Бөлім:

Жай бөлшектер

Күні:

11.12.2025

Пән мұғалімі:

Ертай Қадиша

Сынып:

5« B»

Сабақтың тақырыбы

Жай бөлшектерді және аралас сандарды бөлу

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

5.1.2.23 жай бөлшектерді және аралас сандарды бөлуді орындау;

Сабақтың мақсаты

-Жай бөлшектерді бөлу алгоритмін біледі және бөлуді орындайды;

-Аралас сандарды бөлу ережесін біледі,есеп шығаруда қолданады.

Сабақтың кезеңі/ уақыт

Мұғалімнің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Басы

10 минут

(Ұйымдастыру кезеңі)

Сәлемдеседі.

Оқушыны түгіндеу.

Ұйымдастыру сәті

Үй жұмысын тексеру

Видеоматериал

Сілтеме арқылы сабаққа кіреді.

Сәлемдеседі.

Үй жұмысын мұғалім көрсеткен уақытқа дейін орындайды.

Үй жұмысын дұрыс орындағанына балл қойылады.



ТОптық жұмыс

15 минут

Тарсия ойыны

Бағалау критерийі:

- жай бөлшектерді қосу/азайту ережесін біледі

- жай бөлшектер мен аралас сандарды қосу/азайту ережесін қолдана алады;

Тапсырма дескриторы:

Тарсия әр топқа жеке

Әр дұрыс есебіне 1 балл алады.

https://learningapps.org/display?v=pghy4vvoa21

Жұптық

жұмыс

15 минут

Жұптық жұмыс

Достармен кездесу уақыты 15 минут

Оқушыларға осындай карточка беріп, сыныпты аралай жүріп, өздеріне ұқсас бір жанды тауып әр сағаттың тұсына атын жазу ұсынылады. Мысалы,

сенің көзіңнің түсі маған ұқсайды екен. Сені сағат 12-ге кездесуге жазып қойсам деп едім. Осылайша 4 сағаттың тұсына аттарын жазып болған соң, сәйкес келген оқушылар бір топқа бірігіп жұмыс жасау тапсырылады.

Бағалау критерийі:

- жай бөлшектерді көбейту ережесін біледі

- жай бөлшектер мен аралас сандарды бөлу ережесін қолдана алады;

Тапсырма дескриторы:

Кері байланыс: Тыңдап отырған үштік әдісі

Қалыптастырушы бағалау: Бірін-бірі бағалау

Дифференцицация: Блум таксономиясы бойынша А-білу, түсіну, В- қолдану, С- талдау, бағалау ойлау деңгейлеріне байланысты тапсырмалар ұсынылады.

12:00 есебі

_{Жауабы:}

3:00 есебі

Жауабы:

6:00 есебі

Жауабы:

9:00 есебі

Жауабы:

Нәтиже сайтта көрсетіледі.

https://quizizz.com/admin/quiz/61702faD1%80

Функционалдық сауаттылық тапсырмасы 10 минут

1-тапсырма

Қарбыз қыртысы целлюлозаға қарағанда үш есе жіңішке (яғни, сіз қарбыз ортасынан бетіне сызық сызсаңыз, осы сызықтың төрттен үш бөлігі целлюлозаға түседі және қырыққабаттың төрттен бір бөлігі). Қабықтың көлемінен қанша рет целлюлоза көлемі көбірек?

Мысалы, бұл қарбыз идеалды доптың пішіні бар, оның ішіндегі кішігірім доп - ет, содан кейін қыртыс. Мәселен, целлюлоза көлемі қанша рет? Үш кезінде? Тоғызында? Басқа опциялар? Тілек өз жұмысын аяқтады, енді математика өз жұмысын басқарады.

Бір қарбыз - 4x радиусы бар доп, оның ішіндегі 3x радиусы бар шарлар целлюлоза толтырылған, қалғаны - қыртыс. Сонда шарт орындалды, яғни қабықтың қалыңдығы целлюлозаның қалыңдығынан үш есе аз. Доптың формуласы бойынша біз бүкіл қарбыздың көлемі (4х радиусы бар) тең екендігін анықтаймыз:

және целлюлозаның көлемі (3x радиусы бар) тең:

Осылайша, целлюлоза 2764 тұқымдық қарбызды құрайды, ал қыртыстың мөлшері - 3764. Яғни қабықтың көлемі кем емес (3, 9 немесе қанша рет айтқаныңыз), бірақ целлюлозаның көлемінен бір жарым есе көп ...

Логикалық және қарапайым есептеулер осылайша интуитивті қарауды жоққа шығарады.

2-тапсырма

Жер шарша жерге тығыз бекітілген. Содан кейін таспа 1 метрге көтеріліп, планетаның бетінде біркелкі бөлінді. Мысық алшақтығы арқылы жүре ме?

Тағы да, тұжырым жасаңыз: біз Жер деп атаймыз, бірақ бұл дұрыс емес. Мәселен жауап қандай? Тілектің мысықтың сынғаны жөн емес пе? Егер сіз Жерді экваторға кіргізсеңіз, таспаның ұзындығы шамамен 40 000 километрді құрайды, сондықтан 1 метрге көтерілу байқалмайды. Егер біз таспаны жермен біркелкі жылжытуды жалғастыра берсек, нәтиже алған микроскопиялық алшақтық - бұл мысық - құмырсқалар арқылы өтіп кету екіталай емес. Мәселен? Және жоқ!

Жер шарының радиусы R метріне тең (шын мәнінде, ол 6 мың кг-нан сәл асады, бірақ бұл мәселеде бұл бірінші емес). Содан кейін таспа шеңбер ұзындығы формуласына сәйкес 2ррр метр ұзындығына ие. Тиісінше, ұзындығын 1 метрге көтергенде (27TR + 1) метр. Сонымен қатар, таспаны беткі жағынан біркелкі жылжытсақ, онда таспа енді шеңбер жасайды, тек оның радиусы әр түрлі - мысалы, R. Бұл жағдайда таспаның ұзындығы 2ТТР екенін ескеріңіз. Бірақ ол бізді бірнеше жолды жоғары бағалады! Теңдеу:

Сонымен, жаңа радиусы 1 / 2p артық. Себебі p 3.14, содан кейін 127 = 0.16. Бұл аралық 0,16 метр немесе 16 сантиметр болатындығын білдіреді. Және бұл мысық үшін таспаның астында көтерілу үшін жеткілікті. Магия? Жоқ, тек дұрыс есептеу. Жылжыту.

2-тапсырма.   Бөлмеде 50 адам жиналды. Сол күні олардың екеуі екі туады деп неге ықтималдығы бар? Тағы да, біз қажетті резервация жасаймыз: олардың арасында егіздер жоқ, әйтпесе бұл мәселе қызықтырмайды.

Сонымен, интуитивті жауап дегеніміз не? 10-20 пайыз, мүмкін бе? Шындығында 365 күнде 50 адам бар, бұл жетіншіден аз. Мысалы, шамамен 100: 7, яғни шамамен 1596. Немесе 30 адам бар ма?

Енді математиканы жалғастырайық. Біз жиналғандардың әртүрлі күндерде дүниеге келу ықтималдығын есептейміз (бұл оңайырақ болады), содан кейін нәтижені бірліктен шығарып аламыз. Бұл қалаған жауап болады - сол күні туылған бөлмеде екі адам бар (мүмкін, бір ерлі-зайыпты емес, бірақ бізден бұл туралы сұралмаған, ең бастысы - кем дегенде екі) болуы ықтималдығы. Бірінші адамды қабылдаңыз - ол белгілі бір күні туған. Екінші қарастырайық - оның 365 нұсқасы бар, оның 364-і біз үшін жарамды (біріншіге сәйкес келмеуі үшін). Демек, бірінші және екінші күндерде әртүрлі күндерде туындаған ықтималдығы 364/365 тең.

Енді үшінші орында. Оның 365-тен 363 нұсқасы бар, яғни 363/365 ықтималдығы бар бірінші немесе екінші күні сол күні туылмаған. Бірақ содан кейін, жұмыс ережесіне сәйкес, әркім әртүрлі күндерде дүниеге келу ықтималдығы - 364 / 365х363/365. Жағдай төртінші, бесінші, және т.б. елуінші жылдарға ұқсас, сондықтан олардың әртүрлі күндерде туылғандығына тең:

Неге 316? Екінші адамға сәйкес келетін фракция 364 (365 - 1), үшінші - 363 (365 - 2) нөлдеріне ие болғандықтан. Осылайша, 50-ші адам үшін 316 нөмір (365-49) болады.

Әрине, оны калькуляторсыз есептеуге болады, бірақ тіпті өте өрескел бағалау да бір нәрсе береді. Мысалы, 316 / 365x317 / 365 соңғы екі фракцияны көбейтсеңіз, нәтиже 0,76-дан кем болады, яғни қажетті ықтималдық (оны алу үшін, еске салу, алу үшін көбейту нәтижесі құрылғыдан алынуы тиіс) 2496-ден артық. Егер сіз барлық фракцияларды көбейтсеңіз, ықтималдық ... 9796! Сену қиын, бірақ шындық.

Сіз ықтималдығы шамамен 5096 болғанын білесіз бе? Қазірдің өзінде 23 адам! Айтпақшы, бұл оңай тексерілуі мүмкін. Бірнеше сабақ алыңыз - 25-30 адам ғана бар. Сыныптастар арасында туған күндері қаншалықты жиі кездесетінін көріңіз. Нәтижесінде сіз таңқаларыңыз болады! Біз сондай-ақ бұл есептерді тексеріп, Конфедерация Кубогындағы футбол командаларының құрамына қарап көрдік. Әрқайсысы 23 адамнан тұратын 8 команда болды - сіз оған сенбейсіз, бірақ төрт командада сол күні туылған ойыншылар болды! Практика теорияны жақсы растады.

Бірнеше мысалды қарастырып, біз өзіміздің бейнеқосылғыларымыз уақытша төмендейтініне көз жеткіздік. Сондықтан интуитивті тұжырымдарды мұқият алайық, оларды сұрастырып, дәлелдеуге тырысыңыз. Бұдан былай, логикалық түйсігі күнделікті мақсаттарға қол жеткізу үшін алға жылжуға көмектеседі деп үміттенеміз, себебі басқа контрастивтік факт 1.01, 37.8 және 0.99365 = 0.03!

Соңы

5 минут

Үй тапсырмасы: Қосымша №1

Тақырыпқа байланысты түсінбеген есептерін шығаруға көмектеседі.

« «Инстабағалау»»

Тақырыпқа байланысты түсінбеген есептерін сұрайды.

Сабақ бойынша

Әр дұрыс есебіне 1 балл алады.

оқулықтан

Саралау – оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?

Саралау іріктелген тапсырмаларбір оқушыдан күтілетін нәтижелероқушыға дербес қолдау көрсету

Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз? Тапсырманы толық дұрыс орындаған оқушыларды марапаттау жұмыстары.

Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы: нұсқаулықпен жүргізіледі.

Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болдынеліктен?

Бұл бөлімді сабақ туралы өз пікіріңізді білдіру үшін пайдаланыңыз. Өз сабағыңыз туралы сол жақ бағанда берілген сұрақтарға жауап беріңіз.

Жалпы баға

Сабақтың жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралы даоқу туралы да ойланыңыз)?

Сабақты жақсартуға не ықпал ете алады (оқыту туралы даоқу туралы да ойланыңыз)?

Сабақ барысында сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістік/қиындықтары туралы нені білдімкелесі сабақтарда неге көңіл бөлу қажет?