400 000+ дайын материалды шексіз жүктеңіз
ҚМЖ, БЖБ, ТЖБ, презентациялар, көрнекіліктер және авторлық материалдар - 690 тг-ден бастап
Тақырып бойынша 11 материал табылды

Иондық байланыс. Металдық байланыс. Сутектік байланыс. Кристалдық торлар

Материал туралы қысқаша түсінік
Иондық байланыс. Металдық байланыс. Сутектік байланыс. Кристалдық торлар
Материалдың қысқаша нұсқасы

«ЖЕТІСУ ОБЛЫСТЫҚ БІЛІМ БАСҚАРМАСЫ»

«Ілияс Жансүгiров атындағы Жетісу университетi» коммерциялық емес акционерлік қоғамы «Zhansugurov College»






Қазақстан Республикасы

Білім және ғылым министрінің

2020 жылғы 6 сәуірдегі

130 бұйрығына

8-қосымша

Оқу сабақтарының жоспары №

Сабақтың тақырыбы:

Иондық байланыс. Металдық байланыс. Сутектік байланыс. Кристалдық торлар

Модуль /пән атауы:

Химия

Педагог:

Бигалымова Дана Канатовна

Күні:





Курс, топ





Сабақтың түрі:

Лекциялық сабақ

Сабақ мақсаты:

Иондық, металдық және сутектік байланыс түрлерінің ерекшеліктерін түсіндіру;

Кристалдық торлардың түрлері мен қасиеттерін сипаттау;

Байланыс түрлерін ажыратады, олардың химиялық және физикалық қасиеттерге әсерін талдау


Міндеттері:

Иондық, металдық және сутектік байланыс түрлерінің ерекшеліктерін түсіндіреді;

Кристалдық торлардың түрлері мен қасиеттерін сипаттайды;

Байланыс түрлерін ажыратады, олардың химиялық және физикалық қасиеттерге әсерін талдайды


Құндылықтарды дарыту:

Тақырыпты әртүрлі әдіс-тәсілдері қолдана отырып оқыту арқылы студенттердің танымдық белсенділіктері мен ой-өрістерін дамыту. Өз беттерімен тапсырма орындауға, ізденімпаздыққа, пәнге деген сүйіспеншілікке тәрбиелеу


Күтілетін нәтижелер:

Иондық, металдық және сутектік байланыс түрлерінің ерекшеліктерін түсіндіреді;

Кристалдық торлардың түрлері мен қасиеттерін сипаттайды;

Байланыс түрлерін ажыратады, олардың химиялық және физикалық қасиеттерге әсерін талдайды


Қажетті ресурстар:

Тақта, периодтық кесте, ғаламтор желісі



Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңдер

Оқытушының әрекеті

Студент

әрекеті

Бағалау

Сабақтың басы

Білу

Ұйымдастыру кезеңі

Оқытушының әрекеті:
– Сәлемдесу
– Студенттерді түгендеу
– Сабақ мақсатын хабарлау

сабаққа дайындалады
– назар аударады

өз пікірлерін білдіреді

Ауызша мадақтау



Сабақ ортасы

Түсіну



Химиялық байланыстар – химиялық элементтер арасындағы тұрақты тепе-тең күйдегі жүйе жасауға келіп тіркелетін (молекула, ион, радикал) электромагниттік әсерлесу жиынтығы.

Химиялық байланыс – атомдардың химиялық қосылыс түзіп әрекеттесуі.

19-ғасырдың басында К.Бертолле химиялық байланыс түзілуінің гравитациялық,

1810 жылы И.Я.Берцелиус электрохимиялық,

1861 жылы орыс ғалымы А.Н.Бутлеров заттардың химиялық құрылыс теориясын,

1915 жылы неміс физигі Кассель,

1916 жылы ағылшын ғалымы Г.Льюис электрондық теорияларын ұсынды.

Кванттық механика көзқарасы тұрғысынан химиялық байланыс валенттілік сұлба және молекулалық орбиталдар әдісімен түсіндіріледі.


Иондық байланыс - металдың кристалдық торындағы металл ионының катионы мен еркін электрондар арасындағы байланыс.

Сутектік байланыс - сутегі мен электртерістілігі жоғары элемент арасындағы байланыс.

Сутектік байланыс құрамында электртерісті элементтердің атомдары бар (F, O, N) сутекті полярлы молекулалар электрстатикалық тартылу күштері арқылы түзіледі. Мысалы, HF, H2O, NH3 молекулаларында сутектік байланыс бар, ал HCl, H2S, PH3 - жоқ.

Жеке жұмыс дәптері

Презентация

Қолдану



Практикалық жұмыс

- студеттерге әртүрлі байланыс типтері бар заттарды беру;

- олардың физикалық қасиеттерін зерттеу: ерігіштігі, электр өткізгіштігі, иілімділігі;

- нәтижелерді талдау

Сұрақтарға жауап береді


Химиялық байланыс типтерін ажыратады


Әр қосылыстың физикалық қасиеттерін ажыратады


Нәтижелерін түсіндіру

https:/wordwall.net/ru/resource/52726947/үй-жұмысы-химиялық-байланыс

Талдау



Студенттерге байланыс түрлеріне қатысты тапсырмалар беру.

Кестені толтырыңдар:

Байланыс түрі

Мысалдар

Қасиеттері

Иондық

NaCl

-

Металдық

Cu

-

Сутектік

H2O

-


Тапсырмалар нәтижелерін талқылау


Протон, нейтрон жіне электрон санын анықтай алады;


Период бойынша энергетикалық деңгей санын анықтай алады;


Энергетикалық деңгейде орналасқан электрондар санын жазады;


Атом моделін сипаттай алады

Жұмыс дәптерлері

Жинақтау

Иондық байланысқа мысалдар келтіріңіз:


Төмендегі қосылыстардың қайсысы иондық байланыспен түзілгенін анықтаңыз:

а) NaCl

б) H2O

в) MgO

г) CH4


Металдық байланыс:

Металдық байланыс қандай элементтер арасында түзіледі?

Металдардың қасиеттерін сипаттаңыз (иілімділік, электр және жылу өткізгіштік).


Сутектік байланыс:

Сутектік байланыс қай жағдайда пайда болады?

Сутектік байланыс бар заттарға мысал келтіріңіз (кемінде 3).

Кристалдық торлар:

Кристалдық тордың негізгі түрлерін атаңыз және әрқайсысына мысал келтіру.


Тест сұрақтарына жауап береді


Әр химиялық байланыс түрлеріне мысал келтіреді

https://quizizz.com/admin/quiz/602b9aa188ba3c001c6b8707/химиялық-байланыс

Сабақтың соңы

Бағалау

Үйге тапсырма

- Әр байланыс түрінің қасиеттерін сипаттайтын конспект жазу.

- Кристалдық тор түрлері бойынша зерттеу жүргізі және мысалдар келтіру.


«Бір минуттық рефлексия» әдісі

1. Осы сабақтағы мен үшін ең маңызды ақпарат __________

2. Әлі де маған мына жайттар түсініксіз __________

3. Бүгінгі сабақтан түйгенім __________

Сұрақтарға жауап береді

Жұмыс дәптері





Материалды Word форматында жүктеп аласыз
Тарифке кіреді
0 ұстаз жүктеп алған
28.06.2026
9
Бұл материалды қолданушы жариялаған. UstazTilegi материалдың мазмұны мен авторлық құқықтарына жауап бермейді. Авторлық құқық бұзылған жағдайда шағым қалдыра аласыз
"Ұстаз" платформасында тіркелген пәндік олимпиадалар
Аттестацияға жарамды екенін көру үшін "Ұстаз" платформасында "Жарыстар, олимпиадалар тізімінен "Ustaz tilegi" деп іздесеңіз шығады
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Осы тақырыпта
көрнекілік керек па?
10 000 астам көрнекіліктерді жинап қойдық.
Көрнекілік бөліміне өтіп тақырыбын жазып жүктеп алыңыз!
Министірлікпен келісілген Аттестацияға жарамды курстар тізімі