда ең маңызды жағы білім беру мен тәрбие
жүйесінде ересектер мен балалардың қарым - қатынасы болып табылады.
Қарым - қатынас жасауда үлкендер жағынан балаға мынадай жағдай
туғызу қажет: «Бала біздің болашағымыз, қоғамыздың азаматы». Оның
мақсаты: Баланы жеке тұлға етіп қалыптастыру.
10 слайд
Қазіргі таңдағы білім беру технологиясының қатарына мыналар
кіреді:
- Денсаулық сақтау технологиясы.
- Жобалы - іс шығармашылығы.
- Ізденіс - шығармашылық технологиясы.
- Қатынастық - ақпараттық технология
- Жеке тұлғаға бағыттау технологиясы.
- Бала мен тәрбиеші портфолио технологиясы.
- Ойын технологиясы.
- Триз технологиясы және т. б.
-Денсаулық сақтау технологиясы.
Денсаулық сақтау технологиясының мақсаты: Баланың денсаулығын
нығайтуға, білім дағдыларын қалыптастыруға бағытталған. Мектепке
дейінгі тәрбие мен оқыту ұйымдары, баланың денсаулығы мен оның дене
бітімінің қалыптасуына үлкен үлес қосады.
Қазіргі таңда адамдардың даму жағдайында оның денсаулығын
қалыптастыруда реттік жүйесіз мүмкін емес.
Денсаулық сақтау педагогикалық технологиясын мына төмендегілермен
тығыз байланыста болады:
- Мектепке дейінгі мекемелермен.
- Ондағы балалардың күнделікті қатынасуы.
- Тәрбиешілердің жұмыс бағдарламасы.
- Мектепке дейінгі ұйымдардағы іс - шаралар.
- Педагогтың кәсібі құзіреттілігі.
- Балалардың денсаулық
көрсетілімі.
11 слайд
Педогогикалық
инновациялар
Технологиялық инновациялар
Ұйымдастырушылық инновация
Экономикалық инновациялар
Білім беру жүйесі
12 слайд
Практикалық бөлім
13 слайд
Қазіргі
заманда алға қойылып отырған маңызды мәселердің бірі - жан - жақты
дамыған өнегелі, рухани ізденісі мол
жас ұрпақ тәрбиелеу. Ол үшін біз не істеуіміз қажет? Бізден
берілетін тәрбиенің нәтижесі отбасымен балабақша тығыз байланыста
болса ғана, мағыналы болып жан-жақты дамыған ұрпақ тәрбиелей
аламыз. Осының негізінде біз тек баланы ғана емес, ата-ананы да
жұмыстандырып, бірге тәрбиелеуіміз қажет.
Қазіргі білім беру үрдісі өзгерді, саналы білім беруде жаңа
көзқарастар пайда болды,және біздің алдымызға жаңа міндеттер жүктеп
отыр.Осы міндеттердің бірі- білім берудің әдіс- тәсілдерін
түрлендіріп,жетілдіріп отыру және жаңа иннавациялық білім
технологиясын меңгеру.
Ал технологиялық білім дегеніміз-білім,біліктілік,интелектуалдық
кәсіптік әдіс -тәсілдерді қолдану.Жаңа технология бойынша білімді
үнемі бүгінгі жас ұрпақ тәрбиеленушілерге меңгертіп
отырсақ,балалардың жаңаша көзқарас үрдісі дамиды.
Білім берудің алғашқы деңгейі балабақшадан басталады.Біз күнделікті
оқу іс-әрекеттерін Тәй-тәй технологиясының элементтерін пайдалана
отырып,орталықтарға бөліп ұйымдастырамыз,бұл технологияның
тиімділігі балалардың қай салаға жақын екендігі
айқындалып,ата-анамен байланыс нығаяды.Сонымен қатар
түрлендіріп қойылым ойындарын көптеп қолданамыз,бұл ойынның
мақсаты бала белгілі –бір бейнені орындай отырып,өзіне деген
сенімділік пайда болады.Баланың жан-жақты дамуында дамытушы
ортаның маңызы зор.Қазіргі таңда балабақшамызда Монтессори
технологиясына көптеп көңіл бөлініп,арнайы бөлме дайындалып
жасақталуда.Монтессори технологиясын қолдану арқылы балалардың қол
маторикасын дамытып,өз беттерінше жұмыстар атқарып,қиыншылықтарды
жеңе білуге,еркін ойлауға
тәрбиелейміз.
14 слайд
Кез-келген
оқыту технологиясы тәрбиешіден терең теориялық
психологиялық,педагогикалық шеберлікті,бала дүниетанымын терең
танып,ұғына білуді мақсат етеді.Жаңа технологияның әдіс-тәсілдерін
тиімді пайдалану және оны ұйымдастыруға ақпарат құралдары
да,талапқа сай болу қажет.
Қазіргі таңда ешбір жас ұрпақ білімсіз болып қалмауы тиіс.Міне,жаңа
технологияның тиімділігі баланың жан-жақты құзіреттілігін
дамытып,білімді ұрпақ тәрбиелейді.Әрбір технологияның өзіндік
ерекшелігі бар.Бала толыққанды жетіліп,ата-анамен байланыс
күшейеді.Жаңа технологиялар бала бойына білімге
әуестік,білімқұмарлыққа баулуы тиіс.Білім беру үрдсіндегі алға
қойылған басты мақсат баланың білім беру мазмұнын толықтырып,жаңаша
көзқараста,жаңа технология бағытында жұмыс жүргізіп,баланың өмірін
жаңаша ортада,жаңа бағытпен ұйымдастыру.
Бала құзіреттілігінің белсенді дамуы балабақшадан бастау алады.Бұл
бастаманың негізгі міндеті балаларды заман талабына сай,әлемді
шынайы қабылдауға дайындау.Болашақта балалар өз жолында кездескен
қиыншылықтарды жеңуге,шешім қабылдауы тиіс.Ендеше баланың ойлау
қабілетін жан-жақты дамыту мен шығармашылық ізденіс дағдыларын
үйренейік,үйретейік.Өйткені оқыту технологиясы педагогикалық
үрдістің сапасын жетілдіруді талап
етеді.
15 слайд
Жан-жақты
білім орната білетін,бала жанын түсінетін,адамгершілігі ді
игерген,баламен қарым-қатынас мол ,шебер ұйымдастырушы
лауазымды тұлға.
Оқыту технологиялары
1.Денсаулық сақтау технологиясы
2. Жоба іс-шығармашылық технологиясы
3.Қатынастық ақпарат технологиясы.
4.Ойын технологиясы
5. Тәй-тәй технологиясы
6. М.Монтессори
әдіс-тәсілдері
16 слайд
Тәй-тәй
технологиясы: Мақсаты: Балалардың өздеріне деген сенімсіздік
комплексін жою. Балаларды дұрыс қарым-қатынас мәдениетіне
дағдыландыру. Балаларды жан-жақтылыққа парасаттылыққа, имандылыққа
тәрбиелеу.
Тәй-тәй технологиясының қағидалары:
- Отбасының оқу тәрбие жұмысына тікелей қатысуы.
- Оқу тәрбие жұмысын жекешелеу негізінде балаға бағытталған
әдіс-тәсілдерді қолдана отырып құру.
- Топта таңдау мүмкіндіктерін жүзеге асыру мақсатында оқу
орталықтарын құру.
«Мектепке дейінгі ұйымдардағы тәрбиелеу мен
оқыту процесінде М.Монтессори әдістерін
қолдану»
Мақсаты: Монтессори педагогикасының негізігі принципі –
балаға өзін-өзі тәрбиелеуге өз бетінше
оқуға, өз бетінше дамуға жағдай жасау.
Балалардың логикалық ойлау қабілеттерін,
әртүрлі жаттығулар арқылы дамыта
отырып, ұйымшылдық, тапқырлық, ізденімпаздық
қабілеттерін қалыптастыру.
Міндеттері: Монтессори топтарында бала негізінен
арнайы дайындалған қоршаған орта.
Монтессори көрнекіліктердің көмегімен
өз бетінше жұмыс жасауға үйренеді.
Монтессори педагогикасының тағы бір
ерекшелігі әртүрлі жастағы балалар
бір-біріне кедергі келтірмейді қайта
бір-біріне
көмектеседі.
17 слайд
Белсенділік
орталықтары: Өнер орталығы.Көркем әдебиет орталығы.Желілі ойындар
орталығы
Құм мен су орталығы. Құрылыс ойындары орталығы
Құм мен су орталығы:
Мақсаты: Балалардың ортақ іс-қимылын ояту,қол саусақтарының қимылын
дамыту, шығармашылығын арттыру,жан-жақты қызығушылығын ояту.
Өнер орталығы:
Мақсаты:Әр бағыттағы өнерді қабылдауын дамыту,сезіммен өнерді
түсінуге тәрбиелеу. Ақыл-ой қабілеттерін дамыту.Ұсақ
қимыл-қозғалысын,өзіндік шығармашылығын арттыру.
Құрылыс орталығы:
Мақсаты: Балаларға заттарды дұрыс құрастыра білуге
үйрету.Балалардың дұрыс ойлауын дамыту, Шеберлігін арттыру.Ұжым
болып жұмыс жасай білуге тәрбиелеу
Желілі ойындар орталығы:
Мақсаты: Балалардың рөлдерде ойнау шеберлігін арттыру, ертегілерді
кейіпкерлендіру арқылы сөздік қорын молайту, белсенділігін
арттыру.
Көркем әдебиет орталығы:
18 слайд
Мақсаты:
Балалардың кітапқа деген сүйіспеншілігін арттыру,ертегілерді
таныстыра отырып,сөздік қорын молайту,тілдерін дамыту.Дұрыс сөйлей
білу мәдениетіне тәрбиелеу
Балалар игеретін білім білік дағдылары:
- Өзара сыйластыққа түсіне білуге қабілетті
- Айналасындағыларды ұнатып, жақсы көре біледі
- Шындықты айтуға, жағымды ойлауға үйренеді
Сабырлы болуға,тәрбиелі болуға, ойланып сөйлеуге үйренеді.
Жалпы ата-аналарды топқа тартудың қажеттілігі.
1.Балаларға іс-әрекетті таңдаудың үлкен мүмкіншілік болады
2.Ата-аналар өздерінің баланың оқытуға қатысы бар екенін
сезеді.
3.Балаға жан-жақты тәрбие беруде жеңілдік туады.
4.Балалар маңызды жетістіктерге жете
алады.
19 слайд
20 слайд
М.Монтесорри бағдарламасы
21 слайд
22 слайд
Жаңа технологияны пайдалану кезінде
23 слайд
24 слайд
25 слайд
26 слайд
«Денсаулық
–зор байлық» дегендей, баланың дені сау болып дамуына көп көңіл
бөлінеді. Апта сайын ата-аналар және ұжымның қатысуымен таңғы
жаттығулар өткізіледі. Тағы бір енгізілген жаңалық : ақпарат
бұрышында баланың ай сайын қатысу мониторингі өткізіліп тұрады.
Мемлекеттік білім стандарты деңгейіне оқыту үрдісін ұйымдастыру
жаңа педагогикалық технологияны оқу-тәрбие үрдісіне жаңа
инновациялық әдіс-тәсілдерді енгізуді өз міндетімізге алып отырмыз.
Тәрбиеленушілердің білімге деген қызығушылығын, талпынысын
арттырып, шығармашылық еңбек етуге жол салу да жас ұйымның алдына
қойған мақсаттарының бірі.
Заман талабына сай технологияларды қолдану ауқымы, түрлері сай
өзгеріп отырады. Бірақ, ең басты технологияларды тиімді, жүйелі
қолдану керек екенін ұстаз ешқашан ұмытпауы
тиіс.
27 слайд
28 слайд
32 слайд
33 слайд
Қорытынды
Балабақшада шынықтырудың дәстүрден тыс технологиясын қолдана отырып
бала денсаулығын сақтау және нығайту, салауатты өмір салтын ұстану
бейімділігіне баулу –басты міндет.Педагогтардың өзін– өзі
жетілдіруге ,кәсіби құзреттілігін арттыруға мүмкіндік жасалды.
Мектеп жасына дейінгі балаларға денсаулық сақтаудың дәстүрлі емес
әдістері техникасын (бассейнде жүзу жаттығулары ,тренажерда
жаттығу, өзіне– өзі нүктелі массаж жасау,сенсорлық кілемшелерде
жүру,ритмикалық жаттығу,дыбыстық дем алу жаттығулары,иога
элементтерін)меңгереді.Баланың дене түзілісінің дұрыс
қалыптасуына,дамуына денсаулығының нығаюына жағдай жасалынып
,өмірде,іс -әрекет барысында белсенділік,мектеп оқу ісіне қажет
қасиеттерді (шыдамды,төзімді,епті,шапшаң,сабырлы,ұстамды,күш-
қуат)қалыптастырады.
34 слайд
«Кез келген
адам басқалардың білімін кемеліне келтіруіне көмектеспесе ,өзінің
де білімін кемеліне келтіре алмайды» деген ағылшын ғалымы Чарльз
Диккенс.Заманымыздың болашағы жас ұрпақтың ой өрісін
жорғалату,тілдік,шығармашылық , әлеуметтік,таным және денсаулық
құзыреттіліктерін арттыру әрбір тәрбиешінің міндетті деп
ойлаймыз.
Елбасымыз Нұрсұлтан Назарбаевтың Қазақстан халқына жолдауында
айтылғандай салауатты өмір салтын ұстау қазіргі таңда өзекті
мәселелердің бірі болып отыр.Осы бағытта болашақта еліне
елеулі,халқына қалаулы ата – анасының мақтанышы, дені сау етіп
өсіру жолында аянбай еңбек
етеміз.
35 слайд
IV.
Әдебиеттер тізімі
- Ә.Иржанова. Жаңа стандарт негізінде бала танымын
қалыптастыру. Республикалық ғылыми-педагогикалық
журнал «Тәрбие құралы» №5, 2010 жыл. 39-41 б.
- Р.Омарова. 12 жылдық мектепке оқушылардың
оқу-танымдық іс-әрекетін ұйымдастыру. Оқу құралы. Ақтөбе.
2007 ж.
- Е.Б.Моргунов. позновательные процессы и
способности в обучении. М., 1990. 321 бет.
- Формирование творческих способностей: сущность,
условия, эффективность. Сб.науч. тр. Свердловчк. СИПИ 1990.
- Сайт бетінен А.З.Сисенованың «Ақпараттық
технология-бүгінгі күн талабы» атты
мақаласы
- Сайт бетінен Б.Жолмұханова «Ұрпақ тәрбиесі-ұлт
болашағы» атты мақаласы.
36 слайд
V. Қосымша
материалдар.
1. Тақырып, жоспар,
2. Суреттер.
37 слайд
Назар аударып, тыңдағандарыңыз үшін рахмет!
жүктеу мүмкіндігіне ие боласыз
Бұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз
Инновациялық технологияларды қолдану
Инновациялық технологияларды қолдану

1 из 37
Инновациялық технологиялар-мектепке дейіңгі білім сапасын арттыру
2 слайд
І. Кіріспе
ІІ. Негізгі бөлім
Теориялық бөлім
А) Инновациялық технология туралы
Ә) Балабақшаларда білім берудің инновациялялық технологияларды
қолдану жолдары
Б) Балабақшадағы жаңа технологияларды пайдалану
Практикалық бөлім
ІІІ. Қорытынды
IV. Пайдаланылған әдебиеттер
V. Қосымша материалдар
Жоспар:
3 слайд
Қазіргі
таңда білімге ерекше көңіл бөлінгендігі белгілі. Ол бүгінгі өмірдің
талаптарына сай маңыздылығымен ерекшеленеді. Қазақ халқының
көрнекті ақыны Сұлтанмахмұт Торайғыров
айтқандай:
«Сүйемін
туған тілді анам тілін,
Бесікте
жатқанымда-ақ берген білім.
Шыр етіп жерге түскен
минөтіменен,
Құлағыма сіңірген таныс
үнін»
«Халықтың кемеліне келіп өркендеуі үшін, ең алдымен азаттық пен
білім керек» деп көрегендікпен Шоқан Уәлиханов айтқандай,
халқымызды кемеліне келтіру үшін жастарымызды білімді, мәдениетті,
Отанын, тілін шексіз сүйетіндей етіп дайындауға - әрбір ұстаз
міндетті. Елбасы жүргізіп отырған парасатты саясаттың арқасында
мемлекеттік тіл – қазақ тілі де елімен бірге өзінің қайта өрлеуінің
әрбір күні ғасыр жүгін арқалаған ауыр болса да – абыройлы, күрделі
кезеңін жүріп өтті.
Бүгінгі күні
бәсекеге қабілетті елу елдің қатарына қосылу үшін еліміздің білім
саласы әлемдік білім беру кеңістігіне ену арқылы жас ұрпаққа саналы
білім,саналы тәрбие беру.Елбасымыздың өз халқына жолдауында атап
көрсеткен: “Еліміздің ертеңі бүгінгі жас ұрпақтың қолында,ал жас
ұрпақтың тағдыры ұстаздардың қолында”.Мектепке дейінгі тәрбие мен
білім беру саласында мамандар инновациялық технологияларды көптеп
қолданып жүр.
Жүсіп Баласағұни айтқандай: “Тәрбиенінің негізі бес жасқа дейін
қаланады,бес жасқа дейін жүргізген ісіңіз бүкіл тәрбие үрдісінің
тоқсан пайызы”деп бала тәрбиесі кішкентай кезінен бастап
қаланады.
Қазақ халқында “Тәрбие тал бесіктен басталады” деген мақал –
мәтелдің өзінде ақ бала тәрбиелеу мәселесін жоғары қойған.
Мектепке дейінгі ұйымдарда қарастырылған әрбір технологияның
әрқайсысы денсаулық сақтау бағытында болуы,ал кешенде қолданылатын
денсаулық сақтау іс - әрекетінің нәтижесінде балада салауатты өмір
салтына тұрақты мотивация толыққанды және күрделі емес дамуының
қалыптасуы аса маңызды. Қазіргі кезде жас ұрпаққа жаңаша білім беру
жолында түбегейлі өзгерістер жүріп жатыр. Дарынды,шығармашылық
тұлға қалыптастыру білім мен тәрбие берудегі мемлекеттік ісінің ең
маңыздысы.
4 слайд
Инновациялық технология
туралы
5 слайд
Жаңашылдық (инновация) – бұл шығармашылық ғылыми – зерттеу немесе өндірістік қызметтің өнімі, кез – келген құбылыс, оны пайдалану адам өмірінің нақты өмір сүру сферасында белгілі бір нәтижеге қол жеткізеді. Жаңашылдық – бұл ерекше сипаты болып қоғамға бұрынырақта белгісіз болған өнімдерді тұрақты іздеу мен жасап шығару болып табылатын, шығармашылық қасиеті бар тұлғалар қызметінің қорытындысы. Жаңашылдық болып мыналар табылуы мүмкін: бұйым түрі, техника мен технология, ұйымдастырушылық нысан, тәжірибелік құрал, идея, қызмет түрі, материалды объект, өнертабыс, және т.б. Инновация – қандай дар бір тиімге қол жеткізетін, адам өмірінің барлық сфераларына енгізілген жаңашылдық.. «Инновация»термині, көптеген зерттеушілердің пікірінше, XV ғасырдың бірінше жартысында ағылшынның «innovation» сөзінен пайда болған, ол сөз «қайта жаңғырту» немесе «бұйымдарды жасаудың жаңа жолы» дегенді білдіреді. Австралиялық ғалым Джозеф Шумпетер XX ғасырдың 30 – жылдарында инновациялар түсінігін экономикалық ғылымға енгізді, және оны тұтынушылық тауарлардың жаңа түрлерін, жаңа өндірістік және көлік құралдарын, өнеркәсіптегі ұйымдастырудың жаңа нысандарын енгізу және қолдану мақсатында өзгеріс ретінде түсіндірді. Дж.Шумпетер бойынша, инновация – бұл тек қана жаңашылдық емес, ол кәсіпкерлікпен тығыз байланысты өндірістің жаңа функциясы. Инновация – инновациялық қызметтің, инновациялық үрдістің нәтижесі, оның барысында әртүрлі қызметтер жүзеге асырылады, мысалы: ғылыми – техникалық зерттеулер, өндіріс, маркетинг және менеджмент. Оның «пайдалы инновациялық тиімділігін» анықтау пайдалы функциясы арқылы жүзеге асырылады – ол инновацияның жаңашылдықтан, белгілі бір ашудан ерекшелігі. Өнертабыстардың әлеуметтік немесе экономикалық құндылығы болмайды, егерде олар инновацияларға айналмаса
6 слайд
ҚР «Инновациялық қызметті мемлекеттік қолдау туралы» Заңында
инновация деп экономикалық айналыста жүрген жаңа немесе
жетілдірілген технологиялық үрдіс немесе жаңа немесе жетілдірілген
тауар ретінде жүзеге асырылған интеллектуалды шығармашылық еңбек
нәтижесі түсіндіріледі.
Сонымен, экономикалық талдау үшін «инновация» категориясының төрт
маңызды аспектісі маңызды:
инновация – кәсіпкердің инновациялық қызметі арқылы инновациялық
өнім түрінде нақты өмірге жүзеге асырылған интеллектуалды еңбек
нәтижесі ретінде;
инновация –бұл нарықтық тепе – теңдікті бұзатын бәсекелік күш;
инновация пайдалы тиімді қамтамасыз ететін жаңа немесе
жетілдірілген өнім немесе үрдіс ретінде;
инновация экономикалық өсу факторы ретінде.
Инновациялар түсінігі өзінің эволюциялық дамуында әртүрлі нысандар
мен мазмұнға ие болды. И.В. Афонин пікірінше, «ғасыр
метаморфозасының өкілі» ретнде белгілі ғалым Джон А.Гобсонды айтуға
болады. Ол ғалым құнның үш факторына, яғни «жер – еңбек - капитал»
категорияларына төртінші «талантты» енгізді және «агрессивті
өнеркәсіп сферасы» түсінігін
енгізді.
7 слайд
Соңғысы
түсінік ретінде автор экономика сферасын түсінеді, онда жаңа
технологиялар өндіріледі, игеріледі және енгізіледі, және онда
капитал пайдасын иелену мүмкін болады. Кейіннен 1912
ж. Й.Шумпетер– инновациялардың қазіргі концепциясының негізін
қалаушы – «Экономикалық даму теориясы» атты өз еңбегінде алғаш рет
«новатор» және «жаңашылдық» түсініктерін енгізді. Өз зерттеулерінде
ол инновациялылықпен – яғни өндіріс күштерін жаңа ұйымдастыру,
шоғырландыруға деген қабілеттерімен сипатталған кәсіпкердің жаңа
қасиетін бөліп көрсетті. Бұл қабілет тек қана кәсіпкерлік пайда
алуға ғана емес, сонымен қатар өндірістің қолда бар циклдарын
жеделдетуге және жалпы экономикалық өсуді жылжытуға мүмкіндік
береді. Шумпетер өзінің өзектілігін әлі күнге дейін жоғалтпаған
инновациялардың келесідей түрлерін бөліп көрсетті:
жаңа өнім мен қызметтер;
ұйымдастырудың жаңа нысандары;
өндірістің жаңа түрлері;
қамсыздандырудың жаңа көздері;
өткізудің жаңа нарықтары.
«Іскерлік белсенділік циклдары» атты өзінің теориясында ғалым
гипотезасын шығарды, оған сәйкес экономикалық дамудың қозғаушы күші
– яғни құрылымдық өзгерістердің циклдың үрдісінің қозғаушы күші
болып кәсіпкердің инновациялық қызметі – тәуекелді бизнес арқылы
инновацияларды нарыққа жылжытудың уникалды және сирек кездесетін
қабілеті табылады. Сәйкесінше, кәсіпкер экономикалық өсу мен
экономиканы бәсекелік қайта құрылымдаудың тұрақты көзі болып
табылады.
8 слайд
Балабақшаларда білім берудің инновациялялық - технологияларды қолдану жолдары
9 слайд
Мектепке
дейінгі білім беруде инновациялық технологияларды қолдану
Біз даналықты үш жолмен үйренеміз:
ойлану - ең ізгі жол;
Еліктеу – ең жеңіл жол;
Тәжірибе жолы – ең ауыр жол. Бенедикт Спиноза
Қазіргі таңда мектепке дейінгі орындарда инновациялық технологияны
ендіруге көптеп күш жұмсалады. Сол себепті мектепке дейінгі
ұйымдарда педагогтардың негізгі міндеті: әдіс тәсілдерді дұрыс
таңдау, жаңаша педагогикалық технологияларды дұрыс қолдана білу,
жеке тұлғаның дұрыс дамып қалыптасуы үшін ыңғайлы жағдай жасау.
Мектепке дейінгі білім беру орындарында, педагогикалық
технологиялар мектепке дейінгі білім беру стандартын жүзеге асыруға
бағытталған.
Педагогикалық технологияда ең маңызды жағы білім беру мен тәрбие
жүйесінде ересектер мен балалардың қарым - қатынасы болып табылады.
Қарым - қатынас жасауда үлкендер жағынан балаға мынадай жағдай
туғызу қажет: «Бала біздің болашағымыз, қоғамыздың азаматы». Оның
мақсаты: Баланы жеке тұлға етіп қалыптастыру.
10 слайд
Қазіргі таңдағы білім беру технологиясының қатарына мыналар
кіреді:
- Денсаулық сақтау технологиясы.
- Жобалы - іс шығармашылығы.
- Ізденіс - шығармашылық технологиясы.
- Қатынастық - ақпараттық технология
- Жеке тұлғаға бағыттау технологиясы.
- Бала мен тәрбиеші портфолио технологиясы.
- Ойын технологиясы.
- Триз технологиясы және т. б.
-Денсаулық сақтау технологиясы.
Денсаулық сақтау технологиясының мақсаты: Баланың денсаулығын
нығайтуға, білім дағдыларын қалыптастыруға бағытталған. Мектепке
дейінгі тәрбие мен оқыту ұйымдары, баланың денсаулығы мен оның дене
бітімінің қалыптасуына үлкен үлес қосады.
Қазіргі таңда адамдардың даму жағдайында оның денсаулығын
қалыптастыруда реттік жүйесіз мүмкін емес.
Денсаулық сақтау педагогикалық технологиясын мына төмендегілермен
тығыз байланыста болады:
- Мектепке дейінгі мекемелермен.
- Ондағы балалардың күнделікті қатынасуы.
- Тәрбиешілердің жұмыс бағдарламасы.
- Мектепке дейінгі ұйымдардағы іс - шаралар.
- Педагогтың кәсібі құзіреттілігі.
- Балалардың денсаулық
көрсетілімі.
11 слайд
Педогогикалық
инновациялар
Технологиялық инновациялар
Ұйымдастырушылық инновация
Экономикалық инновациялар
Білім беру жүйесі
12 слайд
Практикалық бөлім
13 слайд
Қазіргі
заманда алға қойылып отырған маңызды мәселердің бірі - жан - жақты
дамыған өнегелі, рухани ізденісі мол
жас ұрпақ тәрбиелеу. Ол үшін біз не істеуіміз қажет? Бізден
берілетін тәрбиенің нәтижесі отбасымен балабақша тығыз байланыста
болса ғана, мағыналы болып жан-жақты дамыған ұрпақ тәрбиелей
аламыз. Осының негізінде біз тек баланы ғана емес, ата-ананы да
жұмыстандырып, бірге тәрбиелеуіміз қажет.
Қазіргі білім беру үрдісі өзгерді, саналы білім беруде жаңа
көзқарастар пайда болды,және біздің алдымызға жаңа міндеттер жүктеп
отыр.Осы міндеттердің бірі- білім берудің әдіс- тәсілдерін
түрлендіріп,жетілдіріп отыру және жаңа иннавациялық білім
технологиясын меңгеру.
Ал технологиялық білім дегеніміз-білім,біліктілік,интелектуалдық
кәсіптік әдіс -тәсілдерді қолдану.Жаңа технология бойынша білімді
үнемі бүгінгі жас ұрпақ тәрбиеленушілерге меңгертіп
отырсақ,балалардың жаңаша көзқарас үрдісі дамиды.
Білім берудің алғашқы деңгейі балабақшадан басталады.Біз күнделікті
оқу іс-әрекеттерін Тәй-тәй технологиясының элементтерін пайдалана
отырып,орталықтарға бөліп ұйымдастырамыз,бұл технологияның
тиімділігі балалардың қай салаға жақын екендігі
айқындалып,ата-анамен байланыс нығаяды.Сонымен қатар
түрлендіріп қойылым ойындарын көптеп қолданамыз,бұл ойынның
мақсаты бала белгілі –бір бейнені орындай отырып,өзіне деген
сенімділік пайда болады.Баланың жан-жақты дамуында дамытушы
ортаның маңызы зор.Қазіргі таңда балабақшамызда Монтессори
технологиясына көптеп көңіл бөлініп,арнайы бөлме дайындалып
жасақталуда.Монтессори технологиясын қолдану арқылы балалардың қол
маторикасын дамытып,өз беттерінше жұмыстар атқарып,қиыншылықтарды
жеңе білуге,еркін ойлауға
тәрбиелейміз.
14 слайд
Кез-келген
оқыту технологиясы тәрбиешіден терең теориялық
психологиялық,педагогикалық шеберлікті,бала дүниетанымын терең
танып,ұғына білуді мақсат етеді.Жаңа технологияның әдіс-тәсілдерін
тиімді пайдалану және оны ұйымдастыруға ақпарат құралдары
да,талапқа сай болу қажет.
Қазіргі таңда ешбір жас ұрпақ білімсіз болып қалмауы тиіс.Міне,жаңа
технологияның тиімділігі баланың жан-жақты құзіреттілігін
дамытып,білімді ұрпақ тәрбиелейді.Әрбір технологияның өзіндік
ерекшелігі бар.Бала толыққанды жетіліп,ата-анамен байланыс
күшейеді.Жаңа технологиялар бала бойына білімге
әуестік,білімқұмарлыққа баулуы тиіс.Білім беру үрдсіндегі алға
қойылған басты мақсат баланың білім беру мазмұнын толықтырып,жаңаша
көзқараста,жаңа технология бағытында жұмыс жүргізіп,баланың өмірін
жаңаша ортада,жаңа бағытпен ұйымдастыру.
Бала құзіреттілігінің белсенді дамуы балабақшадан бастау алады.Бұл
бастаманың негізгі міндеті балаларды заман талабына сай,әлемді
шынайы қабылдауға дайындау.Болашақта балалар өз жолында кездескен
қиыншылықтарды жеңуге,шешім қабылдауы тиіс.Ендеше баланың ойлау
қабілетін жан-жақты дамыту мен шығармашылық ізденіс дағдыларын
үйренейік,үйретейік.Өйткені оқыту технологиясы педагогикалық
үрдістің сапасын жетілдіруді талап
етеді.
15 слайд
Жан-жақты
білім орната білетін,бала жанын түсінетін,адамгершілігі ді
игерген,баламен қарым-қатынас мол ,шебер ұйымдастырушы
лауазымды тұлға.
Оқыту технологиялары
1.Денсаулық сақтау технологиясы
2. Жоба іс-шығармашылық технологиясы
3.Қатынастық ақпарат технологиясы.
4.Ойын технологиясы
5. Тәй-тәй технологиясы
6. М.Монтессори
әдіс-тәсілдері
16 слайд
Тәй-тәй
технологиясы: Мақсаты: Балалардың өздеріне деген сенімсіздік
комплексін жою. Балаларды дұрыс қарым-қатынас мәдениетіне
дағдыландыру. Балаларды жан-жақтылыққа парасаттылыққа, имандылыққа
тәрбиелеу.
Тәй-тәй технологиясының қағидалары:
- Отбасының оқу тәрбие жұмысына тікелей қатысуы.
- Оқу тәрбие жұмысын жекешелеу негізінде балаға бағытталған
әдіс-тәсілдерді қолдана отырып құру.
- Топта таңдау мүмкіндіктерін жүзеге асыру мақсатында оқу
орталықтарын құру.
«Мектепке дейінгі ұйымдардағы тәрбиелеу мен
оқыту процесінде М.Монтессори әдістерін
қолдану»
Мақсаты: Монтессори педагогикасының негізігі принципі –
балаға өзін-өзі тәрбиелеуге өз бетінше
оқуға, өз бетінше дамуға жағдай жасау.
Балалардың логикалық ойлау қабілеттерін,
әртүрлі жаттығулар арқылы дамыта
отырып, ұйымшылдық, тапқырлық, ізденімпаздық
қабілеттерін қалыптастыру.
Міндеттері: Монтессори топтарында бала негізінен
арнайы дайындалған қоршаған орта.
Монтессори көрнекіліктердің көмегімен
өз бетінше жұмыс жасауға үйренеді.
Монтессори педагогикасының тағы бір
ерекшелігі әртүрлі жастағы балалар
бір-біріне кедергі келтірмейді қайта
бір-біріне
көмектеседі.
17 слайд
Белсенділік
орталықтары: Өнер орталығы.Көркем әдебиет орталығы.Желілі ойындар
орталығы
Құм мен су орталығы. Құрылыс ойындары орталығы
Құм мен су орталығы:
Мақсаты: Балалардың ортақ іс-қимылын ояту,қол саусақтарының қимылын
дамыту, шығармашылығын арттыру,жан-жақты қызығушылығын ояту.
Өнер орталығы:
Мақсаты:Әр бағыттағы өнерді қабылдауын дамыту,сезіммен өнерді
түсінуге тәрбиелеу. Ақыл-ой қабілеттерін дамыту.Ұсақ
қимыл-қозғалысын,өзіндік шығармашылығын арттыру.
Құрылыс орталығы:
Мақсаты: Балаларға заттарды дұрыс құрастыра білуге
үйрету.Балалардың дұрыс ойлауын дамыту, Шеберлігін арттыру.Ұжым
болып жұмыс жасай білуге тәрбиелеу
Желілі ойындар орталығы:
Мақсаты: Балалардың рөлдерде ойнау шеберлігін арттыру, ертегілерді
кейіпкерлендіру арқылы сөздік қорын молайту, белсенділігін
арттыру.
Көркем әдебиет орталығы:
18 слайд
Мақсаты:
Балалардың кітапқа деген сүйіспеншілігін арттыру,ертегілерді
таныстыра отырып,сөздік қорын молайту,тілдерін дамыту.Дұрыс сөйлей
білу мәдениетіне тәрбиелеу
Балалар игеретін білім білік дағдылары:
- Өзара сыйластыққа түсіне білуге қабілетті
- Айналасындағыларды ұнатып, жақсы көре біледі
- Шындықты айтуға, жағымды ойлауға үйренеді
Сабырлы болуға,тәрбиелі болуға, ойланып сөйлеуге үйренеді.
Жалпы ата-аналарды топқа тартудың қажеттілігі.
1.Балаларға іс-әрекетті таңдаудың үлкен мүмкіншілік болады
2.Ата-аналар өздерінің баланың оқытуға қатысы бар екенін
сезеді.
3.Балаға жан-жақты тәрбие беруде жеңілдік туады.
4.Балалар маңызды жетістіктерге жете
алады.
19 слайд
20 слайд
М.Монтесорри бағдарламасы
21 слайд
22 слайд
Жаңа технологияны пайдалану кезінде
23 слайд
24 слайд
25 слайд
26 слайд
«Денсаулық
–зор байлық» дегендей, баланың дені сау болып дамуына көп көңіл
бөлінеді. Апта сайын ата-аналар және ұжымның қатысуымен таңғы
жаттығулар өткізіледі. Тағы бір енгізілген жаңалық : ақпарат
бұрышында баланың ай сайын қатысу мониторингі өткізіліп тұрады.
Мемлекеттік білім стандарты деңгейіне оқыту үрдісін ұйымдастыру
жаңа педагогикалық технологияны оқу-тәрбие үрдісіне жаңа
инновациялық әдіс-тәсілдерді енгізуді өз міндетімізге алып отырмыз.
Тәрбиеленушілердің білімге деген қызығушылығын, талпынысын
арттырып, шығармашылық еңбек етуге жол салу да жас ұйымның алдына
қойған мақсаттарының бірі.
Заман талабына сай технологияларды қолдану ауқымы, түрлері сай
өзгеріп отырады. Бірақ, ең басты технологияларды тиімді, жүйелі
қолдану керек екенін ұстаз ешқашан ұмытпауы
тиіс.
27 слайд
28 слайд
32 слайд
33 слайд
Қорытынды
Балабақшада шынықтырудың дәстүрден тыс технологиясын қолдана отырып
бала денсаулығын сақтау және нығайту, салауатты өмір салтын ұстану
бейімділігіне баулу –басты міндет.Педагогтардың өзін– өзі
жетілдіруге ,кәсіби құзреттілігін арттыруға мүмкіндік жасалды.
Мектеп жасына дейінгі балаларға денсаулық сақтаудың дәстүрлі емес
әдістері техникасын (бассейнде жүзу жаттығулары ,тренажерда
жаттығу, өзіне– өзі нүктелі массаж жасау,сенсорлық кілемшелерде
жүру,ритмикалық жаттығу,дыбыстық дем алу жаттығулары,иога
элементтерін)меңгереді.Баланың дене түзілісінің дұрыс
қалыптасуына,дамуына денсаулығының нығаюына жағдай жасалынып
,өмірде,іс -әрекет барысында белсенділік,мектеп оқу ісіне қажет
қасиеттерді (шыдамды,төзімді,епті,шапшаң,сабырлы,ұстамды,күш-
қуат)қалыптастырады.
34 слайд
«Кез келген
адам басқалардың білімін кемеліне келтіруіне көмектеспесе ,өзінің
де білімін кемеліне келтіре алмайды» деген ағылшын ғалымы Чарльз
Диккенс.Заманымыздың болашағы жас ұрпақтың ой өрісін
жорғалату,тілдік,шығармашылық , әлеуметтік,таным және денсаулық
құзыреттіліктерін арттыру әрбір тәрбиешінің міндетті деп
ойлаймыз.
Елбасымыз Нұрсұлтан Назарбаевтың Қазақстан халқына жолдауында
айтылғандай салауатты өмір салтын ұстау қазіргі таңда өзекті
мәселелердің бірі болып отыр.Осы бағытта болашақта еліне
елеулі,халқына қалаулы ата – анасының мақтанышы, дені сау етіп
өсіру жолында аянбай еңбек
етеміз.
35 слайд
IV.
Әдебиеттер тізімі
- Ә.Иржанова. Жаңа стандарт негізінде бала танымын
қалыптастыру. Республикалық ғылыми-педагогикалық
журнал «Тәрбие құралы» №5, 2010 жыл. 39-41 б.
- Р.Омарова. 12 жылдық мектепке оқушылардың
оқу-танымдық іс-әрекетін ұйымдастыру. Оқу құралы. Ақтөбе.
2007 ж.
- Е.Б.Моргунов. позновательные процессы и
способности в обучении. М., 1990. 321 бет.
- Формирование творческих способностей: сущность,
условия, эффективность. Сб.науч. тр. Свердловчк. СИПИ 1990.
- Сайт бетінен А.З.Сисенованың «Ақпараттық
технология-бүгінгі күн талабы» атты
мақаласы
- Сайт бетінен Б.Жолмұханова «Ұрпақ тәрбиесі-ұлт
болашағы» атты мақаласы.
36 слайд
V. Қосымша
материалдар.
1. Тақырып, жоспар,
2. Суреттер.
37 слайд
Назар аударып, тыңдағандарыңыз үшін рахмет!
шағым қалдыра аласыз














































