Бөлім:

7.2 Қазақ хандығының XVI – XVII ғасырлардағы дамуы

Педагогтің Т.А.Ә.:

Бекжан Бағдат Серғазыұлы

Күні:

23.04.2026

Сынып: 6

Қатысушылар саны: ________ Қатыспағандар саны: ________

Сабақтың тақырыбы:

Жәңгір хан тұсындағы қазақ-жоңғар қарсылығы

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаттары:

7.3.1.2 - Қазақ хандарының мемлекетті нығайтудағы рөлін анықтау;
7.3.1.3 - Жәңгір ханның әскери өнері мен қолбасшылық қабілетін талдау.

Сабақтың мақсаты:

Жәңгір ханның (Салқам Жәңгір) билігі кезіндегі қазақ-жоңғар қатынастарын, Орбұлақ шайқасының тарихи маңызын және әскери-стратегиялық ерекшелігін түсіндіру.

Сабақтың кезеңі / уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Ұйымдастыру (7 мин)

«Ой қозғау». Жәңгір ханның «Салқам» атануының себебін сұрау. Сыныпты «Мергендер», «Сарбаздар», «Қолбасшылар» топтарына бөлу.

Жәңгір хан туралы білетін мәліметтерін айтады, топтарға бөлінеді.

Мадақтау

Слайд 1

1-тапсырма (10 мин)

«Тарихи зерттеу». Орбұлақ шайқасының (1643 ж.) себептері мен алғышарттарын талдау.

Топтар Жоңғар хандығының күшеюі мен қазақ жеріне қаупін талқылайды.

«Жұлдызша»

Оқулық, карта

2-тапсырма (10 мин)

«Әскери стратегия». Орбұлақ шайқасындағы Жәңгір ханның қолданған тактикасын (окоп қазу, отты қару) сызба арқылы көрсету.

Оқушылар аз қолмен (600 сарбаз) үлкен әскерге (50 мың) қарсы тұру тактикасын талдайды.

«Екі жұлдыз, бір тілек»

Сызба, маркерлер

3-тапсырма (8 мин)

«Одақтастар көмегі». Жалаңтөс Баһадүрдің көмегі және Самарқаннан келген әскердің маңызы.

Картамен жұмыс: Көмекке келген әскердің бағытын және шайқас орнын анықтау.

Ұпай жинау

Карта (Слайд 4)

4-тапсырма (5 мин)

«Проблемалық сұрақ». Орбұлақ шайқасын неліктен «қазақтардың Фермопилі» деп атаймыз?

Оқушылар шайқастың әлемдік әскери тарихтағы маңызын дәлелдейді.

«Бағдаршам»

Интер. тақта

Қорытынды (5 мин)

Рефлексия. «SMS» әдісі (бүгінгі сабақтың ең басты түйінін қысқаша жазу).

Сабақты қорытындылап, кері байланыс береді.

ҚБ

Қағаз қиындылары

Үй тапсырмасы

«Орбұлақ шайқасы – қазақ рухының жеңісі» тақырыбына қысқаша баяндама дайындау.

Күнделікке жазады.