Бөлім

4-бөлім. Жануарлар әлемі мен өсімдіктер дүниесі

Күні:

Пәні: қазақ тілі

Мұғалімнің аты-жөні:

Сыныбы:

5

Қатысқаны:

Қатыспағаны:

Сабақтың тақырыбы:

Жануарлар әлемі

Оқу мақсаттары

5.1.2.1 -әлеуметтік-тұрмыстық, әлеуметтік-мәдени тақырыптарға байланысты диалог, монологтердегі (хабарландыру) көтерілген мәселені түсіндіру;

5.4.3.1 -омоним, антоним, синонимдерді көркемдік ерекшеліктеріне сай қолдану;

Сабақ мақсаты:

• әлеуметтік-тұрмыстық, әлеуметтік-мәдени тақырыптарға байланысты диалог, монологтердегі (хабарландыру) көтерілген мәселені сұрақтарға жауап бере отырып түсіндіреді;

• мәтіннен омоним бола алатын сөздерді табады; омонимді көп мағыналы сөздерден ажыратады;

• омонидерді көркемдік ерекшеліктеріне сай қолданады.

Құндылықтарға баулу

«Мәңгілік ел» жалпыұлттық идеясы бойынша «Жалпыға бірдей еңбек қоғамы» құндылығына баулу. Бұл арқылы оқушыларда шығармашылық және сын тұрғысынан ойлауы, функционалдық сауаттылығы, қарым-қатынас жасау қабілеті мен жауапкершілігі артады. Сонымен қатар өмір бойы оқуға, еңбеу етуге, Қазақстандық патриотизм және азаматтық жауапкершілікке деген дағдысы қалыптасады.

Жұмыс бағытының реті

Мұғалім әркеті

Оқушы әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Басы

Жаңа білімді игерту.

Білу

1-тапсырма

1. Ақбөкен қандай жануар?

2. Оны тағы қандай атаумен атайды?

3. Ақбөкендер қалай сақтанады?

4. Киіктердің өзін-өзі емдеуі қандай жолмен жүзеге асады?

5. Киіктің киелі екенін қандай аңыздардан білесіздер?

Дескриптор:

-мәтінді тыңдайды;

-сұрақтарға жауап береді;

-көтерілген мәселені түсіндіреді;

- азаматтық жауапкершілікке деген дағдысы қалыптасады.

Әр сұраққа жауап 1 ұпай

Оқулық 53-бет

Тілдік бағдар: Омонимдер біркелкі дыбысталып айтылатын,бірақ мағынасы басқа-басқа сөздердің тобын білдіреді.Сыртқы формасы жағынан,яғни біркелкі дыбысталуы жағынан омонимдер көп мағыналы сөздерге ұқсас болып келеді.

   Омонимдер мен көп мағыналы сөздердің айырмашылығы оларды білдіретін мағынасынан көрінеді.көп мағыналы сөздер бір негізден тұрғандықтан,мағыналары жағынан өзара жақын ұқсас болып олар бір ғана сөз табына жатады. Ал омонимдер мағыналары жағынан бір бірінен соншалықты алшақ болады да,кейде бір сөз тобына,әр басқа сөз табына да қатысты болып,дараланып тұрады. Мысалы : Қара : 1) қара шаш – заттың түсін білдіретін сындық мағыналы сөз ; 2) тақтаға қара – қимыл-әрекетті білдіретін етістік.

   Айт : 1) айт болды – діни мейрам ; 2) ән айт – қимыл мағынасындағы сөйлеу ; 3) айт-итті бір нәрсеге айтақтап қосу үшін айтылатын одағай сөз..

    Тілімізде көптеген омонтмдер сөзге жұрнақ жалғану арқылы жасалған.Түбір сөзге жұрнақтар қосылу арқылы нәтижесінде пайда болған омонимдер туынды омонимдер делінеді.

    Мысалы : Арық : 1) зат-су ағызу үшін арнайы қазылған шағын су жолы. Ол егінін арықтан суарады екен;

2) сын – семіз емес,еті қашқан,жүдеу.Арық құп-қу балалардың беттерінде аштық табы бар.

Ортасы

Түсіну

Қолдану

Талдау

Жинақтау

2-тапсырма.

Мәтіннен омоним бола алатын сөздерді теріп жазып, мысалмен дәлелдеңіздер.

Ата , көр, жай, іш , жақ.

«Киік» деп ата.

Атам бата берді

...жүгіретін көрінеді, қазылған көр, жасыны көр

3-тапсырма. Мәтінді сауатты жазыңыз. (Диктант) Омоним бола алатын сөзді табыңыз, сол сөзге сөз тіркестерін жасаңыз.

Пышақ пен Қайшы бірге өсті.

-Менің жүзім екеу! – деп мақтанды Қайшы.

-Екі жүзді болғанның несі болғанның несі жақсы дейсің? – деді Пышақ.

Үлгі:

-қайшының жүзі

-суға жүз

-жүз жылқы

-жүзге бөлінеді

-жүз көрісті.

4-тапсырма. Сәйкестендір.

Дескриптор:

• мәтіннен омоним бола алатын сөздерді табады; омонимді көп мағыналы сөздерден ажыратады;

Дескриптор:

-мәтінді сауатты жазады;

-омоним бола алатын сөздің астын сызады;

-омоним болатын сөз тіркестерін құраңыз.

-омонидерді көркемдік ерекшеліктеріне сай қолданады

Дескриптор:

-омонимді көп мағыналы сөздерден ажыратады;

Мәтіннен табу1 ұпай

Мысал келтіру 2

Барлығы 3

58 –бет.

Қосымша материал

Соңы

Кері байланыс

«3-2-1» стратегиясы

Бүгінгі сабақтан алған 3 маңызды ақпарат;

Бүгінгі сабақта қиындық тудырған 2 аспекті;

Бүгінгі сабақта ұнаған 1 іс-әрекет;

Үйге тапсырма

3-тапсырма

54-бет.