400 000+ дайын материалды
1 жыл бойы шексіз жүктеңіз
ҚМЖ, БЖБ, ТЖБ, презентациялар және авторлық материалдар
4 990₸/ 1 жыл
🔥Арнайы баға ·10.12.2026 дейін
Одан кейін - 29 990 ₸
Бір рет төлейсіз · Автотөлем жоқ
Тақырып бойынша 31 материал табылды

Жалаң және жайылма сөйлем 4-сынып

Материал туралы қысқаша түсінік
оқушыларға жалаң және жайылма сөйлем туралы мағлұмат беру
Материалдың қысқаша нұсқасы

Пәні: Қазақ тілі

Мұғалімі: Прмаханова Марина

Тақырыбы: Жалаң және жайылма сөйлем

Мақсаты

Жалаң және жайылма сөйлем туралы түсінік беру, ойлау, есте сақтау, байланыстырып жазу қабілеттерін

дамытуға ықпал ету

Міндеті

– интерактивті жаттығулар мен ойындар арқылы меңгерту;
– оқулықтағы жаттығулар арқылы машықтандыру;
– жалаң және жайылма сөйлемді бір-бірінен ажырата білуге үйрету.

Күтілетін нәтиже

Жалаң және жайылма сөйлем туралы біледі; жалаң және жайылма сөйлемді бір-бірінен ажырата алады;

Керекті жабдықтар

интерактивті тақта, дидактикалық материалдар, қима қағаздар, маркер.

Оқытуға қажетті сілтемелер мен сайттар

Білімланд ,Imektep



Сабақтың формасы

Топтық, ұжымдық, жеке.

Қолданылатын әдіс-тәсілдер

Болжау әдісі, сұрақ-жауап, сын тұрғысынан ойлау стратегиялары, «Сұрыптау», «Дұрыс, бұрыс» ойыны,

интерактивті жаттығулар, жеке, жұптық, топтық жұмыс.



Бағалау

Жұптық, өзін-өзі бағалау, бағдаршам, «Мадақтау сэндвичі».

Сабақтың барысы


Сабақтың кезеңдері

Мұғалім әрекеті

Оқушы әрекеті


Кіріспе

Психологиялық дайындық

«Сөздік материалды сипаттау» жаттығуы

Топқа бөліну

Қазір мен сендерге сөздер оқимын. Әр сөзді естіген соң, сол заттың сыртқы бейнесін, оның иісін, дәмін, шығаратын дыбысын көз алдымызға елестетіп, сипаттап айтып береміз.

Сөздер: қағаз, доп, мысық,  машина дөңгелегі, шар, көгершінжәне т.б.

Оқушыларды 4 топқа бөлу: Тұрлаулы мүше, тұрлаусыз мүше, бастауыш, баяндауыш.

Мысалы:«Доп:домалақ,белгілі бір түсі болады,

пішіні жұмыр, көлемі әртүрлі, серпіледі.

 

 

 

Оқушылар 4 топқа бөлініп отырады.


Тұсаукесер

 

 

 

Білу

 

 

 

Бағалау

 

«Жұптық бағалау»

 

 

«Бағдаршам»

 

 

 

Сабақтың тақырыбын, мақсатын анықтау

Өткенді қайталау. Оқушыға өткен материалдар бойынша тапсырмалар беріледі. Әр топқа тапсырма түрі түрлендіріліп беріледі (Жеке орындайды).

1-топ. Семантикалық карта

2-топ. Сөйлем мүшелерінің байланысын табу

3-топ. Сөз таптарына талдайды.

4-топ. Ережелерін айтады.

 

Тексеру/Бағалау.

 

1, 2, 3-топ мүшелері

2-слайдтағы дұрыс жауап бойынша  оқушылар бірін-бірі тексеріп, бағалайды.

 

4-топ. Мүшелерін барлық топ мүшелері бағдаршам арқылы бағалайды.

 

«Болжау» әдісі

– Сөйлемнің құрамындағы сөздер саны бірдей бола ма?

– Неліктен?

– 2 сөзден тұратын сөйлемдерге мысал келтіре аласың ба?

– Көп сөзден тұратын сөйлем айта аласыңдар ма?

– Бұл сөйлемдер туралы не айтуға болады?

– Ендеше бүгінгі сабағымызда сөйлемдердің құрамындағы сөздердің әртүрлі болу себебін білетін боламыз.

Сөйлем мүшелері

Бастауыш

Баяндауыш

Тұрлаусыз мүше

Алмабек

 

 

 

жазба

 

 

 

жұмыстарын

 

 

 

мұқият

 

 

 

орындайды

 

 

 

1-топ. Семантикалық карта

 

2-топ. Сөйлем мүшелерінің байланысын табу.

Алмабек жазба жұмыстарын мұхият орындайды.

 

3-топ. Сөз таптарына талдайды.

Алмабек жазба жұмыстарын мұхият орындайды.

 

4-топ. Ережелерін айтады:

– сөйлем дегеніміз не?

– сөйлем мүшелері...

– тұрлаулы мүше...

– тұрлаусыз мүше...

– бастауыш...

– баяндауыш...



Түсіну. Жалаң және жайылма сөйлем» фильмі.

 

 

 

Қолдану

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  Жинақтау

 интерактивті  жаттығулар.

 

 Бағалау

   



«Тестпен жұмыс».

1. Мағынаны тану.

«Жалаң және жайылма сөйлем» фильмін көрсету.

– Бұл бейне материал арқылы нені ұғындыңдар?

– Сөйлемдер туралы не айтуға болады?

– Бір-бірінен ерекшелігі неде?

– Қандай қорытынды жасауға болады?

 

2. Оқулықпен жұмыс

1-жаттығу.

Екі бағандағы сөйлемдерді салыстыру. Сөйлем мүшелеріне талдау.

2-жаттығу.

Сөйлем мүшелеріне талдау.

Толықтырып жазу. Жайылмаға айналдыру.

3-жаттығу.

Жалаң мен жайылма сөйлемді ажыратып жазу.

 

3. Жаңа сабақты бекіту. Топтық жұмыс

 «Сұрыптау», «Дұрыс, бұрыс» ойыны

4-жаттығу.

Жалаңды жайылмаға айналдырып жазу.

4. Өзіндік жұмыс

   интерактивті жаттығулар  «Бос орынды толтыр» 

«Тестпен жұмыс»

БҮҮ әдісі:

Білетінмін

Үйрендім

Үйренгім келеді

Сөйлем, сөйлем мүшелері, оның түрлері және анықтамалары.

Жалаң және жайылма сөйлемдерді білдім және оларды ажыратуға үйрендім.

Тұрлаусыз мүшелердің түрлерін білгім келеді.

 



Оқушылардың жұмыстарын, белсенділігін есепке ала отырып, бағалау

Оқушылар көріп өз тұжырымдарын жасайды.

Сөйлем құрамына қарай 2-ге бөлінеді.

Сөйлем

Жалаң    Жайылма

– Бастауыш пен баяндауыштан құралған сөйлемді

жалаң сөйлем дейді. Жазира биледі.

– Тұрлаулы мүшелерден басқа тұрлаусыз мүшелері де

бар сөйлемді жайылма сөйлем дейміз. Жазира әдемі

биледі.

Жаттығулармен жұмыс.

(1-4 жаттығу)

Топтық жұмыс.

Оқушылар ойын арқылы жалаң, жайылма сөйлемдерді

ажыратып талдайды, саралайды, салыстырады.

 

 

 Өзіндік жұмыс.

Әр оқушы жеке орындайды.

Интерактивті жаттығулар арқылы алған білімдерін

жинақтап, жаңа өнім жасап шығарады.

А: Мына сөздерден жалаң, жайылма құрастыр. Ағаш,

жапырақ, түсті, сарғайды, күз, жел, салқын.

Б: Ребус шешу

Сәйкестендір

Жалаң сөйлем

 

 
Жайылма сөйлем

Ұшақ биікке көтерілді.

Айман мені кітапханада күтеді.

Күн жылынады.

Керек-жарақтың бәрі бар.

Қыс түсті.

Әжем шұлық тоқыды.

Бау байланды.

 

Тест арқылы  деңгейлерін анықтайды.

Қорытынды

 

Рефлексия

Кері байланыс.

 «Мадақтау сэндвичі».

 

Үйге тапсырма: 5-жаттығу, 91-бет, ережені жаттау.

1-бөлік –  не ұнады?

2-бөлік –  не нәрсені жақсарту керек?

3-бөлік – маған ұнады, бірақ келесі жолы ...

 



Бұлбұл мен тоқылдақ.   Шона Смаханұлы.

Апта

Күні  

   әдебиеттік оқу 2 сынып

Сабақтың тақырыбы

Бұлбұл мен тоқылдақ.   Шона Смаханұлы.

Жалпы мақсаты

 

Бұлбұл мен тоқылдақ туралы мағлұмат алу.Оқуда ойлау қабілеттерін арттырып,сөздік қорларын молайту,тілдерін дамыту.Оқушылар бойында өз-өзін реттеу дағдысын қалыптастыру,жаман қасиеттерден аулақ болуға тәрбиелеу.

Оқыту нәтижелер

 

Оқушылардың өмірде кездесетін жағдаяттарға өз көзқарастарын білдіріп,баға бере алады.Өз бойындағы жағымды,жағымсыз қылықтарды анықтап содан шығу жолдарын анықтайды.

Өз пікірін ортаға салып оны дәлелдеу және өзгенің пікірін тыңдап,онымен санасады.

Сабақ түрі

 Аралас сабақ, топпен жұмыс.

Оқытуда қолданылатын әдіс-тәсілдер

Жеке,жұптық,топтық,ой қозғау,салыстыру.

Керекті жабдықтар

 

Б.Т.Қабатай,С.Р.Рахметова . 2-сынып, 2013 «Атамұра»,интерактивтітақта, үнтаспа,презентация,құстардың суреттері, қарындаш, түрлі-түсті бояулар.

Сабақ барысы: 3-топқа бөлініп отырады.

                              І.Ұйымдастыру кезеңі.

                              Бір-біріне сәттілік тілеу.

Сабақ кезеңдері

Мұғалім әрекеті

Оқушы әрекеті

Кіріспе

Ұйымдастыру кезеңі.

Сәлемдесу.

 Балалар, мен бүгін сендерді көргеніме өте қуаныштымын.

Барлығыңды "Шаттық шеңберіне"шақырамын.Бір-бірімізді көргенімізге қуанышты екенімізді көрсете отырып,амандасайық,жылулық сыйлайық.

Құстардың суреттерін суырып,кім қай құстың суретін суырады сол топқа барып отырады.

 Оқушылар 3 топқа бөлініп отырады.

1-ші топ: "Бұлбұл"

2-ші топ: "Тоқылдақ"

3-ші топ: "Құрттар"

Амандасу салтымыз

Оқып біліп жатырмыз

Келген қонақ сіздерге

Сәлем бердік жалпымыз.

 

Оқушылар топқа бөлінеді.

 

Сәттілік біздер тілейік

Мен саған,сен маған

Күндей күліп жүрейік,

Күннің нұрын төгейік

Мен саған,сен маған.

 

Қызығушылығын ояту.

-қарастырылған тақырып бойынша бұрынғы білім еске түсіріледі.

-белсенді әрекетке жұмылдандырылады.

-ойлау жұмысына ынталандырылады.

 

 

 

 

 

 

 

2-кезең.

 

Мағынаны ажырату.

-оқушылар өз тәжірибелері арқылы жаңа білім туралы өзіндік түсінік пен пікір қалыптастырады.

-жаңа білім жайлы өзіндік түсінік қалыптастырады.

3-кезең.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ой-толғаныс.

анализ,өз ойлары мен түсініктерін өздері игерген мәліметтер арқылы жеткізеді.

-синтез,бір-бірімен ой бөліседі.

-Балалар жылдың неше мезгілі бар?

-Қазір жылдың қай мезгілі?

-Көктем мезгілінде табиғатта қандай өзгерістер болады?

-Далаға қарайықшы қандай дыбыстар естіп тұрсыңдар?

-Қандай құстарды білесіңдер?

Тақырыпқа байланысты бейнефильм көрсету.

Бейнефильмге байланысты сұрақтар қоямын.

-қандай құстарды көрдіңдер?

 Бұлбұлға қандай адамдарға теңейміз?

Тоқылдақты ше?

Өмірде осындай адамдарбар ма?

 

 Табиғаттың бір тармағы іспеттес қанатты дос,құстар туралы өтпекпіз.Яғни,бүгінгі ашық сабағымыз табиғатқа сән берген құстар туралы өтпекпіз.

Авторы Шона Смаханұлының "Тоқылдақ пен Бұлбұл" атты мысалымен танысамыз.

Дәптермен жұмыс.

 

Слайдтан автор жөнінде көрсету.

Бұлбұл мен Тоқылдақ.

(мәнерлеп оқимын)

 

1-топ:  Сематикалық картаны толтырасыздар.

 

№

Берілген сөйлемдер

Дұрыс

Бұрыс

1

Олардың тұмсығы өткір

 

 

2

Түсі шұбар

 

 

3

Әнші құс

 

 

4

Еңбекқор құс

 

 

5

Сайрайды

 

 

6

Түнде ұшады

 

 

7

Орман емшісі

 

 

8

Ағаш насекомдарымен қоректенеді

 

 

9

Тоқылдайды

 

 

10

Ағашты құрттан қорғайды

 

 

11

Кик-кик деген дауыс береді

 

 



 2-топ:  Сөздерді сәйкестендіресіздер.



 

 

 

Сібірдің құсы

Ағашты құрттан қорғайды

Орманның әншісі

Құйрықтарыы екі айыр

Сайрайды

Көлдің жағалауында кездеседі

Дала бұлбұлы

Салмағы 20-25 грамм

Сазды жерлерде болады

Мойны ұзын

 

3-топ: Құстар туралы жұмбақтар жасырасыңдар.

 

1-топ: Осы мысалдан сахналық көрініс көрсету.

2-топ: Бұлбұл мен тоқылдаққа мінездеме беру.

 

3-топ:Өлең ұйқасын табу.

Еңбек сүйгіш..........

Жүреді ылғи...........

Айналаны ........

Тигізеді.......................

 

Еңбек сүйгіш ...........

Құрт-құмырсқа...............

Айналаны........................

Жүреді ылғи.............

Топпен жұмыс.

Кластер жасату.

1-топ: "Бұлбұл –әнші құс"

2-топ:"Тоқылдақ орман емшісі"

3-топ:"Құрттардың  зияны" Ассосация жасау.

 

 

 Топ бір-бірлерін "Екі жұлдыз,бір тілек"арқылы бағалатады.

 Сергіту сәті. 

Жылдың төрт мезгілі бар.

Көктем мезгілі.

Күн жылынады,құстар ұшып келеді.

Құстардың даусы естіліп тұр.

Торғай,қарлығаш,көкек,сауысқан.

 

 

 

Оқушылар  өз ойларын айтады.

 

 

Сұлу,орман дәрігері,сүйкімді-бұлбұл әнші құс.

Тоқылдақ-тұмсығы қатты,ұя жасайды.Әдемі,ұнамды орман емшісі.Далада мекендейді.Орман ағаштарын құрт-құмырсқадан тазартады.

 

 

 

 

 

 

Сематикалық картаны толтырады.

Сөздерді сызықпен байланыстырады.

Құстар туралы жұмбақтар жасырады.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 





Сахналық көрініс көрсетеді.

Бұлбұл мен тоқылдаққа мінездеме береді.

 

 

Өлеңдердің ұйқастарын табады.

 

 

 

 

Әр топ постер жасап,топ басшылары қорғайды.Бұлбұл,тоқылдақ жайында не біледі,оқушылар жеке ойланады,жұппен ойларын бөліседі,топпен пікір-талас жасайды.

 

Стикерге жазып жапсырады.

 

Сабақты қорытындылау.

 

 

 

 

 

 

 

 

Бағалау

"Ыстық орындық" ойынын ойнату.

 Бұлбұл тоқылдаққа не деді?

 Ал,тоқылдақ не деп жауап берді?

 Шона Смаханұлы кім?

 Оның қандай шығармаларын білесің?

 





Бағалау парағы

№

Оқушының аты - жөні

Қосымша сұрақтарға жауап беруі

Жеке жұмыс

Жұппен жұмыс

Топпен жұмыс

Өзін  бағалауы

Қорытынды баға

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 



Бұл ойын арқылы әр топ орындыққа отырған оқушыға жиынтық баға мысалдың мазмұны бойынша сұрақтар қояды.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 



Материалды Word форматында жүктеп аласыз
Тарифке кіреді
0 ұстаз жүктеп алған
8 наурыз
1421
Бұл материалды қолданушы жариялаған. UstazTilegi материалдың мазмұны мен авторлық құқықтарына жауап бермейді. Авторлық құқық бұзылған жағдайда шағым қалдыра аласыз
"Ұстаз" платформасында тіркелген пәндік олимпиадалар
Аттестацияға жарамды екенін көру үшін "Ұстаз" платформасында "Жарыстар, олимпиадалар тізімінен "Ustaz tilegi" деп іздесеңіз шығады
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Осы тақырыпта
көрнекілік керек па?
10 000 астам көрнекіліктерді жинап қойдық.
Көрнекілік бөліміне өтіп тақырыбын жазып жүктеп алыңыз!
Министірлікпен келісілген Аттестацияға жарамды курстар тізімі