МАТЕМАТИКА ПӘНІНЕН ОҚУ-ӘДІСТЕМЕЛІК НҰСҚАУЛЫҚ
Тақырыбы: «Жаңартылған білім беру мазмұны аясында математикалық сауаттылық пен сыни ойлауды дамыту жолдары»
Құрастырушы: Математика пәнінің мұғалімі Алимкулов Қуаныш
Мақсатты топ: 5–11 сынып мұғалімдері мен оқушылары
І ТАРАУ. ЗАМАНАУИ МАТЕМАТИКАЛЫҚ БІЛІМ БЕРУДІҢ ТҰЖЫРЫМДАМАСЫ
Қазіргі заманғы математика сабағы тек дайын алгоритмдерді орындау емес, оқушының өмірлік жағдаяттарда шешім қабылдау дағдысын (Functional Literacy) қалыптастыруы тиіс.
1.1 Сабақты жоспарлаудың заманауи принциптері:
Интеграция: Математиканы физика, информатика (бағдарламалау) және экономикамен байланыстыру.
Дифференциация (Саралап оқыту): Оқушының қабылдау деңгейіне қарай (А, В, С) тапсырмаларды жүйелеу.
Зерттеушілік тәсіл: Формуланы дайын күйінде бермей, оқушының өз бетімен қорытып шығаруына жағдай жасау.
ІІ ТАРАУ. ИННОВАЦИЯЛЫҚ ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ӘДІСТЕМЕЛЕР КЕШЕНІ
Мұғалімнің әдістемелік қоржынында кез келген тақырыпты ашуға мүмкіндік беретін белсенді әдістер төмендегі кестеде жүйеленген:
Сабақтың кезеңі |
Әдістің атауы |
Педагогикалық мақсаты |
Іске асыру тетігі |
Ұйымдастыру / Миға шабуыл |
«Математикалық парадокс» |
Оқушылардың таңданысын тудыру, зейінін аудару. |
Мысалы, $2 = 3$ екенін дәлелдейтін қатесі бар теңдеуді көрсетіп, «Қатені тап!» логикалық сұрағын қою. |
Жаңа тақырыпты меңгеру |
«Жигсо» (Жұмбақ суреттер) |
Ұжымдық оқыту, жауапкершілікті сезіну. |
Сынып топтарға бөлінеді. Әр топ формуланың немесе теореманың бір бөлігін зерттеп, кейін басқа топтарға түсіндіреді. |
Бекіту және Практика |
«Кейс-стади» (Жағдаяттық есеп) |
Математиканың өмірдегі рөлін көрсету. |
«Банктен несие алу тиімді ме, әлде депозит жинау ма?» деген сұраққа пайыздық есептер арқылы есептеу жүргізу. |
Рефлексия |
«Блум түймедағы» |
Сыни ойлау мен өз-өзін бағалау деңгейін анықтау. |
Оқушылар қарапайым сұрақтардан бастап (Бұл не?), бағалау сұрақтарына (Бұл маған не үшін қажет?) жауап береді. |
ІІІ ТАРАУ. ТАҚЫРЫПТЫҚ ДИДАКТИКАЛЫҚ МАТЕРИАЛДАР МЕН МОДЕЛЬДЕР
(Әдістемелік құралдың іс-тәжірибелік құндылығын арттыру үшін негізгі үш бағыт бойынша есептердің модельдері келтірілген)
3.1 Алгебра: Функционалдық сауаттылық және Анализ
Мақсаты: Функцияларды модельдеу және графиктік сауаттылықты арттыру.
Теориялық негіздеме: Квадраттық функцияның графигін салу барысында төбенің координаталарын табу формуласы қолданылады:
Кейстік тапсырма (В/С деңгейі):
Есеп:
Садақшы атқан жебе
траекториясымен ұшады (х
– көлденең қашықтық, у
– биіктік, метрмен). Жебе ең жоғары
қандай биіктікке көтеріледі және жерге
неше метр қашықтықта түседі?
3.2 Геометрия: Кеңістіктік ойлауды дамыту
Мақсаты: Стереометриялық есептерде формула мен кеңістікті елестетуді ұштастыру.
Теориялық негіздеме: Тік призманың немесе цилиндрдің толық бетінің ауданы:
Практикалық қолданыс: Оқушыларға ғимараттың шатырын немесе өндірістік резервуарды бояу үшін қанша материал кететінін есептеу тапсырылады. Бұл геометрияның құрылыстағы маңызын түсіндіреді.
3.3 Математикалық сауаттылық: Комбинаторика және Ықтималдықтар теориясы
Мақсаты: Оқушыларды ҰБТ және халықаралық PISA зерттеулеріне дайындау.
Формулалық аппарат: Теру формуласы:
Логикалық есеп: Сыныпта 15 оқушы бар. Мұғалім олимпиадаға қатысу үшін 3 оқушыдан тұратын топты неше тәсілмен таңдай алады?
Шешуі:
жауабы шығады.
IV ТАРАУ. САНДЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАРДЫ (АКТ) МАТЕМАТИКАДА ҚОЛДАНУ
Қуаныш мұғалімнің заманауи сабақтарында қолдануға ұсынылатын ТОП-3 цифрлық құрал:
GeoGebra: Геометриялық фигуралар мен функциялардың графиктерін динамикалық түрде көрсетуге арналған таптырмас бағдарлама. Оқушылар параметр өзгергенде графиктің қалай өзгеретінін көзбен көреді.
Plickers / Kahoot: Сабақтың басында немесе соңында 3-5 минуттық экспресс-тест алу арқылы сыныптың деңгейін лезде диагноз жасау құралы.
Math Solver / WolframAlpha: Оқушыларға өз бетімен шығарған күрделі есептерінің дұрыс-бұрыстығын тексеру мәдениетін қалыптастыру (өзін-өзі бағалау).
V ТАРАУ. КРИТЕРИАЛДЫ БАҒАЛАУ САЯСАТЫ (БЖБ/ТЖБ)
Оқу-әдістемелік материалдың маңызды бөлігі — бағалаудың ашықтығы. Төменде жиынтық бағалау жұмыстарын құрастыруға арналған Спецификация үлгісі берілген:
Танымдық дағдылар деңгейі |
Сипаттамасы |
Тапсырмалар үлесі (%) |
Білу және түсіну |
Ережелер мен анықтамаларды, қарапайым формулаларды білу. |
30% |
Қолдану |
Стандартты жағдайларда есептерді шығару алгоритмін қолдану. |
50% |
Жоғары деңгей дағдылары |
Мәселелік сұрақтар, дәлелдеулер мен логикалық талдау жасау. |
20% |
ҚОРЫТЫНДЫ (Мұғалімнің кәсіби кредосы)
Әлімқұлов Қуаныш мұғалімнің педагогикалық тұжырымы:
«Математиканы оқыту — ереже жаттату емес, логикалық ойлаудың іргетасын қалау. Менің мақсатым — оқушыны есеп шығарудан қорықпайтын, қиындықтарға қарсы тұра алатын және өмірде кездесетін кез келген мәселенің математикалық шешімін таба алатын тұлға етіп тәрбиелеу».
жүктеу мүмкіндігіне ие боласыз
Бұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз
«Жаңартылған білім беру мазмұны аясында математикалық сауаттылық пен сыни ойлауды дамыту жолдары»
МАТЕМАТИКА ПӘНІНЕН ОҚУ-ӘДІСТЕМЕЛІК НҰСҚАУЛЫҚ
Тақырыбы: «Жаңартылған білім беру мазмұны аясында математикалық сауаттылық пен сыни ойлауды дамыту жолдары»
Құрастырушы: Математика пәнінің мұғалімі Алимкулов Қуаныш
Мақсатты топ: 5–11 сынып мұғалімдері мен оқушылары
І ТАРАУ. ЗАМАНАУИ МАТЕМАТИКАЛЫҚ БІЛІМ БЕРУДІҢ ТҰЖЫРЫМДАМАСЫ
Қазіргі заманғы математика сабағы тек дайын алгоритмдерді орындау емес, оқушының өмірлік жағдаяттарда шешім қабылдау дағдысын (Functional Literacy) қалыптастыруы тиіс.
1.1 Сабақты жоспарлаудың заманауи принциптері:
Интеграция: Математиканы физика, информатика (бағдарламалау) және экономикамен байланыстыру.
Дифференциация (Саралап оқыту): Оқушының қабылдау деңгейіне қарай (А, В, С) тапсырмаларды жүйелеу.
Зерттеушілік тәсіл: Формуланы дайын күйінде бермей, оқушының өз бетімен қорытып шығаруына жағдай жасау.
ІІ ТАРАУ. ИННОВАЦИЯЛЫҚ ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ӘДІСТЕМЕЛЕР КЕШЕНІ
Мұғалімнің әдістемелік қоржынында кез келген тақырыпты ашуға мүмкіндік беретін белсенді әдістер төмендегі кестеде жүйеленген:
Сабақтың кезеңі |
Әдістің атауы |
Педагогикалық мақсаты |
Іске асыру тетігі |
Ұйымдастыру / Миға шабуыл |
«Математикалық парадокс» |
Оқушылардың таңданысын тудыру, зейінін аудару. |
Мысалы, $2 = 3$ екенін дәлелдейтін қатесі бар теңдеуді көрсетіп, «Қатені тап!» логикалық сұрағын қою. |
Жаңа тақырыпты меңгеру |
«Жигсо» (Жұмбақ суреттер) |
Ұжымдық оқыту, жауапкершілікті сезіну. |
Сынып топтарға бөлінеді. Әр топ формуланың немесе теореманың бір бөлігін зерттеп, кейін басқа топтарға түсіндіреді. |
Бекіту және Практика |
«Кейс-стади» (Жағдаяттық есеп) |
Математиканың өмірдегі рөлін көрсету. |
«Банктен несие алу тиімді ме, әлде депозит жинау ма?» деген сұраққа пайыздық есептер арқылы есептеу жүргізу. |
Рефлексия |
«Блум түймедағы» |
Сыни ойлау мен өз-өзін бағалау деңгейін анықтау. |
Оқушылар қарапайым сұрақтардан бастап (Бұл не?), бағалау сұрақтарына (Бұл маған не үшін қажет?) жауап береді. |
ІІІ ТАРАУ. ТАҚЫРЫПТЫҚ ДИДАКТИКАЛЫҚ МАТЕРИАЛДАР МЕН МОДЕЛЬДЕР
(Әдістемелік құралдың іс-тәжірибелік құндылығын арттыру үшін негізгі үш бағыт бойынша есептердің модельдері келтірілген)
3.1 Алгебра: Функционалдық сауаттылық және Анализ
Мақсаты: Функцияларды модельдеу және графиктік сауаттылықты арттыру.
Теориялық негіздеме: Квадраттық функцияның графигін салу барысында төбенің координаталарын табу формуласы қолданылады:
Кейстік тапсырма (В/С деңгейі):
Есеп:
Садақшы атқан жебе
траекториясымен ұшады (х
– көлденең қашықтық, у
– биіктік, метрмен). Жебе ең жоғары
қандай биіктікке көтеріледі және жерге
неше метр қашықтықта түседі?
3.2 Геометрия: Кеңістіктік ойлауды дамыту
Мақсаты: Стереометриялық есептерде формула мен кеңістікті елестетуді ұштастыру.
Теориялық негіздеме: Тік призманың немесе цилиндрдің толық бетінің ауданы:
Практикалық қолданыс: Оқушыларға ғимараттың шатырын немесе өндірістік резервуарды бояу үшін қанша материал кететінін есептеу тапсырылады. Бұл геометрияның құрылыстағы маңызын түсіндіреді.
3.3 Математикалық сауаттылық: Комбинаторика және Ықтималдықтар теориясы
Мақсаты: Оқушыларды ҰБТ және халықаралық PISA зерттеулеріне дайындау.
Формулалық аппарат: Теру формуласы:
Логикалық есеп: Сыныпта 15 оқушы бар. Мұғалім олимпиадаға қатысу үшін 3 оқушыдан тұратын топты неше тәсілмен таңдай алады?
Шешуі:
жауабы шығады.
IV ТАРАУ. САНДЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАРДЫ (АКТ) МАТЕМАТИКАДА ҚОЛДАНУ
Қуаныш мұғалімнің заманауи сабақтарында қолдануға ұсынылатын ТОП-3 цифрлық құрал:
GeoGebra: Геометриялық фигуралар мен функциялардың графиктерін динамикалық түрде көрсетуге арналған таптырмас бағдарлама. Оқушылар параметр өзгергенде графиктің қалай өзгеретінін көзбен көреді.
Plickers / Kahoot: Сабақтың басында немесе соңында 3-5 минуттық экспресс-тест алу арқылы сыныптың деңгейін лезде диагноз жасау құралы.
Math Solver / WolframAlpha: Оқушыларға өз бетімен шығарған күрделі есептерінің дұрыс-бұрыстығын тексеру мәдениетін қалыптастыру (өзін-өзі бағалау).
V ТАРАУ. КРИТЕРИАЛДЫ БАҒАЛАУ САЯСАТЫ (БЖБ/ТЖБ)
Оқу-әдістемелік материалдың маңызды бөлігі — бағалаудың ашықтығы. Төменде жиынтық бағалау жұмыстарын құрастыруға арналған Спецификация үлгісі берілген:
Танымдық дағдылар деңгейі |
Сипаттамасы |
Тапсырмалар үлесі (%) |
Білу және түсіну |
Ережелер мен анықтамаларды, қарапайым формулаларды білу. |
30% |
Қолдану |
Стандартты жағдайларда есептерді шығару алгоритмін қолдану. |
50% |
Жоғары деңгей дағдылары |
Мәселелік сұрақтар, дәлелдеулер мен логикалық талдау жасау. |
20% |
ҚОРЫТЫНДЫ (Мұғалімнің кәсіби кредосы)
Әлімқұлов Қуаныш мұғалімнің педагогикалық тұжырымы:
«Математиканы оқыту — ереже жаттату емес, логикалық ойлаудың іргетасын қалау. Менің мақсатым — оқушыны есеп шығарудан қорықпайтын, қиындықтарға қарсы тұра алатын және өмірде кездесетін кез келген мәселенің математикалық шешімін таба алатын тұлға етіп тәрбиелеу».
шағым қалдыра аласыз


