№13 сабақ

Химия

10 сыныбы

Сабақтақырыбы:

§3.4. Иондық байланыс. Ионды және ковалентті қосылыстардың қасиеттері

Сілтеме:

10 сынып оқулығы ( жаратылыстану- математикалық бағыт) ,

Жалпы мақсаттар:

Білу, түсіну: Оқушылардың химиялық байланыс туралы білім алуына жағдай туғызу;

Дамытушылық: Оқушылардың ойлау қабілеті мен дүниетанымдарын кеңейту;

Тәрбиелік: Топпен жұмыс істей білуге тәрбиелеу;

Күтілетіннәтижесі

Иондық байланыс туралы түсінеді;

Тапсырмалар орындай алады

Түйінді идеялар

Қосылыстардың қасиеттері байланыстың типіне ғана емес, олар түзетін кристалдық торға да тәуелді

Сабақтың әдісі

Топтық, жеке, жұптық тапсырмалар, диалог әдісі

Сабақтың көрнекілігі

Периодтық кесте, интерактивті тақта, слайдтар, постерлер

Ұйымдастыру кезеңі

1. Сабаққа психологиялық дайындық

Үй тапсырмасын тексеру

Өткен тақырыпты қайталау

Топшама № 1

А) Ковалентті байланыс дегеніміз не?

Ә) Химиялық байланыс түрлері мен бейорганикалық қосылыстардың кластарына ажыратыңдар: HF, H₂, Br₂O₇, SiO₂, F₂, HNO₃

Топшама № 2

А) Ковалентті полюссіз байланыс дегеніміз не?

Ә) Химиялық байланыс түрлері мен бейорганикалық қосылыстардың кластарына ажыратыңдар: H₂SO₄, O₂, CI₂O₇, SO₂, B₂O₇, CI₂

2. Ой қозғау: «Жедел жауап»

• Сутегіндегі протон саны

• Периодтық жүйедегі элементтер саны

• Периодтық жүйені ұсынған

• Бейорганикалық қосылыстардың класс саны

• Электртерістілік деп

• Оттегіндегі нейтрон саны

Тақырыпты ашу(білу):

Жаңа сабақ

Мағынаны тану(түсіну):

Иондық байланыс деп – иондар арасындағы байланысты айтады. Металл мен бейметалл арасында түзіледі.

Ион – бұл электрон беру немесе алу нәтижесінде түзілетін зарядталған бөлшек.

Мысалы: Ас тұзы NаСІ қарастырайық:

Электрондарынберетінбөлшекоңионғаайналады (катион).

Электрондарынберетінбөлшектерісионға (анион) айналады.

1916 жылы неміс ғалымы Коссель ұсынды. Өзінің сыртқы валенттік электрондарына сай электрон бұлтын берген атомдар оң зарядты катиондарға, ал осы электрондарға сай бұлтты қосып алған атомдар терісзарядты анионындарға айналады.Түзілген иондар біріне-бірі Кулон заңы бойынша тартылысып.иондық байланыс түзіледі

Na⁰ + F ⁰ → Na ⁺F^-

Na⁰ + Cl⁰₂ → Na⁺ + Cl ^-

K ⁰ + Cl₂⁰ → K ⁺Cl^-

Сыныппен жұмыс:

№ 1

Химиялық пирамиданың шыңына шығу жолы – қосылыстардағы ионды химиялық байланыс. Осы заттардағыбайланыстыңтүзілусызбасынсызыңдар.

№ 2

«Крестиктер-ноликтер» ойынын ойнаңдар. Барлығы ионды байланыспен түзілген заттардан тұратын тік, көлденең немесе қиғаш жолақты табыңдар. Осы заттардағыиондыбайланыстыңтүзілужолынсызыңдар.

Жеке жұмыс

(сабақты бекіту):

Өздік жұмыс

Химиялық байланыс түрлері мен бейорганикалық қосылыстардың кластарына ажыратыңдар:

NO, HF,O₂, CO₂, CI₂, FeCI₃, NaCI, KBr, CaO, C₃N, AlCI₃, NH₃, CaF₃, H₂, CH₄

1. Электртерістілік - бұл …….

2. Коваленттіполюстібайланыс – бұл …..

3. Коваленттіполюссізбайланыс – бұл …..

4. Электртерістілігіеңжоғары элемент - …….

5. Коваленттібайланысы бар заттардыңкристалдық торы қандайболады?

6. Мыназаттарданковаленттіполюстібайланыстызаттардытеріпжазыңдар:

HCl, O₂, H₂S, SO₂, OF₂, Br₂, H₂, PCl₃, CH₄

Кейінгі тапсырмалар

Венн диаграммасы: Иондық және ковалентті байланыс

Белсенді оқушыларға тағы да жеке тапсырмалар беруге болады

Бағалау

Формативті бағалауды жинап, суммативті бағалау жүргізуге болады

- сабаққа қатысқан оқушылар мен жалпы сыныптың жұмысына баға беру;

- сабақтың жетістігі мен кемшілігін анықтау;

- оқушылар білімін бағалау мен баға қою.

Кері байланыс

- мұғалім мен оқушы арасында түсіністік;

оқушылардың өздерін ұстай білуі мен басқалармен дұрыс қарым-қатынаста болуы;

Сабақ сіздерге қызықты болды ма?Алған білімнің маңыздылығы неде?

Үйге тапсырма

-оқушыларға үй тапсырмасының берілу мақсаты, мазмұны мен орындалу жолының түсінікті болуын қамтамасыз ету;

1. Үйге: §3.4, №7,9

2. Күнделікке жазуларын қадағалау