15 890₸ үнемдейсіз
жүктеу мүмкіндігіне ие боласыз
Бұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз
Жануарлар әлемі "Жалқау жануар"
Қысқа мерзімді сабақ жоспар
Қазақ тілі
Баяғы
өткен заманда орманда құрғақшылық болыпты. Жаз келсе де бір тамшы
су жаңбыр жаумапты. Шөлден азап шеккен жануарлар бір шарасын
ойлап табуға жиналыпты. Сөйтіп, араларындағы біреуінің
ұсынысымен құдық қазуға бел буыпты. Барлық жануарлар тіпті құстарға
шейін күндіз-түні еңбек етіп құдық қазуға кірісіпті. Бірақ
араларындағы қоян ғана: «Мен әлі кішкентаймын!»,- деп жалқауланып
жұмыс істегісі келмепті. Қоянның бұл еркелігі өзге жануарлардың
ашуына тиіпті. Сөйтіп жануарлардың еңбегі босқа кетпей, қазған
құдықтарынан мұздай су шыға бығыпты. Мұны көрген олар қуанып, суды
қанып ішіп, әрі жуыныпты. Ал құдықтың қазылуына көмектеспеген
жалғыз қоян ғана су іше алмапты. Орман патшасы арыстан қоянның
құдыққа жақындамауы үшін күн сайын кезекші тағайындапты. Қоян
істеген ісіне іштей өкінсе де, бұл өкінішінен ешқандай пайда
болмапты. Бір күні түнде кезекшілік кезегі пілге келіпті. Пілмен
дос болған қоян «ешкімге білдіртпей су берер»,- деген оймен қасына
барыпты. Сөйтсе піл ұйықтап жатыр екен. Қанша оятса да ұйқысынан
тұрмапты. Болмаған соң құлағына барып айқайлапты. Ұйқысынан шошынып
оянған піл құдықтың шетінде үйіліп тұрған үйіндіге соқтығысып,
үйіндіні құдықтың ішіне құлатып алыпты. Осылайша құдық бітеліп
қалыпты. Болған оқиғаға қатты қайғырған піл: «Мұның бәрі менің
кесірім! Енді не ішеміз? Ертең жануарлар не дейді?»,- деп жылай
бастапты. Қоян: «Достым, қайғырма, бір жолын табармыз. Екеуміз де
осы құдықты қазатын болсақ, таң атқанша бітіріп қалармыз»,- депті.
Сонда піл: «Сен кішкентай әрі әлсізсің ғой»,- десе қоян: «Енді көр
де тұршы менің қалай жұмыс істейтінімді!»,-
депті.
Шынында да қоян білегін сыбанып, іске кірісіп, таң атқанша
пілмен бірге құдықты қазып тастапты. Ертеңіне піл барлық
жануарларға қоянның еңбегін айтып мақтапты. Барлығы шапалақ ұрып,
құдықтан су ішуіне енді лайықты болғанын
айтыпты.
Қоян су ішкенімен қоймай, өзге жануарлармен қайта
татуласқанына да қатты қуаныпты. Өзін орманның бір мүшесіндей
бақытты сезініпті. Олай болса, балалар «Еңбектің наны тәтті,
жалқаудың жаны тәтті»,- деп ата-бабаларымыз бекерге айтпаса
керек. - ]
Оқылым
əдіс-тəсілдері
Оқылым дағдыларын
дамытуға арналған жаттығулар оқушыларға мəтінді оқырдың алдында,
оқу
кезінде жəне оқығаннан кейін қолдау көрсетуге бағытталған. Тиімді
жаттығу айқын, күрделі,
қызықты болуы жəне оқумен байланысты болуы тиіс.
Оқырдың
алдында:
Бұл əдетте оқылым кезінде қолдау көрсетуді қажет ететін жас
оқырмандар үшін оларға еске салғыш
ретінде немесе оқылым дағдыларын дамытуға арналған жаттығуларды
қолдануға көмектесу үшін
анағұрлым маңызды. Өйткені оқушылардың дағдылары нығайып, олар бұл
əдіс-тəсілдерді өз
бетінше орындай бастаған сайын қолдау көрсету азайтылуы
тиіс.
Оқу
кезінде:
Қалыптастырушы бағалаудың осы түрі мұғалімге оқушылардың қай жерде
табысты екенін жəне қай
жерде əлі де қолдауды қажет ететінін анықтауға мүмкіндік
береді.
Оқығаннан
кейін:
Бұл олардың оқыған мəтінін шолуға, ой елегінен өткізуге жəне өз
ойларын тұжырымдауға
мүмкіндік береді. Бұны бір-бірінен тəуелсіз түрде, шағын топтарда
немесе тұтас сыныппен істеуге
болады.
8-күн, 1-сабақ. 1-үлестірме материал. Оқылым
əдіс-тəсілдері
Оқырдың алдында Оқу кезінде Оқығаннан
кейін
Оқу
дағдыларын дамытуға арналған идеялар
Кітап оқудың көптеген себептері бар. Біздің оқуымыздың мақсаты
біздің оқырман ретінде мəтінге қалай қызығатынымызды көрсетеді.
Төменде əртүрлі оқылым дағдыларын дамытуға бағытталған идеялар
ұсынылған.\Кітап оқудың əрбір түрін үйрететін жаттығу туралы өз
ойларыңызды қосыңыз.
Мағынаны ұғынуға
арналған оқылым (танысу үшін оқу)
Оқушылар белгіленген уақыт ішінде қысқа
əңгіме мен ақпараттық мəтін оқиды.
Олар негізгі мəселелерді анықтап, пікірлерін ауызша
ұсынады.
Оқушылар дəлелдерді анықтай отырып, қысқа
дискурстық мəтін оқиды.
Оқушылар бірқатар
мəтінді топтарға бөледі, мысалы, сюжеті/тақырыбы ұқсас мəтіндер
т.б.
Оқушылар өздері жаңа ғана тыңдаған немесе
оқыған мəтінге қатысты: Кім? Не? Қашан? Қайда (егер қолдануға
келсе: Неліктен? жəне Қалай?) деген сұрақтарға жауап
береді.
Мұғалім жылдам оқып, топқа негізгі
мəселелерге қатысты ауызша кері байланыс ұсыну үшін жеке, ұзын
мəтін береді. (Бұл жаттығуды күрделілігіне қарай саралауға
болады).
Топ мəтіннің мазмұнына қатысты шын/өтірік
сұрақтарға команда ретінде жауап береді.
Оқушылар басқа оқушыларды мəтіннің
мағынасына қатысты «тестілеу» үшін, шын/өтірік жəне мəтіннен
алынған үзінділермен байланысты сұрақтарды
əзірлейді.
Топтар/сынып мəтіннің мəнісін анықтауға
арналған əдіс-тəсілдер тізімін жасайды.
Оқушылар мəтіннен алынған үзінділермен
белгілі бір уақыт ішінде танысады жəне олардың əрқайсысында болып
жатқан оқиғаны жалпылайтын суреттермен сəйкестігін
анықтайды.
Егжей-тегжейлі білуге (түсінуге) арналған
оқылым (сканерлеу)
Оқушылар мəтінді қайта оқиды жəне өздерінің
бірінші рет оқығанда нені
қалдырып кеткенін жəне екінші рет оқығанда байқағанын
айтады.
Оқушылар мұғалім/сыныптасы оқыған қысқа
мəтінді тыңдайды, сосын нені
естерінде сақтағанын айтады. (Олар, бəлкім, маңызды бір тұстарды
естерінде
сақтар, мысалы, атын, кейіпкерлерін немесе статистикалық
деректер).
Оқушылар жұптасып оқиғаны немесе негізгі
идеяны өзгертпестен алып тастауға
болатын, мəтіндегі екінші дəрежелі элементтерді атап көрсетеді.
Оқушылар баса
көрсетілген материалсыз ненің жоғалтылуы мүмкін екенін
түсіндіреді.
8-күн, 2-сабақ 5-үлестірме материал. Оқу дағдыларын дамытуға
арналған идеялар
Нақты нəрсені
анықтауға арналған оқылым
Оқушыларға белгілі бір сала туралы ақпараты
бар бірнеше мəтін ұсынылады. Олардан аталған жағдайда аталған адам
үшін тиісті іс-əрекеттерді анықтау сұралады. Мысалы, ақпарат түрлі
жастағы ұлдар мен қыздарға арналған жергілікті клубтарға
жəне/немесе жергілікті көрікті жерлер мен ойын-сауық орындарына
қатысты болуы мүмкін. Оқушылар бұл адамдар қандай жұмыстардың
қандай түрлерін орындай алатынын анықтайды жəне өздерінің нені жəне
қашан істей алатынын көрсететін график
құрастырады.
Жұптасып отбасының əртүрлі мүшелеріне
арналған жұмыс түрлерін талқылау
(əртүрлі жас санаттары, қолжетімдік жəне т.б.).
Жұптар романнан үзінді тыңдайды немесе
оқиды/бірнеше сюжеттік желісі бар шоудан үзінді көреді, сосын нақты
осы кейіпкермен немесе сюжеттік желімен не болғанын
түсіндіреді.
Жаңа сөздерді үйренуге арналған
оқылым
Оқушыларға бірқатар
таныс емес сөздері (10-нан артық емес) бар мəтін беріледі, олар оқу
барысында ол сөздердің астын сызу керек. Оқушылар төмендегі
белгілерге қарап ол сөздердің мағынасын анықтайды: o таныс
сөздермен ұқсастығы; o өзіне таныс басқа тілдегі сөздермен
ұқсастығы; o мəнмəтіндегі байланыс; o сөздердің буынға бөлінуі
(жалғау мен жұрнақтарды қоса алғанда).
Оқушылар мағынасын көрсету үшін жаңа
сөздерді синонимдерімен немесе оларды басқа сөзбен
жазады.
Оқушылар мағынаны түсінгенін көрсету жəне
бекіту үшін, сөйлемде жаңа сөздерді пайдаланады.
Оқушылар газеттің бірінші бетін өздері
білмейтін/олардың ойынша басқалар білмейтін көп дегенде он сөзбен
көшіреді. Сөздікті пайдалана отырып, олар анықтамасын тауып жазады
– жұптар/топтар сосын басқалардан сөздің (сөздердің) мағынасын
анықтауды сұрайды.
Оқушыларға балама
анықтамалары ұсынылады немесе олар оны өздері құрастырады. Сосын
мəнмəтінге қарай олардың ішіндегі дұрысы
таңдалады.
Мақсатын анықтауға арналған
оқылым
Оқушыларға шағын топта
əрбір мəтіннің мақсатын жəне мақсатты
йсылқара жылқы қозы
еңгі баба қой лақ



Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген