ЖӨНДІКТЕР ӘЛЕМІНІҢ ПАЙДАСЫ: БАСТАУЫШ СЫНЫП ОҚУШЫЛАРЫ ҮШІН ҒЫЛЫМИ-ТАНЫМДЫҚ ЭКОЛОГИЯЛЫҚ БІЛІМ

Қазіргі таңда экологиялық мәдениетті ерте жастан қалыптастыру – білім беру жүйесінің маңызды бағыттарының бірі. Табиғаттағы әрбір тірі ағзаның ерекше қызметі бар екенін түсіну баланың қоршаған ортаға деген жауапкершілігін күшейтіп, зерттеушілік ойлауын дамытады. Осы мақсатта ұсынылып отырған «Жөндіктер әлемінің пайдасы» элективті курсы бастауыш сынып оқушыларына жәндіктердің табиғаттағы рөлі мен адам өміріндегі маңызын ғылыми тұрғыдан таныстыруды көздейді.

Жәндіктердің табиғи экожүйедегі орны

Жер бетіндегі жануарлар дүниесінің ең көп таралған тобы – жәндіктер. Олар экожүйелердің тұрақтылығын сақтауда маңызды рөл атқарады. Мысалы:

- Өсімдіктерді тозаңдандыру – ара, көбелек, қоңыз сияқты жәндіктердің ең негізгі қызметі. Табиғаттағы жеміс-жидек пен өсімдіктердің көбеюі көбіне осы жәндіктерге байланысты.

- Топырақты құнарландыру – құрттар мен түрлі қоңыздар топырақты қопсытып, оның құрамын байытады.

- Табиғатты тазарту – жәндіктер өлі ағзаларды ыдыратып, табиғаттағы тепе-теңдікті сақтауға көмектеседі.

Курстың мазмұны және практикалық жұмыстары

Курс барысында оқушылар:

- әртүрлі жәндіктерді бақылап, күнделік жүргізеді;

- олардың тіршілік ортасын зерттейді;

- тозаңдандыру, топырақ қопсыту тәжірибелерін орындап көреді;

- жәндіктердің табиғатқа және адам өміріне тигізетін пайдасын дәлелмен жеткізуді үйренеді.

Баланың экологиялық мәдениетін қалыптастыру

Жәндіктердің рөлі туралы ғылыми түсінік алған бала табиғатты қорғаудың қаншалықты маңызды екенін сезінеді. Курс:

- табиғатқа жанашырлықпен қарауға үйретеді;

- экологиялық жауапкершілікті нығайтады;

- зерттеушілік дағдыны дамытады;

- шығармашылық ойлауға мүмкіндік береді.

Қорытынды

«Жөндіктер әлемінің пайдасы» элективті курсы бастауыш сынып оқушыларына табиғаттың нәзік тепе-теңдігін түсіндіретін құнды білім береді. Жәндіктерді зерттеу арқылы оқушылар экожүйенің күрделі құрылымын, тіршіліктің байланысын, сондай-ақ табиғатты қорғаудың қажеттілігін терең сезінеді. Бұл курс – болашақ экологиялық мәдениетті қалыптастырудың тиімді жолдарының бірі.